Cuộc di tản lớn Web3 tại Singapore: Tương lai sẽ có những thay đổi gì?

Tác giả: Aiden, Jay Jo

Biên dịch: Bạch thoại Blockchain

Tóm tắt

Singapore, với môi trường quản lý linh hoạt, đã thu hút nhiều công ty Web3 và được mệnh danh là "Delaware của châu Á". Tuy nhiên, sự gia tăng các công ty ma cùng với sự sụp đổ của những công ty đình đám như Terraform Labs và 3AC đã phơi bày những kẽ hở trong quy định.

Năm 2025, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) sẽ triển khai khuôn khổ Nhà cung cấp Dịch vụ Token số (DTSP), theo đó tất cả các công ty cung cấp dịch vụ tài sản kỹ thuật số tại Singapore đều phải có giấy phép; chỉ riêng việc đăng ký doanh nghiệp sẽ không còn đủ điều kiện để thực hiện hoạt động liên quan tài sản kỹ thuật số.

Singapore tiếp tục ủng hộ đổi mới sáng tạo, nhưng mức độ giám sát đã được tăng cường đáng kể. Chính phủ yêu cầu trách nhiệm cao hơn và tuân thủ nghiêm ngặt hơn. Các công ty Web3 tại Singapore cần phát triển năng lực vận hành hoặc cân nhắc chuyển sang các khu vực pháp lý khác.

1. Những thay đổi trong môi trường quản lý của Singapore

Trong nhiều năm, các doanh nghiệp toàn cầu gọi Singapore là "Delaware của châu Á", nhờ vào hệ thống pháp lý rõ ràng, thuế doanh nghiệp thấp và quy trình đăng ký nhanh chóng, thu hút đông đảo doanh nghiệp. Cơ sở này cũng áp dụng cho ngành Web3. Môi trường thân thiện với doanh nghiệp tự nhiên khiến Singapore trở thành điểm đến lý tưởng cho các công ty Web3. MAS sớm nhận ra tiềm năng tăng trưởng của tiền mã hóa và chủ động xây dựng khung pháp lý, tạo không gian cho các công ty Web3 hoạt động trong hệ thống hiện hành.

MAS đã ban hành Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (PSA), đưa dịch vụ tài sản kỹ thuật số vào hệ thống quản lý rõ ràng, đồng thời triển khai "sandbox" quản lý, cho phép các công ty thử nghiệm mô hình kinh doanh mới dưới các điều kiện nhất định. Những biện pháp này làm giảm tính bất định trên thị trường sơ khai, giúp Singapore trở thành trung tâm ngành Web3 châu Á.

Tuy nhiên, gần đây hướng đi chính sách của Singapore đã thay đổi. MAS dần từ bỏ cách tiếp cận quản lý linh hoạt, siết chặt tiêu chuẩn và sửa đổi khung pháp lý. Số liệu cho thấy rõ ràng sự chuyển biến này: kể từ năm 2021, trong hơn 500 đơn xin cấp phép, tỷ lệ được chấp thuận dưới 10%. Điều này cho thấy MAS đã nâng cao đáng kể tiêu chuẩn phê duyệt và áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro nghiêm ngặt hơn trong bối cảnh năng lực giám sát hạn chế.

Báo cáo này tìm hiểu cách những thay đổi quản lý này đang định hình lại bức tranh Web3 tại Singapore.

2. Khung DTSP: Vì sao ra đời lúc này và thay đổi gì?

2.1. Bối cảnh siết chặt quản lý

Singapore sớm nhận ra tiềm năng của ngành tiền mã hóa, thu hút lượng lớn công ty bằng quy định linh hoạt và sandbox, khiến nhiều công ty Web3 chọn Singapore làm trụ sở châu Á.

