GMX bị mất không chỉ là tiền, mà còn cả địa vị

2025.07.10

Chia sẻ đến

Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow

GMX bị mất không chỉ là tiền, mà còn cả địa vị

Quyền lực không có vĩnh hằng.

2025.07.10 - 06:07:00

GMX

Chuyên sâu báo cáo Web3

Quyền lực không có vĩnh hằng.

Bài viết: TechFlow

Ngày 9 tháng 7, sàn giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trên chuỗi lâu đời GMX đã phải chịu một đòn nặng nề.

Hacker đã khai thác lỗ hổng reentrancy trong hợp đồng thông minh GMX V1, đánh cắp khoảng 42 triệu USD tài sản mã hóa từ nhóm thanh khoản GLP của nó, bao gồm USDC, FRAX, WBTC và WETH.

Dữ liệu trên chuỗi cho thấy khoảng 9,6 triệu USD tài sản đã được chuyển qua các cầu nối chéo. Nhóm GMX đã đưa ra điều kiện với kẻ tấn công: nếu hoàn trả 90% số tiền trong vòng 48 giờ, có thể nhận thưởng "mũ trắng" 10% và sẽ không bị truy cứu trách nhiệm.

Tuy nhiên, dù 40 triệu USD không phải con số nhỏ, sự việc này lại không thu hút nhiều thảo luận rộng rãi.

Một bình luận đầy chua xót:

"Ai còn để tiền vào GMX bây giờ nữa?"

Khi mọi người đang bàn tán sôi nổi về Bitcoin lập đỉnh mới, Pumpfun sắp phát hành token, ETH lấy lại phong độ... thị trường có lẽ đã không còn quan tâm đến GMX.

Cựu "bá chủ Perp DEX trên chuỗi" đã bị đẩy ra rìa.

Trong thị trường mã hóa ngắn hạn và khan hiếm sự chú ý, việc bị lãng quên mới là hình phạt lớn nhất. Vụ trộm cắp này đã cướp đi không chỉ 42 triệu USD, mà còn cả vinh quang từng thuộc về GMX.

Hồi tưởng quá khứ huy hoàng

Những tay chơi P mới gia nhập trong chu kỳ này thậm chí có thể chưa từng nghe tên GMX.

Nhưng nhìn lại thời kỳ đỉnh cao, sàn giao dịch hợp đồng vĩnh viễn phi tập trung (Perp DEX) này từng là ngôi sao sáng trong lĩnh vực giao dịch trên chuỗi, nói là "Hyperliquid của chu kỳ trước" cũng không ngoa.

Tháng 9 năm 2021, GMX ra mắt trên mạng Arbitrum, nhanh chóng nổi bật nhờ nhóm thanh khoản đa tài sản GLP sáng tạo. Nhóm GLP tích hợp nhiều tài sản như USDC, DAI, WBTC, WETH, hỗ trợ giao dịch đòn bẩy lên tới 100 lần, thu hút lượng lớn người dùng và vốn.

Từ năm 2022 đến 2023, khối lượng giao dịch tích lũy của GMX tăng vọt lên 277 tỷ USD, khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày đạt 923 triệu USD. Dữ liệu từ DefiLlama cho thấy TVL (giá trị khóa) đạt đỉnh gần 700 triệu USD vào tháng 5 năm 2023, chiếm khoảng 15% tổng giá trị khóa trên mạng Arbitrum, vững vàng ở vị trí đầu bảng trong lĩnh vực Perp DEX trên chuỗi.

GMX thời điểm đó thực hiện khá tốt cả về đột phá công nghệ lẫn khuyến khích kinh tế.

Cơ chế vAMM loại bỏ sự phức tạp của sổ lệnh truyền thống, đồng thời mở rộng sang Avalanche (đầu năm 2022) và Solana (tháng 3 năm 2025), tổng số người dùng tích lũy vượt 700.000.

Người đặt cược token GMX lúc đó được hưởng 30% phí giao thức (trả bằng ETH hoặc AVAX), kèm theo phần thưởng esGMX và Điểm Nhân tố (Multiplier Points - MP), APR đỉnh điểm từng lên tới 100%. Năm 2022, lượng GMX được đặt cược chiếm hơn 30% lượng lưu thông, giúp giảm áp lực bán tháo hiệu quả.

Sản phẩm hợp đồng trên chuỗi thời đó, xa không bằng mức độ tham gia và chấp nhận rộng rãi như meme trên chuỗi ngày nay, chủ yếu thu hút các game thủ DeFi chuyên nghiệp và những người không tin tưởng CEX. Vì vậy, GMX từng cực kỳ nổi tiếng là điều đáng nể.

