72 đơn đăng ký ETF tiền điện tử: Tạo ra giá trị thực hay chỉ là đầu cơ được khoác áo quy định?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
72 đơn đăng ký ETF tiền điện tử: Tạo ra giá trị thực hay chỉ là đầu cơ được khoác áo quy định?
Cơn sốt ETF altcoin đang thay đổi logic đầu tư tiền mã hóa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Thejaswini MA
Biên dịch: AididiaoJP, Foresight News
Điều này tạo ra giá trị thực sự, hay chỉ là khoác lên sự công nhận của quy định cho hành vi đầu cơ?
Tháng 1 năm 2024 dường như đã là chuyện của kiếp trước. Dù mới chỉ 18 tháng trôi qua, nhưng cảm giác như cách nhau cả một thế kỷ. Với tiền mã hóa, quãng thời gian này quả thật là một hành trình sử thi.
Ngày 11 tháng 1 năm 2024, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay chính thức xuất hiện tại Phố Wall. Khoảng sáu tháng sau, vào ngày 23 tháng 7, các quỹ ETF Ethereum cũng lần lượt ra mắt. Hiện tại, bàn làm việc của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) đã bị "ngập" trong 72 đơn đăng ký quỹ ETF mã hóa, và con số này vẫn tiếp tục tăng.
Từ Solana đến Dogecoin, từ XRP đến Pudgy Penguins, các công ty quản lý tài sản đang đóng gói mọi loại tài sản kỹ thuật số thành các sản phẩm tài chính tuân thủ pháp luật. Các nhà phân tích của Bloomberg, Eric Balchunas và James Seyffart, đã nâng xác suất được chấp thuận lên "trên 90%", báo hiệu rằng chúng ta sẽ chứng kiến sự mở rộng lớn nhất trong lịch sử các sản phẩm đầu tư mã hóa.
Nếu nói năm 2024 là năm sinh tồn gian khổ, thì năm 2025 chính là thời điểm các cường quốc tranh đoạt phần thưởng.
Bữa tiệc 107 tỷ USD của các quỹ ETF Bitcoin
Để hiểu ý nghĩa của các quỹ ETF altcoin, trước tiên cần nhìn rõ cách các quỹ ETF Bitcoin giao ngay đã phá vỡ mọi kỳ vọng, thay đổi luật chơi trong ngành quản lý tài sản.
Chỉ trong vòng một năm, các quỹ ETF Bitcoin đã huy động được 107 tỷ USD, trở thành màn ra mắt ETF thành công nhất lịch sử; và đến nay, sau 18 tháng, tổng tài sản dưới quản lý đã đạt 133 tỷ USD.
Riêng quỹ IBIT của BlackRock đã nắm giữ 694.400 BTC, trị giá hơn 74 tỷ USD. Tổng cộng tất cả các quỹ ETF Bitcoin đang kiểm soát 1,23 triệu BTC, chiếm khoảng 6,2% lượng cung lưu thông.
Khi quỹ ETF Bitcoin của BlackRock trở thành quỹ ETF phát triển nhanh nhất trong lịch sử khi vượt mốc 70 tỷ USD, điều đó đã chứng minh nhu cầu tiếp cận tài sản mã hóa thông qua các công cụ đầu tư truyền thống là có thật, quy mô lớn và còn xa mới bão hòa. Các tổ chức và cá nhân đều đang xếp hàng chờ tham gia.
Thành công này tạo nên một vòng lặp tích cực: ETF thu mua khiến số dư Bitcoin trên các sàn giao dịch giảm, việc nắm giữ của các tổ chức tăng nhanh, độ ổn định giá Bitcoin được cải thiện, toàn bộ thị trường mã hóa đạt được mức độ hợp pháp chưa từng có. Ngay cả khi thị trường biến động, dòng vốn tổ chức vẫn tiếp tục đổ vào. Đây không phải là các trader theo ngày hay nhà đầu cơ nhỏ lẻ, mà là những quỹ hưu trí, văn phòng gia đình và quỹ đầu tư chủ quyền coi Bitcoin là một hạng mục tài sản chính thống.
