Phân tích hiện trạng và triển vọng thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích hiện trạng và triển vọng thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa
Mặc dù thị trường chứng khoán Mỹ được token hóa có tiềm năng rất lớn, nhưng hiện tại các lựa chọn sản phẩm đầu tư dành cho nhà đầu tư vẫn còn hạn chế.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Lawrence Lee, Mint Ventures
Gần đây, lĩnh vực cổ phiếu được token hóa (tokenized stocks) tiếp tục có thêm nhiều bước tiến mới:
-
Sàn giao dịch tập trung Kraken công bố ra mắt nền tảng giao dịch xStocks
-
Sàn giao dịch tập trung Coinbase công bố đang tìm kiếm giấy phép từ cơ quan quản lý để triển khai dịch vụ giao dịch cổ phiếu được token hóa
-
Blockchain công cộng Solana nộp khung sản phẩm thử nghiệm cho các sản phẩm cổ phiếu Mỹ được token hóa dựa trên blockchain
Các blockchain và sàn giao dịch có gốc rễ tại Mỹ đều đang đẩy mạnh quá trình token hóa cổ phiếu Mỹ. Kết hợp với làn sóng hào hứng sau khi Circle niêm yết gần đây, không thể không khiến người ta kỳ vọng vào tương lai của thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa.
Thực tế, giá trị cốt lõi của cổ phiếu Mỹ được token hóa rất rõ ràng:
1. Mở rộng quy mô thị trường giao dịch: Cung cấp một sàn giao dịch 24/7, không biên giới, không cần sự cho phép — điều mà Nasdaq hay NYSE hiện tại chưa làm được (mặc dù Nasdaq đã nộp đơn xin giao dịch 24 giờ, nhưng dự kiến phải đến nửa cuối năm 2026 mới triển khai)
2. Tính kết hợp vượt trội: Khi tích hợp với hạ tầng DeFi hiện hữu, tài sản cổ phiếu Mỹ có thể dùng làm tài sản thế chấp, ký quỹ, xây dựng chỉ số hoặc sản phẩm quỹ đầu tư, tạo ra vô số ứng dụng chưa từng tưởng tượng tới.
Nhu cầu từ cả hai phía cũng rất rõ ràng:
-
Bên cung (các công ty niêm yết tại Mỹ): Tiếp cận được nhà đầu tư toàn cầu thông qua nền tảng blockchain không biên giới, mở rộng nguồn cầu tiềm năng
-
Bên cầu (nhà đầu tư): Nhiều cá nhân trước đây vì nhiều lý do không thể trực tiếp giao dịch cổ phiếu Mỹ, nay có thể phân bổ tài sản hoặc đầu cơ thông qua blockchain
Theo trích dẫn từ bài viết "Cổ phiếu Mỹ lên blockchain và STO: Một câu chuyện tiềm năng chưa bùng nổ"
Trong chu kỳ quản lý tiền mã hóa thuận lợi hiện nay, khả năng cao sẽ có tiến triển. Theo dữ liệu từ RWA.xyz, vốn hóa thị trường cổ phiếu được token hóa hiện tại chỉ ở mức 321 triệu USD, với 2.444 địa chỉ đang nắm giữ.
Một sự tương phản rõ rệt giữa tiềm năng khổng lồ và quy mô tài sản hiện tại còn rất hạn chế.
Bài viết này sẽ phân tích các đối thủ hiện tại trên thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa, các phương án sản phẩm từ những bên đang phát triển lĩnh vực này, đồng thời liệt kê các cơ hội đầu tư tiềm năng liên quan.
Bài viết phản ánh suy nghĩ định kỳ của tác giả tại thời điểm xuất bản, có thể thay đổi trong tương lai. Các quan điểm mang tính chủ quan cao, có thể chứa sai sót về thực tế, dữ liệu hoặc logic suy luận. Mọi ý kiến trong bài hoàn toàn KHÔNG phải lời khuyên đầu tư. Rất mong nhận được góp ý và thảo luận sâu hơn từ cộng đồng và độc giả.
Theo dữ liệu từ rwa.xyz, thị trường cổ phiếu được token hóa hiện nay gồm các dự án theo quy mô phát hành như sau:
Chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu mô hình kinh doanh của Exodus, Backed Finance và Dinari (Montis Group tập trung vào cổ phiếu châu Âu, SwarmX hoạt động giống Backed Finance nhưng quy mô nhỏ hơn), đồng thời cập nhật tiến độ của một số đối thủ lớn khác đang phát triển lĩnh vực này.
