Ý nghĩa thực sự của tiền ổn định đối với Hoa Kỳ, thị trường mới nổi và tương lai của tiền tệ
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ý nghĩa thực sự của tiền ổn định đối với Hoa Kỳ, thị trường mới nổi và tương lai của tiền tệ
Ổn định tiền liên tục kết nối các tổ chức, thị trường và cá nhân theo cách mà hệ thống truyền thống không thể đạt được.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: 0xyanshu
Biên dịch: Block unicorn
Lời mở đầu
Vài ngày qua, tôi luôn suy nghĩ về một bài đăng gần đây của Sandeep (đồng sáng lập và COO của Polygon).
Điều này thúc đẩy tôi lục lại các ghi chú của mình, đào sâu vào một số dữ liệu—và càng nghiên cứu kỹ những con số này, tôi càng thấy mọi thứ trở nên rõ ràng hơn (rõ ràng hơn nhiều so với phần lớn mọi người có thể nhận thức được).
Đến cuối năm 2024, Tether đã trở thành nhà mua trái phiếu kho bạc Mỹ lớn thứ bảy trên thế giới, vượt qua cả Canada và Mexico về khối lượng mua hàng năm.
Ngày nay, lập luận này còn mạnh mẽ hơn. Các stablecoin đang lặng lẽ trỗi dậy như một trong những động lực lớn nhất thúc đẩy nhu cầu đô la Mỹ toàn cầu, đồng thời cung cấp lifeline tài chính cho các thị trường mới nổi đang vật lộn với lạm phát, mất giá tiền tệ và kiểm soát vốn.
Trong bài viết này, tôi sẽ phân tích các dữ liệu và xu hướng gần đây cho thấy "đô la hóa 2.0" đang lên ngôi.
Thời đại dầu mỏ bằng đô la đã qua, và sự chuyển đổi này đang định hình một thế giới mà cả Mỹ lẫn các nền kinh tế mới nổi đều hưởng lợi, ít nhất là trong ngắn và trung hạn.
Chúng ta sẽ thấy cách stablecoin nhanh chóng trở thành "lifeline" của thị trường tài chính toàn cầu, không chỉ trong lĩnh vực tiền mã hóa mà còn tại các nền kinh tế mới nổi nơi tiền tệ địa phương yếu kém, đóng vai trò phòng ngừa rủi ro và lưu trữ giá trị.
Khởi nguyên
Stablecoin đã nhanh chóng phát triển từ một công cụ giao dịch ngách thành trụ cột của tài chính mã hóa toàn cầu. Năm 2024, giao dịch stablecoin trên chuỗi đạt 15,6 nghìn tỷ USD, cao hơn khoảng 20% so với tổng thanh toán hàng năm của Visa. Hiện tại, nguồn cung stablecoin toàn cầu đã vượt quá 300 tỷ USD, tăng hơn 50% so với cùng kỳ năm trước. Những token này được neo theo đô la Mỹ, dẫn đầu bởi USDT của Tether, hỗ trợ đa dạng ứng dụng từ giao dịch tiền mã hóa, giao thức DeFi đến kiều hối và thanh toán hàng ngày.
Sức hấp dẫn của chúng đơn giản nhưng mạnh mẽ: stablecoin kết hợp tính đáng tin cậy của tiền pháp định với tốc độ và tính phi biên giới của tiền mã hóa, cho phép thanh toán gần như tức thì và chi phí thấp trên toàn cầu.
Hàng ngày, các giao dịch stablecoin trên blockchain công khai vượt quá 100 tỷ USD, và khối lượng giao dịch hàng năm của chúng đã sánh ngang hoặc vượt qua các mạng thanh toán chính. Một báo cáo từ CEX.io cho biết, khối lượng chuyển tiền stablecoin năm 2024 đạt 27,6 nghìn tỷ USD, cao hơn khoảng 8% so với tổng khối lượng giao dịch của Visa và Mastercard.