Chính thành công này khiến đến tháng 4, bàn làm việc của SEC đã chất đầy khoảng 72 đơn xin phê duyệt quỹ ETF altcoin.
Giá trị của ETF nằm ở đâu?
Nếu có thể trực tiếp mua altcoin trên sàn giao dịch, vậy ETF có ích lợi gì? Câu hỏi này chính là chìa khóa logic đằng sau việc chấp nhận mainstream. ETF là cột mốc then chốt đối với tài sản kỹ thuật số.
ETF trao cho tài sản kỹ thuật số tư cách giao dịch hợp pháp trên các sàn chứng khoán truyền thống, cho phép nhà đầu tư mua bán tài sản mã hóa thông qua tài khoản chứng khoán thông thường. Đối với đa số nhà đầu tư bình thường không am hiểu công nghệ mã hóa, đây gần như là cứu cánh. Không cần thiết lập ví, quản lý khóa riêng, hay xử lý các chi tiết kỹ thuật blockchain. Ngay cả khi vượt qua được rào cản ví, họ vẫn phải đối mặt với nguy cơ bị tin tặc tấn công, mất khóa riêng, hoặc sàn giao dịch sụp đổ. ETF giải quyết vấn đề lưu ký và an ninh thay cho nhà đầu tư, đồng thời cung cấp tài sản có tính thanh khoản cao, được giao dịch trên các sàn chính thống.
Cơn sốt đào vàng altcoin
Danh sách ứng tuyển hé lộ sự đa dạng sắp tới của các tài sản mã hóa được hợp pháp hóa. Các gã khổng lồ như VanEck, Grayscale, Bitwise và Franklin Templeton đã nộp đơn xin phê duyệt ETF Solana, với xác suất được chấp thuận lên tới 90%. Có đến chín tổ chức, bao gồm cả tân binh Invesco Galaxy (mã dự kiến QSOL), đang tranh giành miếng bánh SOL.
XRP theo sát phía sau, nhiều đơn đăng ký đang hướng tới token thanh toán này. Các ETF Cardano, Litecoin và Avalanche cũng đang trong quá trình xét duyệt.
Ngay cả các meme coin cũng không thoát khỏi cuộc đua. Các nhà phát hành chính thống đã nộp đơn xin phê duyệt ETF Dogecoin và PENGU. “Chưa ai nộp đơn xin ETF Fartcoin à?” – Eric Balchunas của Bloomberg đùa trên nền tảng X.
Tại sao lại bùng nổ mạnh mẽ vào thời điểm hiện tại? Đây là kết quả cộng hưởng của nhiều yếu tố. Chính sách thân thiện với tiền mã hóa của chính quyền Trump đánh dấu bước ngoặt về mặt quản lý; Chủ tịch SEC mới nhậm chức, Paul Atkins, đã bãi bỏ phương pháp “thực thi thay vì quản lý” của Gary Gensler, đồng thời thành lập nhóm công tác về mã hóa để xây dựng các quy tắc rõ ràng.
Sự tan băng về mặt quy định đạt đỉnh điểm trong tuyên bố mới nhất của SEC rằng “các hoạt động đặt cược (staking) theo giao thức” không cấu thành việc phát hành chứng khoán, hoàn toàn đảo ngược chính sách đàn áp các nhà cung cấp staking như Kraken, Coinbase dưới thời chính phủ trước.
Sự công nhận của tổ chức dành cho Bitcoin và altcoin, cùng với xu hướng doanh nghiệp dự trữ mã hóa và khảo sát của Bitwise cho thấy 56% cố vấn tài chính sẵn sàng phân bổ tài sản mã hóa, đã cùng nhau thúc đẩy nhu cầu tiếp xúc với mã hóa đa dạng hơn ngoài Bitcoin và Ethereum.
Kiểm nghiệm nhu cầu
Mặc dù các quỹ ETF Bitcoin đã chứng minh nhu cầu tổ chức là có thật, nhưng các phân tích sơ khai cho thấy các quỹ ETF altcoin sẽ đối mặt với hoàn cảnh hoàn toàn khác biệt.