Exodus
Exodus (NYSE.EXOD) là công ty Mỹ chuyên phát triển ví tiền mã hóa phi giám sát, cổ phiếu của họ được niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán New York (NYSE.EXOD). Ngoài ví thương hiệu riêng, Exodus từng hợp tác cùng thị trường NFT MagicEden để ra mắt ví chung.
Từ năm 2021, Exodus đã cho phép người dùng di chuyển cổ phiếu phổ thông của mình lên chuỗi Algorand thông qua Securitize, tuy nhiên token trên chuỗi không thể giao dịch hay chuyển nhượng, cũng không đi kèm quyền quản trị hay lợi ích kinh tế (như cổ tức). Token Exodus lúc đó chỉ giống như "bản sao kỹ thuật số" của cổ phiếu thật — mang tính biểu tượng hơn là thực tiễn.
Hiện tại, vốn hóa Exodus đạt 770 triệu USD, trong đó khoảng 240 triệu USD nằm trên chuỗi.
Exodus là công ty đầu tiên được SEC phê duyệt để token hóa cổ phiếu phổ thông (hoặc nói chính xác hơn, là cổ phiếu đầu tiên được SEC cho phép niêm yết trên NYSE với khả năng được token hóa). Dù vậy, quá trình này không hề dễ dàng — thời điểm niêm yết của cổ phiếu Exodus từ tháng 5/2024 bị trì hoãn nhiều lần, mãi đến tháng 12 mới chính thức lên NYSE.
Tuy nhiên, việc token hóa cổ phiếu của Exodus chỉ áp dụng cho cổ phiếu nội bộ, và token không thể giao dịch trên chuỗi, nên có ít ý nghĩa với nhà đầu tư web3.
Dinari
Dinari là công ty đăng ký tại Mỹ, thành lập năm 2021, tập trung phát triển token hóa cổ phiếu trong khuôn khổ pháp lý Mỹ. Họ gọi vốn thành công 10 triệu USD vòng hạt giống năm 2023, và 12,7 triệu USD vòng Series A năm 2024, với các nhà đầu tư gồm Hack VC, Blockchange Ventures, CTO Coinbase Balaji Srinivasan, F Prime Capital, VanEck Ventures, Blizzard (quỹ Avalanche). Trong đó, F Prime là quỹ thuộc tập đoàn quản lý tài sản khổng lồ Fidelity — việc Fidelity và VanEck đầu tư cho thấy sự công nhận từ các tổ chức tài chính truyền thống đối với thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa.
Dinari chỉ hỗ trợ người dùng ngoài Mỹ. Quy trình giao dịch cổ phiếu Mỹ như sau:
-
Người dùng hoàn tất KYC
-
Chọn cổ phiếu muốn mua, thanh toán bằng USD+ (stablecoin do Dinari phát hành, được đảm bảo bằng trái phiếu kho bạc ngắn hạn, có thể đổi từ USDC)
-
Dinari gửi lệnh đến công ty môi giới đối tác (Alpaca Securities hoặc Interactive Brokers). Sau khi lệnh hoàn tất, cổ phần được lưu ký tại ngân hàng, Dinari phát hành dShares tương ứng cho người dùng
Hiện Dinari hoạt động trên Arbitrum, Base và Ethereum mainnet. Tất cả dShares đều có cổ phần thực tế tương ứng 1:1. Người dùng có thể kiểm tra cổ phần tương ứng trên website Dinari, và Dinari cũng có thể phân phối cổ tức hoặc chia tách cổ phiếu cho người nắm giữ dShares.
Tuy nhiên, dShares không thể giao dịch trên chuỗi — muốn bán vẫn phải thông qua website Dinari, tức là đảo ngược quy trình mua. Giao dịch dShares cũng phải tuân theo giờ giao dịch Mỹ, không thể thực hiện ngoài giờ. Về mặt sản phẩm, ngoài giao dịch cổ phiếu trực tiếp, Dinari còn cung cấp API để hợp tác với các nền tảng giao dịch khác.
