Người sáng lập "cổ phiếu đầu tiên của stablecoin": 7 năm trước, tôi đã All in vào stablecoin như thế nào
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Người sáng lập "cổ phiếu đầu tiên của stablecoin": 7 năm trước, tôi đã All in vào stablecoin như thế nào
Tiền ổn định mới là một hệ thống tiền mặt điện tử ngang hàng, còn Bitcoin thì không.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Lục Động BlockBeats
Circle, gã khổng lồ ổn định tiền mã hóa lớn thứ hai toàn cầu, đã niêm yết và bắt đầu giao dịch trên Sở giao dịch Chứng khoán New York (NYSE), trở thành công ty đại chúng gốc ngành tiền mã hóa lớn thứ hai sau Coinbase – sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất nước Mỹ từng lên sàn vào năm 2021. Bốn năm trước, việc Coinbase niêm yết đã đánh dấu đỉnh cao của Bitcoin; còn bốn năm sau, đúng vào chu kỳ tăng giảm một lần của thị trường tiền mã hóa, sự xuất hiện của Circle mở ra một câu chuyện hoàn toàn mới cho lĩnh vực này — stablecoin.
Nói đơn giản, stablecoin là dạng token hóa của đồng đô la Mỹ, giá trị được neo cố định với USD, theo tỷ lệ 1 token = 1 USD.
Khái niệm stablecoin cùng với RWA (Real World Assets - tài sản thế giới thực đưa lên blockchain) mà nó mang theo, từ đầu năm nay đã có sự khác biệt rõ rệt so với những năm trước. Các chính sách thuận lợi về stablecoin từ Mỹ và Hồng Kông Trung Quốc, cộng thêm sự quan tâm của các "ông lớn" Phố Wall như BlackRock đối với các dự án RWA, cùng với việc nhiều dòng vốn truyền thống đổ xô vào lĩnh vực stablecoin, khiến cho khái niệm RWA và stablecoin nhanh chóng vượt ra khỏi giới hạn cộng đồng tiền mã hóa. Trước đây Circle không được đánh giá quá cao, nhưng giờ đây khi BlackRock và "Cô gái mắt xanh" Cathie Wood tranh nhau mua cổ phần IPO, định giá IPO của công ty liên tục tăng, từ mức ban đầu 5,4 tỷ USD vọt lên khoảng 7 tỷ USD hiện nay.
Trong bản whitepaper của Bitcoin, Bitcoin được định nghĩa là: một hệ thống tiền mặt điện tử ngang hàng (peer-to-peer). Nhưng ngày nay, Bitcoin đã trở thành một loại tài sản tài chính, không ai dùng Bitcoin để thanh toán nữa. Thứ duy nhất hiện tại có thể đóng vai trò hệ thống tiền mặt điện tử ngang hàng như mong muốn ban đầu, chỉ có stablecoin – đó chính là không gian tưởng tượng thực sự của stablecoin.
Và Jeremy Allaire, người sáng lập Circle, đã nhìn thấy tất cả điều này từ 7 năm trước.
Dưới đây là bài viết tự thuật của Jeremy do Lục Động BlockBeats tổng hợp.
"Người bán cuốc thời Web 1.0"
Năm 1990, tôi bắt đầu tiếp xúc với Internet. Điều thực sự khiến tôi hứng thú là trải nghiệm trực tiếp sức mạnh của mạng mở, hệ thống phân tán, kiến trúc phi tập trung, giao thức mở và phần mềm nguồn mở – tôi thường gọi những thứ này là "DNA của Internet".
Cùng thời điểm đó, tôi cũng đang theo dõi quá trình sụp đổ của Liên Xô, cảm thấy kinh ngạc trước sự thay đổi cấu trúc quy mô lớn này, đồng thời bắt đầu nghiên cứu sâu về công nghệ, ngày càng tin chắc rằng Internet sẽ thay đổi thế giới.
Đến năm 1994, công nghệ trình duyệt web đồ họa đầu tiên ra đời. Tôi lập tức nhận ra rằng, cuối cùng chúng ta đã có một phần mềm có thể hiển thị nội dung, ứng dụng và mọi thứ trong trình duyệt – điều này đã hình thành nên khái niệm "Web như một nền tảng ứng dụng".
