Đi sâu vào thị trường OTC cấp hai tiền mã hóa, tìm hiểu danh tính và động cơ của người mua và người bán
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Đi sâu vào thị trường OTC cấp hai tiền mã hóa, tìm hiểu danh tính và động cơ của người mua và người bán
Ngày nay, thuật ngữ "thị trường giao dịch phi tập trung cấp hai" chủ yếu đề cập đến giao dịch các token bị khóa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Min Jung
Biên dịch: TechFlow
Tóm tắt
-
Thị trường OTC cấp hai là nơi mọi người có thể mua bán nhiều loại tài sản khác nhau, bao gồm token bị khóa, cổ phần hoặc SAFT (chú thích của TechFlow: SAFT là Thỏa thuận đơn giản cho các token tương lai. Đây là một thỏa thuận pháp lý thường được dùng để huy động vốn trong các dự án blockchain và tiền mã hóa. Nó cho phép nhà đầu tư cung cấp vốn cho nhóm phát triển dự án trong giai đoạn đầu, để đổi lấy các token sẽ được phát hành trong tương lai.), những tài sản này rất khó giao dịch trên các sàn giao dịch công khai. Ngày nay, thuật ngữ “thị trường OTC cấp hai” chủ yếu ám chỉ việc giao dịch các token bị khóa.
-
Các bên bán chính trên thị trường OTC cấp hai bao gồm các công ty đầu tư mạo hiểm (VC), các đội ngũ dự án tiền mã hóa và các quỹ, họ thường bị thúc đẩy bởi động cơ đảm bảo lợi nhuận sớm hoặc quản lý áp lực bán ra. Người mua có thể chia thành hai nhóm: “người nắm giữ” (hodlers), những người tin vào tiềm năng dài hạn của token và bị thu hút bởi mức chiết khấu; và các “nhà phòng ngừa rủi ro” (hedgers), tìm kiếm lợi nhuận từ sự chênh lệch giá thông qua các thao tác tài chính chiến lược.
-
Khi tâm lý thị trường ngày càng bi quan, thị trường OTC cấp hai đang nhận được sự chú ý ngày càng tăng, với các token thường được bán ở mức chiết khấu lớn do nhu cầu mua hạn chế. Tuy nhiên, thị trường này đóng vai trò then chốt trong việc quản lý tính thanh khoản và giảm áp lực bán tức thì trên các sàn giao dịch công khai, từ đó góp phần hình thành một hệ sinh thái tiền mã hóa ổn định và bền vững hơn.
Hình 1: Tình trạng thị trường hiện tại, nguồn: imgflip
Giới thiệu
Mặc dù thị trường OTC cấp hai phần lớn không tiếp cận được đối với các nhà đầu tư bán lẻ trong lĩnh vực tiền mã hóa, nhưng nó đang ngày càng trở nên quan trọng đối với các bên nội bộ như các công ty đầu tư mạo hiểm, đội ngũ dự án tiền mã hóa và các quỹ. Khi động lực thị trường tiền mã hóa tiếp tục phát triển, thị trường OTC cấp hai đang nổi lên như một lĩnh vực thiết yếu để quản lý thanh khoản và đảm bảo lợi nhuận, đặc biệt là trong môi trường định giá cao và thanh khoản hạn chế. Do đó, báo cáo này sẽ thảo luận về: 1) Thị trường OTC cấp hai là gì, 2) Các bên tham gia và động cơ của họ, 3) Quan điểm về tình trạng thị trường hiện tại, và 4) Những chia sẻ từ Taran – người sáng lập STIX, một nền tảng giao dịch OTC dành riêng cho các giao dịch tiền mã hóa riêng tư.
Thị trường OTC cấp hai là gì?
Thị trường OTC (giao dịch ngoài sàn) cấp hai là một không gian giao dịch riêng tư, nơi người mua và người bán trực tiếp thương lượng và thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản như token, cổ phần hoặc hợp đồng đầu tư như SAFT (Thỏa thuận đơn giản cho các token tương lai), tất cả đều diễn ra bên ngoài các sàn giao dịch công khai. Phần lớn các tài sản được niêm yết trên thị trường OTC cấp hai không thể giao dịch trên các sàn thông thường như Binance hay OKX vì nhiều lý do khác nhau. Vì nhiều token của các dự án tiền mã hóa đang trong trạng thái bị khóa, thị trường OTC cấp hai cung cấp một con đường cho các nhà đầu tư và đội ngũ bán trước khi các tài sản này có thể giao dịch (giải phóng). Hiện nay, cụm từ “thị trường OTC cấp hai” chủ yếu đề cập đến việc giao dịch các token bị khóa, đặc biệt là các dự án đã trải qua TGE (Sự kiện tạo token) hoặc thậm chí là dự án trước TGE, bài viết này sẽ tập trung vào việc giao dịch token bị khóa của các dự án đã TGE.
