Phía sau việc Coinbase niêm yết: Vốn Trung Quốc tham gia, định giá có thể đạt 28 tỷ USD
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phía sau việc Coinbase niêm yết: Vốn Trung Quốc tham gia, định giá có thể đạt 28 tỷ USD
Vén màn bí mật đằng sau việc Coinbase niêm yết, TechFlow phân tích sâu về bức tranh vốn.
Chuyên sâu báo cáo Web38 năm mài kiếm, Coinbase cuối cùng cũng nộp đơn đăng ký lên sàn!
Ngày 7 tháng 12, Coinbase Global thông báo đã nộp đơn xin niêm yết lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), trở thành sàn giao dịch tiền mã hóa đầu tiên thử sức tại thị trường vốn.
Giấc mơ niêm yết, Coinbase đã ấp ủ suốt 2 năm. Giờ đây khi giá Bitcoin vượt đỉnh cao lịch sử và trở thành tâm điểm chú ý, sàn giao dịch tiền mã hóa được thành lập năm 2012 này cũng quyết định bước lên trung tâm sân khấu.
Bên trong ánh hào quang niêm yết của Coinbase vẫn còn vô số nghi vấn.
Coinbase sẽ niêm yết theo hình thức IPO hay niêm yết trực tiếp? Đánh giá mới nhất của Coinbase là bao nhiêu? Những nhà đầu tư bí ẩn nào đang hậu thuẫn cho Coinbase?
Xuyên thấu qua màn sương mù tài chính, TechFlow phân tích sâu những bí mật đằng sau việc Coinbase niêm yết.
Giấc mơ niêm yết không phải chuyện một sớm một chiều
Việc Coinbase chuẩn bị niêm yết đã từng có tin đồn từ lâu.
Ngay từ ngày 26 tháng 10 năm 2018, phát thanh viên CNBC kiêm chuyên gia phân tích tiền mã hóa Ran NeuNer đã đăng tweet cho biết ông đã nói chuyện với Adam Draper – một trong những nhà đầu tư ban đầu của Coinbase – và xác nhận Coinbase sẽ khởi động đợt IPO trị giá 500 triệu USD.
Đợt chào bán công khai sẽ diễn ra làm hai đợt, bao gồm cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông, cùng cổ phiếu khác quyền.
Ran NeuNer tiết lộ rằng thời điểm đó Coinbase có khoảng 25 triệu người dùng, trong đó khoảng 600.000 người dùng hoạt động, doanh thu dự kiến năm 2018 đạt khoảng 1,3 tỷ USD, lợi nhuận 456 triệu USD, vượt xa mức 380 triệu USD của năm 2017. Trong đó, 80% doanh thu đến từ người dùng cá nhân, 15% từ tài khoản tổ chức.
Trước thông tin Coinbase sắp IPO, Triệu Đông – người sáng lập DGroup – khi ấy đã bình luận trên Weibo: “Việc Coinbase lên sàn là điều rất nực cười.”
Theo nhiều người làm trong ngành tiền mã hóa, điều này giống như Tống Giang lên Lương Sơn, hô vang “đánh đổ IPO, thay đổi tài chính”, vậy mà lại tự mình đầu hàng trước.
Giữa lúc dư luận bàn tán xôn xao, Asiff Hirji – Giám đốc vận hành của Coinbase thời điểm đó – đã lên tiếng với Bloomberg khẳng định: Coinbase sẽ không IPO trong thời gian gần.
Cuối năm 2018, thị trường tiền mã hóa trải qua mùa đông khắc nghiệt hơn, giá Bitcoin lao dốc mạnh, đây cũng được cho là lý do quan trọng khiến Coinbase tạm hoãn kế hoạch niêm yết.
Hai năm sau, vào ngày 17 tháng 12, khi Bitcoin phá đỉnh mới, tin đồn Coinbase tái khởi động kế hoạch niêm yết lại rộ lên, hàm ý phía sau rõ ràng không cần nói.
Định giá có thể đạt 28 tỷ USD
Theo một số phương tiện truyền thông, hiện nay Coinbase được định giá 8 tỷ USD, nhưng thực tế đây là con số đã lỗi thời.