Mức sử dụng đáng kinh ngạc này nhấn mạnh rằng stablecoin đã đạt được sự phù hợp thực sự giữa sản phẩm và thị trường: người dùng đánh giá cao khả năng giao dịch bằng một loại tiền được neo theo đô la Mỹ (hoặc tiền pháp định khác) mà không phải chịu biến động điển hình của tiền mã hóa.
Đồ thị: So sánh khối lượng chuyển tiền stablecoin theo quý năm 2024 trên chuỗi (màu xanh lam) với khối lượng thanh toán của Visa (màu hồng) và Mastercard (màu vàng). Đến quý IV năm 2024, giá trị được xử lý bởi mạng stablecoin đã vượt xa các mạng thẻ chính.
Có nhiều lý do khiến stablecoin trở nên phổ biến và phát triển nhanh chóng:
Chúng kết hợp tính ổn định và quen thuộc thông qua việc neo 1:1 với tiền pháp định (chủ yếu là đô la Mỹ), tránh được biến động tiền mã hóa nhưng vẫn giữ lợi thế từ blockchain.
Chúng cho phép giao dịch toàn cầu 24/7, rút ngắn thời gian thanh toán từ vài ngày xuống còn vài phút (rất phù hợp với kiều hối và thương mại xuyên biên giới).
Chúng có mức phí rất thấp, mỗi lần chuyển thường chỉ tốn chưa đến một xu, làm cho cả thanh toán nhỏ và lớn đều khả thi.
Chúng thúc đẩy tài chính toàn diện, cho phép bất kỳ ai có kết nối internet tiếp cận một loại tiền ổn định và dễ tiếp cận (đặc biệt ở các quốc gia có lạm phát hoặc hệ thống ngân hàng yếu).
Và chúng có thể lập trình được, tích hợp trực tiếp với DeFi để cho vay, giao dịch và kiếm lợi nhuận.
Hãy nhìn vào quy mô cơ hội này
M2 của Mỹ là một thước đo rộng về thanh khoản kinh tế, bao gồm tiền mặt, tài khoản séc, tài khoản tiết kiệm, tiền gửi có kỳ hạn nhỏ và quỹ thị trường tiền tệ bán lẻ. Tính đến giữa năm 2025, M2 vào khoảng 22 nghìn tỷ USD, phản ánh lượng đô la Mỹ khổng lồ lưu hành trong hệ thống tài chính truyền thống.
Nguồn: Bài viết "Stablecoin có thể trở thành một trong những đồng minh tài chính vững chắc nhất của chính phủ Mỹ"
So sánh, vốn hóa thị trường stablecoin toàn cầu hiện vào khoảng 300 tỷ USD, chỉ chiếm khoảng 1% M2 của Mỹ. Mặc dù giá trị tuyệt đối vẫn còn nhỏ, nhưng sự so sánh này làm nổi bật tốc độ tăng trưởng nhanh của stablecoin và tiềm năng mở rộng khổng lồ. Về bản chất, stablecoin là đô la Mỹ kỹ thuật số chạy trên blockchain, nếu chúng chiếm được một phần nhỏ M2, quy mô thị trường có thể đạt hàng nghìn tỷ USD, từ đó tái cấu trúc thanh toán, kiều hối và phân phối đô la Mỹ toàn cầu.
Quan trọng là, stablecoin đang bổ sung chứ không đe dọa các mạng thanh toán truyền thống.
Ngay cả Morgan Stanley cũng coi stablecoin là cơ hội đầu tư bổ trợ. Đáng chú ý, sự tăng trưởng của các token này có thể thúc đẩy nhu cầu trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn, giúp Bộ Tài chính có thêm linh hoạt trong việc bù đắp thâm hụt và quản lý dòng tiền. Những token này có thể thực hiện thanh toán lớn, ví dụ như chuyển tiền giữa ngân hàng hay thanh toán thương mại, với việc thanh toán gần như tức thì, vận hành giống như tài khoản tiền mặt kỹ thuật số.