Hình 2: Tình trạng hiện tại của thị trường OTC cấp hai, nguồn: STIX
Tại sao nó đang trở thành một thị trường sôi động?
Động lực chính thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của thị trường OTC cấp hai là động cơ mạnh mẽ của các bên liên quan muốn bán tài sản mà họ đang nắm giữ. Hiện tại, nhiều token nằm trong top 20 đang được giao dịch với mức chiết khấu gần 50%, thời gian khóa kéo dài một năm, trong khi một số token từ các dự án nằm ngoài top 100 thậm chí còn được bán với mức chiết khấu lên tới 70%. Ví dụ, một token có giá 1 USD trên các sàn như Binance có thể chỉ được bán với giá 0,30 USD trên các nền tảng như STIX, với thời gian khóa một năm và thêm hai năm mở khóa theo từng tháng.
Xu hướng này phù hợp với môi trường thị trường gần đây, đặc trưng bởi FDV (định giá pha loãng hoàn toàn) cao và thanh khoản thấp, cùng với tâm lý tiêu cực đối với token của các công ty VC. Như đã được thảo luận trong bài viết “FDV là một MEME”, thị trường xuất hiện một lượng lớn dự án mới nhưng lại thiếu các bên tham gia hoặc thanh khoản tương ứng để hỗ trợ lượng cung khổng lồ như vậy. Do đó, khi ngày càng nhiều token được giải phóng, giá token tự nhiên sẽ giảm. Ngoài ra, nhiều token đóng góp giá trị thực tế hạn chế cho thị trường, thường bị định giá quá cao so với cơ sở người dùng thực tế và tiện ích của chúng. Nhận thức được điều này, các đội ngũ và công ty VC ban đầu đầu tư vào các dự án này chọn bán ngay bây giờ để khóa lợi nhuận, thay vì mạo hiểm bán với giá thấp hơn trong tương lai.
Hình 3: Các giao dịch hiện tại trên thị trường, nguồn: Presto Research
Ai là người mua và người bán, động cơ của họ là gì?
Người bán và động cơ của họ
Đội ngũ dự án
Ngay cả với mức chiết khấu lên tới 50-70%, các đội ngũ dự án thường vẫn có lãi. Nhiều đội ngũ này bao gồm nhóm nhỏ (thường khoảng 20-30 người), xây dựng dự án trong vòng 2-3 năm ngắn ngủi. Mặc dù chu kỳ phát triển tương đối ngắn và đầu tư ban đầu hạn chế, FDV của các dự án này thường được định giá ở mức 3 tỷ USD trở lên. Trong thế giới Web2, hiếm khi nghe nói về việc một công ty với đội ngũ nhỏ như vậy đạt định giá 1,5 tỷ USD trong thời gian ngắn như vậy. Trong bối cảnh này, nhiều dự án cảm thấy bị cám dỗ khi lựa chọn bán token của họ với mức chiết khấu, nhận thức được cơ hội đảm bảo lợi nhuận ngay lúc này thay vì mạo hiểm giá trị có thể giảm trong tương lai.
Các công ty đầu tư mạo hiểm (VC)
Các công ty VC cũng đối mặt với tình huống tương tự. Điều kiện thị trường gần đây dẫn đến việc định giá tăng nhanh và đáng kể, vòng hạt giống thường diễn ra chỉ sau sáu tháng kể từ vòng trước hạt giống, với định giá gấp ba lần. Trong một số trường hợp, các công ty VC thậm chí tiến hành nhiều vòng gọi vốn đồng thời, đưa ra các mức định giá khác nhau cho cùng một khoản đầu tư tại cùng thời điểm. Do đó, trừ khi họ đầu tư ở giai đoạn cuối cùng trước TGE, nhiều công ty VC vẫn thấy mình đang có lợi nhuận đáng kể ngay cả khi tính đến mức chiết khấu 50% trên thị trường thứ cấp. Môi trường này thúc đẩy các công ty VC bán ra để khóa lợi nhuận. Ngoài ra, trong môi trường thị trường hiện tại, các nhà đầu tư tổ chức (LP) của các quỹ VC bắt đầu chú ý nhiều hơn đến chỉ số DPI (phân bổ từ vốn đã phân bổ), điều này càng thúc đẩy các công ty VC hiện thực hóa lợi nhuận, củng cố xu hướng bán trên thị trường OTC cấp hai.
