Đối thoại cùng CEO quỹ Waterdrop Capital: Thị trường giảm mạnh, rốt cuộc ai đang kiếm tiền?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Đối thoại cùng CEO quỹ Waterdrop Capital: Thị trường giảm mạnh, rốt cuộc ai đang kiếm tiền?
Chính xác hơn, những người có thể phản ứng nhanh chóng và hiểu trước xu hướng thay đổi thị trường đã thu được lợi nhuận.
Chuyên sâu báo cáo Web3Thực hiện & Biên dịch: TechFlow
Khách mời: Jademont Zheng (Đại Sơn), CEO và Đồng sáng lập Waterdrip Capital (Thủy Điệp Tư bản)
Người dẫn chương trình: Bonnie
Nguồn podcast: Bangni Blockchain Bonnie Blockchain
Tựa đề gốc: Thị trường Bitcoin sụp đổ năm 2025! Ai thật sự kiếm được tiền trong "đợt tăng giá lần này"? Sự xáo trộn lớn của những người chiến thắng trong thị trường tiền mã hóa: Ai sẽ là người cười đến cuối cùng? Jademont Zheng [Bangni Blockchain]
Ngày phát sóng: 6 tháng 11 năm 2025
Tóm tắt nội dung chính
Podcast kỳ này mời đến Jademont Zheng (Đại Sơn), CEO và Đồng sáng lập Waterdrip Capital (Thủy Điệp Tư bản), thảo luận các chủ đề sau:
-
Trong đợt tăng giá này, ai thật sự đã kiếm được tiền?
-
Bản chất thị trường tiền mã hóa năm 2025 đã đảo ngược chưa?
-
Thời đại cá nhân rút lui, doanh nghiệp tiến vào liệu đã thực sự đến?
-
Cơn sốt ETF Bitcoin còn có thể kéo dài bao lâu?
Tóm tắt các quan điểm nổi bật
-
Trong bất kỳ thị trường nào, việc tất cả mọi người đều kiếm được tiền là điều rất khó.
-
Trước năm 2017, trung tâm blockchain toàn cầu là Thượng Hải chứ không phải New York.
-
Để đánh giá một người có phải là OG hay không không dựa vào số lượng Bitcoin họ nắm giữ, mà là niềm tin và tư tưởng của họ.
-
Là một nhà VC, chúng tôi vẫn muốn hỗ trợ những doanh nghiệp thật sự có khả năng đổi mới, mô hình trước đây là nhanh chóng ra mắt sản phẩm lên sàn rồi rút vốn đã hoàn toàn lỗi thời.
-
Hiện nay số lượng dự án khởi nghiệp giảm đi rất nhiều, chúng tôi có thêm thời gian để nghiên cứu và phân tích sâu hơn về các dự án này, quy mô đầu tư cũng lớn hơn. Trước đây thiên về đầu tư tràn lan, còn hiện tại thì chú trọng chất lượng hơn.
-
Chúng tôi đã từng mạnh dạn dự đoán từ mười năm trước hoặc thậm chí sớm hơn rằng Bitcoin sẽ đạt mức 100.000 USD.
-
Mọi người sẽ không công khai số lượng Bitcoin mình đang nắm giữ.
-
Những người thực sự nắm giữ Bitcoin trên 10 năm rồi hiện nay đã không còn quá quan tâm đến giá cả, họ cho rằng Bitcoin đạt mức 1 triệu USD chỉ là vấn đề thời gian, không cần thiết phải bàn luận về giá nữa.
-
Giá Bitcoin tăng lên là do sự đồng thuận của cộng đồng, nhưng nếu Bitcoin bị lưu trữ lâu dài trong ví lạnh mà không tham gia sử dụng, giá trị xã hội của nó sẽ giảm đáng kể.
-
Với nhiều OG, việc Bitcoin tăng lên trên 100.000 USD có thể không còn ý nghĩa lớn, vì việc tài sản thêm một con số 0 cũng không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của họ.
-
Nếu hệ thống kinh tế phi tập trung có thể phát triển mạnh mẽ, thậm chí thay thế một phần chức năng tài chính truyền thống, đó mới thực sự là điều đáng phấn khích, là sự hình thành một trật tự kinh tế hoàn toàn mới.
-
Mỹ có thể cố ý xây dựng một hệ thống thương mại và thanh toán song song bên ngoài hệ thống SWIFT.
-
Thiết kế ban đầu của Bitcoin là đảm bảo an toàn thông qua công nghệ chứ không phụ thuộc vào đạo đức con người.
Trong đợt tăng giá này, ai thật sự kiếm được tiền?
Bonnie: Jademont, tôi muốn hỏi bạn về việc trong đợt tăng giá này, ai thật sự đã kiếm được tiền. Nhiều người nói rằng đợt tăng giá này do các tổ chức dẫn dắt, đặc biệt là sau khi ra mắt ETF Bitcoin giao ngay, dòng vốn tổ chức bắt đầu đổ vào thị trường. Bạn nhìn nhận tình hình thị trường hiện tại như thế nào?
