Vượt ra ngoài việc mã hóa tài sản, tiến tới mục tiêu cuối cùng của tài chính RWA từ việc ghi sổ đến thanh khoản
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Vượt ra ngoài việc mã hóa tài sản, tiến tới mục tiêu cuối cùng của tài chính RWA từ việc ghi sổ đến thanh khoản
Đưa cổ phiếu lên chuỗi chỉ là viên xương rồng đầu tiên.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: imToken
Từ sự tham gia của BlackRock, đến việc Robinhood tự phát triển chuỗi công khai, rồi kế hoạch token hóa cổ phiếu của Nasdaq, câu chuyện về tài sản thế giới thực (RWA) đã trở thành định hướng rõ ràng. Tuy nhiên, chúng ta cần nhận thức tỉnh táo rằng việc đưa cổ phiếu, trái phiếu lên blockchain mới chỉ là viên domino đầu tiên trong cuộc cách mạng lớn lao này.
Sự đột phá thực sự không nằm ở chỗ chúng ta có thể "mua" được gì trên chuỗi, mà là dựa trên những tài sản mang giá trị thực tế này, chúng ta có thể "tạo ra" những loài sinh vật và cách chơi mới nào.
Bài viết này nhằm mục đích tìm hiểu sâu hơn: sau token hóa, bước tiếp theo của RWA là gì, và tại sao nó có tiềm năng mở ra một câu chuyện và đợt đổi mới ở cấp độ DeFi Summer (đọc thêm: Crypto tiến vào "vòng tuần hoàn bên ngoài", tại sao RWA lại là "chuyến xe lịch sử" của Web3?).
Token hóa chỉ là khởi đầu
Về bản chất, việc đưa các tài sản RWA như cổ phiếu Mỹ, vàng lên blockchain chỉ mới hoàn tất "đóng gói số hóa" tài sản, giải quyết vấn đề phát hành và chuyển nhượng xuyên biên giới, nhưng vẫn chưa khai phóng hết tiềm năng thực sự của chúng.
Hãy tưởng tượng, một tài sản được token hóa nếu chỉ nằm yên trong ví và luân chuyển, mà không thể kết hợp sử dụng, sẽ mất đi lợi thế khả năng tổ hợp của blockchain. Về lý thuyết, việc đưa RWA vào có thể tăng mạnh tính thanh khoản tài sản và thông qua các thao tác DeFi như cho vay, thế chấp để giải phóng giá trị mới.
Vì vậy, nó vốn nên cung cấp cho DeFi những tài sản chất lượng với lợi nhuận thực tế, củng cố nền tảng giá trị cho toàn bộ thị trường Crypto – điều này giống như ETH trước DeFi Summer, khi đó nó không thể cho vay, không làm tài sản đảm bảo, không tham gia DeFi, cho đến khi các giao thức như Aave trao cho nó chức năng "thế chấp - vay mượn", mới giải phóng hàng tỷ đô la tính thanh khoản.
Và để cổ phiếu Mỹ vượt qua bế tắc, cần tái hiện logic này, biến các token đang ứ đọng thành "tài sản sống" – có thể thế chấp, giao dịch và tổ hợp.
Ví dụ người dùng có thể dùng TSLA.M để bán khống BTC, hoặc dùng AMZNX để đặt cược xu hướng ETH, lúc này các tài sản tích tụ này không còn chỉ là "vỏ token" nữa, mà trở thành tài sản ký quỹ được sử dụng thực tế, và tính thanh khoản sẽ tự nhiên nảy sinh từ nhu cầu giao dịch thật này.
