Forbes: Được bồi thường đầy đủ, tại sao các chủ nợ FTX vẫn chưa hài lòng?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Forbes: Được bồi thường đầy đủ, tại sao các chủ nợ FTX vẫn chưa hài lòng?
FTX tuyên bố đã thu hồi đủ tiền để hoàn trả phần lớn các chủ nợ, nhưng một số người vẫn chưa hài lòng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Nina Bambysheva, Forbes
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Tháng trước, các luật sư điều hành vụ phá sản FTX đã nộp một kế hoạch tái cấu trúc không chỉ hoàn trả đầy đủ gần như tất cả khách hàng mà còn cung cấp thêm 18% lãi suất. Nếu đa số chủ nợ và thẩm phán phá sản chấp thuận kế hoạch này, các khoản thanh toán sẽ được gửi đi trong vòng hai tháng.
So với các vụ phá sản điển hình, mức bồi thường của FTX là một con số đáng kể. Rất ít chủ nợ nhận được hoàn tiền bằng tiền mặt, một số thậm chí phải chờ nhiều năm để thu hồi một phần nhỏ khoản nợ. Các chủ nợ FTX thuộc nhóm may mắn, nhưng không phải ai cũng vui mừng.
Một số người bất mãn vì họ không thể lấy lại đúng loại tiền mã hóa ban đầu từ sàn giao dịch. Thay vào đó, khách hàng sẽ được bồi thường bằng đô la Mỹ theo giá trị tiền mã hóa mà FTX nắm giữ khi tuyên bố phá sản vào tháng 11/2022 – thời điểm giá tiền mã hóa bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự hỗn loạn trong ngành. Kể từ đó, Bitcoin gần như tăng gấp ba lần và nhiều token khác cũng đạt mức cao kỷ lục. Đối với các nhà đầu tư bị mắc kẹt tiền tại sàn, đây là một cơ hội bị bỏ lỡ. Nhiều luật sư (bao gồm cả những người đang đại diện cho FTX hiện tại) cho rằng phá sản hoạt động theo cách này, nhưng các chủ nợ kiên quyết cho rằng họ bị tước đoạt tài sản một cách sai trái, và đây không phải là lý do duy nhất khiến họ bức xúc.
Họ cho rằng FTX (hiện do John J. Ray III lãnh đạo và được đại diện bởi nhiều công ty pháp lý và tài chính) đã không tối đa hóa giá trị công ty, đồng thời phớt lờ lợi ích của khách hàng cũ và các chủ nợ khác. Sullivan & Cromwell – văn phòng luật chính hiện tại của FTX và cũng là cố vấn pháp lý trước khi phá sản – liên tục nhận các khiếu nại.
Arush Sehgal, đại diện Ủy ban Chủ khách hàng FTX (CAHC, gồm hơn 1.700 khách hàng cũ của FTX), tóm tắt tâm trạng thất vọng: “FTX quảng bá rằng mọi người đều được bồi thường đầy đủ kèm lãi suất, nhưng thực tế là họ định giá một số tài sản FTX bằng không. Theo chúng tôi ước tính, họ đã định giá sai khoảng 10-16 tỷ USD tài sản. Miễn là John Ray vẫn giữ quyền lực đơn phương và không có chủ nợ nào trong hội đồng quản trị, kế hoạch này sẽ không có chút tin cậy nào.”
Dưới đây là tổng hợp một số vấn đề chính cùng phản hồi chi tiết từ FTX:
1. Chủ nợ cáo buộc FTX bán một số tài sản với giá thấp
a) Ví dụ về nền tảng phái sinh mã hóa LedgerX: Sam Bankman-Fried, người sáng lập FTX, đã mua nền tảng này vào tháng 10/2021 với giá gần 300 triệu USD. Tháng 5/2023, thực thể này được bán với giá 48,8 triệu USD cho một công ty liên kết của Miami International Holdings – công ty vận hành nhiều sở giao dịch quyền chọn tại Mỹ. Giá bán này thấp hơn nhiều so với giá trị tài sản ròng 98,8 triệu USD của LedgerX tại ngày 31/12/2022, theo báo cáo kiểm toán của Grant Thornton vào tháng 3/2023.