Jademont:
Đây là một câu hỏi thú vị. Thực tế mà nói, trong bất kỳ thị trường nào, việc tất cả mọi người đều kiếm được tiền là điều rất khó. Nhìn lại hai ba năm gần đây, đúng là các tổ chức đã kiếm được tiền. Chính xác hơn, là những người có thể phản ứng nhanh chóng và hiểu trước xu hướng thay đổi của thị trường đã thu lợi. Ví dụ trong thời kỳ Tổng thống Trump, chính sách quản lý tiền mã hóa của Mỹ trở nên thân thiện hơn, những người nắm bắt được xu hướng này đã kiếm được tiền. Ngược lại, nếu vẫn tiếp tục chiến lược đầu cơ các loại coin nhỏ, có thể sẽ chịu thua lỗ lớn.
Bonnie: Nghe nói hiện nay các nhà đầu tư mạo hiểm (VC) không còn mặn mà với các dự án mới, trong khi các sàn giao dịch hàng đầu lại thiên về hỗ trợ các công ty dự trữ Bitcoin hoặc Ethereum - những doanh nghiệp đã trưởng thành. Có đúng như vậy không?
Jademont:
Thực ra không phải như vậy. Là một nhà VC, mục tiêu chính của chúng tôi không phải là nắm giữ các tài sản chính thống, bởi vì những tài sản này thường do các tổ chức lớn hoặc các định chế tài chính truyền thống nắm giữ. Nhiệm vụ của chúng tôi là hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới và các nhà sáng lập khởi nghiệp sớm. Tuy nhiên cách thức vận hành thị trường quả thực đã thay đổi. Cách đây vài năm, chúng ta có thể thấy sự xuất hiện ồ ạt của các doanh nghiệp khởi nghiệp, nhưng bây giờ nếu bạn đi quanh một hội chợ triển lãm, bạn sẽ thấy các doanh nghiệp nhỏ giảm đi, phần lớn là các công ty tương đối trưởng thành hoặc doanh nghiệp truyền thống.
Hiện nay các doanh nghiệp muốn bước vào lĩnh vực tiền mã hóa đều có tiềm lực tài chính mạnh hơn, nhưng là VC, chúng tôi vẫn muốn hỗ trợ những doanh nghiệp thật sự có khả năng đổi mới, mô hình trước đây là nhanh chóng ra mắt một sản phẩm lên sàn rồi rút vốn đã hoàn toàn lỗi thời. Các doanh nghiệp mà chúng tôi hiện đang hỗ trợ có mục tiêu dài hạn hơn, thường là phát triển ổn định trong vòng ba đến năm năm, hoặc trong năm đến mười năm trở thành doanh nghiệp dẫn đầu ngành. Còn việc doanh nghiệp đó sau khi trưởng thành sẽ phát hành Token hay niêm yết, chỉ là một lựa chọn hình thức, không có sự khác biệt về ưu nhược điểm.
Bonnie: Vậy tôi có thể hiểu như thế này không: nhiều công ty dự trữ DAT thực ra tiềm năng tăng gấp đôi và phát triển cũng không kém các dự án mới. Lý do bạn ủng hộ các dự án mới có phải không chỉ đơn thuần vì muốn kiếm tiền an toàn hơn, mà còn có những cân nhắc khác?
Jademont:
Đối với các nhà VC, tỷ suất sinh lời dài hạn từ việc nắm giữ DAT có thể tương đương với các đồng tiền chính thống. Ví dụ đầu tư vào một công ty dự trữ Bitcoin, mức tăng trưởng của nó thường tỷ lệ thuận với giá Bitcoin. Nhưng đối với các dự án sớm, chúng tôi theo đuổi lợi nhuận vượt trội. Chúng tôi mong muốn đạt được mức lợi nhuận gấp nhiều lần so với mức tăng của Bitcoin, ví dụ gấp năm hay thậm chí gấp mười lần, đó mới là mục tiêu của VC, dù tỷ lệ thành công thấp, trong ngành thường dưới 20%.
Trong 100 dự án có thể có tới 80 dự án thất bại, 20 dự án còn lại có thể mang lại lợi nhuận gấp nhiều lần. Nhìn tổng thể, lợi nhuận cuối cùng có thể vượt mức tăng của Bitcoin.
Bonnie: Bạn vừa nói cách đầu tư của VC đã thay đổi, có thể nói rõ hơn sự khác biệt giữa trước đây và hiện tại không?
Jademont:
Cách đầu tư trước đây khá tùy tiện, vì số lượng dự án trong ngành quá nhiều. Ví dụ tại hội chợ Bitcoin Asia năm ngoái, có tới bốn năm mươi gian hàng đều là doanh nghiệp rất nhỏ, mức gọi vốn có thể chỉ một hai triệu USD. Họ tiếp cận thị trường quá sớm, thực tế nên tập trung vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm trước.
