Thị trường tiền ổn định Nhật Bản hiện nay: Quản lý đi trước, phát triển còn đang chờ khởi động
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Thị trường tiền ổn định Nhật Bản hiện nay: Quản lý đi trước, phát triển còn đang chờ khởi động
Mặc dù khung quản lý stablecoin đã được thiết lập hơn một năm, tỷ trọng đồng yên trong thị trường stablecoin vẫn rất nhỏ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Báo cáo Nghiên cứu Tiger
Biên dịch: TechFlow
Tóm tắt chính:
-
Nhật Bản sở hữu một trong những khung pháp lý về stablecoin tiên tiến nhất giữa các quốc gia lớn, nhờ vào sự tăng trưởng do chính phủ dẫn dắt và các chính sách Web3 thân thiện.
-
Tuy nhiên, các trường hợp ứng dụng stablecoin tại Nhật Bản còn hạn chế. Hiện chưa có doanh nghiệp stablecoin nào đăng ký với tư cách Nhà cung cấp Dịch vụ Công cụ Thanh toán Điện tử (EPISP), cũng chưa có stablecoin nào được niêm yết tại các sàn giao dịch trong nước. Điều này làm giới hạn việc sử dụng stablecoin trong lĩnh vực bán lẻ.
-
Dù vậy, sự tồn tại của khung pháp lý vẫn mang ý nghĩa quan trọng vì nó mang lại tính chắc chắn cao hơn cho doanh nghiệp. Chúng ta có thể kỳ vọng rằng các ngân hàng lớn và tập đoàn lớn tại Nhật Bản (như Sony) sẽ tham gia thị trường stablecoin.
1. Giới thiệu
Thị trường stablecoin của Nhật Bản đã đạt được sự ổn định, chủ yếu nhờ vào việc thiết lập một khung pháp lý rõ ràng. Sự phát triển này cũng được thúc đẩy bởi các sáng kiến của chính phủ và chính sách từ đảng cầm quyền Tự do Dân chủ nhằm đẩy nhanh ngành công nghiệp Web3. Thái độ tích cực và cởi mở của Nhật Bản tương phản mạnh mẽ với lập trường thiếu chắc chắn hoặc hạn chế mà nhiều quốc gia khác đang áp dụng đối với stablecoin. Do đó, triển vọng về thị trường Web3 của Nhật Bản đang rất lạc quan. Báo cáo này phân tích quy định stablecoin tại Nhật Bản và tìm hiểu ảnh hưởng tiềm năng của stablecoin được hậu thuẫn bằng đồng yên Nhật.
2. Thị trường stablecoin của Nhật Bản có tiềm năng phát triển nhanh chóng nhờ tiến bộ trong quy định
Tháng 6 năm 2022, Nhật Bản đã sẵn sàng sửa đổi Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (Payment Services Act - PSA) để xây dựng khung pháp lý quản lý việc phát hành và môi giới stablecoin. Những sửa đổi này chính thức có hiệu lực từ tháng 6 năm 2023. Đây là dấu mốc khởi đầu chính thức cho việc phát hành stablecoin. Luật sửa đổi đã định nghĩa chi tiết về stablecoin, xác định rõ các thực thể phát hành và liệt kê các giấy phép cần thiết để thực hiện giao dịch stablecoin.
2.1. Định nghĩa về stablecoin
Theo Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (PSA) đã sửa đổi của Nhật Bản, stablecoin được xếp vào loại “Công cụ Thanh toán Điện tử” (Electronic Payment Instruments - EPI), nghĩa là chúng có thể được dùng để thanh toán hàng hóa hoặc dịch vụ cho nhiều người nhận không xác định.
Nguồn: Tiger Research
Tuy nhiên, không phải tất cả các loại stablecoin đều thuộc nhóm này. Theo Khoản 1, Điều 2, Mục 5 của PSA đã sửa đổi, chỉ những stablecoin duy trì giá trị dựa trên tiền pháp định mới được công nhận là Công cụ Thanh toán Điện tử. Điều này có nghĩa là các stablecoin được hậu thuẫn bằng tiền mã hóa (như Bitcoin hay Ethereum), ví dụ như DAI của MakerDAO, sẽ không được xếp vào loại Công cụ Thanh toán Điện tử theo luật này. Sự phân biệt này là một đặc điểm nổi bật trong khung pháp lý của Nhật Bản.
