Nếu Bitmain bị tổn thương nặng nề, điều gì trong hệ thống khai thác tiền mã hóa của Mỹ sẽ sụp đổ trước tiên?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nếu Bitmain bị tổn thương nặng nề, điều gì trong hệ thống khai thác tiền mã hóa của Mỹ sẽ sụp đổ trước tiên?
Washington đang thực hiện kiểm tra áp lực đối với Bitmain, những sự cố đầu tiên sẽ xuất hiện tại các mỏ khai thác ở Mỹ, chứ không phải trên các thiết bị đầu cuối ở Phố Wall.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Andjela Radmilac
Biên dịch: Chopper, Foresight News
Chính phủ Mỹ đã khởi động cuộc kiểm tra an ninh đối với Bitmain, nhà sản xuất có trụ sở tại Bắc Kinh đang chiếm lĩnh thị trường máy khai thác Bitcoin toàn cầu. Một cuộc điều tra liên bang mang tên "Chiến dịch Bình minh đỏ" đã diễn ra trong nhiều tháng, tập trung vào việc xác định liệu các thiết bị khai thác của Bitmain có thể bị thao túng từ xa để thực hiện gián điệp hay làm gián đoạn lưới điện Mỹ hay không. Vấn đề này dường như trừu tượng, như chỉ tồn tại trong những bản ghi nhớ mật, nhưng câu trả lời lại liên quan mật thiết đến nhiều tình huống bình thường: bàn sửa chữa ở North Dakota, khu vận chuyển hàng hóa ở Oklahoma, và kế hoạch nâng cấp của từng thợ đào phụ thuộc vào phần cứng Trung Quốc.
Để hiểu rõ chuỗi phản ứng tiếp theo có thể xảy ra, trước tiên cần nắm được ý đồ thực sự của chính phủ Mỹ.
Giải mã "Chiến dịch Bình minh đỏ"
Theo các tài liệu mà Bloomberg xem xét và thông tin từ những người trong cuộc, "Chiến dịch Bình minh đỏ" đã được triển khai trong khoảng hai năm qua giữa nhiều cơ quan chính phủ, do Bộ An ninh Nội địa dẫn đầu và Hội đồng An ninh Quốc gia hỗ trợ. Mục tiêu chính là xác nhận khả năng thiết bị khai thác của Bitmain bị thao túng từ bên ngoài, từ đó có thể dùng cho hoạt động gián điệp hoặc phá hoại cố ý.
Các nhân viên thực thi pháp luật liên bang đã hành động đối với thiết bị phần cứng của Bitmain. Một số máy khai thác bị chặn tại cảng Mỹ và bị tháo rời trên bàn kiểm tra, chip và firmware đều được kiểm tra chức năng ẩn. Các quan chức cũng rà soát vấn đề thuế quan và nhập khẩu, kết hợp lo ngại an ninh với thực thi thương mại thông thường.
Trong tuyên bố gửi Bloomberg, Bitmain cho biết "những khẳng định rằng công ty có thể điều khiển từ xa máy khai thác từ Trung Quốc là hoàn toàn sai sự thật", nhấn mạnh tuân thủ luật pháp Mỹ và không tham gia bất kỳ hoạt động nào đe dọa an ninh quốc gia. Đồng thời, công ty cho biết chưa từng nghe về cuộc điều tra mang tên "Chiến dịch Bình minh đỏ", sự kiện phần cứng bị tạm giữ trước đây liên quan đến kiểm tra của Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) và "không phát hiện bất kỳ điểm bất thường nào".
Sự lo ngại của chính phủ Mỹ không phải vô căn cứ. Một báo cáo của Ủy ban Tình báo Thượng viện đã gán nhãn thiết bị Bitmain là "tài sản nguy cơ cao dễ bị Trung Quốc kiểm soát". Cách đây vài năm, các nhà nghiên cứu phát hiện firmware máy khai thác Antminer có chức năng tắt từ xa; Bitmain lúc đó giải thích là "chức năng chống trộm chưa hoàn thiện", dù sau đó đã vá lỗi, nhưng sự kiện này vẫn để lại rủi ro an ninh.
Việc đẩy mạnh "Chiến dịch Bình minh đỏ" còn dựa trên một trường hợp xác thực. Năm 2024, chính phủ Mỹ buộc đóng cửa một dự án khai thác tiền mã hóa gần căn cứ tên lửa tại Wyoming, có liên hệ với vốn Trung Quốc, vì hàng nghìn máy khai thác được triển khai tại đây tạo thành rủi ro an ninh quốc gia, phần cứng sử dụng tương tự sản phẩm của Bitmain và vị trí địa lý cực kỳ nhạy cảm.
