Nhà truyền giáo lớn nhất của Ethereum đã bán niềm tin của mình vì lý do gì?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nhà truyền giáo lớn nhất của Ethereum đã bán niềm tin của mình vì lý do gì?
Cái chết của một câu chuyện.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Tiểu Bính, TechFlow
Đây là một bản cáo phó.
Không phải dành cho Ethereum — Ethereum vẫn đang sống khỏe — mà dành cho câu chuyện “ETH là tiền”.
Người viết cáo phó này tên là David Hoffman, đồng sáng lập Bankless, cũng là người truyền bá Ethereum không mệt mỏi nhất thế giới trong sáu năm qua. Vào năm 2019, khi giá ETH dao động quanh mức 150 USD và chẳng ai tin rằng nó có tương lai, chính Hoffman cùng cộng sự đã hô vang khẩu hiệu “ETH là loại tiền siêu âm”, “ETH là tài sản ba trạng thái”. Những báo cáo nghiên cứu sau này được các tổ chức tài chính trích dẫn liên tục đều bắt nguồn từ ngòi bút của ông.
Rồi tuần trước, ông đã bán sạch toàn bộ ETH đang nắm giữ.
Thị trường tiền mã hóa dậy sóng. Có người gọi ông là phản bội, có người bảo ông đã chốt đáy; ngay cả cộng sự của ông, Ryan, cũng đùa trên Twitter: “Có lẽ David đã bán đúng đáy.”
Nhưng chính Hoffman lại viết một bài luận dài để giải thích nghiêm túc lý do vì sao.
Sau khi đọc xong, tôi muốn nói rằng bài viết này đáng để mỗi người vẫn còn nắm giữ lượng lớn ETH đọc kỹ từng chữ.
Trước hết, nêu kết luận.
Hoffman không hề bi quan về mạng lưới Ethereum. Ngược lại, ông khẳng định mình “rất lạc quan” đối với hệ sinh thái Ethereum.
Điều ông bi quan là đồng tiền ETH.
Chính xác hơn, ông không tin rằng ETH sẽ còn được thị trường định giá lại — dù theo chiều tăng hay giảm.
Lời này nghe có vẻ học thuật. Dịch ra ngôn ngữ đời thường là: mạng lưới Ethereum sẽ ngày càng thành công, nhưng thành công ấy giờ đây đã không còn tác động đến giá của ETH nữa.
Giá trị vốn hóa hiện tại của ETH chính là mức giá trị vốn hóa mà nó xứng đáng có được.
Câu chuyện đến đây là kết thúc.
Vậy “ETH is Money” rốt cuộc là câu chuyện gì?
Nói ngắn gọn, đó là ý tưởng biến ETH thành một loại tiền tệ toàn cầu mới — không phải stablecoin, mà là tiền thực sự: vừa là phương tiện tích trữ giá trị, vừa là tài sản trú ẩn an toàn, đủ sức cạnh tranh trực tiếp với vàng và đồng đô la Mỹ.
Là thứ mà những cụ già ở Mỹ có thể đưa vào danh mục hưu trí của mình.
Nghe thì như khoa học viễn tưởng. Nhưng vào năm 2021, điều này thật sự có vẻ khả thi.
Điểm chân thành nhất trong bài viết của Hoffman nằm ở chỗ ông thừa nhận: để câu chuyện này trở thành hiện thực, quá nhiều yếu tố phải đồng thời xảy ra.
Quỹ Ethereum phải đủ phi tập trung, nhưng đồng thời cũng phải vận hành như một startup với tinh thần khẩn trương cao độ.
Các L2 phải có khả năng phát triển độc lập, nhưng vẫn gắn bó chặt chẽ dưới “lá cờ lớn” của Ethereum.
Kế hoạch phát triển công nghệ phải được thực hiện đúng trình tự và đủ nhanh để bỏ xa các đối thủ cạnh tranh.
Toàn bộ ngành tiền mã hóa phải chứng tỏ được năng lực, khiến người dân bình thường tin rằng đây chính là tương lai — chứ không phải một “lò mổ heo” tập trung mới.