Trong một vụ kiện tập thể chống lại Sullivan & Cromwell vào tháng 2/2024, một nhóm nhà đầu tư FTX còn khẳng định luật sư "cố ý loại FTX US Derivatives (trước đây là LedgerX) khỏi thủ tục phá sản vì biết rõ công ty này đang nắm giữ khoảng 250 triệu USD tiền khách hàng FTX, có thể (và đã) tạo ra nguồn thu lớn." Vụ kiện cho rằng Sullivan & Cromwell tham gia vào hành vi gian lận dẫn đến sụp đổ FTX nhờ mối quan hệ và nguồn lực trước khi nộp đơn phá sản. Bản kiện viết: "FTX không thể tự mình thực hiện hành vi gian lận quy mô lớn như vậy. Nguồn lực khổng lồ, mối quan hệ với cơ quan quản lý, chuyên môn và sự hỗ trợ của Sullivan & Cromwell là yếu tố then chốt để thực hiện kế hoạch này."
Ông Robert J. Cleary, kiểm toán viên độc lập trong vụ án FTX và cựu công tố viên liên bang, trong báo cáo công bố ngày 28/5 đã bảo vệ các công ty FTX liên quan đến phá sản (gọi là "con nợ"), nhưng đề xuất điều tra thêm hai giao dịch trước phá sản có liên quan đến Sullivan & Cromwell: việc Bankman-Fried mua cổ phần Robinhood và việc mua lại LedgerX.
FTX trích dẫn báo cáo này như phần lớn các phản hồi khác: Kiểm toán viên do tòa bổ nhiệm đã điều tra và báo cáo về vấn đề này. Ông phát hiện rằng "S&C không đưa ra bất kỳ quyết định cuối cùng nào về việc các thực thể nào sẽ nộp đơn phá sản" và "John Ray cùng hội đồng quản trị mới là người ra quyết định cuối cùng... Khi nộp đơn, Ray cho rằng LedgerX vẫn có khả năng thanh toán... Kiểm toán viên không thấy bằng chứng nào cho thấy việc loại LedgerX khỏi đơn phá sản là sai."
Kiểm toán viên phát hiện "con nợ đã nhận được sáu thư bày tỏ nguyện vọng không ràng buộc", nhưng chỉ có hai lời đề nghị thực tế, lần lượt là 35 triệu USD và 14 triệu USD. Con nợ đã thương lượng thành công mức giá cao hơn, khoảng 50 triệu USD, và "thỏa thuận này (1) được hội đồng quản trị con nợ phê duyệt, (2) cần trải qua quá trình xem xét và phản hồi từ các bên liên quan (không nhận được phản đối nào), (3) phải tuân thủ quy trình đấu giá cho phép đưa ra lời đề nghị cao hơn hoặc tốt hơn, và (4) được tòa án phê chuẩn", dựa trên bằng chứng "rõ ràng cho thấy giao dịch bán là 'giá cao nhất hoặc tốt nhất'". Kiểm toán viên kết luận việc giá bán thấp hơn giá mua cho thấy FTX đã trả quá nhiều cho LedgerX vào tháng 10/2021, do đó cần điều tra các yêu cầu bồi thường chống lại một số người bán ban đầu.
b) Giá trị bằng đô la của hàng triệu token SOL do FTX nắm giữ đã tăng hơn năm lần kể từ khi sàn nộp đơn phá sản. Những token này được bán với mức chiết khấu lớn cho nhiều công ty tiền mã hóa lớn và các quỹ phòng hộ, trong đó có Galaxy Digital của tỷ phú Mike Novogratz – người đã giúp FTX tổ chức đợt bán này. Hầu hết token bị khóa theo lộ trình vesting kéo dài nhiều năm, nhưng Kavuri và những người khác cho rằng các đợt bán này gây hại cho lợi ích của chủ nợ. Các công ty như Galaxy Digital có thể kiếm được hàng tỷ USD lợi nhuận từ các giao dịch đầu cơ này.
Vào tháng 4/2023, FTX đã bán cổ phần trong Mysten Labs – nhà phát triển blockchain Sui – với giá 96 triệu USD, thấp hơn 5 triệu USD so với khoản đầu tư ban đầu. Họ cũng bán quyền chuyển đổi 890 triệu token SUI, sẽ được thực hiện sau khi nền tảng ra mắt. Một tháng sau, các token này lên sàn và nhanh chóng tăng vọt trên 1 USD, nghĩa là giá trị đầu tư ban đầu của FTX gần đạt 1 tỷ USD.
