Hệ sinh thái BTC bùng nổ mạnh mẽ, điểm qua những cơ hội mới trong DeFi
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Hệ sinh thái BTC bùng nổ mạnh mẽ, điểm qua những cơ hội mới trong DeFi
Bài viết này sẽ phân tích ưu nhược điểm của việc tham gia đầu tư vào thị trường hệ sinh thái BTC tại thời điểm hiện tại, đồng thời điểm lại và chia sẻ các dự án DeFi tiềm năng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: veDAO
Năm nay, hệ sinh thái BTC liên tục ghi nhận những điểm sáng nổi bật, khi hàng loạt giao thức bản địa hoàn toàn mới lần lượt ra đời. Hệ sinh thái xoay quanh các giao thức như Ordinals, Atomicals, Stacks, RGB... đang nhanh chóng phát triển mạnh mẽ và đa dạng hóa, trong đó có không ít dự án tiềm năng đáng chú ý mà chúng tôi muốn chia sẻ cùng bạn đọc.
Quan trọng hơn, gần đây giá Bitcoin tăng mạnh, thu hút sự chú ý của thị trường và dòng vốn đầu tư đổ vào ngày càng nhiều. Các mã token BRC-20 và hệ sinh thái BTC cũng chứng kiến đà tăng mạnh mẽ, mở ra nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn.
Bài viết này sẽ phân tích ưu-nhược điểm khi tham gia đầu tư vào thị trường hệ sinh thái BTC thời điểm hiện tại, đồng thời điểm qua một số dự án DeFi tiềm năng.
Phân tích ưu - nhược điểm hệ sinh thái Bitcoin
Phân tích ưu điểm:
1. Làn sóng xu hướng thị trường
Trong hơn một tháng trở lại đây, giá Bitcoin đã tăng mạnh từ mức 25.000 USD lên 37.000 USD, tương đương mức tăng hơn 40%. Đà tăng này đủ sức thu hút sự chú ý của thị trường trong ngắn hạn, khiến cả các tổ chức chuyên nghiệp lẫn nhà đầu tư cá nhân hay tay chơi lướt sóng đều rót vốn mạnh vào lĩnh vực hệ sinh thái BTC.
2. Dòng tiền nóng và người dùng mới
Giá BTC duy trì đà tăng ổn định đã thu hút lượng lớn sự quan tâm và thảo luận, kéo theo nguồn vốn dồi dào đổ vào các dự án trong hệ sinh thái BTC. Dòng vốn này không chỉ thúc đẩy sự phát triển của các dự án non trẻ hiện tại, mà còn cung cấp điều kiện sống còn cho những dự án đang trong quá trình ươm mầm.
Đồng thời, sau nửa năm kiểm nghiệm thị trường, các khái niệm mới như Ordinals, BRC20... đã chứng minh được sức hút. Đợt tăng giá mạnh mẽ của các token thuộc hệ sinh thái này đã khiến ngày càng nhiều người dùng trước đây còn dè dặt nay bắt đầu tự tin tham gia. Sự gia tăng về vốn và người chơi giúp hệ sinh thái BTC vận hành tuần hoàn lành mạnh hơn, từ đó đảm bảo tính bền vững lâu dài.
3. Nâng cấp giao thức hiện tại & xuất hiện giao thức mới
Hệ sinh thái BTC khởi đầu bằng các đột phá như giao thức Ordinals, token BRC20... từ đầu năm, góp phần đánh thức tiềm năng ngủ quên của BTC. Sau đó, hàng loạt giao thức khác như ORC20, Atimicals, Stacks, mạng lưới Lightning, RGB, Taproot, BRC100, BRC420, Rootstock, BEVM... lần lượt ra đời hỗ trợ phát triển hệ sinh thái, cho thấy sức sống mãnh liệt và giai đoạn phát triển sôi động. Với việc nhiều yếu tố đa chiều tiếp tục được đưa vào chuỗi Bitcoin, có thể dự đoán sẽ có thêm nhiều giao thức mới xuất hiện, kế hoạch phát triển giao thức được triển khai thuận lợi, phát hành token suôn sẻ, thanh khoản DeFi ổn định và dồi dào hơn, cặp giao dịch phong phú hơn, GameFi vận hành thực tế thu hút người chơi, NFT đa dạng với sản phẩm đình đám, hạ tầng cơ sở liên tục hoàn thiện...
