Khi hàng trăm tỷ trái phiếu Mỹ tìm được "người gánh crypto", chúng ta đang chứng kiến sự ra đời của đồng đô la 2.0
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Khi hàng trăm tỷ trái phiếu Mỹ tìm được "người gánh crypto", chúng ta đang chứng kiến sự ra đời của đồng đô la 2.0
Dự luật GENIUS nhằm thiết lập khung giám sát liên bang đầu tiên cho thị trường stablecoin tại Hoa Kỳ, đã trải qua bước ngoặt đầy kịch tính từ thất bại đến thỏa hiệp lưỡng đảng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: White55, Mars Finance
Một. Tiến trình lập pháp: Từ bờ vực "chết lâm sàng" đến bước ngoặt "hồi sinh"
Từ tháng 5 đến tháng 6 năm 2025, cuộc tranh luận tại Thượng viện Mỹ xoay quanh Đạo luật GENIUS (tên đầy đủ là Đạo luật Hướng dẫn và Thiết lập Sáng kiến Đồng đô la Ổn định Hoa Kỳ) giống như một trận chiến sử thi đan xen giữa chính trị và tài chính. Dự luật nhằm xây dựng khung giám sát liên bang đầu tiên cho thị trường tiền ổn định trị giá 250 tỷ USD này đã trải qua bước ngoặt nghẹt thở từ "cái chết về mặt thủ tục" đến "thỏa hiệp lưỡng đảng", cuối cùng vượt qua bỏ phiếu để tiến vào giai đoạn tranh luận toàn thể tại Thượng viện với kết quả 68 so với 30. Tuy nhiên, phía sau chiến thắng này là hàng tháng trời trao đổi lợi ích giữa hai đảng, cuộc đấu vận động hành lang khốc liệt của các tập đoàn lớn, cùng những tranh cãi đạo đức xoay quanh "mỏ vàng tiền mã hóa" của gia đình Trump.
Khôi phục lại dòng thời gian:
-
Tháng 3 năm 2025: Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Bill Hagerty chính thức đề xuất bản thảo đầu tiên của dự luật, mục tiêu là thiết lập hệ thống giám sát hai cấp độ "liên bang + tiểu bang" dành cho stablecoin dùng trong thanh toán.
-
Ngày 8 tháng 5: Bỏ phiếu thủ tục lần đầu bất ngờ thất bại với tỷ số 48:49, đảng Dân chủ đồng loạt phản đối vì lý do "xung đột lợi ích của gia đình Trump".
-
Ngày 15 tháng 5: Hai đảng khẩn trương đàm phán, đưa ra bản sửa đổi loại bỏ các điều khoản nhắm vào hoạt động tiền mã hóa của gia đình Trump, đổi lấy sự ủng hộ một phần từ đảng Dân chủ.
-
Ngày 20 tháng 5: Bản sửa đổi thông qua động nghị chấm dứt tranh luận (Cloture Vote) then chốt với tỷ lệ 66:32, dọn sạch rào cản lập pháp.
-
Ngày 11 tháng 6: Thượng viện thông qua dự luật với tỷ lệ áp đảo 68:30, tiến vào quy trình tranh luận và sửa đổi cuối cùng.
Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune phát biểu hôm thứ Tư, ủng hộ bỏ phiếu thông qua Đạo luật GENIUS. Nguồn: Thượng viện Hoa Kỳ
Chìa khóa cho chuỗi bước ngoặt này nằm ở việc đảng Cộng hòa khéo léo đóng gói dự luật như một công cụ chiến lược nhằm duy trì "quyền bá chủ kỹ thuật số của đồng đô la Mỹ", đồng thời nội bộ đảng Dân chủ nới lỏng lập trường do lo ngại "rủi ro tài chính từ khoảng trống giám sát". Lời kêu gọi thuyết phục của Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune rất có sức lay động: "Nếu Mỹ không dẫn dắt thiết lập quy tắc cho stablecoin, Trung Quốc sẽ dùng Nhân dân tệ số lấp đầy khoảng trống đó!"
Hai. Các điều khoản chính: Khung giám sát và những "chi tiết ma quỷ"
Khung giám sát được thiết kế trong Đạo luật GENIUS cố gắng đi trên dây giữa "khuyến khích sáng tạo" và "phòng ngừa rủi ro", có thể tóm tắt thành sáu trụ cột chính sau:
Giám sát kép và ngưỡng phát hành
Các stablecoin có quy mô phát hành trên 10 tỷ USD sẽ chịu sự quản lý liên bang (do Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ OCC dẫn dắt), còn dưới 10 tỷ USD có thể chọn giám sát cấp tiểu bang, nhưng tiêu chuẩn của tiểu bang phải phù hợp với liên bang. Thiết kế này vừa xoa dịu quyền tự chủ của các tiểu bang, vừa vạch ra ranh giới đỏ cho các ông lớn, bị coi là biện pháp bảo vệ gián tiếp cho Circle (USDC) và Tether (USDT).