Thực tế, quy trình của Dinari — "KYC → thanh toán/chuyển đổi → công ty môi giới xử lý thanh toán bù trừ" — giống hệt cách người dùng ngoài Mỹ tham gia thị trường chứng khoán Mỹ hiện nay, chỉ khác ở chỗ Dinari chấp nhận tài sản mã hóa thay vì HKD, EUR... Các bước còn lại đều tuân thủ nghiêm ngặt khung quản lý của SEC.
Là công ty chuyên về token hóa cổ phiếu Mỹ, Dinari dám đăng ký pháp nhân tại Mỹ (trong khi hầu hết các dự án khác chọn đăng ký tại châu Âu) cho thấy sự tự tin vào năng lực tuân thủ pháp luật. Sản phẩm của họ ra mắt chính thức từ 2023, khi đó Gary Gensler — Chủ tịch SEC nổi tiếng cứng rắn với crypto — cũng không thể bắt lỗi mô hình kinh doanh của họ. Sau khi Paul Atkins lên làm Chủ tịch SEC, SEC còn tổ chức họp riêng với Dinari, yêu cầu họ trình diễn hệ thống và trả lời chất vấn (theo nguồn), điều này càng khẳng định tính minh bạch và năng lực tuân thủ pháp lý vững chắc của đội ngũ.
Tuy nhiên, do cổ phiếu Mỹ được token hóa của Dinari không hỗ trợ giao dịch trên chuỗi, nên tiền mã hóa với Dinari chỉ là cổng vào và phương tiện thanh toán. Về chức năng, sản phẩm của Dinari không khác biệt nhiều so với các nền tảng như Futu, Robinhood. Với người dùng mục tiêu, trải nghiệm sử dụng Dinari không tốt hơn đối thủ. Ví dụ, một người Hồng Kông giao dịch cổ phiếu Mỹ trên Dinari sẽ không thấy cải thiện gì so với dùng Futu, không có đòn bẩy hay margin, thậm chí có thể chịu phí cao hơn.
Có lẽ vì lý do này, quy mô thị trường cổ phiếu được token hóa của Dinari luôn nhỏ bé: hiện tại chỉ có duy nhất MSTR vượt mức vốn hóa 1 triệu USD, chỉ 5 mã vượt 100.000 USD, phần lớn TVL của họ nằm ở sản phẩm trái phiếu kho bạc lãi suất thả nổi.
Vốn hóa cổ phiếu được token hóa tại Dinari - Nguồn
Tóm lại, mô hình kinh doanh của Dinari được công nhận bởi cơ quan quản lý, nhưng tuân thủ nghiêm ngặt lại khiến cổ phiếu không thể giao dịch/trái chấp trên chuỗi, mất đi tính kết hợp. Trải nghiệm nắm giữ dShare kém hơn môi giới truyền thống, nên sản phẩm thiếu hấp dẫn với người dùng web3.
Trong thị trường hiện tại, các dự án tương tự Dinari còn có mystonks.org — dự án cộng đồng từ meme coin Stonks. Theo báo cáo dự trữ tự công bố, giá trị tài khoản cổ phiếu Mỹ của họ hiện vượt 50 triệu USD, và mức độ giao dịch sôi động hơn Dinari.
Tuy nhiên, cấu trúc pháp lý của mystonks.org còn sơ hở, như không rõ tư cách tài khoản lưu ký chứng khoán, báo cáo dự trữ không thể kiểm chứng bởi người dùng.
Backed Finance
Backed Finance là công ty Thụy Sĩ, thành lập năm 2021, sản phẩm ra mắt đầu 2023, gọi vốn thành công 9,5 triệu USD vòng Series A năm 2024 do Gnosis dẫn dắt, với sự tham gia của Cyber Fund, Blockchain Founders Fund, Blue Bay Capital...
Cũng như Dinari, Backed không phục vụ người dùng Mỹ. Quy trình hoạt động như sau:
-
Bên phát hành (nhà đầu tư chuyên nghiệp) hoàn tất KYC và thẩm định trên Backed Finance
-
Chọn cổ phiếu Mỹ muốn mua, thanh toán bằng stablecoin
-
Backed Finance gửi lệnh đến công ty môi giới đối tác để mua cổ phiếu, sau đó phát hành token bSTOCK tương ứng cho bên phát hành
-
bSTOCK và phiên bản đóng gói wbSTOCK có thể giao dịch tự do trên chuỗi (đóng gói nhằm xử lý cổ tức). Nhà đầu tư cá nhân (người dùng C) có thể mua trực tiếp bSTOCK/wbSTOCK trên chuỗi
Có thể thấy, khác với Dinari cho người dùng C mua trực tiếp cổ phiếu Mỹ, Backed Finance hiện để nhà đầu tư chuyên nghiệp mua trước rồi chuyển nhượng cho người dùng C — giúp tăng hiệu quả vận hành tổng thể và đạt được giao dịch 24/7. Khác biệt quan trọng nữa là bSTOCK do Backed phát hành là token ERC-20 không giới hạn, người dùng có thể tạo cặp thanh khoản (LP) để người khác giao dịch.