Mỗi việc trong số này đều rất khó.
Mỗi việc đều phải làm đúng — và tất cả phải đúng cùng lúc — mới có thể biến ETH thành “tiền”.
Vậy rồi sao?
Rồi Solana nổi lên; các “máy rút tiền trên chuỗi” như BNB và TRX lại tăng giá mạnh hơn cả ETH.
Hoffman đưa ra một so sánh đầy tính đả kích trong bài viết: cuối cùng, token của các L1 đều phụ thuộc vào doanh thu phí phát sinh trên chuỗi. Năm 2021 ETH mạnh là vì doanh thu phí của nó chiếm phần lớn thị phần toàn ngành. Đến năm 2024, SOL bứt phá cũng theo logic tương tự.
Còn Ethereum thì sao? Nó giao hết mọi công việc cho các L2, để L2 chiếm tới 97% lợi nhuận; tầng ứng dụng (application layer) lấy phần phí còn lại; còn chính mạng chủ (mainnet) Ethereum thì sao?
Nó cung cấp không gian khối an toàn nhất thế giới cho toàn cầu — với giá bằng chi phí thực tế;
Nó mã hóa tài sản toàn cầu — với giá bằng chi phí thực tế;
Nó đảm bảo an toàn cho hệ sinh thái DeFi — với giá bằng chi phí thực tế…
Hoffman dùng một cách diễn đạt tuyệt đẹp: Ethereum là một “người cho đi” (giver), chứ không phải “kẻ chiếm đoạt” (taker).
Nó là tổ chức phi lợi nhuận thành công nhất thế giới.
Nó cao thượng đến mức, ngay từ thiết kế kiến trúc, nó đã từ chối việc hưởng lợi từ giá trị mà chính mình tạo ra.
Đến đây bạn hẳn đã hiểu.
Để ETH trở thành “tiền”, Ethereum phải “thắng”.
Nhưng mạng lưới Ethereum, ngay từ thiết kế kiến trúc, lại không hề có ý định “thắng”.
Nhiệm vụ của nó là làm nền tảng hỗ trợ, là hàng hóa công cộng, là điện – nước – khí đốt mà ai cũng có thể sử dụng.
Cổ phiếu của một công ty cung cấp điện – nước – khí đốt có thể trở thành vàng được không?
Không thể.
Hoffman viết trong bài một câu còn đau hơn: Việc Ethereum muốn biến ETH thành tiền giống như “muốn giành chiến thắng trong một cuộc chiến mà ngay từ đầu, kiến trúc của nó đã từ chối tham gia”.
Dịch ra tiếng Việt dễ hiểu hơn: Khi thiết kế, bạn đã tự trói tay chân mình, vậy còn hy vọng gì vào chức vô địch?
Còn một thực tế còn khó xử hơn.
Hoffman viện dẫn quan điểm của Nic Carter trên Bankless năm 2020: Stablecoin có thể mang mối quan hệ “ký sinh” đối với ETH.
Lúc đó, tổng giá trị stablecoin trên Ethereum chỉ khoảng 3 tỷ USD.
Giờ đây, con số ấy đã vọt lên 163 tỷ USD — tăng gấp 54 lần.
Con số này có tốt cho mạng lưới Ethereum không? Tất nhiên là tốt. Chính phủ Mỹ hiện đang ôm chặt Ethereum hơn bao giờ hết — chính vì điều này. Chính quyền Trump từng tuyên bố công khai rằng họ muốn tận dụng Ethereum để duy trì vị thế bá chủ của đồng đô la Mỹ.
Nhưng bạn hãy suy ngẫm kỹ: người hưởng lợi lớn nhất từ thành công của Ethereum lại chính là đồng đô la Mỹ.
Chính đồng đô la Mỹ mới đang trở nên “giống tiền” hơn trên Ethereum — chứ không phải ETH.
Hoffman còn đề cập đến một khả năng thậm chí còn sắc bén hơn.