Tiện ích này đã thu hút sự chú ý của các nhà quản lý. Tại Mỹ, Đạo luật GENIUS (Hướng dẫn và Thiết lập Sáng tạo Quốc gia cho Stablecoin Mỹ) vừa được ban hành yêu cầu stablecoin phải có dự trữ 1:1, được đảm bảo bằng tài sản thanh khoản như trái phiếu kho bạc hoặc đô la Mỹ; yêu cầu công bố thông tin hàng tháng; và đặt bảo vệ người tiêu dùng lên hàng đầu, bao gồm các biện pháp xử lý an toàn trong trường hợp phát hành phá sản.
Bên kia Đại Tây Dương, quy định MiCA của EU có hiệu lực giữa năm 2024, áp dụng giấy phép, minh bạch và tiêu chuẩn dự trữ cho stablecoin nhằm tăng cường tính ổn định và toàn vẹn thị trường.
Nếu được quản lý đúng cách, stablecoin có thể khởi xướng một cuộc cách mạng trong cách thức luân chuyển tiền tệ—nhanh hơn, rẻ hơn, liền mạch hơn—đồng thời tăng cường chứ không thay thế các mạng thanh toán truyền thống. (Chúng ta đã thấy điều này đang xảy ra)
Từ đô la dầu mỏ đến đô la kỹ thuật số: Cách stablecoin mở rộng ảnh hưởng của Mỹ
Mỹ đã lâu sử dụng vị thế đồng tiền dự trữ của đô la để củng cố ảnh hưởng toàn cầu, ví dụ điển hình nhất là hệ thống đô la dầu mỏ. Trong hệ thống này, xuất khẩu dầu bằng đô la Mỹ đảm bảo nhu cầu liên tục đối với đô la Mỹ và trái phiếu kho bạc Mỹ. Nhiều người cho rằng, ngày nay, stablecoin được hỗ trợ bằng đô la Mỹ dường như đang lặp lại lịch sử. Những token mã hóa này, như USDT và USDC, được neo giá 1:1 với đô la Mỹ và chủ yếu được hỗ trợ bằng tài sản Mỹ. Bằng cách thúc đẩy stablecoin đô la Mỹ, Mỹ thực chất đang xuất khẩu đô la với tốc độ internet, củng cố vị thế bá quyền của đô la trong nền kinh tế số, tương tự cách đô la dầu mỏ từng hỗ trợ nền kinh tế dầu mỏ vài thập kỷ trước.
Các nhà hoạch định chính sách Mỹ đã rõ ràng chấp nhận xu hướng này. Dưới sự lãnh đạo của chính quyền hiện tại, Mỹ đã thông qua Đạo luật GENIUS mang tính bước ngoặt, thiết lập khung quản lý cho phát hành stablecoin. Ý định của đạo luật là rõ ràng: củng cố vị thế của đô la Mỹ như tiền tệ dự trữ toàn cầu và tăng nhu cầu trái phiếu kho bạc Mỹ—mà stablecoin được hỗ trợ bằng chính những trái phiếu này. Nói cách khác, chính phủ Mỹ đang xem stablecoin đô la Mỹ như một liên minh chiến lược kỹ thuật số, vừa củng cố vị thế thống trị của đô la, vừa tài trợ cho nợ Mỹ.
Đạo luật GENIUS yêu cầu stablecoin đô la Mỹ phải được hỗ trợ hoàn toàn bằng tài sản an toàn, thanh khoản cao như tiền mặt và trái phiếu kho bạc ngắn hạn. Điều này có nghĩa mỗi khi phát hành một stablecoin mới, tương đương với việc tạo ra một người mua trái phiếu kho bạc Mỹ, giống như cách các khoản thặng dư đô la dầu mỏ trong thập niên 70 được tái đầu tư vào trái phiếu kho bạc, nhưng ở phiên bản hiện đại. Các nhà phân tích thậm chí mô tả stablecoin là "con ngựa thành Troy" của nợ Mỹ, đảm bảo nhu cầu ngày càng tăng đối với trái phiếu kho bạc Mỹ từ người dùng toàn cầu.