Tính thanh khoản của cổ phiếu được token hóa Backed - Nguồn
Tính thanh khoản trên chuỗi của Backed Finance chủ yếu đến từ các mã SPX, Coinbase và Tesla, người dùng ghép cặp bSTOCK với stablecoin vào các pool AMM. Tổng TVL hiện gần 8 triệu USD, APY trung bình 32,91%. Tính thanh khoản phân bố tại Balancer và Swapr trên Gnosis, Aerodrome trên Base, Pharaoh trên Avalanche, trong đó pool bCOIN-USDC đạt APY 149%.
Cần nhấn mạnh rằng Backed Finance hoàn toàn không giới hạn chức năng giao dịch trên chuỗi của bSTOCK, từ đó mở ra con đường thứ hai để người dùng sở hữu bSTOCK:
Người dùng trên chuỗi (không cần KYC) có thể trực tiếp dùng USDC hoặc sDAI mua bSTOCK
Điều này thực tế phá vỡ rào cản KYC, trải nghiệm giao dịch giống hệt token thông thường, dễ lan tỏa trong cộng đồng web3. Một token ERC-20 không giới hạn cũng mở ra cánh cửa kết hợp cho người nắm giữ — ví dụ như ghép cặp với stablecoin để đạt APY trung bình 33%. Đây có thể là lý do TVL của Backed Finance gần gấp 10 lần Dinari.
Về tuân thủ pháp lý, pháp nhân của Backed Finance đăng ký tại Thụy Sĩ, và mô hình "token cổ phiếu được token hóa là ERC-20 có thể chuyển nhượng tự do" đã được cơ quan quản lý châu Âu công nhận (theo nguồn). Backed Finance cũng công bố báo cáo chứng minh dự trữ do The Network Firm kiểm toán.
Tuy nhiên, SEC Mỹ chưa đưa ra đánh giá nào về hoạt động của Backed Finance. Dù được cấp phép tại Thụy Sĩ là điểm cộng, nhưng quan trọng hơn cả là SEC Mỹ sẽ đánh giá mô hình này như thế nào — bởi tất cả chứng khoán họ giao dịch đều là cổ phiếu Mỹ.
Các dự án khác như SwarmX có mô hình giống Backed Finance nhưng quy mô và chi tiết tuân thủ thua xa.
Dù vốn hóa cổ phiếu được token hóa của Backed Finance gấp 10 lần Dinari, nhưng quy mô tài sản hơn 20 triệu USD và TVL 8 triệu USD vẫn còn thấp, giao dịch trên chuỗi cũng chưa sôi động do:
-
Ứng dụng trên chuỗi của cổ phiếu được token hóa còn hạn chế — hiện chỉ làm LP, lợi thế kết hợp chưa phát huy tối đa, có thể do các giao thức cho vay, stablecoin lo ngại tính hợp pháp của mô hình này
-
Quan trọng hơn: Thiếu thanh khoản. Bản thân Backed không phải sàn giao dịch, nên không có sẵn thanh khoản cho giao dịch cổ phiếu. Hiện tại, thanh khoản phụ thuộc vào bên phát hành — bao gồm lượng bSTOCK họ giữ và lượng thanh khoản họ thêm vào LP. Rõ ràng, các bên phát hành hiện không mặn mà đầu tư thêm.
-
Nếu SEC sớm làm rõ khung pháp lý và xác nhận tính khả thi của mô hình Backed, cả hai điểm trên đều có thể cải thiện.
xStocks
Tháng 5 năm nay, sàn giao dịch Mỹ Kraken công bố hợp tác với Backed Finance và Solana để ra mắt xStocks.
Ngày 30/6, sản phẩm xStocks đã chính thức ra mắt, với danh sách đối tác ngoài Backed, Kraken và Solana còn có: sàn tập trung Kraken và Bybit; sàn phi tập trung Raydium, Jupiter trên Solana; giao thức cho vay Kamino; sàn Byreal do Bybit ươm tạo; oracle Chainlink; giao thức thanh toán Alchemy Pay; và công ty môi giới Alpaca.