Hiện nay số lượng dự án khởi nghiệp giảm đi rất nhiều, chúng tôi có thêm thời gian để nghiên cứu và phân tích sâu hơn về các dự án này, quy mô đầu tư cũng lớn hơn. Trước đây thiên về đầu tư tràn lan, còn hiện tại thì chú trọng chất lượng hơn.
Bonnie: Ngoài Hyperliquid và Polymarket, các bạn còn quan tâm đến xu hướng nào khác?
Jademont:
Chúng tôi đặc biệt lạc quan về hai hướng. Thứ nhất là đổi mới xung quanh Bitcoin hoặc các loại DAT tương tự, ví dụ cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng cho các tài sản dự trữ này thông qua DeFi. Các đồng tiền chính thống như Bitcoin và Ethereum ngày càng gắn bó chặt chẽ với thị trường vốn truyền thống. Làm thế nào để những tài sản này tăng giá trị trong thị trường truyền thống, ngoài mức tăng tự nhiên còn tạo ra lợi nhuận bổ sung, đây là một cơ hội khổng lồ. Quy mô thị trường này có thể đạt hai đến ba nghìn tỷ USD.
Bonnie: Tương lai có thể sẽ như thế nào?
Jademont:
Giả sử một công ty DAT dự trữ 100 triệu USD Bitcoin. Nếu những Bitcoin này chỉ đơn giản được lưu trữ trong ví ủy thác, thì nguồn lực bị lãng phí. Nếu trong điều kiện an toàn, có thể dùng DeFi để đạt tỷ suất lợi nhuận hàng năm 5%, công ty này mỗi năm sẽ có thêm 5 triệu USD lợi nhuận, điều này trong các công ty đại chúng truyền thống đã rất tuyệt vời rồi.
Hơn nữa, chúng ta có thể token hóa cổ phiếu của công ty này. Ví dụ có công ty chuyên làm token hóa RWA, đưa cổ phiếu lên chuỗi và tích hợp vào hệ sinh thái DeFi. Như vậy không chỉ tận hưởng mức tăng giá của Bitcoin mà còn có thể kiếm thêm lợi nhuận thông qua DeFi.
Bonnie: Nếu một doanh nghiệp nắm giữ 50.000 Bitcoin, liệu họ có đủ tin tưởng để đặt những tài sản này vào các giao thức DeFi nhằm kiếm lợi nhuận không?
Jademont:
Đây là một câu hỏi hay. Nếu là tôi, tôi sẽ rất thận trọng, sẽ không đặt toàn bộ Bitcoin vào các giao thức DeFi. Nhưng hiện nay đã có rất nhiều giải pháp an toàn. Ví dụ lớp 1 Bitcoin hỗ trợ công nghệ kịch bản tương tự hợp đồng thông minh, như khóa thời gian băm (HTLC), có thể khóa Bitcoin một cách an toàn. Trong lịch sử chưa từng xảy ra sự cố bị đánh cắp.
Jademont:
Tất nhiên, không có hệ thống nào là an toàn tuyệt đối, nhưng độ an toàn của các công nghệ này tương đương với ví ủy thác. Một số giải pháp khác, ví dụ tìm các sàn giao dịch lớn hoặc bên ủy thác để ký đa chữ ký quản lý Bitcoin của bạn, sau đó gửi vào giao thức, tăng TVL của họ. Giá trị thanh khoản nằm ở chỗ, tôi không đơn thuần chuyển Bitcoin cho bạn, bạn trả lợi nhuận cho tôi. Chúng ta có thể thông qua ký đa, đảm bảo Bitcoin của tôi trong mười năm tới sẽ không bán. Điều này cũng có giá trị đối với thị trường, vậy tại sao không thể trả lợi nhuận cho tôi? Cách chơi BTCFi như vậy vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Bitcoin, vừa có thể kiếm thêm lợi nhuận.
10 năm trước đã nói Bitcoin sẽ đạt 100.000?
Bonnie: Hội nghị của các OG rốt cuộc diễn ra như thế nào? Bên ngoài đều tưởng tượng rằng các cá voi lớn nắm giữ lượng lớn Bitcoin như các bạn sẽ tụ họp lại thảo luận về tương lai Bitcoin, rồi những cuộc thảo luận này sẽ trở thành hiện thực. Có đúng như vậy không?
Jademont:
Nói ra thì hơi buồn cười, chúng tôi đã từng mạnh dạn dự đoán từ mười năm trước hoặc thậm chí sớm hơn rằng Bitcoin sẽ đạt mức 100.000 USD. Lúc đó Bitcoin có thể chỉ vài trăm hay vài ngàn USD, mặc dù miệng nói nó sẽ lên 100.000, nhưng trong lòng thực ra cũng chẳng có mấy tin tưởng. Chỉ dám nói ra thôi, vì cũng chẳng mất gì cả, đúng không?