Vì vậy, chính phủ Mỹ coi Bitmain không đơn thuần là nhà cung cấp thiết bị, mà là "một thành phần tham gia hạ tầng, tiếp cận gần lưới điện và một phần nằm gần các khu vực chiến lược". Điều này cũng giải thích vì sao một nhà sản xuất mạch tích hợp chuyên dụng (ASIC) lại xuất hiện cùng các công ty viễn thông và thiết bị điện trong các tài liệu liên quan an ninh quốc gia.
Tất cả điều này xảy ra đúng vào thời điểm Bitmain đang mở rộng hợp tác với một khách hàng cực kỳ ảnh hưởng tại Mỹ.
Công nghiệp khai thác Mỹ không thể thiếu Bitmain
Tháng 3 năm 2025, một công ty niêm yết nhỏ, ít nổi tiếng đã thông báo tách mảng kinh doanh khai thác Bitcoin mới, với Eric Trump và Donald Trump Jr., con trai cựu Tổng thống Mỹ, là nhà đầu tư cho dự án này. Doanh nghiệp mới mang tên American Bitcoin đặt mục tiêu trở thành "công ty khai thác Bitcoin thuần túy lớn nhất và hiệu quả nhất thế giới", lên kế hoạch triển khai 76.000 máy khai thác tại Texas, New York và Alberta, Canada. Để đạt được mục tiêu to lớn này, công ty đã chọn Bitmain làm nhà cung cấp chính.
Hồ sơ doanh nghiệp cho thấy American Bitcoin đã đồng ý mua 16.000 máy khai thác Bitmain với giá 314 triệu USD. Không giống thanh toán bằng tiền mặt hay tài trợ nợ truyền thống, công ty dùng 2.234 Bitcoin làm tài sản đảm bảo để lấy thiết bị. Một luật sư thực thi cũ của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) nói với Bloomberg rằng cấu trúc giao dịch này khác thường, các điều khoản cần được công bố chi tiết hơn.
Giao dịch này tập trung thể hiện "khó khăn phụ thuộc" của ngành khai thác Mỹ: một doanh nghiệp khai thác được chú ý, có mối liên hệ chặt chẽ với gia đình tổng thống, đã đặt cược hàng ngàn Bitcoin và mục tiêu tăng trưởng tham vọng vào một nhà cung cấp Trung Quốc đang bị điều tra an ninh quốc gia. Các quan chức Mỹ lo ngại mối quan hệ này sẽ tạo xung đột lợi ích cho chính quyền hiện tại, vốn mong muốn biến Mỹ thành "trung tâm tiền mã hóa toàn cầu".
Tuy nhiên, ngay cả khi dự án khai thác của con trai Trump lên kế hoạch triển khai khối lượng sức mạnh tính toán khổng lồ, thì trong toàn bộ ngành khai thác Mỹ, nó vẫn chỉ là "giọt nước giữa đại dương". Trong thập kỷ qua, các thợ đào Mỹ đã triển khai hàng chục vạn máy khai thác Bitmain trên khắp đất nước. Hoạt động khai thác Bitcoin tại Bắc Mỹ gần như hoàn toàn phụ thuộc vào máy Antminer.
Vì vậy, khi chúng ta đặt câu hỏi "nếu Bitmain bị ảnh hưởng sẽ xảy ra điều gì", bản chất là đang thảo luận: khi nhà cung cấp trọng yếu trong hệ sinh thái này chịu tác động từ chính sách liên bang, toàn bộ hệ thống sẽ chịu áp lực ra sao.
Nếu chính phủ Mỹ áp dụng biện pháp cứng rắn, ai sẽ sụp đổ trước?
Mọi doanh nghiệp khai thác trưởng thành đều phải đối mặt với hao mòn thiết bị: hỏng quạt, cháy nguồn, hư bảng băm – những chuyện phổ biến. Một số lỗi có thể xử lý nội bộ, nhưng phần lớn cần trung tâm sửa chữa ủy quyền trong hệ sinh thái Bitmain. Bitmain có các trung tâm sửa chữa khu vực và quốc tế phục vụ thị trường Mỹ, với mạng vận chuyển trải dài khắp Arkansas, North Dakota, Oklahoma.
Hệ thống sửa chữa và cung cấp linh kiện này cực kỳ mong manh, và có khả năng sụp đổ đầu tiên. Nếu chính phủ Mỹ áp dụng biện pháp cứng rắn, ví dụ đưa Bitmain hoặc các bên liên quan chính vào danh sách thực thể, hoặc áp dụng trừng phạt có chủ đích, biện pháp dễ thực hiện nhất là chặn biên giới. Linh kiện thay thế có thể bị giữ lại trong kho tạm, chờ hải quan kiểm tra; quy trình vốn chỉ mất vài ngày có thể kéo dài thành vài tuần do đội ngũ luật sư và tuân thủ xử lý quy tắc mới.