4. Cơ hội đầu tư nhỏ, lợi nhuận lớn
Thứ nhất, ngưỡng tham gia đầu tư khá thấp – ưu điểm này phổ biến trong hệ sinh thái BTC do nhiều hình thức hoạt động ở đây đều rất mới lạ. Ví dụ như ban đầu là khắc ghi inscription, người dùng dễ dàng trải nghiệm cách chơi mới nhất, đồng thời cũng có thể tham gia như một hình thức đầu tư. Chẳng hạn, những người tham gia mint token SATS đến nay đã có lợi nhuận gấp 10 lần, đỉnh điểm có lúc vượt mức 15 lần. So với việc tham gia vào các dự án thuộc hệ sinh thái lâu đời thì cơ hội sinh lời cao như vậy hiếm khi xảy ra. Hệ sinh thái BTC hiện đang ở giai đoạn sơ khai phát triển, với hàng loạt giao thức và cách chơi mới liên tục xuất hiện, mang lại cảm xúc hưng phấn và cơ hội cho cộng đồng crypto một lần nữa.
Phân tích rủi ro:
1. Hạ tầng xây dựng chưa đầy đủ do hệ sinh thái còn ở giai đoạn sơ khai, các thao tác cơ bản như triển khai phần cứng khó thực hiện, chi phí cao, phần lớn giao dịch vẫn phải thực hiện qua OTC ngoài chuỗi;
2. Rủi ro gián tiếp do sử dụng giao dịch OTC, dễ gặp lừa đảo;
3. Trải nghiệm người dùng kém, phần lớn giao thức mới yêu cầu thời gian chờ đặt lệnh dài, tình trạng tắc nghẽn giao dịch kéo dài;
4. Cần thận trọng xem xét thời điểm nào nhiệt huyết và xu hướng thị trường sẽ giảm đi. Một khi giá BTC giảm, ảnh hưởng tới hệ sinh thái và bong bóng là điều cần cân nhắc kỹ lưỡng.
Chia sẻ các dự án nổi bật
1. ALEX
ALEX là nền tảng DeFi mã nguồn mở trên hệ sinh thái Stacks, hiện là một trong những giao thức quan trọng nhất trên Stacks. Tính đến thời điểm viết bài, TVL trên Stacks đạt 18 triệu USD, trong đó ALEX chiếm 14 triệu USD. ALEX cung cấp các sản phẩm như Credit launchpad, DEX, sổ lệnh và hợp đồng tương lai – giống như Uniswap trên chuỗi Bitcoin, cho phép người dùng hoán đổi (swap), staking, vay mượn và khai thác thanh khoản một cách hoàn toàn phi tập trung trên chuỗi Bitcoin.
Là một nền tảng DeFi, ALEX còn cung cấp dịch vụ vay không lo thanh lý, tạo điều kiện an toàn cho người dùng khi tài sản được khóa trong hợp đồng thông minh để kiếm lãi hoặc thực hiện các thao tác tài chính khác mà không phải lo rủi ro thanh lý do biến động thị trường.
Trong tương lai, khi nền tảng Stacks phát triển và công nghệ Bitcoin tiếp tục cải tiến, ngày càng nhiều dự án sẽ được xây dựng trên Stacks. Dịch vụ Launchpad của ALEX sẽ trở thành nơi khởi chạy cho những dự án này. Đây là tính năng mang tầm nhìn chiến lược, góp phần lớn vào tính bền vững phát triển của nền tảng ALEX.
ALEX đã phát hành token quản trị riêng $ALEX, vốn hóa hiện tại 36 triệu USD, lưu hành 600 triệu token, tạo cơ hội cho người dùng tham gia nền tảng và hưởng lợi từ tiềm năng tăng giá trong tương lai. Dự án từng gọi vốn 5,8 triệu USD vào tháng 11/2021 và 2,5 triệu USD vào tháng 3/2023, tổng cộng 8,3 triệu USD.
2. Arkadiko
Arkadiko Protocol là giao thức thanh khoản phi tập trung dựa trên Stacks. Dự án tập trung vào mục tiêu mỗi hệ sinh thái cần một stablecoin phi tập trung, và Arkadiko chính là dự án stablecoin dành cho hệ sinh thái Stacks trên Bitcoin.
Thông qua Arkadiko, người dùng có thể dùng token gốc $STX của Stacks làm tài sản thế chấp để đúc ra stablecoin USDA của Arkadiko. Dự án cũng hỗ trợ hoán đổi (swap) và vay mượn. USDA có thể được dùng để Farm trong giao thức Arkadiko nhằm trả nợ vay, phần thưởng Farm đến từ việc tham gia cơ chế đồng thuận Proof-of-Transfer (POX) của Stacks.