2.2. Các thực thể phát hành stablecoin
Luật PSA đã sửa đổi của Nhật Bản xác định rõ các thực thể nào được quyền phát hành stablecoin. Stablecoin chỉ có thể được phát hành bởi ba loại thực thể: 1) Ngân hàng, 2) Nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền, 3) Công ty tín thác. Mỗi loại thực thể có thể phát hành stablecoin với các đặc điểm khác nhau, ví dụ như có thể khác nhau về mức chuyển khoản tối đa hay giới hạn người nhận.
Nguồn: MUFG
Trong số các thực thể phát hành này, loại đáng chú ý nhất có lẽ là stablecoin do công ty tín thác phát hành – loại stablecoin dạng tín thác. Bởi vì chúng được kỳ vọng là phù hợp nhất với môi trường pháp lý hiện tại của Nhật Bản và về đặc điểm rất giống với các stablecoin phổ biến như USDT và USDC.
Cơ quan quản lý Nhật Bản cho biết, stablecoin do ngân hàng phát hành sẽ chịu một số hạn chế. Ngân hàng hoạt động dưới sự giám sát chặt chẽ nhằm duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính, nhưng stablecoin không cần giấy phép thì khó kiểm soát và có thể xung đột với trách nhiệm này. Do đó, cơ quan quản lý nhấn mạnh rằng việc phát hành stablecoin của ngân hàng cần được cân nhắc thận trọng và có thể cần thêm luật mới.
Các nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền cũng đối mặt với một số hạn chế. Mỗi giao dịch bị giới hạn tối đa 1 triệu yên Nhật, và hiện chưa rõ liệu có thể chuyển tiền cho người nhận chưa thực hiện xác minh KYC (biết khách hàng của bạn) hay không. Vì vậy, các stablecoin do nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền phát hành có thể cần thêm cập nhật pháp lý trước khi triển khai. Với những điều kiện này, hình thức stablecoin khả thi nhất sẽ là loại do công ty tín thác phát hành.
2.3. Giấy phép liên quan đến stablecoin
Tại Nhật Bản, các thực thể kinh doanh liên quan đến stablecoin phải đăng ký trở thành Nhà cung cấp Dịch vụ Công cụ Thanh toán Điện tử (EPISP) để có được giấy phép liên quan đến stablecoin. Yêu cầu này được đưa ra trong Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (PSA) sửa đổi từ tháng 6 năm 2023. Kinh doanh liên quan đến stablecoin bao gồm mua, bán, trao đổi, môi giới hoặc đại diện cho stablecoin. Ví dụ, các sàn giao dịch tài sản ảo niêm yết và hỗ trợ giao dịch stablecoin, hoặc các dịch vụ ví lưu ký quản lý stablecoin thay người khác, đều phải đăng ký. Ngoài việc đăng ký, các doanh nghiệp này còn phải tuân thủ các nghĩa vụ về bảo vệ người dùng và chống rửa tiền (AML).
3. Stablecoin được hậu thuẫn bằng đồng yên Nhật
Khi Nhật Bản đã xây dựng được khung pháp lý ổn định cho stablecoin, nhiều dự án đang tích cực nghiên cứu và thử nghiệm các stablecoin được hậu thuẫn bằng đồng yên. Trong phần tiếp theo, chúng tôi sẽ tìm hiểu các dự án stablecoin tiêu biểu tại Nhật Bản để nắm rõ hơn về trạng thái và đặc điểm hiện tại của hệ sinh thái stablecoin dựa trên đồng yên.
3.1. JPYC: Công cụ thanh toán trả trước
Nguồn: JPYC
JPYC là nhà phát hành tài sản kỹ thuật số đầu tiên tại Nhật Bản gắn với đồng yên, được thành lập vào tháng 1 năm 2021. Tuy nhiên, hiện tại token "JPYC" được phân loại là công cụ thanh toán trả trước, chứ không phải là Công cụ Thanh toán Điện tử theo PSA đã sửa đổi, nghĩa là về mặt pháp lý nó không được công nhận là stablecoin. Do đó, JPYC giống một phiếu quà tặng trả trước hơn, và việc sử dụng cũng bị giới hạn. Cụ thể, mặc dù có thể chuyển tiền pháp định sang JPYC (nạp tiền), nhưng không được phép chuyển JPYC ngược lại thành tiền pháp định (rút tiền), điều này làm giảm giá trị sử dụng của nó.