Dữ liệu đã xác nhận xu hướng này. Là nhà phát hành stablecoin đô la Mỹ lớn nhất, Tether hiện nắm giữ khoảng 180 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ làm dự trữ. Điều này đưa Tether vào hàng ngũ những chủ sở hữu trái phiếu kho bạc lớn nhất toàn cầu, thậm chí vượt qua nhiều quốc gia.
Mỗi token USDT đang lưu hành đại diện cho 1 đô la Mỹ mà nhà đầu tư nước ngoài sẵn sàng nắm giữ, và khi những đô la này được đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ, về cơ bản là cho chính phủ Mỹ vay một khoản tiền (gần như) lãi suất bằng 0. Các nhà phát hành khác, như Circle phát hành USDC, cũng đầu tư mạnh vào trái phiếu Mỹ.
Xu hướng này rõ rệt đến mức nhiều nhà phân tích cho rằng trong thập kỷ tới, stablecoin có thể trở thành một trong những tài sản chiến lược quan trọng nhất của chính phủ Mỹ, lấp đầy khoảng trống tài chính do các ngân hàng trung ương nước ngoài giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ. Mỗi khi doanh nghiệp hoặc cá nhân nước ngoài chọn nắm giữ stablecoin đô la Mỹ, họ đang củng cố vị thế toàn cầu của đồng đô la và gián tiếp tài trợ cho thâm hụt ngân sách Mỹ thông qua việc tạo nhu cầu trái phiếu kho bạc ngắn hạn.
Vì những lý do này, các nhà lãnh đạo Mỹ công khai ủng hộ stablecoin. Tổng thống Trump khi ký đạo luật stablecoin năm 2025 đã nói: "Điều này tốt cho đô la, tốt cho đất nước."
Lý luận địa chính trị rất đơn giản. Cũng như các quốc gia xuất khẩu dầu trong quá khứ phải nắm giữ đô la, ngày nay bất kỳ ai giao dịch trong nền kinh tế số đều có thể chọn sử dụng stablecoin Mỹ. Khi làm vậy, họ góp phần vào cái mà nhiều người gọi là hệ thống đô la dầu mỏ thế hệ tiếp theo. Mỹ vừa hưởng lợi từ thuế đúc tiền, vừa được tài trợ nợ, vì dù đô la chảy ra nước ngoài nhưng cuối cùng lại quay trở về dưới dạng đầu tư. Tóm lại, stablecoin mở rộng ảnh hưởng tài chính của Mỹ ra không gian mạng: chúng duy trì thói quen thế giới sử dụng đô la trong thương mại và tiết kiệm, đồng thời định hướng dòng vốn toàn cầu vào trái phiếu chính phủ Mỹ.
Tầm quan trọng của stablecoin tại các thị trường mới nổi
Tại các thị trường mới nổi, stablecoin đã trở thành lifeline tài chính, cung cấp kênh thanh toán thuận tiện, ổn định và hiệu quả trong bối cảnh hệ thống tài chính nội địa thường thất bại. Khi tiền tệ quốc gia sụp đổ do lạm phát hoặc kiểm soát vốn, người dân chuyển sang đô la Mỹ. Nhưng họ không còn dùng tiền mặt nữa, mà ngày càng chọn đô la kỹ thuật số có thể lưu thông xuyên biên giới một cách liền mạch.