Đối với từng doanh nghiệp khai thác, tác động sẽ dần hiện rõ: ngày càng nhiều máy khai thác bị ngừng hoạt động do thiếu linh kiện, tỷ lệ thiết bị sử dụng giảm nhẹ, các thiết bị hỏng chất đống trong mỏ. Các thợ đào tài chính mạnh có thể tích trữ linh kiện, chuyển sang nhà cung cấp thứ cấp, nhưng các thợ đào nhỏ sẽ nhanh chóng đối mặt áp lực lớn.
Điều tiếp theo bị ảnh hưởng là việc giao hàng cho các đơn đặt hàng lớn.
Nếu "Chiến dịch Bình minh đỏ" kết thúc bằng biện pháp nhẹ, như yêu cầu giấy phép riêng cho chip cụ thể hoặc kiểm tra xuất khẩu bắt buộc, Bitmain vẫn có thể giao máy S21, T21 cho thị trường Mỹ, nhưng chu kỳ giao hàng sẽ kéo dài. Thời gian giao hàng dự kiến 6 tuần có thể kéo dài tới 3 tháng hoặc hơn, kèm theo thủ tục giấy tờ phức tạp. Nếu kết quả nghiêm khắc hơn, Bitmain bị hạn chế cung cấp cho các khách hàng Mỹ nhất định, các đơn hàng đã lên kế hoạch sẽ từ "năng lực xác định" biến thành "yếu tố bất định".
Vì ngành khai thác cực kỳ phụ thuộc vào tài trợ, tổn thất về thời gian không đơn thuần là chậm trễ: nó đồng nghĩa với chi phí lãi suất tăng thêm, rủi ro vi phạm thỏa thuận vay, và không thể đạt mục tiêu hoàn vốn cổ đông cam kết. Một công ty khai thác niêm yết đã hứa với nhà đầu tư "đạt quy mô sức mạnh tính toán cụ thể trong quý nào đó" sẽ phải giải thích tại sao thiết bị vẫn đang trên đường vận chuyển từ Thâm Quyến đến Houston.
Một khi nguồn cung thiết bị mới trở nên bất định, thị trường máy khai thác cũ sẽ nóng lên nhanh chóng. Những máy Antminer cũ sắp nghỉ hưu, miễn là hiệu suất năng lượng chưa tụt quá xa, sẽ bỗng trở nên hấp dẫn. Đội ngũ bán hàng của các đối thủ chính của Bitmain – máy khai thác WhatsMiner và Canaan Creative – sẽ lập tức bận rộn.
Nhưng những đối thủ này cũng không sở hữu kho hàng ma thuật đầy thiết bị hiệu suất cao; họ cũng đối mặt nghẽn sản xuất, hạn ngạch chip và áp lực đơn hàng đã cam kết. Nếu các doanh nghiệp khai thác Mỹ cùng chuyển sang nhà cung cấp thay thế, chu kỳ giao hàng của các thiết bị thay thế cũng sẽ kéo dài. Một phần thiếu hụt cung cầu có thể được lấp đầy qua kênh xám, ví dụ như máy khai thác chuyển khẩu qua nước thứ ba, hoặc mua từ trung gian vẫn tiếp cận được hàng tồn Bitmain mà không vi phạm quy định Mỹ.
Ba khả năng phát triển trong tương lai
Nhìn từ bên ngoài, người ta thường dùng logic nhị nguyên để đánh giá: hoặc Bitmain bị cấm, hoặc không bị ảnh hưởng gì. Nhưng thực tế, tình hình có thể diễn ra theo ba hướng.
Trường hợp đầu tiên, "bình minh đỏ" lặng lẽ kết thúc. Bộ An ninh Nội địa tiếp tục giám sát, có thể đưa ra một số đề xuất nội bộ, nhưng chính phủ cuối cùng cho rằng các biện pháp an ninh hiện tại, cách ly mạng và kiểm toán firmware đã đủ kiểm soát rủi ro. Bitmain dù vẫn gặp khó khăn về mặt chính trị, nhưng về thương mại vẫn có thể cung cấp cho thị trường Mỹ. Các doanh nghiệp khai thác sẽ đa dạng hóa mua sắm hơn từ WhatsMiner, Canaan Creative, nhưng cục diện tổng thể ngành khai thác Mỹ không đổi, tăng trưởng sức mạnh tính toán cơ bản duy trì xu hướng hiện tại.