Tuy nhiên, những hạn chế của hệ thống hiện tại dần lộ rõ. Một vấn đề then chốt là mô hình "công ty ma", tức các doanh nghiệp đăng ký pháp nhân tại Singapore nhưng vận hành thực tế ở nước ngoài, lợi dụng kẽ hở trong Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (PSA). Trước đây, PSA chỉ yêu cầu các công ty phục vụ người dùng Singapore phải có giấy phép; một số công ty né tránh yêu cầu này bằng cách vận hành ở nước ngoài. Họ tận dụng uy tín thể chế của Singapore nhưng lại trốn tránh sự giám sát thực chất.

MAS cho rằng cấu trúc này khiến việc thực thi phòng chống rửa tiền (AML) và chống tài trợ khủng bố (CFT) trở nên khó khăn. Doanh nghiệp tuy đăng ký tại Singapore nhưng hoạt động và dòng tiền hoàn toàn ở nước ngoài, cơ quan quản lý khó thực hiện giám sát hiệu quả. Nhóm Hành động Chống Rửa tiền Toàn cầu (FATF) gọi đây là cấu trúc "nhà cung cấp tài sản ảo (VASP) ngoài khơi", cảnh báo rằng sự không nhất quán giữa nơi đăng ký và nơi vận hành gây ra lỗ hổng quản lý toàn cầu.

Sự sụp đổ của Terraform Labs và Three Arrows Capital (3AC) vào năm 2022 đã biến những vấn đề này thành hiện thực. Hai công ty này đăng ký pháp nhân tại Singapore nhưng vận hành thực tế ở nước ngoài, khiến MAS không thể giám sát hay xử lý hiệu quả, dẫn đến thiệt hại hàng chục tỷ đô la Mỹ và làm tổn hại đến uy tín quản lý của Singapore. MAS quyết định không còn khoan nhượng với những kẽ hở quản lý như vậy.

2.2. Những thay đổi chính và tác động của quy định DTSP

Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) sẽ áp dụng quy định mới về Nhà cung cấp Dịch vụ Token số (DTSP) từ ngày 30 tháng 6 năm 2025, thuộc Phần IX của Đạo luật Thị trường và Dịch vụ Tài chính (FSMA 2022). FSMA hợp nhất các quyền lực quản lý phân tán trước đây của MAS thành một đạo luật tài chính toàn diện, nhằm ứng phó với môi trường tài chính mới, bao gồm tài sản kỹ thuật số.

Quy định mới nhằm khắc phục hạn chế của PSA. PSA chỉ yêu cầu công ty phục vụ người dùng Singapore phải có giấy phép, một số công ty né tránh bằng cách vận hành ở nước ngoài. Khung DTSP trực tiếp nhắm đến hành vi né tránh cấu trúc này: tất cả công ty tài sản kỹ thuật số có trụ sở hoặc hoạt động tại Singapore đều phải có giấy phép, bất kể người dùng của họ ở đâu. Ngay cả các công ty chỉ phục vụ khách hàng nước ngoài cũng phải tuân thủ nếu họ vận hành tại Singapore.

MAS khẳng định rõ ràng rằng sẽ không cấp phép cho các công ty không có nền tảng hoạt động thực chất. Bất kỳ công ty nào đến ngày 30 tháng 6 năm 2025 vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phải ngừng hoạt động ngay lập tức. Đây không chỉ là một đợt thực thi tạm thời mà là tín hiệu cho thấy Singapore đang chuyển mình dài hạn thành trung tâm tài chính số lấy niềm tin làm trọng tâm.

3. Định nghĩa lại phạm vi quản lý dưới khung DTSP

Khung DTSP yêu cầu các nhà vận hành dịch vụ token kỹ thuật số tại Singapore tuân thủ các yêu cầu quản lý rõ ràng hơn. MAS yêu cầu mọi doanh nghiệp được coi là "có trụ sở tại Singapore" phải có giấy phép, bất kể vị trí người dùng hay cấu trúc tổ chức. Các loại hình kinh doanh trước đây chưa bị quản lý giờ đây sẽ bị đưa vào phạm vi giám sát.