Dự trữ 1:1 và tách biệt tài sản
Bắt buộc stablecoin phải được đảm bảo đầy đủ bằng các tài sản thanh khoản cao như tiền mặt, trái phiếu kho bạc ngắn hạn, đồng thời tài sản dự trữ phải được tách biệt nghiêm ngặt khỏi vốn vận hành. Điều khoản này trực tiếp hướng tới sự kiện sụp đổ Terra năm 2022, nhưng cho phép đưa quỹ thị trường tiền tệ – một dạng tài sản rủi ro – vào danh mục dự trữ, bị chỉ trích là "gài mìn".
Vòng kim cô cho các "ông lớn công nghệ"
Các công ty công nghệ phi tài chính (như Meta, Google) muốn phát hành stablecoin phải được Ủy ban Xét duyệt Chứng nhận Stablecoin (SCRC) mới thành lập phê duyệt, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về riêng tư dữ liệu và chống độc quyền. Điều khoản này được hiểu là đòn tấn công có chủ đích vào kế hoạch stablecoin của Elon Musk (trên nền tảng X), người đồng minh của Trump.
Bảo vệ người tiêu dùng và quyền ưu tiên phá sản
Nếu bên phát hành phá sản, người nắm giữ stablecoin có quyền ưu tiên hoàn trả tài sản, và quỹ dự trữ không được tính vào tài sản phá sản. Tuy nhiên, đảng Dân chủ chỉ ra rằng điều khoản này yếu hơn cơ chế bảo hiểm FDIC truyền thống của ngân hàng, tồn tại rủi ro "đóng băng tiền".
Chống rửa tiền và minh bạch
Đưa các bên phát hành stablecoin vào phạm vi quản lý của Đạo luật Bí mật Ngân hàng, bắt buộc thực hiện nghĩa vụ KYC, báo cáo giao dịch đáng ngờ... Tuy nhiên điểm hổng nằm ở chỗ: các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) không bị ràng buộc, tạo kẽ hở cho dòng tiền bất hợp pháp.
Khoản miễn trừ "gia đình tổng thống"
Dự luật không cấm rõ ràng các nghị sĩ Quốc hội hay thân nhân tổng thống tham gia vào lĩnh vực stablecoin, cho phép stablecoin USD1 (có vốn hóa 2 tỷ USD) do World Liberty Financial (WLF) thuộc sở hữu gia đình Trump phát hành được hợp pháp hóa. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Elizabeth Warren tức giận lên án: "Đây chính là bật đèn xanh cho 'tham nhũng mã hóa' của Trump!"
Ba. Tâm bão tranh cãi: "Mỏ vàng mã hóa" của Trump và sự chia rẽ lưỡng đảng
Rào cản lớn nhất đối với việc thông qua dự luật không đến từ chi tiết chính sách, mà là xung đột lợi ích khi gia đình Trump tham gia sâu vào ngành công nghiệp mã hóa. Ba điểm tranh cãi lớn đã đẩy cuộc đấu chính trị lên đỉnh cao:
"Khai thác lợi nhuận hợp pháp" của stablecoin USD1
USD1 do WLF phát hành đã thông qua một công ty đầu tư Abu Dhabi bơm 2 tỷ USD vào Binance, gia đình Trump có thể thu lợi hơn 80 triệu USD mỗi năm từ phí giao dịch. Nguy hiểm hơn, sau khi dự luật được thông qua, USD1 sẽ tự động nhận được sự công nhận của liên bang, vốn hóa có thể tăng vọt lên mức hàng chục tỷ USD.
Khủng hoảng đạo đức "trả tiền để gặp"
Trump bán các đồng Meme (ví dụ như TRUMP Coin) kèm theo quyền tham dự "bữa tối cùng tổng thống", bị đảng Dân chủ cáo buộc là "chứng khoán hóa quyền lực nhà nước". Thượng nghị sĩ Jeff Merkley thẳng thừng: "Đây là vụ mua bán quyền lực trắng trợn nhất trong lịch sử!"
Cửa quay giữa quyền lập pháp và hành pháp
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Hagerty, một trong những người soạn thảo chính của dự luật, bị lộ có mối liên hệ tài chính với WLF thông qua đóng góp chính trị. Đảng Dân chủ từng cố thúc đẩy một điều chỉnh cấm cán bộ công chức tham gia vào hoạt động stablecoin, nhưng bị đảng Cộng hòa ngăn chặn tập thể.
Mặc dù hai đảng đạt được thỏa hiệp vào ngày 15 tháng 5, xóa bỏ các điều khoản trực tiếp nhắm vào Trump, bà Warren và các đồng nghiệp vẫn phát động "cuộc chiến cuối cùng" tại Thượng viện, yêu cầu công bố dòng tiền giữa gia đình Trump và WLF. Cuộc chiến đạo đức này thực chất là trận tiền tiêu cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.