Nguồn: Website xStocks
Khung pháp lý của xStocks giống hoàn toàn Backed Finance, hiện hỗ trợ hơn 200 mã cổ phiếu, thời gian giao dịch 5*24 tại Kraken. Về đối tác: Kraken, Bybit, Jupiter, Raydium và Byreal là các sàn hỗ trợ giao dịch xStocks; Kamino hỗ trợ xStocks làm tài sản thế chấp và cho phép giao dịch qua Kamino Swap; Solana là blockchain vận hành xStocks; Chainlink cung cấp báo cáo dự trữ; Alpaca là công ty môi giới đối tác.
Do sản phẩm vừa ra mắt, dữ liệu thống kê còn thiếu, khối lượng giao dịch chưa lớn. Nhưng so với sản phẩm riêng của Backed Finance, xStocks có nhiều đối tác chiến lược hơn:
Về CEX: Có Kraken và Bybit, có thể thu hút maker và user hiện có để cải thiện thanh khoản cho xStocks;
Về chuỗi: Có nhiều DEX và Kamino — Kamino lần đầu tiên mở ra ứng dụng ngoài LP cho cổ phiếu được token hóa, về sau có thể có thêm giao thức khác hỗ trợ xStocks, mở rộng tính kết hợp.
Xét theo hướng này, dù xStocks mới ra mắt, tôi cho rằng nó sẽ nhanh chóng vượt qua các đối thủ hiện tại và trở thành nhà phát hành cổ phiếu Mỹ được token hóa lớn nhất.
Robinhood
Robinhood — luôn tích cực mở rộng mảng crypto — cũng nộp báo cáo lên SEC vào tháng 4/2025, đề xuất SEC xây dựng khung quản lý RWA bao gồm cổ phiếu được token hóa; tháng 5, Bloomberg đưa tin Robinhood sẽ xây dựng nền tảng blockchain cho phép nhà đầu tư châu Âu đầu tư cổ phiếu Mỹ, lựa chọn blockchain là Arbitrum hoặc Solana;
Cũng ngày 30/6, Robinhood chính thức ra mắt sản phẩm giao dịch cổ phiếu Mỹ được token hóa dành cho nhà đầu tư châu Âu, hỗ trợ chi trả cổ tức và thời gian truy cập 5*24.
Sản phẩm cổ phiếu được token hóa của Robinhood ban đầu phát hành trên Arbitrum. Về sau, lớp底层 sẽ chạy trên L2 riêng của Robinhood, vốn cũng dựa trên Arbitrum.
Tuy nhiên, theo tài liệu chính thức của Robinhood, sản phẩm hiện tại KHÔNG phải cổ phiếu được token hóa thực sự, mà là hợp đồng theo dõi giá cổ phiếu Mỹ tương ứng. Tài sản liên quan được tổ chức được cấp phép tại Mỹ nắm giữ an toàn dưới tài khoản Robinhood Europe. Robinhood Europe phát hành hợp đồng và ghi nhận lên blockchain. Hiện tại, cổ phiếu được token hóa chỉ có thể giao dịch trên Robinhood, không cho phép chuyển nhượng.
Các đối thủ đang phát triển
Ngoài các sản phẩm đã ra mắt như trên, nhiều đối thủ khác đang chuẩn bị tham gia thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa, bao gồm:
Solana
Solana đặc biệt coi trọng cổ phiếu được token hóa. Ngoài xStocks, Solana còn thành lập Viện Chính sách Solana (Solana Policy Institute - SPI), "nhằm giáo dục các nhà hoạch định chính sách vì sao các mạng phân tán như Solana là hạ tầng tương lai của nền kinh tế số". Hai dự án đang thúc đẩy: Dự án Open, "nhằm hiện thực hóa việc phát hành và giao dịch chứng khoán trên blockchain một cách hợp pháp, tận dụng công nghệ blockchain để tạo ra thị trường vốn hiệu quả, minh bạch và dễ tiếp cận hơn, đồng thời duy trì bảo vệ nhà đầu tư mạnh mẽ". Thành viên Dự án Open gồm SPI, sàn Orca trên Solana, nhà cung cấp RWA Superstate và hãng luật Lowenstein Sandler LLP.