Đến mức sau này, nhiều DEX xuất hiện trên chuỗi khi viết sách trắng và tài liệu quảng bá, đều ít nhiều so sánh với GMX, trình bày mình đã tối ưu thêm điều gì, trải nghiệm hay lợi nhuận vượt trội hơn GMX, giống cảm giác các hãng đối thủ so sánh với Tesla và Apple trong các buổi ra mắt sản phẩm.

Vị vua mới Hyperliquid, thời thế đổi thay

Từ biểu đồ dưới đây có thể thấy rõ, quy mô tài sản quản lý của GMX trên Arbitrum từ cuối năm 2023 đã bắt đầu xu hướng suy giảm mạnh, đến dữ liệu tháng 4 chỉ còn khoảng 30-40 triệu, rất xa so với thời kỳ đỉnh cao.

Thời điểm suy giảm này trùng khớp với thời kỳ trỗi dậy của Hyperliquid.

Hyperliquid là đại diện cho vị vua mới. Sàn sử dụng cơ chế sổ lệnh, thay thế vAMM truyền thống, giảm đáng kể trượt giá và rủi ro thao túng giá. Các Degen trên chuỗi nhạy cảm nhất với trải nghiệm và lợi nhuận, chỉ cần cải thiện chút ít cũng đủ khiến họ dùng chân để bỏ phiếu dần dần.

Ví dụ, trong tuần cuối cùng của năm 2023, so sánh khối lượng giao dịch của tất cả DEX trên chuỗi, khối lượng giao dịch của Hyperliquid đã âm thầm đạt 3,5 tỷ USD, trong khi GMX chỉ có 1,1 tỷ USD.

Hay nói cách khác, không chỉ riêng GMX, tất cả DEX cùng loại đều chịu tác động từ Hyperliquid. Biểu đồ dữ liệu cũng chứng minh rõ điều này: từ cuối năm 2024, Hyperliquid gần như nuốt trọn thị trường Perp DEX trên chuỗi với lợi thế thị phần tuyệt đối.

Xét rộng hơn, đà tăng trưởng nhanh của GMX được thúc đẩy bởi làn sóng DeFi 2021-2022, nhưng cũng chính trong giai đoạn đó, lượng lớn VC bắt đầu đầu tư vào hạ tầng trên chuỗi, các sản phẩm chi phí giao dịch thấp hơn, hiệu suất cao hơn xuất hiện ồ ạt, cạnh tranh giữa các DEX trên chuỗi trở nên khốc liệt.

Đồng thời, thời điểm trăm chuỗi đua tranh, mỗi chuỗi đều có DEX tiêu biểu như Jupiter trên Solana. GMX tuy có thể hoạt động đa chuỗi, nhưng cũng đồng nghĩa phải cạnh tranh với DEX bản địa trên từng chuỗi, chiến đấu trên nhiều mặt trận tự nhiên dẫn đến thị phần bị bào mòn.

Vị vua mới dần định hình, thời thế đổi thay, sự suy tàn của GMX có lẽ đã manh nha từ lâu, chỉ vì vụ tấn công vài ngày gần đây mà nó mới lại xuất hiện dưới ánh đèn sân khấu.

Quyền lực không vĩnh cửu

Sự suy tàn của GMX không phải trường hợp duy nhất, mà là minh chứng tiếp theo cho sự thay đổi nhanh chóng của các dự án trong thị trường mã hóa.

Chu kỳ trước bạn thấy đủ loại game trên chuỗi, ví dụ như StepN từng cực kỳ nổi tiếng, giờ nó ở đâu? Nếu ví dụ này còn nghi ngờ do đội ngũ chủ ý xả hàng, thì nhiều dự án không phát hành token, vẫn chăm chút sản phẩm, đôi khi cũng không làm sai điều gì quá lớn, nhưng vẫn bị thời đại bỏ lại.

Ví dụ, năm ngoái vẫn còn các ví trên chuỗi theo đuổi MPC và tính năng toàn chuỗi để mang lại trải nghiệm tốt hơn, nhưng khi ví OKX và Binance Alpha gắn liền với cổng vào riêng của họ, các đối thủ tương tự đã sớm biến mất không còn dấu vết.

Uniswap từng là tiêu chuẩn cho DEX, nhưng khi SushiSwap và Curve trỗi dậy, vị thế thống trị của nó cũng lay động; Aave và Compound dù liên tục cập nhật, vẫn phải đối mặt với thách thức từ các giao thức cho vay mới nổi.

Trong ngành mã hóa, trải nghiệm sản phẩm không phải là hào thành duy nhất, cơ hội đầu cơ dẫn dắt thanh khoản, bất cứ lúc nào cũng có thể phá vỡ hào thành.

Khi một câu chuyện nào đó làm nóng một phân khúc, bạn sẽ thấy các dự án như các chư hầu cùng trỗi dậy, tranh giành ngôi vị tối thượng; nhưng sự trỗi dậy và suy tàn luân phiên không ngừng, nhìn lại thì điều duy nhất không đổi chỉ có BTC.