Các quỹ (Foundation)
Động cơ của các quỹ tham gia thị trường OTC cấp hai có thể hơi khác biệt. Mặc dù một số quỹ có thể nhận thức được mức định giá cao của token và tìm cách bán nhanh chóng, nhưng những quỹ khác có thể theo đuổi cách tiếp cận mang tính chiến lược hơn. Một chiến lược phổ biến là bán token đã được mở khóa cho các nhà đầu tư với mức chiết khấu kèm theo thời gian khóa một năm. Phương pháp này giúp giảm áp lực bán tức thì trên thị trường công khai, đồng thời vẫn cho phép quỹ huy động đủ vốn vận hành. Trong nhiều trường hợp, loại giao dịch này có thể được xem là một cách sử dụng tích cực hoặc "tăng giá" hơn trên thị trường OTC cấp hai, vì nó cân bằng giữa nhu cầu vốn vận hành và mục tiêu duy trì sự ổn định thị trường.
Người mua và động cơ của họ
Người nắm giữ (Hodlers)
Loại người mua đầu tiên trên thị trường OTC cấp hai là những người tin tưởng vào tiềm năng dài hạn của token. Những người này thường được gọi là “người nắm giữ” (hodlers), họ cam kết với sự thành công của dự án và sẵn sàng mua token với mức chiết khấu 50%, dự định nắm giữ trong vài năm. Đối với những người mua này, cơ hội mua token với mức chiết khấu lớn rất hấp dẫn, vì họ dự định duy trì khoản đầu tư vào dự án trong dài hạn, kỳ vọng rằng khi dự án phát triển, giá trị token sẽ tăng lên. Mức chiết khấu cao cung cấp cho họ một cơ hội nhập cuộc tốt, giúp họ tích lũy nhiều token hơn với chi phí thấp hơn.
Người phòng ngừa rủi ro (Hedgers)
Loại người mua thứ hai là những người tận dụng cơ hội để thu lợi nhuận. Những người mua này được gọi là người phòng ngừa rủi ro (hedgers), họ sử dụng các công cụ tài chính như phái sinh vĩnh viễn để khóa lợi nhuận từ các token chiết khấu. Bằng cách mua token với mức chiết khấu 50% và bán khống, họ có thể khóa lợi nhuận tương đương với mức chiết khấu. Ngoài ra, nếu phí tài trợ dương, họ còn có thể kiếm thêm từ phí tài trợ, nâng cao lợi nhuận tổng thể. Phương pháp này cho phép người phòng ngừa rủi ro tận dụng sự chênh lệch giá giữa thị trường OTC cấp hai và thị trường công khai, đây là một chiến lược sinh lời đối với những người am hiểu quản lý rủi ro tài chính.
Tại sao người bán không thể trở thành người phòng ngừa rủi ro?
Mặc dù đối với người bán (như các công ty VC và đội ngũ dự án), việc phòng ngừa rủi ro vị thế của họ giống như người mua thay vì bán với mức chiết khấu lớn là hợp lý, nhưng có một số yếu tố khiến phương pháp này không khả thi, chẳng hạn như rào cản pháp lý và hạn chế thanh khoản.
Về thách thức pháp lý, các công ty VC thường phải tuân thủ các quy tắc nghiêm ngặt hạn chế họ tham gia vào một số hoạt động tài chính nhất định, ví dụ như bán khống token – một phần quan trọng trong chiến lược phòng ngừa rủi ro hiệu quả. Ngoài các hạn chế pháp lý này, bản thân việc phòng ngừa rủi ro đòi hỏi lượng vốn lớn để tránh rủi ro thanh lý. Người bán cần cung cấp lượng ký quỹ lớn, thường vượt quá giá trị token mà họ muốn phòng ngừa, vì mặc dù rủi ro giảm giá của token là hữu hạn, nhưng tiềm năng tăng giá là vô hạn. Điều này dẫn đến yêu cầu tài chính để phòng ngừa rủi ro trở nên quá cao và khó tiếp cận, đặc biệt khi xem xét rằng phần lớn tài sản của các công ty VC và đội ngũ dự án đều bị khóa trong token chứ không phải tiền mặt lưu động. Hơn nữa, việc phòng ngừa rủi ro không đơn giản như vẻ ngoài. Cần cân nhắc nhiều yếu tố phức tạp như rủi ro đối tác – ví dụ như nguy cơ lỗi nền tảng hoặc phá sản (như FTX từng xảy ra) – và rủi ro liên quan đến phí tài trợ, có thể đột ngột chuyển sang âm, làm phức tạp thêm chiến lược và dẫn đến những khoản lỗ bất ngờ.