Dự án Open đã nhiều lần gửi ý kiến công khai đến nhóm làm việc về crypto của SEC từ tháng 4, và SEC đã họp với họ vào ngày 12/6. Sau cuộc họp, các thành viên đã nộp giải trình bổ sung về hoạt động của mình.
Quy trình phát hành và giao dịch cổ phiếu Mỹ được token hóa do Dự án Open đề xuất như sau:
Tóm tắt quy trình:
-
Nhà phát hành cần xin trước sự chấp thuận từ SEC, sau đó mới được phát hành cổ phiếu Mỹ được token hóa
-
Người dùng muốn mua cần hoàn tất KYC trước, sau đó dùng tiền mã hóa mua cổ phiếu được token hóa từ nhà phát hành
-
Đại lý chuyển nhượng (Transfer Agent) được đăng ký tại SEC ghi nhận việc chuyển nhượng cổ phần trên chuỗi
Dự án Open đặc biệt đề xuất SEC cho phép giao dịch P2P cổ phiếu được token hóa qua giao thức hợp đồng thông minh — tức người nắm giữ có thể giao dịch trên AMM, từ đó mở cửa tính kết hợp. Tuy nhiên, theo khung đề xuất, mọi người nắm giữ cổ phiếu được token hóa đều phải hoàn tất KYC. Để thực hiện quy trình này, Dự án Open xin miễn trừ tạm thời hoặc hướng dẫn xác nhận (Exemptive Relief or Confirmatory Guidance) trong 18 tháng (chi tiết trong tài liệu tham khảo).
Nhìn chung, phương án của Dự án Open là bổ sung yêu cầu KYC vào mô hình hiện tại của Backed Finance. Theo quan điểm của tôi, phương án này gần như chắc chắn sẽ được thông qua trong nhiệm kỳ SEC hiện tại — vốn có cái nhìn thoáng hơn với DeFi — chỉ còn chờ thời điểm.
Coinbase
Từ năm 2020, trong hồ sơ đăng ký niêm yết Nasdaq, Coinbase đã từng đề cập ý tưởng phát hành COIN được token hóa trên chuỗi, nhưng không đáp ứng yêu cầu SEC nên bỏ dở. Gần đây, Coinbase đang tìm kiếm thư "không hành động" hoặc miễn trừ từ SEC để triển khai dịch vụ cổ phiếu được token hóa. Hiện chưa có tài liệu chi tiết, chúng ta chỉ biết một thông tin xác nhận từ thông cáo báo chí:
Kế hoạch giao dịch cổ phiếu được token hóa của Coinbase sẽ MỞ CHO NGƯỜI DÙNG MỸ.
Đây là điểm khác biệt chính với các đối thủ hiện tại, giúp Coinbase cạnh tranh trực tiếp với các môi giới internet như Robinhood hay truyền thống như Charles Schwab. Điều này ảnh hưởng lớn hơn đến Nasdaq:COIN chứ không phải nhà đầu tư web3.
Ondo
Ondo — đã thành công trong thị trường RWA trái phiếu kho bạc (xem bài trước của Mint Ventures) — cũng sớm có kế hoạch phát triển cổ phiếu Mỹ được token hóa. Theo tài liệu của họ, sản phẩm có các đặc điểm:
-
Mở cho người dùng ngoài Mỹ
-
Thời gian giao dịch 24/7
-
Token được đúc và hủy theo thời gian thực
-
Cho phép dùng tài sản cổ phiếu được token hóa làm thế chấp
Theo mô tả, sản phẩm Ondo gần giống khung mới của Solana, và Ondo cũng tuyên bố tại hội nghị Accelerate của Solana rằng sẽ ra mắt sản phẩm trên mạng Solana.
Sản phẩm Ondo Global Markets dự kiến ra mắt vào cuối năm nay.
Trên đây là tình hình hiện tại và các đối thủ đang phát triển trong thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa.
Xét về động cơ cốt lõi, người dùng mua cổ phiếu được token hóa chủ yếu để kiếm lời từ biến động giá, quan tâm đến thanh khoản, khả năng thanh toán và giao dịch không cần KYC. Việc có tổ chức hợp pháp thực hiện token hóa không phải ưu tiên hàng đầu. Vì vậy, thị trường web3 luôn có các sản phẩm phái sinh cung cấp giao dịch cổ phiếu Mỹ.