Theo thời gian trôi qua, giờ Bitcoin thật sự đã lên tới 100.000 USD, bạn sẽ thấy nhóm OG được gọi là vậy đã bắt đầu phân hóa. Một số người đã rời thị trường khi Bitcoin lên 10.000 USD, một số khác bán sạch Bitcoin khi đạt 100.000 USD. Dù là người dùng sớm, nhưng thực tế trong tay có thể chẳng còn bao nhiêu Bitcoin.
Còn về số lượng Bitcoin một người thực sự nắm giữ, đây là điều mọi người sẽ không công khai. Ở trong ngành lâu không có nghĩa là bạn sở hữu nhiều Bitcoin, ngược lại một số người mới vào có thể vốn dồi dào, mua một lần số lượng lớn Bitcoin. Vì vậy tôi nghĩ để đánh giá một người có phải là OG hay không không dựa vào số lượng Bitcoin họ nắm giữ, mà là niềm tin và tư tưởng của họ.
Ví dụ, khi giá Bitcoin là 10.000 USD, bạn có tin nó sẽ lên 100.000 USD không? Giờ đã lên 100.000 rồi, bạn có nghĩ nó còn lên được 1 triệu USD không? Hay là bạn coi Bitcoin như một công cụ làm giàu nhanh, hay tin rằng nó mang lý tưởng phi tập trung? Ở góc khuất của hội nghị lần này, có một gian hàng bán đủ loại đồ lưu niệm, trong đó có một tạp chí tên là "ấn phẩm tự do" (freedom issue). Tôi đặc biệt khuyến nghị mọi người nên sưu tầm. Bìa tạp chí kể về câu chuyện của Ross, người sáng lập Silk Road xưa. Điều này phản ánh chủ đề mà cộng đồng Bitcoin thảo luận cách đây 10 năm, lúc đó Bitcoin chẳng đáng giá bao nhiêu, nhiều người nghĩ nó có thể về 0, nhưng nó mang lý tưởng và giá trị phi tập trung, điều này rất đáng suy ngẫm.
Những người thực sự nắm giữ Bitcoin trên 10 năm rồi hiện nay đã không còn quá quan tâm đến giá cả, họ cho rằng Bitcoin đạt mức 1 triệu USD chỉ là vấn đề thời gian, không cần thiết phải bàn luận về giá nữa. Thảo luận nhiều hơn tập trung vào xây dựng hệ sinh thái Bitcoin, ví dụ đào mỏ có đáng giá không, có gặp rủi ro không. Khi điện tiêu thụ cho việc đào mỏ tăng lên, cũng gây ra một số vấn đề mới. Việc Bitcoin bị lưu trữ lâu dài trong ví lạnh mà không hoạt động, độ sôi động trên chuỗi giảm xuống có ảnh hưởng đến hệ sinh thái không? Tại sao mạng lưới Lightning của Bitcoin luôn phát triển chậm? Các công nghệ như BTC Fi và Layer 2 bước tiếp theo nên phát triển ra sao? Đây mới là trọng tâm thảo luận của nhóm OG hiện nay.
Tại sao stablecoin không thể vận hành như Bitcoin?
Bonnie: Tại sao stablecoin không thể vận hành như Bitcoin?
Jademont:
Nếu là stablecoin phi tập trung, nó thực sự có thể thực hiện các chức năng tương tự Bitcoin, nhưng stablecoin tập trung (ví dụ USDT) lại có một số hạn chế, như có thể đóng băng tài khoản. Điều này gây vấn đề cho các giao dịch giữa các tác nhân AI, vì họ không muốn bị can thiệp và kiểm soát bởi con người.
Giả sử có một tác nhân AI, nó sở hữu "ý thức chủ quyền" riêng, và lấy việc kiếm tiền làm mục tiêu. Ví dụ, hôm nay nó giúp bạn hoàn thành một giao dịch 1 triệu USD, kiếm được 100 USD. Số tiền này sẽ được gửi vào ví của nó, có thể là địa chỉ Bitcoin hoặc một loại địa chỉ stablecoin nào đó. Nó sẽ dùng số tiền này trên thị trường AI để mua thêm dữ liệu, giúp bản thân không ngừng tiến hóa, từ đó kiếm được nhiều lợi nhuận hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh trong thế giới AI. Trong bối cảnh này, Bitcoin và blockchain trở thành tiền tệ nền tảng và hạ tầng cơ sở cho nền kinh tế AI.
Bonnie:
Ý tưởng này rất thú vị. Vậy chúng ta có thể thấy những điều này xảy ra trong khoảng bao lâu nữa?
Jademont:
Thực tế, những điều này đã đang xảy ra. Dự án chúng tôi đầu tư đã giải quyết vấn đề thanh toán giữa các tác nhân AI, và đang thử nghiệm cùng nhiều công ty AI tại Thung lũng Silicon. Tuy nhiên, tôi không chắc chắn về thời điểm cụ thể các công nghệ này phổ biến rộng rãi. Nhưng thành thật mà nói, tôi hy vọng ngày đó đừng đến quá sớm, vì AI quá mạnh sẽ đe dọa ý nghĩa tồn tại của con người. Tuy nhiên, xu hướng này là không thể ngăn cản, chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng cho sự xuất hiện của nó.