Các ví dụ điển hình bao gồm: công ty đăng ký tại Singapore nhưng vận hành hoàn toàn ở nước ngoài; và công ty đăng ký ở nước ngoài nhưng các chức năng cốt lõi (như phát triển, quản lý, marketing) diễn ra tại Singapore. Ngay cả cư dân Singapore tham gia dự án theo cách thương mại liên tục cũng có thể phải tuân thủ yêu cầu DTSP, bất kể có thuộc tổ chức chính thức hay không. Tiêu chí đánh giá của MAS rất rõ ràng: hoạt động có diễn ra tại Singapore? Có mang tính chất thương mại?

Những thay đổi này không chỉ mở rộng phạm vi quản lý mà còn yêu cầu các nhà vận hành phải có năng lực vận hành thực chất, bao gồm phòng chống rửa tiền (AML), chống tài trợ khủng bố (CFT), quản lý rủi ro công nghệ và kiểm soát nội bộ. Các nhà vận hành cần đánh giá xem hoạt động tại Singapore của mình có bị quản lý hay không, và có thể duy trì hoạt động dưới khung pháp lý mới hay không.

Việc triển khai DTSP cho thấy Singapore đang chuyển đổi, không còn là nơi chỉ lợi dụng uy tín quản lý. Giờ đây Singapore yêu cầu doanh nghiệp phải đảm nhận trách nhiệm và kỷ luật vượt ngưỡng nhất định. Các công ty và cá nhân muốn tiếp tục hoạt động tiền mã hóa tại Singapore phải hiểu rõ hoạt động của mình, nhận thức được tác động quản lý dưới tiêu chuẩn DTSP, và khi cần thiết phải xây dựng cơ cấu tổ chức và hệ thống vận hành phù hợp.

4. Tổng kết

Các quy định DTSP của Singapore cho thấy sự thay đổi trong thái độ của cơ quan quản lý đối với ngành tiền mã hóa. Trước đây MAS duy trì chính sách linh hoạt, hỗ trợ công nghệ và mô hình kinh doanh mới nhanh chóng gia nhập thị trường. Tuy nhiên, cải cách quản lý lần này không đơn thuần là siết chặt, mà là đặt trách nhiệm rõ ràng lên các thực thể có hoạt động thực tế tại Singapore. Khung pháp lý đang chuyển từ không gian thử nghiệm mở sang chỉ hỗ trợ các nhà vận hành đáp ứng tiêu chuẩn quản lý.

Sự thay đổi này đồng nghĩa các nhà vận hành phải điều chỉnh căn bản hoạt động tại Singapore. Các công ty không thể đáp ứng tiêu chuẩn quản lý mới có thể đối mặt với lựa chọn khó khăn: điều chỉnh khung vận hành hoặc di dời trụ sở. Hồng Kông, Abu Dhabi và Dubai đang phát triển các khung quản lý tiền mã hóa theo những cách khác nhau, một số công ty có thể cân nhắc những khu vực này làm địa điểm thay thế.

Tuy nhiên, các khu vực pháp lý này cũng yêu cầu giấy phép đối với dịch vụ phục vụ người dùng địa phương hoặc vận hành trong lãnh thổ, bao gồm các yêu cầu về vốn, tiêu chuẩn AML và quy tắc về tính chất thực chất của hoạt động. Do đó, các công ty nên xem việc di dời như một quyết định chiến lược chứ không phải đơn giản là né tránh quản lý, cần cân nhắc tổng thể mức độ nghiêm ngặt, cách thức quản lý và chi phí vận hành.

Khung quản lý mới của Singapore có thể tạo ra rào cản gia nhập ngắn hạn, nhưng cũng cho thấy thị trường sẽ được tái cấu trúc xung quanh các nhà vận hành có đủ trách nhiệm và minh bạch. Hiệu quả của hệ thống phụ thuộc vào việc những thay đổi cơ cấu này có bền vững và nhất quán hay không. Tương lai tương tác giữa các tổ chức và thị trường sẽ quyết định liệu Singapore có được công nhận là môi trường kinh doanh ổn định và đáng tin cậy hay không.