Bốn. Chấn động thị trường: Lợi ích tuân thủ và "kỷ nguyên độc quyền"
Nếu Đạo luật GENIUS cuối cùng được thông qua, nó sẽ gây ra sự xáo trộn cấu trúc trên thị trường stablecoin:
Các ông lớn "ngồi chơi xơi nước"
USDC (Circle) và USDT (Tether) do đã sớm tuân thủ dự trữ hợp pháp (80% là trái phiếu kho bạc ngắn hạn), sẽ trực tiếp nhận được giấy phép liên bang, tiếp tục bóp nghẹt các nhà phát hành nhỏ hơn. Goldman Sachs dự đoán, thị phần của hai bên này có thể tăng từ 94% lên 98%.
Tài chính truyền thống "vượt ngành thu lợi"
JPMorgan, Wells Fargo và các tổ chức khác đã nộp đơn xin "giấy phép stablecoin mục đích hạn chế", dự kiến xâm nhập thị phần của các sàn giao dịch tiền mã hóa thông qua dịch vụ thanh toán trên chuỗi. Điều khoản trong dự luật cho phép các công ty bảo hiểm phát hành stablecoin thậm chí còn mở toang cánh cửa cho các gã khổng lồ truyền thống.
"Thuốc giải hay thuốc độc" cho khủng hoảng nợ Mỹ?
Dự luật yêu cầu dự trữ stablecoin chủ yếu là trái phiếu kho bạc Mỹ, ngắn hạn có thể làm giảm áp lực thanh khoản cho nợ công, nhưng dài hạn có thể làm trầm trọng thêm tình trạng "lệch kỳ hạn" — nhà đầu tư ưa thích trái phiếu ngắn hạn hơn, khiến nhu cầu trái phiếu dài hạn suy giảm, làm trầm trọng thêm thâm hụt ngân sách.
Hiệu ứng Domino trong giám sát toàn cầu
EU, Anh, Singapore đã tuyên bố sẽ điều chỉnh chính sách theo Đạo luật GENIUS, hình thành nên "Liên minh stablecoin đô la Mỹ". Các stablecoin Nhân dân tệ, Yên Nhật có thể bị đẩy khỏi thị trường thanh toán xuyên biên giới, tái cấu trúc cục diện tiền tệ toàn cầu.
Năm. Cuộc chiến tương lai: Đấu trường Hạ viện và "quyết định cuối cùng" của Trump
Mặc dù Thượng viện đã bật đèn xanh, dự luật vẫn phải vượt qua ba chướng ngại:
Hạ viện "thông quan dễ dàng"
Đảng Cộng hòa kiểm soát Hạ viện với tỷ số 220:215, chỉ cần đa số đơn giản (218 phiếu) là có thể thông qua. Tuy nhiên, phiên bản Đạo luật STABLE tại Hạ viện có những điểm khác biệt then chốt với Thượng viện: bản Hạ viện yêu cầu toàn bộ quyền giám sát thuộc về liên bang và cấm các công ty công nghệ phát hành stablecoin. Việc điều phối giữa hai viện có thể kéo dài đến trước kỳ nghỉ tháng 8.
Sự cân nhắc lợi ích của tổng thống
Trump tuy công khai ủng hộ dự luật, nhưng lợi ích gia đình ông gắn chặt với từng chi tiết lập pháp. Nếu đảng Dân chủ tại Hạ viện thúc đẩy "sửa đổi chống tham nhũng", có thể kích hoạt quyền phủ quyết của tổng thống, khiến dự luật thất bại.
"Con tê giác xám" thách thức pháp lý
Điều khoản "thù lao" trong Hiến pháp Mỹ cấm tổng thống hưởng lợi từ chính phủ nước ngoài, trong khi 20% người dùng USD1 đến từ các quốc gia nằm trong danh sách trừng phạt (Iran, Triều Tiên), có thể dẫn đến can thiệp của Tòa án Tối cao.
Sáu. Kết luận: "Quyền bá chủ đô la 2.0" trong kỷ nguyên mã hóa
Tham vọng cuối cùng của Đạo luật GENIUS không chỉ đơn thuần là chuẩn hóa thị trường, mà là cấy ghép gen quyền bá chủ đô la Mỹ vào blockchain. Bằng cách buộc trái phiếu kho bạc Mỹ và stablecoin gắn chặt với nhau, Mỹ đang xây dựng một "đế chế đô la kỹ thuật số" — mọi giao dịch trên chuỗi toàn cầu đều vô hình củng cố vị thế dự trữ của đồng đô la. Tuy nhiên, rủi ro của canh bạc này cũng cực kỳ lớn: nếu DeFi (tài chính phi tập trung) né tránh các stablecoin tuân thủ, hoặc Trung Quốc đẩy nhanh quá trình quốc tế hóa Nhân dân tệ số, dự luật có thể trở thành một "ngôi nhà giấy".
Trò chơi chính trị, vận động hành lang của các nhóm lợi ích, làn sóng cách mạng công nghệ — tại ngã ba lịch sử này, số phận cuối cùng của Đạo luật GENIUS sẽ quyết định ai sẽ làm chủ trật tự tài chính trong thập kỷ tới.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