3. Sovryn
Sovryn là ứng dụng hợp đồng thông minh phi giám hộ đầu tiên trên mạng Rootstock, phục vụ cho vay mượn và giao dịch ký quỹ bằng Bitcoin. Khác với mô hình DeFi truyền thống trên Ethereum, Sovryn cho phép người dùng vay, cho vay và tận dụng tài sản gốc Bitcoin mà không cần chuyển quyền kiểm soát khóa riêng. Đồng thời, người dùng có tiếng nói trực tiếp trong việc phát triển và quản trị giao thức thông qua hệ thống Bitocracy. Sovryn còn giới thiệu hợp đồng thông minh kiểu Ethereum tương thích EVM cho Bitcoin – một bước đổi mới quan trọng, vì theo quan điểm của các nhà phát triển, Bitcoin là trung tâm của tiền mã hóa, sở hữu lượng người dùng và thanh khoản lớn hơn, được sử dụng rộng rãi bởi các tổ chức lớn.
Sovryn cung cấp cho người dùng các dịch vụ cụ thể sau:
-
Bể thanh khoản: Người dùng có thể kiếm lãi bằng cách cho người vay và trader ký quỹ mượn token của họ;
-
Giao dịch ký quỹ: Người dùng có thể tạo lệnh long và short với đòn bẩy lên tới 5 lần;
-
Sàn giao dịch giao ngay: Nền tảng hoạt động như một nhà tạo lập thị trường tự động (AMM), cho phép giao dịch tức thì giữa các token với chi phí thấp và độ trượt giá thấp;
-
Fast BTC relay: Người dùng có thể dùng bất kỳ ví BTC nào để tận dụng ngay lập tức các hợp đồng thông minh và các sản phẩm phi tập trung khác.
Dự án có token SOV, vốn hóa hiện tại 11 triệu USD, cung lưu hành 37 triệu token. Dự án từng gọi vốn 2,1 triệu USD năm 2020; ba đợt năm 2021 gồm 2,5 triệu USD, 10 triệu USD và 9 triệu USD; 5,4 triệu USD năm 2022, tổng cộng 29 triệu USD.
4. MoneyOnChain
MoneyOnChain là giao thức stablecoin phi tập trung, được hỗ trợ bởi Bitcoin và xây dựng trên RSK. Được hậu thuẫn bởi Bitcoin, giao thức này bao gồm bốn loại token, mang lại nhiều trường hợp sử dụng cho người nắm giữ Bitcoin, bao gồm cả giao dịch Bitcoin có đòn bẩy.
- Token đầu tiên là Dollar on Chain (DOC). DOC là một token ổn định được neo giá với đô la Mỹ. Người dùng có thể gửi và nhận bất kỳ lượng DOC nào một cách nhanh chóng.
- Token thứ hai là BitPRO (BPRO), được thiết kế đặc biệt cho người nắm giữ Bitcoin, giúp họ kiếm thu nhập thụ động từ token của mình. Người nắm giữ BPRO có nhiều nguồn thu nhập: họ nhận được một tỷ lệ phí nền tảng thu được, lãi suất và đòn bẩy nhỏ từ biến động giá Bitcoin. BPRO hấp thụ biến động Bitcoin không mong muốn từ DOC và bán nó cho BTC2X.
- Token thứ ba là BTC2X, dành cho những nhà giao dịch muốn hưởng lợi khi giá Bitcoin tăng gấp đôi. Những người giao dịch này trả lãi cho vị thế long, phần lãi này thuộc về BitPro, đồng thời BitPro cũng nhận được một tỷ lệ phí nền tảng và được trợ cấp dưới dạng token MOC.
- Money On Chain (token MoC) là token thứ tư. Nó được thiết kế để quản lý tổ chức tự trị phi tập trung (DAO), cũng có thể dùng để thanh toán phí sử dụng nền tảng với mức phí thấp hơn BTC. Người nắm giữ MoC cũng sẽ nhận được phần thưởng vì cung cấp dịch vụ cho nền tảng. Người nắm giữ token MoC sẽ bỏ phiếu về việc sửa đổi hợp đồng và các tính năng mới. Về cơ bản, DAO quyết định liệu có cập nhật mã hợp đồng thông minh hay không.
5. BEVM
BEVM là lớp Layer2 của BTC tương thích EVM, mục tiêu cốt lõi là mở rộng khả năng hợp đồng thông minh trên Bitcoin, giúp BTC thoát khỏi giới hạn chuỗi khối Bitcoin không hoàn chỉnh Turing và không hỗ trợ hợp đồng thông minh, cho phép xây dựng các ứng dụng phi tập trung sử dụng BTC làm GAS gốc trên lớp Layer2 BEVM.