Stablecoin giải quyết ba nhu cầu chưa được đáp ứng tại các thị trường mới nổi
1) Giao dịch đô la không rào cản
Tại nhiều quốc gia, kiểm soát vốn và hệ thống ngân hàng yếu kém khiến việc nắm giữ đô la Mỹ trở nên khó khăn. Stablecoin giải quyết vấn đề này bằng cách cho phép bất kỳ ai có điện thoại thông minh sử dụng đô la kỹ thuật số mọi lúc, mọi nơi. Tại Nigeria và Ethiopia, các doanh nghiệp đã dùng stablecoin để thanh toán cho nhà cung cấp khi ngân hàng và thị trường ngoại hối thất bại.
2) Phương thức thanh toán rẻ hơn và nhanh hơn
Xu hướng này rõ rệt nhất tại những khu vực biến động mạnh nhất. Tại Argentina, hơn 62% giao dịch tiền mã hóa liên quan đến stablecoin, trong khi tỷ lệ này năm trước là 45%. Tại Brazil, gần 70% dòng tiền rút khỏi sàn giao dịch được định giá bằng USDT hoặc USDC, phản ánh việc stablecoin đang thúc đẩy thương mại, tiết kiệm và trả lương. Thổ Nhĩ Kỳ đối mặt với lạm phát trên 55%, khối lượng giao dịch stablecoin năm ngoái vượt 38 tỷ USD, tương đương 4,3% GDP, tỷ lệ cao nhất toàn cầu.
Lạm phát Thổ Nhĩ Kỳ cũng vượt 60%, quy mô áp dụng stablecoin đạt mức chưa từng có. Trong giai đoạn từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2024, lượng mua stablecoin tại Thổ Nhĩ Kỳ đạt 4,3% GDP, cao nhất thế giới. Trong thời gian này, khối lượng giao dịch stablecoin khoảng 38 tỷ USD. Ngày nay, stablecoin chiếm hơn một nửa khối lượng giao dịch tiền mã hóa tại nhiều thị trường mới nổi, thậm chí vượt cả các tài sản chính như Bitcoin.
Năm nay, Flutterwave, nhà xử lý thanh toán lớn nhất châu Phi (khối lượng giao dịch hàng năm vượt 40 tỷ USD), đã chọn Polygon làm blockchain mặc định để thanh toán stablecoin xuyên biên giới tại hơn 30 quốc gia/vùng lãnh thổ. Hợp tác này là một trong những triển khai thực tế lớn nhất trong lịch sử stablecoin, hỗ trợ quy trình giao dịch doanh nghiệp và người tiêu dùng cho các khách hàng chính như Uber và Audiomack.
Xu hướng này rõ ràng hơn trên toàn cầu. Tại Mỹ Latinh, châu Phi và Đông Nam Á, Polygon hỗ trợ hơn 50% đến 70% giao dịch stablecoin phi đô la. Tại những khu vực hệ thống tài chính truyền thống chậm chạp, tốn kém và phân mảnh, hàng triệu người dùng phụ thuộc vào kênh thanh toán của Polygon để chuyển tiền tức thì, mua sắm hàng ngày và thanh toán thu nhập kinh tế gig.
3) Đơn vị kế toán ổn định
Lạm phát cao khiến định giá nội địa trở nên bất khả thi. Tại Argentina, khoảng 62% hoạt động giao dịch tiền mã hóa tập trung vào stablecoin, và giá giao dịch USDT luôn cao hơn tỷ giá đô la chính thức.
Tại châu Á, việc áp dụng Polygon đang tăng tốc trong lĩnh vực fintech và cấp chính phủ. JYPC của Nhật Bản đã ra mắt stablecoin neo yên đầu tiên toàn cầu, triển khai trên các nền tảng Ethereum, Avalanche và Polygon, trong đó Polygon dẫn đầu về khối lượng giao dịch hàng ngày và địa chỉ người dùng hoạt động.
Khi thị trường chịu áp lực, nhu cầu rất mạnh, người ta thậm chí sẵn sàng trả phí cao hơn mệnh giá đô la để có được đô la mã hóa. Tại Argentina, USDT từng giao dịch cao hơn 30% so với tỷ giá chính thức. Điều này nhấn mạnh niềm tin vào tiền kỹ thuật số vượt xa niềm tin vào ngân hàng nội địa hoặc bảo đảm của chính phủ.