Vì vậy, tôi cùng anh trai và một vài người bạn đã cùng nhau sáng lập công ty Allaire, tung ra ColdFusion – ngôn ngữ lập trình web thương mại đầu tiên.
Lúc đó dù đã có Perl, hay một số người viết logic trang động bằng C trên máy chủ Web, nhưng chính ColdFusion mới thật sự làm cho việc phát triển ứng dụng web trở nên đơn giản, dễ dùng – chỉ cần bạn có một ý tưởng và khoảng một nghìn đô la, bạn đã có thể tạo ra một ứng dụng web tương tác được.
Năm 1995, đây đã là một bước đột phá lớn. Cùng với sự nổi lên của các website, thương mại điện tử và nội dung trực tuyến, chúng tôi đã đón được làn sóng này. Allaire cũng phát triển một bộ công cụ đầy đủ, có hàng triệu nhà phát triển trên toàn thế giới sử dụng phần mềm của chúng tôi.
Khi thị trường ngày càng trưởng thành, chúng tôi đã niêm yết công ty thành công vào đầu năm 1999.
Lúc đó, chúng tôi khá "lệch pha", vì chúng tôi là một công ty có lợi nhuận khi niêm yết – trong khi thời kỳ bong bóng Internet, hầu hết các công ty lúc lên sàn đều đang trong tình trạng thua lỗ. Chúng tôi giống như "người bán cuốc thời Web 1.0", cung cấp các công cụ nền tảng cho cả ngành.
Sau khi niêm yết, chúng tôi sáp nhập với Macromedia – lúc đó cũng là một gã khổng lồ trong lĩnh vực công cụ phát triển Internet và nội dung. Tôi đảm nhiệm vị trí CTO của công ty mới sau sáp nhập, đồng thời thúc đẩy việc ứng dụng Flash. Đây là một phần mềm rất mạnh mẽ, cho phép web hiển thị đa phương tiện phức tạp hơn và trải nghiệm tương tác tốt hơn.
"Nhà kinh tế chính trị ngồi trên ghế sofa" rơi vào hố thỏ tiền mã hóa
Quay lại lý do tôi tiếp xúc với Internet, ban đầu tôi nghiên cứu kinh tế chính trị quốc tế, đặc biệt quan tâm đến so sánh các hệ thống kinh tế, chế độ chính trị, và các vấn đề vĩ mô như hệ thống tiền tệ quốc tế. Sau đó tôi bị cuốn hút bởi Internet, đặc biệt là sự thay đổi trong cách truyền tải thông tin và phân phối phần mềm nhờ mạng mở.
Trong giai đoạn Macromedia, vào tháng 3 năm 2002 (đúng vậy, là 2002 chứ không phải 2022), chúng tôi đã tích hợp khả năng phát video liền mạch vào Flash Player, giúp video lan tỏa khắp Internet.
Lần đầu tiên, bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nhúng video vào trình duyệt. Sự bùng nổ của YouTube được xây dựng trên nền tảng này – phiên bản đầu tiên của YouTube được chạy bằng Flash Player.
Sau đó, tôi lại sáng lập một công ty tên Brightcove. Triết lý của Brightcove vẫn dựa trên gen nền tảng của Internet: mạng mở, giao thức mở, hệ thống phân tán.
Lúc đó tôi nghĩ: liệu có thể giúp bất kỳ công ty, tổ chức truyền thông nào cũng có thể trực tiếp phát video và nội dung TV trên Internet? Hãy nhớ rằng, đây là năm 2004, băng thông rộng vừa mới bắt đầu, Wi-Fi chưa phổ biến, điện thoại thông minh chưa xuất hiện, nhưng con người đã bắt đầu nói về tương lai của "thiết bị kết nối mạng".
Một điều rất rõ ràng là, tôi nhìn thấy tương lai sẽ xuất hiện lượng lớn thiết bị kết nối mạng, có Wi-Fi, băng thông di động, và việc phát tán video sẽ được giải phóng hoàn toàn.