"Chỉ cần xem xét sơ bộ thị trường thứ cấp của SUI cũng thấy việc bán token với giá chiết khấu trước khi phát hành công khai không tối đa hóa lợi nhuận. Ngoài ra, điều này đặt ra nghi vấn liệu cách xử lý di sản FTX chỉ là thiếu chín chắn hay sơ suất," Rob Hadick, cộng sự cấp cao tại Dragonfly – công ty VC chuyên về tiền mã hóa – viết trong tuyên bố chia sẻ với Forbes.
Phản hồi từ FTX: Con nợ, tòa án phá sản và các cố vấn đã phê duyệt việc bán token trước khi phát hành. Giá token thường khởi điểm cao nhưng giảm mạnh trong vài tháng và biến động rất lớn kể từ khi ra mắt. Một số token có thể thanh khoản cực kém và biến động mạnh, không có cơ sở nào thúc đẩy giá giao dịch. Dù tài sản ngắn hạn hoặc dài hạn có thể chịu biến động giá cực đoan thu hút những người thích đánh bạc, nhưng tài sản FTX không phải là quỹ phòng hộ, nhà đầu tư dài hạn hay người đánh cược. Hơn nữa, các token đấu giá bị khóa trong 4 năm. Do thời gian vesting này, giá bán token bị khóa thấp hơn nhiều so với giá thị trường.
2. FTX 2.0
Các chủ nợ cho rằng nếu FTX quyết định khởi động lại nền tảng giao dịch, họ có thể thu thêm hàng trăm triệu USD giá trị – sàn này từng là một trong những nền tảng lớn nhất thế giới trước khi sụp đổ.
"Trong nhóm gần 1.600 chủ nợ của chúng tôi với tổng giá trị khoản nợ gần 1 tỷ USD, chúng tôi đã khảo sát và nhận được cam kết chuyển đổi khoản nợ trị giá 200–300 triệu USD thành cổ phần của FTX mới (FTX 2.0). Nếu con nợ cho phép FTX 2.0 và chuyển đổi nợ thành cổ phần, thì mọi người sẽ được bồi thường thêm 3%. Việc John Ray từ chối đơn giản việc khởi động lại FTX là bất lợi cho tất cả chủ nợ," thành viên ủy ban khách hàng Sehgal nói.
Tuy nhiên, Hadick từ Dragonfly tỏ ra nghi ngờ, viện dẫn mối quan hệ giữa FTX và quỹ phòng hộ Alameda Research do Bankman-Fried sở hữu: "Bản thân công nghệ sàn giao dịch không có nhiều giá trị. Nó hoạt động hiệu quả chủ yếu vì họ có thỏa thuận với Alameda Research, đóng vai trò làm nhà tạo lập thị trường nội bộ và hoạt động thua lỗ để mang lại trải nghiệm tốt hơn cho người dùng FTX. Điều này rõ ràng sẽ không tồn tại trong phiên bản FTX khởi động lại," ông nói. "Nếu bạn giữ chân được khách hàng khi khởi động lại sàn, thì danh sách khách hàng mới có giá trị, nhưng ước tính hợp lý là sẽ xảy ra mất mát khách hàng đáng kể, và định giá sàn giao dịch mới phụ thuộc rất nhiều vào tỷ lệ giữ chân người dùng."
Dù vậy, năm ngoái vẫn có nhiều công ty bày tỏ mong muốn mua lại sàn, bao gồm Bullish – sàn tiền mã hóa do cựu Chủ tịch NYSE Tom Farley điều hành, công ty khởi nghiệp fintech Figure Technologies và công ty đầu tư tư nhân Proof Group.