Tôi cũng không thể dự đoán chính xác là khi nào, nhưng chúng ta phải chuẩn bị tốt nhất có thể. Cũng giống như sau khủng hoảng tài chính 2008, sự ra đời của Bitcoin nhằm tránh lặp lại các cuộc khủng hoảng tương tự, xây dựng một cơ sở hạ tầng tài chính mới. Ngày nay, sự xuất hiện của blockchain và Bitcoin đã cải thiện đáng kể hệ thống ngân hàng và tài chính truyền thống.
Sự thật về việc gửi Bitcoin để nhận lợi nhuận
Bonnie: Giả sử tôi gửi Bitcoin vào một nền tảng, rồi bạn trả cho tôi lợi nhuận 5%, nghe có vẻ kỳ lạ. Tại sao chỉ cần gửi Bitcoin là có thể nhận được lợi nhuận? Trước đây có phải dùng cách phát hành một đồng tiền mới để thực hiện không?
Jademont:
Đúng vậy, trước năm ngoái thực sự từng có cách chơi như vậy. Cách này có thể thu hút người dùng hoặc sự chú ý của thị trường trong ngắn hạn, nhưng nó không bền vững. Tại sao? Nếu bạn gửi Bitcoin cho tôi, tôi trả cho bạn một đồng tiền do tôi phát hành, thì tôi phải đảm bảo đồng tiền này có giá trị lâu dài, nếu không thì mô hình này vô nghĩa. Trên thực tế, việc đảm bảo đồng tiền do mình phát hành luôn có giá trị là rất khó, vì vậy cách này dần bị loại bỏ.
Bây giờ phương pháp phổ biến là tạo lợi nhuận thông qua việc sử dụng thực tế Bitcoin được gửi vào. Ví dụ, tôi có thể đưa Bitcoin vào sàn giao dịch để thực hiện giao dịch định lượng, chiến lược chênh lệch giá này thường ổn định, miễn là sàn giao dịch không có vấn đề, ví dụ Binance hay OKX không bỏ chạy hay bị hacker tấn công, thì tiền của tôi sẽ không gặp rủi ro. Dựa trên chiến lược giao dịch ổn định, việc đạt lợi nhuận hàng năm 5% không khó.
Một cách khác là sử dụng Bitcoin của bạn làm thanh khoản hỗ trợ. Ví dụ tôi là một chuỗi công khai mới, Bitcoin của bạn có thể tăng TVL của tôi. Đổi lại, tôi sẽ tặng bạn một số phần thưởng airdrop, những phần thưởng này có thể là nhiều Token khác nhau. Khi số lượng Token tăng lên, dù một số Token không có giá trị, nhưng các Token khác có thể có giá trị, nhìn chung bạn vẫn có thể kiếm được lợi nhuận.
Một cách khác nữa là dùng Bitcoin của bạn làm tài sản thế chấp. Tôi có thể dùng tài sản thế chấp này để vay, ví dụ vay USDT, rồi dùng USDT để đầu tư hoặc kiếm lợi nhuận. Tóm lại, miễn là bạn gửi Bitcoin cho tôi, tôi luôn có thể tìm cách kiếm tiền từ nó.
Bonnie: Nghe có vẻ những thao tác này dễ hiểu với người dùng bản địa trong thị trường tiền mã hóa, nhưng nếu bạn giới thiệu với các tổ chức, ví dụ Michael Saylor ngồi đây, bạn sẽ giải thích thế nào? Anh ấy có chấp nhận các phương pháp này không?
Jademont:
Thực ra Michael Saylor đã chấp nhận các phương pháp này. Công ty của ông ấy đã bắt đầu khám phá cách chơi BTCFi, ví dụ Marathon Digital thậm chí thành lập một đội chuyên phát triển sản phẩm BTCFi, tên là Lemonade. Đây là một giải pháp lớp 2 dựa trên Bitcoin, họ chủ động tham gia vào đó.
Tất nhiên, hiện nay vẫn có một số công ty DAT truyền thống có thể chưa hoàn toàn chấp nhận các phương pháp này. Đây là một quá trình dần dần. Ví dụ nếu bạn có 50.000 Bitcoin, có thể thử trước với 5.000 cái, hiệu quả tốt thì từ từ tăng lên.
Trong toàn bộ hệ sinh thái Bitcoin, hay nói cách khác là tầm nhìn của các OG, là cuối cùng 10% Bitcoin được sử dụng thực sự, chứ không chỉ lưu trữ trong ví lạnh chờ tăng giá. Nếu Bitcoin được sử dụng rộng rãi hơn, giá trị của nó sẽ lớn hơn, ví dụ áp dụng vào mạng Lightning lớp hai. Mạng Lightning chủ yếu dùng cho thanh toán, nếu 21 triệu Bitcoin đều tham gia mạng Lightning, năng lực xử lý thanh toán sẽ rất mạnh. Tóm lại, Bitcoin có thể tham gia DeFi thông qua ứng dụng lớp 2, hoặc tham gia giao dịch bằng cách ánh xạ, khiến tài sản mã hóa lớn nhất này thực sự sống động, thúc đẩy sự phát triển thịnh vượng của toàn bộ hệ sinh thái mã hóa.