Một số suy nghĩ
Tình trạng thị trường hiện tại có ý nghĩa gì?
Hiện tại, thị trường OTC cấp hai thể hiện tâm lý bi quan hơn so với các sàn giao dịch công khai, ngay cả khi token được bán với mức chiết khấu lên tới 70%, thị trường vẫn khó tìm được người mua. Điều này trái ngược rõ rệt với các sàn giao dịch công khai, nơi nhà đầu tư thường được bù đắp khi bán khống token thông qua phí tài trợ dương. Mặc dù việc hiểu rõ ý định của các bên tham gia thị trường thứ cấp là rất quan trọng, xu hướng này có thể phản ánh thái độ thận trọng của các bên nội bộ khi đối mặt với điều kiện hiện tại.
Hình 4: Phần lớn các token có tỷ lệ tài trợ tích lũy 1 năm dương, nguồn: Coinglass
Vai trò của thị trường OTC cấp hai
Mặc dù tâm lý thị trường bi quan, điều quan trọng là cần nhận ra rằng hoạt động trên thị trường thứ cấp không hoàn toàn tiêu cực. Thực tế, một thị trường thứ cấp sôi động là thiết yếu cho sức khỏe tổng thể của hệ sinh thái tiền mã hóa. Bằng cách tạo điều kiện chuyển giao token giữa người bán và người mua, thị trường thứ cấp cho phép hiện thực hóa lợi nhuận bên ngoài các địa điểm giao dịch truyền thống. Quá trình này giúp làm dịu tác động từ các lần mở khóa token lớn, vốn trước đây thường được coi là tín hiệu giảm giá do tạo áp lực bán lớn hơn lên thị trường. Bằng cách thực hiện các giao dịch này bên ngoài sàn, thị trường thứ cấp làm giảm áp lực bán tức thì lên các nhà đầu tư bán lẻ khi token được mở khóa. Sự thay đổi này góp phần hình thành một thị trường ổn định và linh hoạt hơn, khiến việc mở khóa token không còn nhất thiết dẫn đến sự sụt giảm giá mạnh, mà hỗ trợ một môi trường thị trường lành mạnh và cân bằng hơn.
Phỏng vấn Taran – Người sáng lập STIX
Bạn là ai, và STIX là gì?
Tôi là Taran, người sáng lập STIX – một nền tảng giao dịch OTC dành cho các giao dịch tiền mã hóa riêng tư. Chúng tôi được thành lập vào đầu năm 2023 nhằm cung cấp giải pháp có cấu trúc cho những người muốn thực hiện giao dịch cấp hai trong lĩnh vực tiền mã hóa. Các bên bán chính của chúng tôi là các thành viên đội ngũ, nhà đầu tư sớm và kho bạc muốn bán các vị thế token bị khóa tập trung. Các bên mua chính bao gồm cá voi, văn phòng gia đình và các quỹ phòng hộ.
Anh nhìn nhận sự phát triển của thị trường OTC cấp hai trong hệ sinh thái tiền mã hóa rộng lớn hơn như thế nào?
Sự điều chỉnh gần đây của các token mới nổi cho thấy, các giao thức này đã tăng mạnh vào đầu năm 2024 chủ yếu do lượng lưu thông thấp (cầu vượt cung). Tuy nhiên, khi thị trường chuyển sang tâm lý né tránh rủi ro trong quý II, các token này đã chịu tổn thất nặng nề, nhiều token giảm hơn 75%. Trong số này, nhiều token đã trải qua các đợt mở khóa liên tục lớn, và các token này gần như lập tức bị bán tháo trên thị trường, gây thêm tác động tiêu cực đến giá. Các ví dụ điển hình bao gồm Arbitrum, Starknet, Worldcoin, Wormhole, v.v.
Trong quý I và quý II, cùng những tài sản này đã được giao dịch khối lượng lớn trên thị trường OTC, chủ yếu do các nhà đầu tư sớm thực hiện, nhằm giảm rủi ro và chuyển sang các tài sản có tính thanh khoản cao hơn (như BTC, ETH...), với mức chiết khấu từ 70-80% so với đỉnh cao. Dữ liệu cho thấy, phần lớn các token ít nhất đã bị định giá cao gấp 5 lần, và tiếp tục giảm sâu hơn sau khi đưa thêm nguồn cung lưu thông mới vào thị trường.