Vì vậy, chúng tôi đã xây dựng một hệ thống phân phối video trực tuyến – có thể hiểu là một "nền tảng truyền hình trực tuyến".
Đây là sự mở rộng khả năng của Internet: ngày càng phong phú, và cuối cùng hiện thực hóa những gì con người từng mơ về Web 1.0 trong thời kỳ Web 2.0. Brightcove cũng rất thành công, và cuối cùng niêm yết vào đầu năm 2012.
Tại sao sáng lập Circle?
Khi khủng hoảng tài chính 2008 xảy ra, tôi bị kích hoạt suy nghĩ từ thời học thuật, trở thành một "nhà kinh tế chính trị ngồi trên ghế sofa", điên cuồng đọc các tài liệu về bản chất tiền tệ, ngân hàng trung ương, hệ thống tiền tệ quốc tế, và chế độ dự trữ một phần. Tôi vừa tự hỏi "Chuyện gì đang xảy ra vậy?", vừa bắt đầu suy nghĩ: Có hệ thống tiền tệ nào tốt hơn không? Có cách nào xây dựng hệ thống tài chính quốc tế tốt hơn không?
Tất nhiên, đây không phải kiểu suy nghĩ "sáng dậy tuyên bố: Tôi sẽ sáng lập một công ty để lật đổ hệ thống tiền tệ toàn cầu". Thời điểm đó là 2009-2010, chưa có lộ trình thực tế nào để hiện thực hóa điều này, chỉ là tôi tiếp tục đào sâu nghiên cứu.
Nhưng đến năm 2012, ngay sau khi Brightcove niêm yết, tôi tiếp xúc với tiền mã hóa, và từ đó chìm sâu vào hố thỏ này.
Jeremy Allarie thời Brightcove
Tôi xuất thân từ công nghệ và sản phẩm, khi tiếp cận lĩnh vực này từ góc độ kỹ thuật, tôi đã chứng kiến một số điều gây sốc: đây thực sự là một bước đột phá công nghệ.
Một số bài toán khoa học máy tính khó đã được giải quyết, và các giải pháp này vô cùng mạnh mẽ. Lần đầu tiên, tôi đồng bộ blockchain Bitcoin trên laptop và thực hiện một giao dịch ngang hàng qua nó – một giao dịch hoàn toàn dựa trên giao thức mở, diễn ra trực tiếp trên Internet. Khoảnh khắc đó đối với tôi giống như lần đầu mở trang web bằng trình duyệt Mosaic – tôi nghĩ: "Chúa ơi, đây mới chính là cơ sở hạ tầng Internet thực sự bị thiếu!"
Sau đó, tôi và đồng sáng lập càng nghiên cứu càng sâu, đặc biệt trong cộng đồng kỹ thuật lúc đó, chúng tôi gặp rất nhiều người đang thảo luận:
Bên cạnh Bitcoin, liệu có thể phát hành các loại tài sản kỹ thuật số khác trên mạng lưới này? Ngày nay chúng ta gọi chúng là "token" hoặc "tài sản kỹ thuật số". Bản thân tôi trước đây từng làm về máy ảo, phát triển ngôn ngữ lập trình, nên cũng tự nhiên tham gia thảo luận:
Làm sao để các tài sản kỹ thuật số này có "khả năng lập trình"?
Làm sao để tạo ra "tiền có thể lập trình"?
Làm sao để xây dựng hợp đồng thông minh?
Lúc đó, những thứ này mới chỉ là ý tưởng trên khăn giấy, một số whitepaper vừa mới xuất hiện, nhưng chúng tôi rất rõ ràng rằng tất cả sẽ trở thành hiện thực, chỉ là vấn đề thời gian.
Vì vậy, chúng tôi kết hợp tất cả những ý tưởng này với một câu hỏi khác: Làm sao để xây dựng một hệ thống tài chính an toàn và mở hơn? Những suy nghĩ này hội tụ lại, trở thành điều duy nhất tôi nghĩ đến, tôi gần như ám ảnh, và cuối cùng quyết định sáng lập Circle.