Rủi ro khi để Bitcoin trong ví lạnh là gì?
Bonnie: Bạn vừa nói để Bitcoin trong ví lạnh có thể có rủi ro, cụ thể là rủi ro gì?
Jademont:
Nếu Bitcoin bị lưu trữ lâu dài trong ví lạnh mà không tham gia sử dụng, giá trị xã hội của nó sẽ giảm mạnh. Giá Bitcoin tăng lên là do sự đồng thuận của cộng đồng, nhưng nếu nó chỉ được lưu trữ mà không có ứng dụng thực tế, thì sẽ có cảm giác hơi "ảo". Thực tế, nếu 10% Bitcoin có thể hoạt động, sẽ giải quyết được nhiều vấn đề thực tiễn, ví dụ giao dịch xuyên biên giới, thương mại quốc tế, thậm chí có thể làm tài sản thế chấp tham gia DeFi, cung cấp thanh khoản dồi dào cho hệ sinh thái Ethereum hoặc EVM. Điều này không chỉ thúc đẩy sự phát triển của toàn ngành, mà còn giúp Bitcoin thực sự phát huy vai trò, chứ không chỉ dừng lại ở mức trò chơi con số.
Đối với nhiều OG, việc Bitcoin tăng lên trên 100.000 USD có thể không còn ý nghĩa lớn, vì việc tài sảnthêm một con số 0cũng không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của họ. Nhưng nếu toàn bộ hệ thống kinh tế phi tập trung có thể phát triển mạnh mẽ, thậm chí thay thế một phần chức năng tài chính truyền thống, đó mới thực sự là điều đáng phấn khích. Không chỉ là sự gia tăng về tài sản, mà còn là sự hình thành một trật tự kinh tế hoàn toàn mới.
Bonnie: Vừa rồi bạn nói vàng và Bitcoin là tài sản nền tảng. Bitcoin được lưu trong ví lạnh làm nơi lưu trữ giá trị, không cần tham gia giao dịch. Thanh toán xuyên biên giới có thể dùng USDT,DeFicó thể dùng Ethereum, vậy tại sao nhất thiết phải dùng Bitcoin?
Jademont:
Thực tế khối lượng giao dịch của vàng luôn rất lớn. Nếu trong tương lai mỗi stablecoin đô la Mỹ phát hành đều cần thế chấp Bitcoin, thì Bitcoin sẽ có một ứng dụng quan trọng, và cần tham gia giao dịch trên chuỗi thường xuyên. Ví dụ, trong tương lai có thể dùng Bitcoin làm tài sản thế chấp để phát hành stablecoin, như vậy có thể nâng cao đáng kể độ sôi động trên chuỗi của Bitcoin.
Còn về việc tại sao không thể dùng Ethereum hay tài sản khác làm tài sản thế chấp, điều này thực sự khó giải thích rõ ràng. Nhưng giống như ngân hàng trung ương dự trữ vàng chứ không phải bạc hay đồng, đây là một sự đồng thuận toàn cầu. Bitcoin được xem rộng rãi là tài sản nền tảng đáng tin cậy nhất.
Bonnie: Nếu kịch bản thanh toán thật sự phổ biến, sẽ bỏ qua hệ thống SWIFT. Visavà Mastercard có lo lắng vì điều này không? Tình hình kinh doanh hiện tại của họ ra sao? Có đang giảm hay đã bắt đầu hợp tác với các nhà cung cấp thanh toán bằng stablecoin?
Jademont:
Visa và Mastercard chắc chắn đang đối mặt với sức ép cạnh tranh. Theo tôi, Mỹ có thể cố ý xây dựng một hệ thống thương mại và thanh toán song song bên ngoài hệ thống SWIFT. Hệ thống SWIFT dựa vào ngân hàng để thanh toán, nhưng điều này tồn tại hiệu suất thấp, rủi ro trừng phạt cao. Ví dụ trong chiến tranh Nga-Ukraine, Nga bị loại khỏi hệ thống SWIFT, dẫn đến không thể tiêu dùng ở nước ngoài, điều này phơi bày hạn chế của hệ thống SWIFT.
Nhưng chính vì hệ thống SWIFT quá mạnh mẽ, thường xuyên trừng phạt một số quốc gia, nhiều nước bắt đầu tìm kiếm phương án thay thế. Ví dụ Trung Quốc và Nga thông qua trao đổi hàng hóa để buôn bán, né tránh hệ thống ngân hàng. Mỹ nhận ra tỷ lệ sử dụng SWIFT đang giảm, thậm chí một số nước bắt đầu đề phòng hệ thống này, nên vội vàng xây dựng một hệ thống mới để duy trì vị thế dẫn đầu.