Thiết kế cốt lõi của BEVM là tận dụng trực tiếp các công nghệ bản địa của Bitcoin để xây dựng lớp Layer2 phi tập trung, mà không làm thay đổi khung kỹ thuật gốc của Bitcoin. Cụ thể là kết hợp công nghệ đa chữ ký Musig2 và nút nhẹ Bitcoin để thực hiện việc di chuyển BTC phi tập trung từ BTC sang lớp Layer2. Vì Layer2 hoàn toàn tương thích EVM, nên các ứng dụng phi tập trung (DeFi, GameFi, SocialFi, NFTFi...) có thể dễ dàng triển khai trên BEVM.
Do BEVM là Layer2 tương thích EVM, mọi ứng dụng phi tập trung như DeFi, GameFi, SocialFi, NFTFi... có thể triển khai được trên EVM của ETH đều có thể triển khai trên BEVM. Điểm khác biệt duy nhất là: Layer2 ETH dùng ETH làm GAS, trong khi Layer2 BTC dùng BTC làm GAS. Mỗi giao dịch trên Layer2 BTC sẽ được trình xác thực (sequencer) đóng gói theo tỷ lệ 10:1 và ghi lại trên Layer1 BTC, nhờ đó Layer2 BTC thừa hưởng tính bảo mật từ Layer1 BTC. Về lâu dài, giải pháp Layer2 BTC như BEVM nhằm tăng khả năng mở rộng, giảm phí giao dịch và nuôi dưỡng hệ sinh thái tài chính an toàn, phi tập trung hơn, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển dài hạn của Bitcoin.
6. HOTFI
HOTFI là giải pháp thanh khoản được xây dựng trên giao thức Ordinals và giao thức EVM, dựa vào tiêu chuẩn token BRC20, đồng thời giới thiệu chức năng Launchpad nhằm thúc đẩy việc khởi chạy các dự án chất lượng cao, hướng tới việc cung cấp động lực phát triển bền vững cho hệ sinh thái DeFi bên trong Ordinals.
HOTFI cung cấp cho người dùng Ordinals các chức năng sau:
-
Tính năng giao dịch ngang hàng phi tập trung cho token chuẩn BRC20;
-
Tính năng hoán đổi (Swap) thời gian thực;
-
Cho phép người dùng cung cấp thanh khoản thông qua AMM để kiếm thu nhập thụ động;
-
Phần Stake, người dùng có thể gửi token BRC20 đang nắm giữ vào đây để nhận phần thưởng Farming;
-
Hỗ trợ cộng đồng và quản trị DAO mở, cùng người dùng xây dựng hệ sinh thái DEFI.
Các dịch vụ DeFi mà HOTFI cung cấp gần như đáp ứng đầy đủ nhu cầu thường dùng của người dùng. Trên nền tảng này, với cơ chế tham gia cộng đồng và quản trị DAO sâu rộng hơn, cùng sự quan tâm và đưa vào các dự án chất lượng cao trong tương lai, HOTFI từng bước tích lũy sức mạnh cho hệ sinh thái Ordi. Khi hệ sinh thái BTC và token BRC20 tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, HOTFI cũng có tiềm năng trở thành một phần quan trọng trong hệ sinh thái.
7. Orders
Exchange Orders là sàn DEX đầu tiên hoạt động hoàn toàn trên mạng Bitcoin, sổ lệnh của nó chạy hoàn toàn trên mạng Bitcoin. Orders hướng tới việc xây dựng một sàn DEX phi tin cậy với sổ lệnh, bể thanh khoản, sàn giao dịch hoán đổi và LaunchPad, tận dụng tối đa tiềm năng của lớp Layer 1 Bitcoin, được hỗ trợ bởi sự kết hợp giữa giao thức Ordinals, công nghệ PSBT, script Bitcoin và giao thức cách mạng Nostr.
Tóm tắt điểm nổi bật của Orders:
-
Orders học hỏi rất tinh tế cách chơi NFT của Blur, mang đến hệ thống DEX trên chuỗi cho các token BRC20 vốn phức tạp và khó giao dịch hiện nay;
-
Kết hợp khai thác thanh khoản, sổ lệnh và cơ chế mua-bán (Ask & Bid) – giao diện người dùng đơn giản, thân thiện, cách chơi tương tự Blur, dễ tiếp cận;
-
Token dự án RDEX có giá trị ứng dụng thực tế, đồng thời là cặp giao dịch có thanh khoản khá tốt;
-
Đội ngũ giàu kinh nghiệm chuyên môn lâu năm, năng lực kỹ thuật được thể hiện rõ ràng trong whitepaper.