Tháng 11 năm 2018, Coinbase thông báo hoàn tất vòng gọi vốn E trị giá 300 triệu USD, do Tiger Global dẫn dắt, với sự tham gia của Andreessen Horowitz, Y Combinator, Wellington Management và Polychain, định giá công ty đạt 8 tỷ USD.
Nói cách khác, con số 8 tỷ USD chỉ là định giá từ 2 năm trước.
Hai năm trước, giá Bitcoin dao động quanh mức 5.000 USD, còn nay đã vượt ngưỡng 23.000 USD.
Liệu định giá 8 tỷ USD có quá coi thường Bitcoin và Coinbase?
Hiện tại, định giá mới nhất của Coinbase vẫn là ẩn số, tuy nhiên nhiều chuyên gia đã bắt đầu đưa ra phân tích riêng.
TechFlow nhận được từ một nhà phân tích nước ngoài chuyên về lĩnh vực công nghệ tài chính tên Lex bản phân tích định giá Coinbase tháng 7 năm 2020. Phân tích này dựa trên doanh thu từ các mảng kinh doanh giao dịch, lưu ký và các dịch vụ khác, áp dụng hệ số định giá REV 20 lần, kết luận định giá Coinbase thời điểm đó khoảng 15 tỷ USD.
Tuy nhiên, đây chỉ là mô hình suy luận dựa trên dữ liệu tháng 7, và dùng hệ số 20x – một mức khá thận trọng. Hiện nay giá Bitcoin đã tăng thêm một bậc.
Ngày 18 tháng 12, nhà nghiên cứu Mira Christanto của Messari sau khi nghiên cứu sâu dữ liệu kinh doanh và giao dịch của Coinbase, cho rằng định giá tiềm năng của Coinbase là 28 tỷ USD.
Trong mô hình của Messari, các mảng kinh doanh của Coinbase được chia theo phí giao dịch, phí lưu ký, thẻ ghi nợ...
Ở mảng giao dịch, khối lượng chủ yếu đến từ khách hàng tổ chức, nhưng giá trị nắm giữ trung bình mỗi khách hàng là 703 USD. Tổng giá trị lưu ký năm 2019 đạt 7 tỷ USD, năm 2020 tăng lên 20 tỷ USD.
Dựa trên hồ sơ gọi vốn trước đó và định giá hiện tại của các công ty tiền mã hóa trên thị trường vốn, Mira đưa ra kết luận này.
Tuy nhiên, định giá thực sự của Coinbase vẫn phải để thị trường quyết định.
Nhà phân tích Lex bày tỏ sự lạc quan với Coinbase, cho rằng Coinbase là “mục tiêu đầu tư tốt hơn so với Bitmain” vì nó đánh vào bản chất con người, chứ không phụ thuộc vào việc sử dụng mạng lưới Bitcoin.
Coinbase không cần dựa vào mạng lưới Bitcoin để duy trì hoạt động công ty, cũng không cần tham gia cuộc chiến phần cứng máy đào. Nó chỉ cần liên tục thu hút mọi người giao dịch một tài sản mới hấp dẫn đối với thế hệ trẻ: Bitcoin.
Có nên IPO không?
Mặc dù hiện nay cả các phương tiện truyền thông blockchain như Coindesk, truyền thông truyền thống như New York Times, hay CEO của Grayscale Barry Silbert đều dùng cụm từ “Coinbase IPO” làm tiêu đề, nhưng Coinbase đến nay chưa từng xác nhận sẽ niêm yết bằng hình thức IPO.
Coinbase chỉ xác nhận đã nộp bản dự thảo tuyên bố đăng ký biểu mẫu S-1 cho SEC một cách bí mật. Việc này không đồng nghĩa với việc họ sẽ chọn hình thức chào bán cổ phiếu lần đầu (IPO). Bất kể là IPO hay niêm yết trực tiếp, đều cần nộp bản S-1. Có vẻ như mọi người đang dùng thuật ngữ IPO theo nghĩa rộng, tức là niêm yết công ty.