Tại một số điểm du lịch nổi tiếng, nhiều người Nga đã không còn dùng thẻ ngân hàng để thanh toán, mà chuyển sang tiền ảo, các nước như Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga cũng thường dùng USDT trong thương mại quốc tế. Mỹ tuy không thể cấm hoàn toàn việc sử dụng USDT, nhưng có thể thông qua quản lý stablecoin để đảm bảo chúng nằm trong phạm vi kiểm soát của Mỹ. Đây cũng là một lý do Mỹ ủng hộ sự phát triển của stablecoin, lý do khác là thông qua stablecoin củng cố thêm vị thế bá quyền toàn cầu của đồng đô la Mỹ.
Những quốc gia nào đang dùng tiền ảo để giao dịch
Bonnie: Bạn nghĩ các quốc gia khác còn cơ hội đuổi kịp không? Nếu phát hành stablecoin địa phương của riêng họ, có khả thi không?
Jademont:
Câu hỏi này rất phức tạp. Năm 2017, Trung Quốc đại lục từng thử phát hành stablecoin Nhân dân tệ, lúc đó quản lý còn chưa nghiêm ngặt. Chúng tôi có một dự án tên là Bitshares, hỗ trợ thế chấp tiền ảo để phát hành stablecoin, ví dụ bitUSD và bitCNY, lúc đó quy mô bitCNY từng đạt mức mười mấy tỷ Nhân dân tệ.
Nhưng từ năm 2017, quản lý của Trung Quốc dần siết chặt, chúng tôi nhận được cảnh báo, không thể tiếp tục phát hành stablecoin Nhân dân tệ, vì điều này không phù hợp với chiến lược quốc gia. Vì vậy, chúng tôi buộc phải dừng dự án này, sau đó nhiều sàn giao dịch cũng gỡ cặp giao dịch Nhân dân tệ. Có thể nói, kể từ năm 2017, Nhân dân tệ đã mất ảnh hưởng trong định giá tiền ảo và Bitcoin, điều này thực sự đáng tiếc.
Còn các quốc gia khác, do quy mô tiền tệ nhỏ, việc phát hành stablecoin địa phương có thể không mang nhiều ý nghĩa. Tuy nhiên, tôi nghe nói có thể sẽ có stablecoin Nhân dân tệ ngoài khơi được phát hành tại Hồng Kông, nhưng điều này chưa được xác nhận chính thức.
Bonnie: Câu chuyện bạn vừa kể khiến tôi nhớ đến hội nghị Bitcoin lần này. Chúng tôi mời Eric Trump, con trai của Trump, anh ấy hỏi hội nghị rằng liệu châu Á có cộng đồng Bitcoin không. Khi nghe câu hỏi này tôi rất sốc, vìcông suất khai tháccủa Bitcoin từng có hơn 70% tập trung tại Trung Quốc.
Jademont:
Đúng vậy, cao nhất từng đạt 76%. Nhưng sau khi Trung Quốc cấm vào năm 2021, công suất khai thác Bitcoin từng giảm xuống còn 5%. Nhưng hiện nay đã phục hồi lên trên 20%. Thực tế, trước năm 2017, trung tâm blockchain toàn cầu là Thượng Hải chứ không phải New York. Nhiều người sáng lập dự án nổi tiếng từng đến Thượng Hải để tìm kiếm đầu tư, ví dụ như Ethereum, ICP, v.v.
Bonnie: Hiện nay mọi người đều nói về Phố Wall của Mỹ, dường như mọi sự kiện lớn đều xảy ra tại Mỹ. Bạn nghĩ châu Á nên ứng phó thế nào trong thời gian tới?
Jademont:
Đây là một câu hỏi rất thú vị. Hướng phát triển tương lai của châu Á không phải do tôi quyết định, tôi dĩ nhiên hy vọng có thể trở lại thời kỳ thịnh vượng trước đây. Tuy nhiên, tôi từng không hài lòng với chính sách của Trung Quốc, vì chúng tôi từng có môi trường phát triển rất tốt tại Thượng Hải, nhưng giờ đây buộc phải chuyển sang Hồng Kông để kinh doanh. Sau đó tôi từng thảo luận với một người bạn Mỹ, quan điểm của anh ấy khiến tôi thấy rất sâu sắc. Anh ấy cho rằng nếu năm 2017 chính phủ Trung Quốc tiếp tục ủng hộ Bitcoin, Mỹ có thể sẽ không thúc đẩy mạnh mẽ như vậy, giá Bitcoin cũng chưa chắc đạt đến mức hiện nay.