Cung cấp giao dịch cổ phiếu Mỹ qua phái sinh
Các nền tảng cung cấp dịch vụ phái sinh cổ phiếu Mỹ hiện nay gồm Gains Network (trên Arbitrum và Polygon) và Helix (trên Injective). Người dùng không thực sự giao dịch cổ phiếu Mỹ, nên không cần token hóa.
Logic sản phẩm cốt lõi là áp dụng logic perpetual contract cho cổ phiếu Mỹ, thường gồm:
-
Người dùng không cần KYC, dùng stablecoin làm tài sản thế chấp, cho phép giao dịch đòn bẩy
-
Thời gian giao dịch trùng với giờ giao dịch cổ phiếu Mỹ
-
Giá tài sản tham chiếu đọc trực tiếp từ nguồn dữ liệu đáng tin cậy, ví dụ Chainlink
-
Dùng phí tài chính (funding rate) cân bằng chênh lệch giữa giá trên sàn và giá công bằng
Tuy nhiên, dù là Gains, Helix hiện tại hay Synthetix, Mirror trước đây, các nền tảng giao dịch cổ phiếu Mỹ dạng tài sản tổng hợp đều không đạt khối lượng giao dịch cao. Hiện tại, khối lượng giao dịch hàng ngày của sản phẩm cổ phiếu Mỹ Helix không vượt 10 triệu USD, còn Gains dưới 2 triệu USD. Nguyên nhân có thể do:
Hình thức này đối mặt rõ ràng với rủi ro pháp lý — dù không thực sự cung cấp giao dịch cổ phiếu Mỹ, nhưng thực tế hoạt động như một sàn giao dịch, mà cơ quan quản lý luôn có yêu cầu rõ ràng với bất kỳ sàn nào, trong đó KYC là yêu cầu cơ bản nhất. Những nền tảng này khi nhỏ thì quản lý có thể bỏ qua, nhưng nếu lớn mạnh sẽ dễ bị nhắm đến.
Các sản phẩm trên không có đủ thanh khoản để đáp ứng nhu cầu thực sự. Thanh khoản phải tự giải quyết nội bộ, không thể dựa vào bên thứ ba, nên không thể cung cấp độ sâu giao dịch thực tế cho người dùng.
Khối lượng giao dịch sản phẩm cổ phiếu & forex Helix và sổ lệnh của COIN — mã có khối lượng cao nhất
Tại phía sàn tập trung, Bybit gần đây ra mắt nền tảng giao dịch cổ phiếu Mỹ dựa trên MT5, cũng áp dụng logic perpetual contract, không giao dịch thực tế cổ phiếu Mỹ, mà dùng stablecoin làm tài sản thế chấp để giao dịch chỉ số.
Ngoài ra, dự án Shift chưa ra mắt giới thiệu khái niệm Token tham chiếu tài sản (Asset-Referenced Tokens - ART), tuyên bố có thể thực hiện giao dịch cổ phiếu Mỹ không cần KYC, quy trình như sau:
-
Shift mua cổ phiếu Mỹ, thế chấp tại công ty môi giới hợp pháp như Interactive Brokers, dùng Chainlink làm chứng minh dự trữ
-
Shift phát hành ART từ cổ phiếu dự trữ, mỗi ART tương ứng một cổ phiếu, nhưng ART KHÔNG PHẢI cổ phiếu được token hóa
-
Người dùng C không cần KYC có thể mua ART
Phương án Shift đảm bảo ART tương ứng 100% với cổ phiếu底层, nhưng ART không phải cổ phiếu được token hóa, không có quyền sở hữu, cổ tức hay biểu quyết, do đó không thuộc phạm vi quản lý chứng khoán, từ đó đạt được đặc điểm không cần KYC (theo nguồn).
Tuy nhiên, về logic quản lý, ART không được phép neo vào tài sản chứng khoán. Hiện chưa rõ đội ngũ Shift sẽ thực hiện "neo ART vào cổ phiếu Mỹ" bằng cách nào, cũng chưa chắc sản phẩm ra mắt có đúng như quy trình trên. Nhưng phương án này khai thác kẽ hở trong quy định, đạt được giao dịch cổ phiếu Mỹ không cần KYC, đáng để theo dõi.
Thị trường cần sản phẩm cổ phiếu Mỹ được token hóa như thế nào?