Trường hợp thứ hai, Bitmain sẽ bị đưa vào phạm vi quản lý. Điều này có thể yêu cầu thỏa thuận giảm thiểu chính thức, buộc Bitmain đáp ứng tiêu chuẩn chứng nhận firmware nghiêm ngặt, chấp nhận kiểm toán độc lập, và giao một số công việc sửa chữa, lắp ráp nhất định cho đối tác địa phương Mỹ đã được thẩm định. Việc xuất khẩu có thể cần giấy phép bổ sung, các khu vực rủi ro cao (như mỏ gần cơ sở hạ tầng lưới điện nhạy cảm hoặc cơ sở quân sự) có thể chịu giới hạn quy tắc đặc biệt.
Đối với các doanh nghiệp khai thác, hướng đi này tuy gây phiền hà nhưng không phải thảm họa. Chu kỳ giao hàng kéo dài, chi phí pháp lý tăng, kỹ sư phải dành nhiều thời gian hơn để chứng minh hoạt động phù hợp với tiêu chuẩn an ninh mới do chính phủ Mỹ đặt ra. Nhưng nguồn cung thiết bị vẫn tiếp tục, chỉ là chi phí ma sát tăng, chi phí tổng hợp mỗi đơn vị sức mạnh tính toán triển khai tăng lên.
Con đường thứ ba là điều các doanh nghiệp sợ hãi nhất: trừng phạt hoặc đưa vào danh sách thực thể, sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến bán hàng, hỗ trợ firmware và thanh toán bằng đô la Mỹ. Chỉ trong một đêm, thiết bị Bitmain sẽ trở thành cơn ác mộng đối với người mua Mỹ chịu sự quản lý: trung tâm sửa chữa khó vận chuyển linh kiện xuyên biên giới, cập nhật phần mềm rơi vào vùng xám pháp lý. Thiết bị hiện có vẫn có thể chạy, nhưng các doanh nghiệp khai thác phải cân nhắc nghiêm túc: liệu có muốn lâu dài phụ thuộc vào một nhà cung cấp không thể cung cấp dịch vụ và nâng cấp hay không.
Sức mạnh tính toán Bitcoin sẽ không sụp đổ, bởi Bitmain không phải Huawei, chưa thâm nhập sâu vào mạng cốt lõi Mỹ. Nhưng kế hoạch tăng trưởng sẽ bị cản trở: lượng lớn sức mạnh tính toán dự kiến nối vào lưới điện Mỹ trong hai quý tới sẽ bị trì hoãn hoặc chuyển ra nước ngoài, và câu chuyện "khai thác Bitcoin đang trở thành ngành do Mỹ dẫn dắt, thân thiện với lưới điện" sẽ mất chỗ đứng.
Tại sao ảnh hưởng của sự kiện này vượt xa ngành khai thác?
Bề ngoài, đây là tin tức ngách về việc hải quan tạm giữ hàng hóa, nhưng về bản chất, đây là bài kiểm tra thái độ của chính phủ Mỹ đối với cơ sở hạ tầng vật lý của Bitcoin.
Chính phủ Mỹ đã rõ ràng về độ nhạy cảm của vị trí khai thác (ví dụ mỏ gần căn cứ tên lửa tại Wyoming bị đóng); đang tiến hành điều tra thực tế phần cứng Bitmain, đặc vụ tháo dỡ máy khai thác, luật sư tranh luận vi mạch chuyên dụng Trung Quốc nên được coi là "thiết bị viễn thông" hay "card đồ họa chơi game"; trong khi dự án khai thác của gia đình tổng thống lại gắn bó sâu sắc với nhà cung cấp này qua hợp đồng.
Nếu chính phủ Mỹ rút lui hoặc chỉ áp mức phạt nhẹ, tín hiệu gửi đi là: tầng lớp công nghiệp Bitcoin dù chịu kiểm tra nghiêm ngặt, nhưng vẫn có thể vận hành bình thường trong thị trường phần cứng toàn cầu. Nếu đưa Bitmain vào khung hạn chế, tín hiệu hoàn toàn khác: các doanh nghiệp khai thác sẽ hiểu đây là khởi đầu cho "việc nội địa hóa hoặc giảm rủi ro ở khâu trọng yếu của ngành khai thác".
Với các bên tham gia khác, rủi ro sâu xa hơn. Ngân sách "chi phí đảm bảo an toàn cho Bitcoin" do các máy khai thác này gánh vác. Nếu vận hành thiết bị này tại Mỹ trở nên đắt đỏ hơn, phức tạp hơn, rủi ro chính trị cao hơn, phần ngân sách này sẽ chuyển sang các khu vực khác.
Cốt lõi là, nếu Bitmain bị ảnh hưởng, bộ phận nào của ngành khai thác Mỹ sẽ sụp đổ trước? Và câu hỏi sâu xa hơn là, Mỹ thực sự muốn những chiếc máy khai thác này gầm rú trên lưới điện nội địa, hay sẵn sàng đẩy chúng sang các quốc gia khác?
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@CryptoSlate