Mỹ thực sự đã đẩy nhanh tốc độ tăng và phát triển của Bitcoin. Nếu Trung Quốc chiếm 70% công suất khai thác Bitcoin, Mỹ có thể e ngại, không dám ủng hộ toàn diện Bitcoin. Dù lịch sử không thể giả định, nhưng chính sách của Trung Quốc khách quan mà nói thực sự đã thúc đẩy tính phi tập trung của Bitcoin. Tuy nhiên hiện nay Bitcoin lại xuất hiện xu hướng khác, ngày càng trở nên tập trung vào Mỹ hơn.
Xu hướng này khiến một số OG lo lắng, đặc biệt là công suất khai thác tại Texas tăng nhanh, nhiều công ty khai thác hàng đầu đều là của Mỹ. Tuy nhiên, Bitcoin sử dụng cơ chế POW, dù nắm giữ nhiều Bitcoin đến đâu cũng không thể trực tiếp đe dọa an ninh mạng. Hơn nữa, nhiều thợ đào tại Texas thực ra là người Trung Quốc, họ sẽ không hoàn toàn nghe lệnh chính phủ Mỹ.
So với đó, Ethereum đối mặt với rủi ro an ninh lớn hơn, vì nó sử dụng cơ chế POS. Nếu một chính phủ quản lý công ty nắm giữ lượng lớn ETH, an ninh mạng Ethereum có thể bị đe dọa.
Nguy cơ ẩn của Ethereum và tư tưởng phi tập trung
Bonnie: Bạn có thể giải thích vấn đề an toàn của Ethereum theo cách đơn giản, dễ hiểu không? Nếu xảy ra tình huống tồi tệ nhất, sẽ có vấn đề gì?
Jademont:
Ethereum sử dụng cơ chế POS, cơ chế này duy trì an ninh mạng thông qua bỏ phiếu của những người nắm giữ Ethereum. Nghĩa là, người nào nắm giữ càng nhiều Ethereum thì ảnh hưởng đến mạng càng lớn. Nếu một đề xuất nhận được đủ sự ủng hộ, có thể thay đổi toàn bộ cách vận hành của mạng.
Giả sử một tình huống cực đoan, nếu 99% Ethereum tập trung trong tay vài công ty lớn, ví dụ một số công ty đại chúng, những công ty này sẽ có khả năng kiểm soát mạng. Nếu họ hành động ác ý, về lý thuyết có thể đe dọa an ninh mạng. Mặc dù khả năng các công ty này làm điều xấu rất thấp, vì điều đó sẽ làm hại lợi ích của chính họ, nhưng rủi ro tập trung này vẫn khiến những người ủng hộ phi tập trung lo lắng. Họ mong muốn xây dựng một hệ thống không có khả năng làm điều xấu, chứ không dựa vào một số "người tốt" để duy trì an ninh.
Đây thực ra cũng là mục đích thiết kế ban đầu của Bitcoin: thông qua chính công nghệ đảm bảo an ninh, chứ không dựa vào đạo đức con người.
Bonnie: Nghe có vẻ bạn khá thận trọng với các công ty kho bạc của Ethereum?
Jademont:
Tôi không thể nói là hoàn toàn không ủng hộ, vì tôi đồng thời nắm giữ Bitcoin và Ethereum, tỷ lệ khoảng 8:2. Kho bạc thực sự đã thúc đẩy giá Ethereum tăng, tôi dĩ nhiên rất vui mừng. Nhưng với tư cách là người tham gia blockchain từ sớm, tôi quan tâm hơn đến tư tưởng phi tập trung, mong muốn giảm thiểu khả năng làm điều xấu, xây dựng một hệ thống công bằng hơn.
Tại phương Tây, đặc biệt là Thung lũng Silicon, có một quan điểm cho rằng blockchain và Bitcoin thực ra là phục vụ cho AI trong tương lai. AI không thể sử dụng tiền do chính phủ phát hành, như Nhân dân tệ hay đô la Mỹ, vì những loại tiền này bị kiểm soát bởi tổ chức trung ương. Nhưng Bitcoin là phi tập trung, nó có thể làm công cụ thanh toán cho AI, phát triển cùng mạng AI.
Bonnie: Vậy trong thế giới AItương lai, tác nhân AI của tôi và tác nhân AI của bạn có thể dùng Bitcoin để giao dịch, còn chúng ta con người thì hoàn toàn không biết?
Jademont:
Đúng vậy, chúng tôi đầu tư một dự án, sử dụng mạng Lightning để thực hiện thanh toán giữa các tác nhân AI. Ví dụ, trợ lý AI của tôi cần đặt vé, nhưng nó không có quyền trực tiếp hoàn thành nhiệm vụ đặt vé. Nó có thể cần liên hệ với một tác nhân AI khác để nhờ giúp đỡ, và để hoàn thành nhiệm vụ này, nó cần trả phí dịch vụ. Khoản phí này có thể được thanh toán bằng Bitcoin.
Như vậy, giao dịch giữa các AI hoàn toàn độc lập với sự can thiệp của con người, chúng ta thậm chí có thể hoàn toàn không biết những giao dịch như vậy đang diễn ra, đây chính là một trong những khả năng tương lai khi kết hợp blockchain và AI.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