Phản hồi từ FTX nhắc đến bản công bố thông tin (trang 45-49) đi kèm kế hoạch tái cấu trúc: Kế hoạch khởi động lại đã được cân nhắc kỹ lưỡng và chỉ bị từ chối khi rõ ràng là không khả thi. Trong quy trình do Ủy ban Chủ nợ Chính thức thiết kế và dưới sự giám sát của Tòa án Phá sản Hoa Kỳ, con nợ đã liên hệ hàng chục nhà đầu tư. Mỗi nhà đầu tư thực hiện thẩm định đều đi đến cùng một kết luận: hệ thống vận hành của sàn quốc tế có lỗi nghiêm trọng. Sàn thiếu các biện pháp quản lý, an ninh và báo cáo tài chính đầy đủ, cũng như không có sự khớp nối giữa "vị thế" của khách hàng và tài sản cơ bản thực tế. Bankman-Fried để lại một mớ hỗn độn, và hồ sơ vụ phá sản Chương 11 cùng phiên tòa hình sự mô tả một phần những vấn đề trong hoạt động FTX. Sau quá trình điều tra kỹ lưỡng, không có nhà đầu tư nào sẵn sàng bỏ thời gian và tiền bạc cần thiết để xây dựng lại các hệ thống này và phục hồi sàn quốc tế. Người được ủy thác tài sản và chủ nợ cũng đã xem xét việc bán hoạt động sàn quốc tế cho nhà vận hành bên thứ ba, thậm chí sáp nhập với một sàn khác. Trong mọi trường hợp, sau khi cân nhắc chi phí, chậm trễ và các yếu tố khác, không có nhà đầu tư nghiêm túc nào đưa ra mức giá đáng kể. Chúng tôi thậm chí chưa nhận được bất kỳ lời đề nghị có ý nghĩa nào cho tài sản trí tuệ, vì mã nguồn đã lỗi thời và thương hiệu trở thành biểu tượng của gian lận... Điều công bằng nhất chúng tôi có thể làm là ưu tiên hoàn trả nhiều tiền mặt nhất có thể cho nạn nhân, để họ tự quyết định sử dụng số tiền này ra sao.
3. Các khoản đòi bồi thường chưa được truy cứu
FTX có thể đã đưa ra các khoản đòi bồi thường đối với các thực thể tiền mã hóa khác. Ví dụ rõ ràng nhất mà chủ nợ chỉ ra là Binance. Bankman-Fried đã chi 2,1 tỷ USD bằng token FTT (token của FTX) và stablecoin để mua lại cổ phần từ các nhà đầu tư ban đầu – hành động góp phần quan trọng vào sự sụp đổ của FTX. Đầu tháng 11/2022, Changpeng Zhao – người sáng lập và cựu CEO Binance – đăng loạt bài trên mạng xã hội ám chỉ FTX gặp vấn đề thanh khoản, làm gia tăng nỗi sợ hãi trong giới đầu tư tiền mã hóa.
Phản hồi từ FTX: Thứ tự và thời điểm điều tra, khởi kiện của con nợ dựa trên nhiều yếu tố, và luật định rõ thời hạn khởi kiện các vụ việc này rất dài. Con nợ chưa đưa ra quyết định cuối cùng về các vấn đề liên quan đến Binance.
4. Các ý kiến phản đối kế hoạch tái cấu trúc
a) Theo hồ sơ gần đây, FTX đã đạt được thỏa thuận với chính phủ Mỹ về trách nhiệm thuế do IRS đưa ra, với số tiền 885 triệu USD. Trong đó, 200 triệu USD sẽ được coi là khoản đòi bồi thường ưu tiên và thanh toán trong vòng 60 ngày kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực. Số còn lại 685 triệu USD sẽ được thanh toán "khi có đủ ngân sách". Con số này giảm mạnh so với yêu cầu ban đầu 44 tỷ USD (sau đó điều chỉnh xuống 24 tỷ USD) của IRS, nhưng Ủy ban Khách hàng Đặc biệt cho rằng tính hợp lệ của khoản đòi bồi thường từ chính phủ Mỹ là đáng nghi ngờ, và việc khách hàng của một sàn giao dịch quốc tế có trụ sở tại Bahamas phải đóng thuế Mỹ dù không giao dịch trên nền tảng Mỹ là không công bằng.
Phản hồi từ FTX: Việc khấu trừ thuế thu nhập được quy định bởi luật thuế áp dụng, luật này quy định các miễn trừ báo cáo và khấu trừ nhất định. Nếu các miễn trừ này được áp dụng, thì sẽ không xảy ra việc khấu trừ thuế.
b) Con nợ đề xuất thanh toán cho chủ nợ bằng séc hoặc chuyển khoản điện tử. "Họ thực sự làm khó việc khách hàng FTX nhận lại tiền," Sunil Kavuri, một chủ nợ FTX khác, cho biết, lưu ý rằng trang web khiếu nại dành cho chủ nợ do FTX thiết lập rất khó điều hướng, và thiếu linh hoạt đối với khách hàng từ các khu vực pháp lý có dịch vụ ngân hàng hạn chế hoặc không có dịch vụ bưu chính đáng tin cậy. Một điều khoản bổ sung trong kế hoạch FTX quy định rằng nếu bất kỳ yêu cầu KYC hoặc khấu trừ thuế tiếp theo nào không được đáp ứng, khoản khiếu nại có thể bị từ chối.