Tuy nhiên, đáng chú ý là JPYC đang tích cực nỗ lực phát hành một stablecoin phù hợp với PSA đã sửa đổi. Trước hết, công ty dự định phát hành một stablecoin thông qua việc xin giấy phép dịch vụ chuyển tiền. Mục tiêu của họ là mở rộng phạm vi sử dụng bằng cách trao đổi với Tochika – đồng tiền kỹ thuật số được hỗ trợ bằng tiền gửi do Ngân hàng Bắc Quốc phát hành. Việc có giấy phép chuyển tiền sẽ cho phép JPYC hợp pháp hóa hoạt động chuyển tiền, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
JPYC cũng đang chuẩn bị đăng ký trở thành EPISP để kinh doanh stablecoin. Về dài hạn, công ty hướng tới việc phát hành và vận hành một stablecoin dạng tín thác dựa trên Progmat Coin của Progmat, giúp hỗ trợ nhiều hoạt động thương mại liên quan đến tiền mặt hoặc tiền gửi ngân hàng. Hơn nữa, việc tích hợp với hạ tầng của Circle – nhà phát hành USDC – dự kiến sẽ mang lại lợi thế đáng kể trong việc mở rộng hoạt động, đặc biệt là ở lĩnh vực thanh toán xuyên biên giới.
3.2. Tochika: Tiền tệ kỹ thuật số được hỗ trợ bằng tiền gửi
Nguồn: Ngân hàng Hokkoku
Tochika là tiền tệ kỹ thuật số đầu tiên tại Nhật Bản được hỗ trợ bằng tiền gửi. Nó được Ngân hàng Bắc Quốc, một ngân hàng địa phương ở tỉnh Ishikawa, ra mắt vào năm 2024. Tochika được đảm bảo bằng tiền gửi ngân hàng và cung cấp token kỹ thuật số cho người sở hữu tài khoản ngân hàng như một dịch vụ tiền gửi. Token kỹ thuật số này giúp người dùng giao dịch và quản lý tiền thuận tiện hơn.
Người dùng có thể dễ dàng sử dụng Tochika thông qua ứng dụng Tochituka, được phát triển chung bởi Ngân hàng Bắc Quốc và thành phố Suzu. Quy trình rất đơn giản: người dùng đăng ký tài khoản ngân hàng trong ứng dụng, nạp tiền vào số dư Tochituka, sau đó có thể dùng nó như một phương thức thanh toán tại các cửa hàng tham gia ở tỉnh Ishikawa. Sau khi nạp tiền, người dùng có thể thoải mái chi tiêu và thanh toán.
Tochika nổi bật nhờ tính đơn giản và mức hoa hồng hấp dẫn 0,5% dành cho các thương gia. Tuy nhiên, nó cũng có một số hạn chế. Hiện tại, Tochika chỉ hoạt động trong phạm vi tỉnh Ishikawa, mỗi tháng chỉ được rút miễn phí một lần số dư Tochika đã nạp – sau đó sẽ bị tính phí 110 Tochika (tương đương 110 yên). Ngoài ra, Tochika chạy trên blockchain riêng tư được cấp phép do Digital Platformer phát triển, điều này giới hạn việc sử dụng trong một hệ sinh thái khép kín.
Trong tương lai, Tochika có kế hoạch nâng cấp và mở rộng dịch vụ. Các kế hoạch bao gồm kết nối với tài khoản tiền gửi của các tổ chức tài chính khác, mở rộng phạm vi địa lý và bổ sung chức năng chuyển tiền giữa cá nhân. Mặc dù hiện tại còn một số hạn chế, Tochika đã đặt nền móng tốt cho mô hình tiền tệ kỹ thuật số được hỗ trợ bằng tiền gửi. Với những nỗ lực phát triển liên tục, tiềm năng tương lai của Tochika chắc chắn rất đáng để theo dõi.
3.3. GYEN: Stablecoin ngoài khơi
Nguồn: GMO Trust
GYEN là stablecoin được định giá bằng đồng yên Nhật, do GMO Trust – công ty con của tập đoàn Internet GMO của Nhật Bản có trụ sở tại New York – phát hành. Stablecoin này chịu sự quản lý của Bộ Dịch vụ Tài chính bang New York và được đưa vào danh sách Greenlist, cho phép phát hành một số tiền mã hóa nhất định tại New York. GYEN là stablecoin duy nhất được giao dịch thực tế trên các sàn tiền mã hóa được định giá bằng đồng yên, hiện có thể giao dịch trên Coinbase.