Tháng 7 năm 2020, Reuters lần đầu đưa tin Coinbase đang chuẩn bị niêm yết, và cho biết Coinbase có thể chọn bỏ qua IPO để niêm yết trực tiếp.
So với IPO, niêm yết trực tiếp giúp Coinbase tiết kiệm hàng chục triệu USD chi phí ngân hàng đầu tư. Ví dụ, phần mềm trò chuyện cộng tác Slack niêm yết trực tiếp hồi tháng 6 năm ngoái chỉ tốn 22 triệu USD phí tư vấn ngân hàng đầu tư; trong khi công ty xe công nghệ Lyft có quy mô tương đương lại chi tới 70 triệu USD cho các ngân hàng đầu tư trong đợt IPO.
Từ Spotify đến Slack, các kỳ lân công nghệ dần từ bỏ IPO, chuyển sang niêm yết trực tiếp để gia nhập thị trường công khai – xu hướng này ngày càng rõ nét.
Một đặc điểm khác của niêm yết trực tiếp là không cần phát hành cổ phiếu mới, và các nhà đầu tư sớm không bị ràng buộc bởi thời gian hạn chế bán. Nhưng chính vì thế, niêm yết trực tiếp cũng tiềm ẩn rủi ro về biến động lớn dòng tiền và giá cổ phiếu trong giai đoạn đầu.
Việc lựa chọn niêm yết trực tiếp thay vì IPO phản ánh tính cách phản kháng của Coinbase đối với Phố Wall. Jeff Roberts – phóng viên Forbes, tác giả cuốn sách tiểu sử về Coinbase “Vua tiền mã hóa” – trong podcast Unchained từng trả lời câu hỏi “Tại sao Coinbase chọn niêm yết trực tiếp?” Ông cho biết: “Đây là cách phản kháng lại Phố Wall, tất cả luật sư và ngân hàng đầu tư đều sống nhờ IPO”, đồng thời ông cũng cho rằng việc bán cổ phiếu trực tiếp sẽ giúp tất cả nhân sự nội bộ trở nên giàu có.”
Ngoài ra, đồng sáng lập Coinbase Fred Ehrsam từng đề xuất việc niêm yết có thể thực hiện bằng cách phát hành token kỹ thuật số trên blockchain.
Trong bài viết mới nhất của Roberts trên Forbes, ông cho rằng: “Chưa rõ liệu SEC có chấp thuận IPO hay không, nếu SEC từ chối, lựa chọn khác của Coinbase là tìm kiếm niêm yết trực tiếp, bán cổ phiếu trực tiếp ra công chúng.”
Trên Twitter, Roberts mới đây trả lời về tin đồn niêm yết Coinbase: “Chưa có thông tin gì, có thể là theo hình thức truyền thống, trực tiếp hoặc dạng Token.”
Do đó, hình thức niêm yết của Coinbase hiện vẫn chưa rõ.
Vốn Trung Quốc đứng sau Coinbase
Khi công ty niêm yết, bên hưởng lợi lớn nhất ngoài đội ngũ công ty là các nhà đầu tư.
Hiện tại, theo dữ liệu từ Crunchbase, Coinbase đã hoàn tất vòng E, tổng cộng huy động 547 triệu USD, với 59 nhà đầu tư.
Năm nhà đầu tư chính là A16Z, Quỹ Tiger, IVP, DFJ (Draper Fisher Jurvetson), Ngân hàng MUFG, các nhà đầu tư nổi bật khác bao gồm Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE), Union Square Ventures.
Trong số đó, có vài nhà đầu tư đáng chú ý.
Năm 2012, Coinbase hoàn tất vòng A, do Union Square dẫn dắt, và trong danh sách nhà đầu tư vòng này cũng có sự hiện diện của vốn Trung Quốc – đó là IDG Capital.
Lý Phong – lúc ấy là đối tác của IDG Capital – đã xác nhận khoản đầu tư này. Theo Lý Phong, Bitcoin là một lĩnh vực hoàn toàn mới và đầy hứng khởi, IDG Capital đã đi trước một bước, đầu tư vào Coinbase tại Thung lũng Silicon vào tháng 9 năm 2012, là nhà đầu tư chính trong dự án này, đồng thời IDG Capital cũng là quỹ đầu tư đầu tiên tại Trung Quốc đầu tư vào một công ty Bitcoin.