Phản hồi từ FTX: Con nợ hiện đang thảo luận với các bên về khả năng chỉ định một đại lý phân phối và đang khám phá các phương án phân phối khác nhau, bao gồm tiền mặt hoặc stablecoin. Những khách hàng chưa rút tiền từ sàn sẽ không cần lo lắng.
c) "Bản dự thảo kế hoạch hiện tại bao gồm một cấu trúc quản trị trao cho con nợ quyền lực rộng rãi, toàn diện và đơn phương, ngoài ra còn duy trì John Ray và hội đồng quản trị không chịu sự giám sát nào từ chủ nợ," chuyên gia phá sản và nhà vận động cho chủ nợ FTX, người dùng X tên Mr. Purple, viết trong một lá thư gửi Forbes.
Phản hồi từ FTX: Lệnh tòa án xác nhận kế hoạch phá sản yêu cầu kế hoạch được quản lý theo các điều khoản của nó hoặc các quy định khác trong lệnh tòa. Trong giai đoạn sau khi xác nhận, Tòa án Phá sản Hoa Kỳ sẽ tiếp tục giám sát toàn diện tài sản phá sản.
Ngoài các vấn đề này, Ủy ban Khách hàng Đặc biệt đã phản đối bản công bố thông tin của FTX vào ngày 5/6, cho rằng kế hoạch "về mặt pháp lý không thể xác nhận được", với lý do bản công bố không nhất quán, thiếu thông tin quan trọng và mô tả không đầy đủ về việc miễn trừ trách nhiệm nợ nhất định của công ty. Trong một ý kiến phản đối khác, người quản lý vụ kiện giám sát việc thanh lý công ty cho vay tiền mã hóa Celsius cũng nêu ra việc công bố thông tin không đầy đủ, khi Celsius đã đưa ra yêu cầu bồi thường đối với FTX.
Ông Mr. Purple bổ sung: "Hiện tại, bản dự thảo kế hoạch chỉ cung cấp độ minh bạch rõ ràng cho các chủ nợ có khoản đòi bồi thường dưới 50.000 USD vào ngày nộp đơn. Theo dữ liệu của FTX, những chủ nợ này chỉ chiếm 1,2 tỷ USD trong tổng số bồi thường ước tính 16,5 tỷ USD. Nhưng thời gian và quy trình xử lý các khoản đòi bồi thường trên 50.000 USD lại thiếu chi tiết phù hợp, khiến không thể đưa ra quyết định hợp lý khi bỏ phiếu về bản dự thảo kế hoạch." Những thiếu sót này bao gồm việc làm rõ vụ tấn công tin tặc 400 triệu USD xảy ra ngay sau khi FTX nộp đơn phá sản, thời điểm các khoản tiền do Bộ Tư pháp Hoa Kỳ kiểm soát sẽ được phân phối cho chủ nợ, và các chi tiết về các hành động né tránh tiềm tàng, ví dụ như thu hồi các khoản thanh toán cho Binance.
Kế hoạch phá sản dự kiến sẽ được biểu quyết vào cuối mùa hè năm nay. Người đứng đầu Ủy ban Khách hàng Đặc biệt, Kavuri và Sehgal, kêu gọi các chủ nợ bỏ phiếu phản đối kế hoạch. Vladimir Jelisavcic, người sáng lập và quản lý ngân hàng đầu tư Cherokee Acquisition chuyên về các yêu cầu phá sản, dự đoán đa số sẽ bỏ phiếu ủng hộ kế hoạch và chấp nhận khoản tiền.
"Sullivan & Cromwell và John Ray đã làm một số điều rất có giá trị và quan trọng," giáo sư luật Jonathan Lipson của Đại học Temple, người nghiên cứu vụ phá sản FTX, cho biết, phân tích của ông dựa trên hồ sơ phá sản và các cuộc phỏng vấn với Bankman-Fried cùng cha mẹ ông. "Phá sản thực sự là để chia sẻ nỗi đau. Tuy nhiên, tiêu chí đúng đắn là làm thế nào để tối đa hóa giá trị di sản này, và bạn nhận được gì? Tôi nghĩ rằng ở đây có những câu hỏi hợp lý."
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Forbes