Katalin Tischhauser, Trưởng bộ phận nghiên cứu của ngân hàng Sygnum, dự đoán tổng dòng vốn vào các quỹ ETF altcoin chỉ khoảng “vài trăm triệu đến một tỷ USD”, chưa bằng một phần nhỏ so với quy mô 107 tỷ USD của Bitcoin.
Ngay cả ước tính lạc quan nhất cũng cho thấy tổng quy mô các quỹ ETF altcoin khó lòng đạt nổi 1% so với Bitcoin. Nhìn từ cơ bản, sự khác biệt này là hợp lý.
Sự so sánh với Ethereum còn khắc nghiệt hơn. Là tiền mã hóa lớn thứ hai, quỹ ETF Ethereum chỉ thu hút khoảng 4 tỷ USD dòng vốn ròng trong 231 phiên giao dịch, chỉ tương đương khoảng 3% so với quy mô 133,3 tỷ USD của Bitcoin. Dù gần đây đã có thêm 1 tỷ USD dòng vốn trong 15 phiên gần nhất, sức hấp dẫn đối với tổ chức của Ethereum vẫn kém xa Bitcoin, báo hiệu rằng các quỹ ETF altcoin sẽ phải cạnh tranh khốc liệt hơn để thu hút sự chú ý của nhà đầu tư.
Bitcoin giành được thiện cảm của giới tổ chức nhờ lợi thế đi đầu, rõ ràng về mặt quy định và câu chuyện đơn giản “vàng kỹ thuật số”. Nhưng giờ đây, 72 đơn đăng ký lại đang tranh giành một thị trường có thể chỉ đủ chỗ cho vài người chiến thắng.
Staking thay đổi luật chơi
Một yếu tố then chốt có thể khiến các quỹ ETF altcoin khác biệt với sản phẩm Bitcoin là: khả năng tạo ra lợi nhuận thông qua staking. Việc SEC nới lỏng quy định về staking đã mở ra cơ hội mới – cho phép các quỹ ETF đặt cược tài sản nắm giữ và phân phối phần thưởng cho nhà đầu tư.
Hiện tại, lợi suất staking Ethereum niên hóa khoảng 2,5–2,7%. Sau khi trừ phí quản lý và chi phí vận hành của quỹ ETF, nhà đầu tư có thể nhận được lợi suất ròng khoảng 1,9–2,2%. Mặc dù mức này khiêm tốn nếu so với tiêu chuẩn trái phiếu truyền thống, nhưng khi kết hợp với tiềm năng tăng giá, nó trở nên khá hấp dẫn.
Solana cũng mang lại cơ hội staking tương tự. Điều này mở ra mô hình sinh lời mới cho nhà phát hành ETF và giá trị mới cho nhà đầu tư. Các quỹ ETF có chức năng staking không còn đơn thuần là công cụ tiếp xúc giá, mà trở thành tài sản sinh lời thụ động.
Nhiều đơn đăng ký ETF Solana đã nêu rõ điều khoản staking, kế hoạch đặt cược 50–70% tài sản nắm giữ trong khi duy trì dự trữ thanh khoản. Đơn đăng ký của Invesco Galaxy Solana ETF đặc biệt đề cập đến việc sử dụng “nhà cung cấp staking đáng tin cậy” để tạo ra lợi nhuận bổ sung.
Tuy nhiên, staking cũng kéo theo sự phức tạp trong vận hành. Quản lý quỹ ETF nắm giữ tài sản staking phải đối mặt nhiều thách thức: vừa phải duy trì tài sản chưa staking đủ để đáp ứng yêu cầu rút vốn, vừa tối đa hóa tỷ lệ staking để tăng lợi nhuận; đồng thời phải xử lý rủi ro “phạt thu” (slashing) – khi validator mắc lỗi hoặc vi phạm, tài sản sẽ bị khấu trừ. Vận hành các nút validator đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật cao và hạ tầng đáng tin cậy. Do đó, vận hành thành công một quỹ ETF mã hóa có staking giống như đi trên dây, không phải không thể, nhưng cực kỳ khó khăn.