Động lực thúc đẩy chúng tôi trong năm 2024 là minh bạch hóa giá OTC (xem tại đây) đã thu hút sự chú ý đến tầm quan trọng của thị trường OTC. Người mua có nhiều cơ hội để mua các vị thế gặp khó khăn, trong khi người bán cũng có thể giao dịch OTC mà không gây ảnh hưởng đến thị trường.
Những giao dịch này còn có một bên thứ ba: đội ngũ dự án. Đội ngũ có thể quyết định ngăn chặn giao dịch OTC vì nhiều lý do (xem tại đây).
Tầm quan trọng của thị trường thứ cấp nằm ở:
-
Loại bỏ các bên bán có động cơ khỏi bảng vốn của bạn, ngăn họ bán trên sổ lệnh
-
Giới thiệu các bên nắm giữ mới, có động cơ mạnh mẽ hơn, với mức giá vốn cao hơn
-
Nâng cao mức giá vốn trung bình của các nhà nắm giữ tư nhân
-
Kiểm soát nguồn cung tương lai (giới thiệu các giai đoạn归属 mới, v.v.)
-
Đảm bảo không có giao dịch ngầm và có đầy đủ khả năng giám sát các giao dịch OTC
Những xu hướng hoặc chủ đề chính hiện tại trên thị trường OTC cấp hai là gì?
Hai xu hướng chính:
-
Đối với các giao thức chưa bị định giá quá cao, kho bạc hiện nay muốn xây dựng dự trữ tiền mặt. Chúng tôi đang hỗ trợ nhiều kho bạc giao thức thực hiện các đợt gọi vốn OTC có cấu trúc, nơi người mua mua với mức giá thuận lợi (mở khóa định kỳ trong một khoảng thời gian nhất định), trong khi kho bạc tăng dự trữ tiền mặt. Điều này giúp kho bạc đa dạng hóa, giảm rủi ro và đảm bảo đội ngũ có đủ thời gian để đối phó với cạnh tranh.
-
Các công ty giao dịch thông minh có cơ hội chênh lệch rõ ràng: mua OTC với mức giá tốt và quản lý phòng ngừa rủi ro trên sàn giao dịch, thường đi kèm với phí tài trợ. Chênh lệch phí tài trợ/giao dịch OTC này tồn tại ở hàng trăm loại token, và đối với các công ty giao dịch trưởng thành, đây là một chiến lược trung lập thị trường rất có lợi nhuận.
Anh có nghĩ xu hướng thị trường của người mua sẽ tiếp tục không? Quan điểm ngắn hạn và dài hạn của anh là gì?
-
Tôi cho rằng chênh lệch phí tài trợ/giao dịch OTC của phần lớn token sẽ không sớm kết thúc, vì thời gian mở khóa của chúng vẫn còn 2-3 năm nữa, trong khi phần lớn token đang có phí tài trợ dương.
-
Thị trường thứ cấp mang tính chu kỳ rõ rệt: vào năm 2023, phần lớn khối lượng giao dịch OTC tập trung vào các tài sản chưa lên sàn, chủ yếu do các giao thức nhận được lượng lớn đầu tư mạo hiểm nhưng chưa ra mắt. Hiện nay, phần lớn các giao thức này đã lên sàn, thị trường đã chuyển sang giao dịch các khối token bị khóa, những giao dịch này về tổng thể ít rủi ro hơn, vì thị trường giao ngay/phái sinh vĩnh viễn đã phần lớn được thiết lập và có lượng dữ liệu lớn để phân tích.
-
Do việc mở khóa diễn ra liên tục hàng tháng, người bán vẫn có cơ hội tiếp tục quản lý rủi ro trên sàn giao dịch, và không nhất thiết phải thực hiện giao dịch OTC. Tuy nhiên, các tài sản vẫn đang trong giai đoạn mở khóa ồ ạt (như Ethena, Layerzero, IO.net, Aethir...) vẫn mang lại cơ hội cho người mua tìm kiếm các giao dịch tốt nhất.
-
Nếu token tăng giá vào tháng 9 và 10, nhiều người bán sẽ liên hệ với STIX để mong thoát ra, vì họ nhận thức được rằng giảm rủi ro luôn là điều khôn ngoan. Nhiều người bán không muốn thực hiện giao dịch OTC trong quý I hiện nay muốn thoát ra với mức giá tốt hơn so với quý II/quý III. Tuy nhiên, tôi không nghĩ người mua sẽ lạc quan với các mức giá cao hơn này, đó là lý do tôi cho rằng thị trường của người mua sẽ tiếp tục kéo dài đến năm 2025.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@presto_labs