Sau đó, năm 2013, Lý Phong còn tham gia đầu tư vào Ripple từ giai đoạn sớm, và sau khi tiếp tục đầu tư vòng A năm 2015, ông đã gia nhập hội đồng quản trị Ripple Labs.
Tháng 4 năm 2015, Circle – đơn vị phát hành USDC – cũng nhận được đầu tư từ IDG Capital, cũng trong năm đó, Lý Phong rời IDG, sáng lập Peak Revenues (Fengrui Capital).
Năm 2017, IDG Capital tham gia đầu tư vào Bitmain.
Bitmain, Ripple, Coinbase, Circle, imToken, KuCoin… IDG Capital hiện nay đã trở thành một trong những quỹ săn tìm giá trị lớn nhất trong ngành blockchain.
Tiếp theo là tay vợt nữ nổi tiếng Serena Williams.
Năm 2019, tay vợt quần vợt nổi tiếng thế giới Serena Jameka Williams đăng trên Instagram cho biết quỹ Serena Ventures đã được thành lập từ năm 2014, hiện đã đầu tư vào khoảng hơn 30 công ty, trong đó có sàn giao dịch tiền mã hóa nổi tiếng Coinbase.
Tuy nhiên, vào tháng 10 năm nay, Coindesk phát hiện danh mục đầu tư trên website Serena Ventures đã không còn liệt kê Coinbase, do đó cho rằng Serena Williams có thể đã thoái vốn khỏi Coinbase.
Ngoài ra, năm 2019, Bloomberg từng tiết lộ Quỹ đầu tư chủ quyền lớn nhất thế giới – Chính phủ Đầu tư Singapore (GIC) – đã tham gia đầu tư vào Coinbase năm 2018, mặc dù Coinbase không công bố thông tin này.
Tuy nhiên đáng chú ý là năm 2018, Vertex Ventures – công ty con của Temasek Holdings (GIC) – đã công bố đầu tư chiến lược vào Binance.
Lịch sử tranh cãi của Coinbase
Năm 2016, sau hội nghị Satoshi Roundtable, "vua sữa" nguyên thủy của Bitcoin – “Tứ Hải” – từng đánh giá CEO Coinbase: “Hoàn toàn là một tay chơi chính trị muốn kiểm soát Bitcoin, thủ đoạn cực kỳ, mức độ nguy hiểm cao.”
Xem lại quá khứ, rõ ràng Coinbase mang trong mình tham vọng không nhỏ.
Khi Bitcoin giảm phát lần thứ hai vào tháng 7 năm 2016, Coinbase bắt đầu can thiệp vào tranh luận về kích thước khối Bitcoin nhằm mở rộng ảnh hưởng.
Như tờ The Guardian viết vào tháng 8 năm 2015, Bitcoin đang trải qua một “nội chiến”, phe ủng hộ kích thước khối lớn hơn đã sử dụng phần fork cứng có tên “Bitcoin XT”.
Coinbase quyết định ủng hộ Bitcoin XT, điều này làm phật lòng một nhóm những người truyền đạo Bitcoin lúc bấy giờ.
Tuy nhiên, không lâu sau đó, Bitcoin XT đã bị phá hủy bởi phần mềm độc hại trước khi kịp cất cánh.
Tháng 2 năm 2016, sau khi tham dự hội nghị Satoshi Roundtable, CEO Coinbase Brian Armstrong bắt đầu công kích đội phát triển lõi Bitcoin Core, cho rằng việc Bitcoin Core trở thành đội phát triển duy nhất có thể là “rủi ro hệ thống lớn nhất” của Bitcoin. Ông cho rằng “khả năng giao tiếp kém” và “thiếu trưởng thành” của Core khiến các nhà phát triển khác e ngại. Quan trọng hơn, các nhà phát triển thiên về “giải pháp hoàn hảo” thay vì “giải pháp đủ tốt”, điều này thường là cái cớ để trì hoãn hành động.