Bất kể hình thức nào, quy trình cốt lõi đều gồm hai bước:
-
Token hóa: Thường do tổ chức hợp pháp thực hiện, định kỳ công bố báo cáo dự trữ — về bản chất là người dùng đã KYC mua cổ phiếu rồi đưa lên chuỗi. Các phương án khác biệt không lớn ở bước này.
-
Giao dịch: Người dùng C giao dịch cổ phiếu đã được token hóa. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở đây: Một số không cho phép giao dịch (Exodus), một số chỉ cho phép qua kênh môi giới truyền thống (Dinari, mystonks.org), một số hỗ trợ giao dịch trên chuỗi (Backed Finance, Solana, Ondo, Kraken). Đặc biệt hơn, Backed Finance hiện dùng khung hợp pháp Thụy Sĩ để cho phép người dùng không KYC mua trực tiếp cổ phiếu được token hóa qua AMM.
Với người dùng C, bước token hóa chủ yếu quan tâm đến tính hợp pháp và an toàn tài sản — phần lớn đối thủ hiện tại đều đảm bảo tốt hai điểm này. Điểm then chốt nằm ở bước giao dịch. Như Dinari chỉ cho phép giao dịch qua môi giới truyền thống, bản thân lại không cung cấp mining, cho vay... cho cổ phiếu được token hóa, thì ý nghĩa của việc token hóa bị triệt tiêu phần lớn. Dù hợp pháp hoàn hảo, quy trình trơn tru cũng khó thu hút người dùng.
Còn các phương án như xStocks, Backed Finance, Solana mới là mô hình dài hạn có ý nghĩa — cổ phiếu được token hóa giao dịch trên chuỗi thay vì qua môi giới truyền thống, từ đó tận dụng hiệu quả tính sẵn sàng 24/7 và tính kết hợp từ DeFi.
Tuy nhiên, ngắn hạn, thanh khoản trên chuỗi khó sánh bằng kênh truyền thống. Một sàn giao dịch thanh khoản thấp coi như không dùng được. Nếu nơi cung cấp cổ phiếu được token hóa không thu hút thêm thanh khoản, ảnh hưởng của nó cũng khó mở rộng. Đây là lý do tôi lạc quan xStocks sẽ nhanh chóng trở thành nền tảng hàng đầu.
Xét theo hướng này, nếu khung pháp lý dần rõ ràng, sản phẩm cổ phiếu Mỹ được token hóa thực sự phổ biến trong web3, thì những sàn có thanh khoản tốt hơn, nhiều trader hơn sẽ chiếm lĩnh thị phần.
Thực tế, từ chu kỳ trước có thể thấy: Synthetix, Mirror, Gains đều ra mắt sản phẩm cổ phiếu năm 2020, nhưng sản phẩm có ảnh hưởng lớn nhất là FTX. Mô hình FTX khá giống Backed Finance hiện tại, nhưng khối lượng giao dịch và AUM của FTX cao hơn nhiều so với các đối thủ sau này.
Các cơ hội đầu tư tiềm năng
Dù thị trường cổ phiếu Mỹ được token hóa tiềm năng lớn, nhưng hiện tại các cơ hội đầu tư còn rất ít.
Trong các đối thủ hiện tại, Dinari và Backed Finance chưa phát hành token, Dinari còn từng tuyên bố rõ ràng sẽ không phát hành — chỉ có meme token stonks của mystonks.org là cơ hội đầu tư tiềm năng;
Trong các đối thủ đang phát triển, token của Coinbase, Solana, Ondo đã có vốn hóa cao, và kinh doanh chính không phải cổ phiếu được token hóa — việc phát triển lĩnh vực này có ảnh hưởng đến token, nhưng mức độ khó dự đoán.
Trong các đối tác xStocks có Raydium, Jupiter (DEX hàng đầu trên Solana) và giao thức cho vay Kamino, nhưng khả năng hợp tác này mang lại đột phá lớn cho các giao thức trên là không cao.
Trong thành viên Dự án Open của SPI: Phantom, Superstate chưa phát hành token, chỉ có Orca đã phát hành.
Trong các dự án phái sinh, Helix chưa phát hành token, chỉ có GNS là lựa chọn duy nhất.
Do các dự án khác loại hình kinh doanh, mức độ tham gia vào cổ phiếu được token hóa khác nhau, không thể so sánh định giá, chỉ liệt kê thông tin cơ bản các token liên quan như sau:
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Mint Ventures