Ông nói, có thể “câu chuyện mã hóa mạnh mẽ” — tức là những câu chuyện gốc mã hóa như DeFi, NFT, DAO, tự tuần hoàn, chống lại hệ thống tài chính truyền thống — vốn dĩ đã không thể đứng vững.
Ngành tiền mã hóa từng có một “khoảnh khắc rực rỡ” ngắn ngủi, kéo dài từ cuối năm 2020 đến đầu năm 2022. Trong giai đoạn ấy, người dân bình thường cảm thấy thứ này thật “ngầu”, phản kháng và đầy cảm giác về tương lai.
Rồi sao nữa?
Rồi là những vụ lừa đảo, những mô hình kim tự tháp, những cơn cuồng nhiệt meme và những sản phẩm hoàn toàn vô dụng.
Hoffman viết trong bài: “Hình ảnh của tiền mã hóa trong tâm trí công chúng chính là kẻ lừa đảo, kẻ cướp tiền, thần thoại làm giàu chóng vánh và hoàn toàn vô giá trị với người dân bình thường.”
Ông nói điều này với tư cách là đồng sáng lập Bankless — một trong những người từng nỗ lực không ngừng trong sáu năm qua để “tẩy trắng” ngành này.
Tiền là một trò chơi phối hợp. “Điểm Schelling” của một loại tiền — tức là điểm hội tụ đồng thuận, nơi mọi người không hẹn mà cùng chọn nó làm tiền — được duy trì bởi niềm tin.
Khoảnh khắc niềm tin toàn cầu vào năm 2021 có thể chỉ là một ngoại lệ bị bóp méo bởi đại dịch.
Cửa sổ ấy đã đóng lại.
Vì vậy Hoffman đã bán.
Không phải vì bi quan. Mà vì ông cảm thấy câu chuyện lãng mạn nhất — ETH trở thành tiền tệ toàn cầu — đã chạm đến giới hạn tối đa mà nó có thể đạt tới.
Ethereum sẽ tiếp tục thành công. Các L2 sẽ kiếm lời đậm, các ứng dụng sẽ chiếm trọn toàn bộ khoản phí.
Còn riêng đồng tiền ETH, khả năng cao sẽ cứ thế này mãi.
Không sụp đổ. Cũng không bùng nổ.
Nó đã đạt được mức giá trị vốn hóa xứng đáng.
Hoffman gọi trạng thái này là “played out”.
Không phải thất bại, mà là đã chơi xong.
Giống như một ván bài kéo dài, lá bài cuối cùng đã lật xuống, bạn thắng một ít, thua một ít, nhưng ván bài đã kết thúc.
Viết đến đây, tôi muốn nói đôi lời của riêng mình.
Con người đáng kính trọng nhất trong ngành tiền mã hóa không phải những kẻ hét to “to the moon”, lên giá thì cứng miệng, xuống giá thì giả chết.
Mà là những người từng tin tưởng sâu sắc vào một điều gì đó, từng cống hiến hết mình cho điều ấy, rồi dám thẳng thắn thừa nhận trước sự thật: “Có thể tôi đã sai.”
Đoạn cuối cùng trong bài viết của Hoffman viết:
“Ethereum đã lựa chọn con đường khó khăn nhất, tham vọng nhất và lý tưởng nhất. Nó đã giành được mức giá trị vốn hóa xứng đáng. Tôi cực kỳ lạc quan về mạng lưới Ethereum. Nhưng với đồng tiền ETH, tôi không nhìn thấy bất kỳ lập luận nào cho việc nó sẽ được định giá lại — dù theo hướng nào.”
“Vì vậy tôi đã bán toàn bộ ETH của mình. Không phải vì bi quan, mà vì tôi muốn tái phân bổ nguồn vốn vào những cơ hội khác mà tôi nhìn thấy.”
Sự trung thực, sự kiềm chế, không đổ lỗi, không thần bí hóa.
Đó là thứ quý giá và khan hiếm nhất trong thế giới tiền mã hóa.
Còn ETH sắp tới sẽ thế nào?
Ai biết được.
Câu chuyện đã kể xong, nhưng thị trường chưa bao giờ chỉ dựa vào câu chuyện.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