Hiện tại Orders đã phát hành phiên bản Beta, có thể sử dụng trực tiếp, có các trường hợp ứng dụng thực tế và nhu cầu sử dụng rõ ràng. Từ whitepaper có thể thấy năng lực chuyên môn của đội ngũ, khiến người ta tin tưởng vào triển vọng phát triển của dự án. Tuy nhiên, đây cũng là dự án nổi lên nhanh chóng, với tư cách là DEX đầu tiên trên mạng Bitcoin, chắc chắn còn nhiều cơ chế cần tối ưu trong tương lai. Ngoài ra, dựa trên cơ chế phân bổ token, tồn tại rủi ro tiềm tàng như bán tháo trong tương lai. Gợi ý là nếu quan tâm, hãy tìm hiểu kỹ trước khi cân nhắc đầu tư vào token RDEX.
8. MultiBit
MultiBit là cây cầu hai chiều đầu tiên trong lịch sử, được thiết kế riêng cho việc chuyển tài sản giữa các token BRC20 và ERC20. Ưu điểm nổi bật nhất là tăng tính thanh khoản cho token BRC20, phá vỡ rào cản giữa các mạng blockchain khác nhau trước đây. Thiết kế đổi mới này cũng nâng cao khả năng tiếp cận token, giúp người dùng dễ dàng và linh hoạt hơn khi chuyển đổi giữa các mạng.
MultiBit đơn giản hóa quy trình chuyển token giữa BRC20 trên Bitcoin và mạng EVM. Trước tiên, người dùng chuyển token BRC20 đến địa chỉ BRC20 chuyên dụng. Sau khi xác nhận, các token này sẵn sàng được đúc (mint) trên mạng EVM. Nhưng điểm đặc biệt của MultiBit nằm ở chức năng cầu nối hai chiều, cho phép chuyển ngược lại từ mạng EVM về Bitcoin một cách liền mạch.
Không thể phủ nhận rằng MultiBit đã phá vỡ bức tường ngăn cách BRC20 với thế giới bên ngoài, sẽ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của hệ sinh thái BTC – điều này là chắc chắn và đáng được ghi nhận. Ngoài ra, MultiBit còn nhấn mạnh việc thúc đẩy tính thanh khoản và khả năng tiếp cận của token BRC và ERC theo cách an toàn và thân thiện với người dùng, tạo môi trường đáng tin cậy và yên tâm sử dụng nhờ cam kết bảo mật. Việc hiện thực hóa và đảm bảo yếu tố này sẽ trao thêm sức mạnh phát triển cho MultiBit, bởi an toàn và tiện lợi là yếu tố thiết yếu giúp một dự án cross-chain phát triển lâu dài và bền vững.
9. Bitlight Labs (Cosminmart)
Bitlight Labs phát triển hạ tầng dựa trên giao thức RGB và triển khai nhiều ứng dụng trên mạng Lightning Network. Trong đó có Bitswap và ví Bitlight, việc xây dựng hệ sinh thái này cung cấp thêm nhiều phương thức giao dịch và tương tác cho người dùng, giúp thực hiện giao dịch nhanh hơn và hiệu quả tối đa.
Đặc điểm nổi bật bao gồm:
-
Hệ thống hợp đồng thông minh có khả năng quản lý trạng thái phong phú;
-
Sử dụng ví dụ xác minh khách hàng của Peter Todd: dữ liệu do "quốc gia chủ sở hữu" (ví dụ như chủ sở hữu tài sản) nắm giữ, chứ không phải do cộng đồng công chúng nắm giữ;
-
Hoạt động trên giao dịch Bitcoin, có thể đến từ kênh sét (lightning channel) trên blockchain Bitcoin;
-
Có thể sử dụng ngôn ngữ script Simplicity đã được Blockstream chứng minh hình thức Turing để viết script.
Hệ thống Lightning mã nguồn mở, an toàn và có khả năng mở rộng cao do Lightning Labs cung cấp giúp người dùng gửi và nhận tiền hiệu quả hơn bao giờ hết. Lightning Labs còn cung cấp loạt dịch vụ tài chính dựa trên mạng Lightning, có thể xác minh và không giám hộ.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@TrendX_official