Các quỹ ETF Bitcoin và Ethereum đã được phê duyệt trước đây đều không có tùy chọn này, vì dưới thời Chủ tịch SEC Gary Gensler, SEC cho rằng staking vi phạm luật chứng khoán, cấu thành việc phát hành chứng khoán chưa đăng ký.
Chiến tranh phí
72 đơn đăng ký chắc chắn sẽ dẫn đến cuộc chiến phí. Khi hàng loạt sản phẩm cạnh tranh cho một lượng vốn tổ chức hạn chế, giá cả trở thành điểm khác biệt then chốt. Mức phí quản lý truyền thống của các quỹ ETF mã hóa dao động từ 0,15–1,5%, nhưng cạnh tranh có thể kéo mức này xuống thấp hơn nữa.
Một số nhà phát hành thậm chí có thể dùng lợi nhuận từ staking để bù đắp phí quản lý, tung ra sản phẩm miễn phí hoặc phí âm nhằm thu hút dòng vốn. Thị trường Canada đã chứng kiến nhiều quỹ ETF Solana ra mắt với điều kiện miễn phí quản lý trong thời gian giới hạn.
Sự ép giá này có lợi cho nhà đầu tư, nhưng bóp nghẹt biên lợi nhuận của nhà phát hành. Chỉ những đơn vị vận hành lớn nhất, hiệu quả nhất mới sống sót. Dự kiến sẽ có sáp nhập, rút lui và chuyển đổi mô hình, và cuối cùng thị trường sẽ phân định được người chiến thắng.
Quan điểm
Cơn sốt các quỹ ETF altcoin đang thay đổi logic đầu tư mã hóa.
Các quỹ ETF Bitcoin thành công vang dội. Các quỹ ETF Ethereum cung cấp lựa chọn thứ hai, nhưng do độ phức tạp và lợi suất khiêm tốn nên phản ứng khá nhạt nhòa. Giờ đây, các công ty quản lý tài sản đang đặt cược vào những điểm mạnh riêng biệt của từng loại tiền mã hóa.
Solana nhấn mạnh tốc độ, XRP tập trung vào thanh toán, Cardano tự hào về “nghiêm ngặt học thuật”, ngay cả Dogecoin cũng kể câu chuyện về sự chấp nhận mainstream. Điều này thực sự có ý nghĩa trong việc xây dựng danh mục đầu tư. Tiền mã hóa không còn là một hạng mục tài sản thay thế, mà đã phân hóa thành hàng chục công cụ đầu tư với đặc điểm rủi ro và mục đích sử dụng khác nhau.
Là tiền mã hóa có vốn hóa lớn nhất, Bitcoin đã trở thành sự mở rộng tự nhiên trong danh mục đầu tư truyền thống của nhiều nhà đầu tư chứng khoán, vừa giúp đa dạng hóa rủi ro, vừa đóng vai trò phòng hộ trước bất ổn thị trường. Trái lại, dù đứng thứ hai, Ethereum lại chưa đạt được mức độ hội nhập sâu rộng tương tự; đa số nhà đầu tư cá nhân và tổ chức không coi ETF Ethereum là tài sản trọng tâm.
Các quỹ ETF altcoin cần cung cấp giá trị khác biệt để tránh lặp lại thất bại của ETF Ethereum.
Nhưng điều này cũng phản ánh thực tế rằng ngành mã hóa đang dần rời xa lý tưởng ban đầu. Khi ngay cả meme coin cũng có đơn xin ETF, khi 72 sản phẩm đua nhau phô diễn, khi phí bị nén ép như kinh doanh hàng hóa, ngành này đã hoàn toàn mainstream.
Vấn đề đặt ra là: Liệu điều này tạo ra giá trị thực sự, hay chỉ là khoác lên sự công nhận của quy định cho hành vi đầu cơ? Câu trả lời có lẽ phụ thuộc vào góc nhìn. Các công ty quản lý tài sản nhìn thấy nguồn thu mới trong thị trường đông đúc; nhà đầu tư thì có thể dễ dàng tiếp cận tài sản mã hóa thông qua sản phẩm quen thuộc.
Thị trường sẽ tự đưa ra phán xét.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