Đây chính là ý nghĩa của bước tiến từ RWA sang RWAFi. Nhưng để giải phóng giá trị thực sự, cần nhiều hơn cả một đột phá kỹ thuật đơn lẻ, mà là một giải pháp hệ thống, bao gồm:
-
Tầng cơ sở hạ tầng: lưu ký tài sản an toàn, thanh toán liên chuỗi hiệu quả và thanh lý trên chuỗi;
-
Tầng giao thức: các công cụ chuẩn hóa giúp nhà phát triển và bên phát hành tài sản tích hợp nhanh chóng;
-
Tầng sinh thái: sự phối hợp sâu rộng giữa các giao thức DeFi như thanh khoản, phái sinh, cho vay, stablecoin;
Điều này cho thấy việc đưa RWA lên chuỗi không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là vấn đề hệ thống. Chỉ khi đưa RWA vào các kịch bản DeFi đa dạng một cách an toàn và dễ tiếp cận, mới có thể biến lợi thế sẵn có của tài sản truyền thống thành giá trị gia tăng thực sự trên chuỗi.
Khiến tài sản thực trở nên sống động: Con đường tài chính hóa RWA
Vậy hiện tại đang mắc kẹt ở đâu?
Vấn đề lớn nhất hiện nay trên thị trường token RWA không còn là "thiếu tài sản cơ sở", mà là "thiếu cấu trúc thanh khoản".
Thứ nhất, thiếu khả năng tổ hợp tài chính.
Trên thị trường cổ phiếu Mỹ truyền thống, tính thanh khoản dồi dào không phải do giao dịch giao ngay, mà nhờ hệ thống phái sinh như quyền chọn, hợp đồng tương lai tạo nên độ sâu giao dịch. Những công cụ này hỗ trợ phát hiện giá, quản lý rủi ro và đòn bẩy vốn, tạo ra các chiến lược đa dạng và cạnh tranh giữa phe mua và bán, thu hút dòng vốn tổ chức liên tục tham gia, cuối cùng hình thành vòng lặp tích cực: "giao dịch sôi động → thị trường sâu hơn → người dùng nhiều hơn".
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, thị trường token hóa cổ phiếu hiện nay lại thiếu mất tầng cấu trúc then chốt này: người dùng mua token TSLA, AAPL phần lớn chỉ có thể "giữ", chứ không thể "sử dụng" thực sự – chúng không thể làm tài sản thế chấp trên Aave để vay stablecoin, cũng không thể làm ký quỹ để giao dịch tài sản khác trên dYdX, huống hồ gì xây dựng chiến lược chênh lệch giá xuyên thị trường.
Vì vậy, dù các tài sản RWA này đã lên chuỗi,nhưng về mặt tài chính, chúng chưa đủ "sống động", hiệu suất vốn của chúng vẫn chưa được giải phóng, con đường dẫn tới thế giới DeFi rộng lớn đều bị chặn đứng.
Ghi chú: lần lượt là TSLA.M của MyStonks, TSLAx của xStocks, TSLAon của Ondo Finance
Thứ hai, tính thanh khoản bị phân mảnh và rời rạc.
Đây là vấn đề nan giải hơn. Các bên phát hành khác nhau dựa trên cùng một tài sản cơ sở (ví dụ cổ phiếu Tesla), nhưng lại tung ra các phiên bản token riêng biệt, không tương thích với nhau, như TSLA.M của MyStonks, TSLAx của xStocks, TSLAon của Ondo Finance.
Tình trạng "phát hành đa điểm" này khiến ta nhớ đến giai đoạn đầu của hệ sinh thái Layer2 Ethereum – thanh khoản bị chia cắt thành từng hòn đảo, không thể hội tụ thành biển cả. Điều này không chỉ làm suy yếu nghiêm trọng độ sâu thị trường, mà còn gây trở ngại lớn cho người dùng và việc tích hợp giao thức, cản trở mạnh mẽ sự phát triển quy mô của hệ sinh thái RWA.
Làm thế nào để lắp đầy mảnh ghép còn thiếu?
Giải pháp cho những khó khăn trên là gì?