Cuối cùng, ông kết luận: “Chúng ta cần tạo ra một đội phát triển giao thức Bitcoin mới, giúp Bitcoin trở thành hệ thống đa đảng, tránh rủi ro hệ thống khi Core trở thành đội duy nhất phát triển giao thức.”
Sau đó, một đồng phân nhánh khác của Bitcoin là BCH cũng khiến Coinbase dính vào tranh cãi, thậm chí bị kiện ra tòa.
Ngày 20 tháng 12 năm 2017, Coinbase niêm yết Bitcoin Cash (BCH) trên nền tảng GDAX (nay là Coinbase Pro), sớm hơn kế hoạch gần một tháng, khiến giá BCH tăng vọt, chênh lệch giá so với các sàn khác lên tới 6.000 USD.
Sau đó, các nhà đầu tư khởi kiện tập thể, cáo buộc có giao dịch nội gián, nhân viên trước đó đã lập tài khoản “chuột chũi” để trục lợi. Sau này, cáo buộc này bị bác bởi thẩm phán khu vực Hoa Kỳ Vince Chhabria.
Tháng 11 năm 2018, nhóm này tiếp tục kháng cáo và nêu ra thủ đoạn kiếm lời nội gián từ BCH của Coinbase: thổi giá để hưởng chênh lệch.
Theo hồ sơ kiện, khi BCH lên sàn, trên nền tảng chỉ có thể đặt lệnh mua, không đặt được lệnh bán, dẫn đến giá tăng vọt. Tận dụng giá tăng, Coinbase đóng giao dịch trong vài phút sau khi công bố, trong khi những người nội bộ biết trước thông tin có thể bán BCH giá cao để thu lợi bất chính.
“Mục đích của Coinbase là hạ giá BTC, đẩy giá BCH lên, khuyến khích người dùng giao dịch nhiều hơn để tăng lợi nhuận cho bản thân.” Nguyên đơn phát biểu như vậy.
Ngoài ra, hồ sơ kiện cũng cho biết giá BCH trên Coinbase từng tăng vọt lên 9.000 USD, sau đó Coinbase đã xóa đoạn lịch sử giá này.
Gần đây, mối quan hệ quá thân thiết giữa Coinbase với chính phủ cũng khiến nó rơi vào vòng xoáy tranh cãi.
Tháng 6 năm 2020, theo TheBlock tiết lộ, Cục Quản lý Ma túy Mỹ (DEA) và Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS) muốn mua công cụ phân tích chuỗi khối CoinbaseAnalytics từ sàn giao dịch hàng đầu Coinbase nhằm chống tội phạm tiền mã hóa.
Phản ứng của nhà đầu tư là chưa từng có, một lượng lớn nhà đầu tư rời bỏ Coinbase.
Theo BeInCrypto đưa tin ngày 11 tháng 6, sau khi chính phủ Mỹ công bố thương vụ này, người dùng đã rút khỏi Coinbase hơn 200 triệu USD. Coinbase kiên quyết khẳng định sẽ không chia sẻ dữ liệu người dùng nhạy cảm với cơ quan chức năng, nhưng dường như rất ít người tin điều này.
Với Coinbase, tuân thủ pháp lý dưới sự cho phép của chính phủ vừa là giải phóng và tự do, đồng thời cũng là xiềng xích.
Ra đời tháng 6 năm 2012, Coinbase đã chứng kiến sự nảy mầm, phát triển, thoái trào và cao trào của thị trường tiền mã hóa. Ngày nay, Bitcoin ngày càng được các nhà đầu tư tổ chức chấp nhận và đầu tư, trong khi Coinbase chọn bước lên thị trường vốn. Tiền mã hóa không còn là “tự sướng” trong nhóm nhỏ các kỹ sư nữa, mà đã trở thành hệ sinh thái tài chính không thể xem nhẹ.
*TechFlow nhắc nhở các nhà đầu tư cảnh giác rủi ro mua đuổi đỉnh, quan điểm trong bài viết này không cấu thành bất kỳ lời khuyên đầu tư nào.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