GYEN được phát hành theo tỷ lệ 1:1, neo với đồng yên Nhật, do đó được phân loại là stablecoin dạng tín thác. Tuy nhiên, do GYEN không được phát hành bởi công ty tín thác nằm trong hệ thống quản lý của Nhật Bản nên không thể phân phối tại Nhật Bản hoặc cho cư dân Nhật Bản, điều này làm giới hạn việc sử dụng nội địa. Dù vậy, các cơ quan quản lý Nhật Bản đang thảo luận về các yêu cầu cụ thể và biện pháp tuân thủ đối với GYEN cũng như các stablecoin như USDC và USDT. Đáng chú ý, GYEN có thể sẽ được đưa vào khung pháp lý của Nhật Bản trong tương lai.
4. Kinh doanh stablecoin có thực sự khả thi?
Mặc dù đã hơn một năm kể từ khi stablecoin được hợp pháp hóa, nhưng tiến độ của các dự án stablecoin tại Nhật Bản vẫn còn hạn chế. Các stablecoin không cần giấy phép như USDT hay USDC vẫn rất khan hiếm trên thị trường Nhật Bản. Hiện chưa có công ty nào hoàn tất việc đăng ký EPISP để vận hành kinh doanh liên quan đến stablecoin.
Hơn nữa, quy định yêu cầu các nhà phát hành stablecoin phải quản lý toàn bộ dự trữ dưới dạng tiền gửi không kỳ hạn gây ra hạn chế lớn cho hoạt động kinh doanh. Tiền gửi không kỳ hạn thường không sinh lời vì có thể rút bất cứ lúc nào và hầu như không có lợi nhuận. Mặc dù Ngân hàng Nhật Bản gần đây đã nâng lãi suất từ 0% lên, nhưng lãi suất ngắn hạn vẫn thấp, ở mức 0,25%, vẫn thấp hơn nhiều so với các quốc gia khác. Lãi suất thấp này có thể làm giảm lợi nhuận của hoạt động kinh doanh stablecoin. Do đó, nhu cầu ngày càng tăng đối với các stablecoin cạnh tranh hơn được hỗ trợ bằng các tài sản khác như trái phiếu chính phủ Nhật Bản.
Nguồn: (bên trái) Circle & Soneium, (bên phải) DMM Crypto & Progmat
Dù vậy, kỳ vọng của ngành công nghiệp đối với tương lai vẫn rất cao, vì các tổ chức tài chính lớn và tập đoàn doanh nghiệp hàng đầu Nhật Bản đang tích cực tham gia vào lĩnh vực stablecoin. Bao gồm ba ngân hàng lớn: MUFG, Mizuho và SMBC, cũng như các tập đoàn như Sony và DMM.
Trong bối cảnh này, tiếng nói kêu gọi cơ quan quản lý xem xét lại chính sách đang ngày càng gia tăng. Mặc dù khung pháp lý đã được triển khai một thời gian, nhưng kết quả thực tế còn thiếu, khiến các câu hỏi và lo ngại về hiệu quả của nó có thể gia tăng. Trong bối cảnh đó, việc theo dõi sự phát triển tương lai của thị trường stablecoin Nhật Bản sẽ rất thú vị.
5. Kết luận
Nguồn: Financial Times, Refinitiv
Gần đây, Nhật Bản đang nỗ lực vượt qua thách thức đồng yên mất giá và triển khai nhiều chiến lược để tăng sức cạnh tranh cho đồng tiền của mình. Stablecoin là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn này nhằm nâng cao khả năng mở rộng và cạnh tranh của đồng yên. Dự kiến việc áp dụng các stablecoin tiên tiến sẽ mở đường cho nhiều trường hợp sử dụng toàn cầu vượt ra khỏi phạm vi ứng dụng trong nước, bao gồm thanh toán xuyên biên giới. Điều này có thể giúp Nhật Bản mở rộng ảnh hưởng trên thị trường tài chính toàn cầu.
Nguồn: rwa.xyz
Tuy nhiên, dù khung pháp lý về stablecoin đã được thiết lập hơn một năm, tỷ trọng của đồng yên trong thị trường stablecoin vẫn còn rất nhỏ. Số lượng stablecoin thực tế còn ít ỏi, và chưa có doanh nghiệp nào đăng ký EPISP liên quan đến stablecoin. Tỷ lệ ủng hộ của Nội các Kishida và Đảng Dân chủ Tự do suy giảm cũng khiến việc thúc đẩy các chính sách mạnh mẽ liên quan đến Web3 trở nên khó khăn. Tuy nhiên, việc thiết lập khung pháp lý là bước tiến quan trọng. Dù tiến độ có thể chậm, những thay đổi mà nó mang lại vẫn đáng để kỳ vọng.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@tiger_research