Ngày nay, đà này đã lan rộng beyond thị trường bán lẻ. Polygon đã trở thành nền tảng lựa chọn cho các nhà đầu tư tổ chức tiếp cận stablecoin và tài sản thực tế (RWA). Quỹ BUIDL của BlackRock, sản phẩm mã hóa trái phiếu kho bạc Mỹ lớn nhất thế giới với quy mô tài sản 3 tỷ USD, đã đầu tư 500 triệu USD trên Polygon—khoản đầu tư lớn nhất của họ bên ngoài Ethereum.
Quỹ FOBXX của Franklin Templeton (trị giá hơn 300 triệu USD) cũng vận hành trên Polygon, sử dụng nó như lớp thực thi cho phơi nhiễm trái phiếu kho bạc Mỹ được mã hóa.
Mặc dù Ethereum tiếp tục giữ vị thế là mạng lưới tổ chức cho tiền có thể lập trình, nhưng Polygon đang trở thành doanh nghiệp dẫn đầu tại các thị trường mới nổi và là một trong những lựa chọn hàng đầu cho cơ sở hạ tầng toàn cầu, khả năng mở rộng cao và chi phí thấp.
Các hoạt động thanh toán gần đây của Polygon phản ánh đà phát triển này. Tháng 10 năm 2025, khối lượng chuyển tiền trên chuỗi của Polygon đạt mức cao nhất mọi thời đại, cụ thể như sau:
Khối lượng giao dịch ứng dụng tăng 20% theo tháng
Hoạt động nạp/rút tăng 35%
Thanh toán thẻ tăng 30%
Sử dụng cơ sở hạ tầng tăng 19%
Mạng lưới này đã xử lý tổng cộng 128,8 triệu giao dịch, liên quan đến 3 triệu địa chỉ hoạt động, với vốn hóa stablecoin đạt 3,1 tỷ USD, vững chắc đứng thứ ba toàn cầu về mạng stablecoin, chỉ sau Ethereum và Tron.
Ưu thế của Polygon nằm ở sự đa dạng. Stripe, nhà xử lý thanh toán fintech lớn nhất thế giới, hiện đang tích hợp qua Polygon, xử lý hơn 8 triệu USD giao dịch mỗi tháng. Coinbase, MoonPay, Rain và Paxos—tất cả đều tận dụng轨道 của Polygon cho lưu thông stablecoin và thanh toán.
Kết luận
Câu chuyện về stablecoin không còn là lý thuyết, mà đang diễn ra trong thời gian thực. Hàng tỷ (và sớm sẽ là hàng nghìn tỷ) đô la stablecoin đang lưu chuyển trên các mạng như Ethereum và Polygon, tái định hình cách thế giới lưu trữ, chuyển và thanh toán giá trị. Từ trái phiếu kho bạc Mỹ đến tiền công cho người lao động gig tại Lagos, cùng một轨道 giờ đây phục vụ các nền kinh tế hoàn toàn khác nhau, tất cả đều dựa trên cùng một tiêu chuẩn kỹ thuật số: đô la Mỹ.
Về trung và dài hạn, cách thức phát triển của sự chuyển đổi này vẫn cần quan sát. Tuy nhiên, điều rõ ràng là stablecoin đã khẳng định vị trí là thành phần cốt lõi của một loại Internet tài chính mới, liên kết liên tục các tổ chức, thị trường và cá nhân theo cách hệ thống truyền thống không thể đạt được.
Như tôi luôn nói.
Những con số này không phải ngẫu nhiên, chúng mang giá trị và tác động thực tế đối với hàng triệu người tại các nền kinh tế mới nổi đang phụ thuộc vào những轨道 này.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@0xyanshu