Câu trả lời nằm ở việc xây dựng một hệ sinh thái RWAFi thống nhất, mở – biến RWA từ "tài sản tĩnh" thành những "khối lego động" có thể tổ hợp và phát triển phái sinh.
Vì vậy, động thái mới nhất của Nasdaq đặc biệt đáng chú ý. Khi một tổ chức truyền thống uy tín như Nasdaq tham gia phát hành token cổ phiếu chính thức, sẽ giải quyết tận gốc vấn đề niềm tin về nguồn tài sản. Trong khuôn khổ RWAFi, một tài sản RWA thống nhất có thể được "tài chính hóa" – thông qua thế chấp, vay mượn, stake, tích hợp lợi nhuận… vừa tạo dòng tiền, vừa mang giá trị thực tế có điểm neo rõ ràng vào chuỗi.
Quan trọng là, quá trình tài chính hóa này không chỉ giới hạn ở các tài sản thanh khoản cao như cổ phiếu Mỹ, trái phiếu Mỹ. Ngay cả những tài sản cố định có tính thanh khoản và khả năng tổ hợp rất kém trong thế giới thực cũng có thể được "kích hoạt".
Chúng ta có thể hình dung tiềm năng qua một ví dụ: lấy bất động sản – loại tài sản có tính thanh khoản cực thấp trong thế giới thực. Một khi được đưa vào khung RWAFi một cách chuẩn hóa, nó sẽ không còn là "bất động sản", mà trở thành thành phần tài chính đầy năng lượng:
-
Tham gia cho vay: dùng làm tài sản thế chấp chất lượng cao để tài trợ lãi suất thấp trên chuỗi, thúc đẩy dòng vốn đang ngủ đông;
-
Tự động hóa lợi nhuận: thông qua hợp đồng thông minh, phân phối tự động và minh bạch lợi nhuận thuê hàng tháng dưới dạng stablecoin cho mỗi chủ sở hữu token;
-
Xây dựng sản phẩm cấu trúc: tách quyền "gia tăng giá trị" và "quyền lợi nhuận thuê" của bất động sản, đóng gói thành hai sản phẩm tài chính khác nhau, đáp ứng nhà đầu tư với khẩu vị rủi ro khác nhau;
Việc "trao quyền năng động" này thực chất phá vỡ giới hạn cố hữu của RWA, thổi vào đó tính tổ hợp nguyên bản và ở mức độ cao hơn từ DeFi. Vì vậy, việc Nasdaq token hóa cổ phiếu chỉ là viên domino đầu tiên. Một khi họ nếm được thành công với cổ phiếu Mỹ, mọi loại tài sản từ bất động sản đến hàng hóa cơ bản sẽ đón làn sóng lên chuỗi.
Vì vậy, điểm bùng nổ thực sự sắp tới không phải là các tài sản này, mà là hệ sinh thái phái sinh được xây dựng xung quanh chúng – thế chấp, cho vay, sản phẩm cấu trúc, quyền chọn, ETF, stablecoin, chứng chỉ lợi nhuận... Tất cả các mô-đun DeFi quen thuộc này sẽ được tổ hợp lại, lồng ghép trên các RWA tiêu chuẩn hóa, tạo thành một hệ thống tài chính lợi nhuận thực tế hoàn toàn mới – "RWAFi".
Nếu DeFi Summer năm 2020 là thí nghiệm "lego tiền tệ" xoay quanh các tài sản bản địa crypto như ETH, WBTC, thì làn sóng đổi mới tiếp theo do RWAFi khởi xướng sẽ là một trò chơi "lego tài sản" hoành tráng và giàu trí tưởng tượng hơn nhiều, dựa trên toàn bộ giá trị thế giới thực.
Khi RWA không còn chỉ là tài sản lên chuỗi, mà trở thành những khối gạch nền tảng cho tài chính trên chuỗi, một mùa DeFi Summer mới có lẽ cũng sẽ khởi đầu từ đây.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@imTokenOfficial