Khởi nguyên của chúng tôi là: Liệu có thể tạo ra một giao thức cho "tiền" giống như HTTP không? Liệu có thể xây dựng một giao thức mở trên Internet dành cho đồng đô la Mỹ? Giao thức này phải mở, có thể lập trình, v.v.
Đó là giấc mơ cách đây mười năm, giờ đây nó đã thành hiện thực, và đã trở thành "ứng dụng killer" thực sự trong lĩnh vực tiền mã hóa. Dù mất rất nhiều thời gian để xây dựng hệ thống này, nhưng hiện nay nó đã đạt quy mô đáng kể, dù vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.
Hành trình vươn lên của USDC
Vào mùa xuân năm 2018, thị trường tiền mã hóa trải qua đợt điều chỉnh mạnh, sau đó toàn ngành rơi vào mùa đông nghiêm trọng, gần như toàn bộ thị trường đều giảm sâu. Các sản phẩm trước đây mang lại doanh thu và lợi nhuận cho chúng tôi, lúc này hoặc chỉ đủ hòa vốn, hoặc bắt đầu thua lỗ, và chúng tôi bắt đầu đốt tiền với tốc độ cực nhanh.
Đến năm 2019, đúng vào thời điểm đáy của mùa đông này, việc gọi vốn trở nên cực kỳ khó khăn. Đồng thời, chi phí vận hành của chúng tôi đã mất kiểm soát, tiền mặt sắp cạn kiệt – nếu không hành động, chúng tôi sẽ đối mặt với phá sản.
Cũng đúng vào thời điểm này, chúng tôi chính thức ra mắt USDC vào tháng 10 năm 2018.
Một canh bạc lớn
Vào năm 2019, các giao thức DeFi bắt đầu tích hợp USDC quy mô lớn, thị trường cũng xuất hiện PMF (Product-Market Fit) sớm. Dù lúc đó thị trường vẫn biến động dữ dội, nhưng về mặt công nghệ, Ethereum đã trưởng thành đủ để thực sự hỗ trợ các trường hợp sử dụng này, có MetaMask và các sản phẩm liên quan khác, các nhà phát triển cuối cùng đã có thể bắt đầu sử dụng công cụ này.
Dù khối lượng giao dịch lúc đó vẫn còn nhỏ, nhưng cộng đồng nhà phát triển tiếp nhận USDC rất cao. Chúng tôi nhìn thấy điều này, cũng nhận ra đây chính là tầm nhìn ban đầu của công ty, đây mới là cốt lõi, mới là điều chúng tôi thực sự muốn làm.
Vì vậy, trong thời gian cực ngắn, chúng tôi nhanh chóng bán ba mảng kinh doanh – bán sàn giao dịch Poloniex, bán mảng giao dịch OTC Circle Trade, bán sản phẩm Circle Invest dành cho nhà đầu tư cá nhân, đồng thời đóng cửa và thanh lý ứng dụng thanh toán mà chúng tôi từng ra mắt.
Thông qua việc bán các tài sản này, chúng tôi thu được nguồn vốn cấp thiết, và tiến hành tái cấu trúc toàn bộ công ty. Một phần nhân viên được chuyển sang các mảng kinh doanh bị tách ra, toàn bộ công ty trải qua cuộc điều chỉnh quy mô lớn.
Đến mùa thu năm 2019, chúng tôi lại ở biên giới phá sản, nhưng đồng thời, USDC bắt đầu thể hiện sức sống ban đầu trên thị trường. Vì vậy, chúng tôi đưa ra quyết định – đặt cược toàn bộ vào USDC, dồn toàn lực để thúc đẩy nó, xây dựng một nền tảng hoàn chỉnh xung quanh nó, thúc đẩy việc áp dụng rộng rãi.
Đây thực chất là một quyết định "đặt cược cả công ty". Lúc đó, bản thân USDC chưa mang lại doanh thu nào, thậm chí toàn bộ công ty gần như không có doanh thu. Nhưng tôi kiên định tin rằng, kỷ nguyên stablecoin đã đến, chúng cuối cùng sẽ trở thành thành phần cốt lõi của hệ thống tiền tệ toàn cầu, và stablecoin chính là kiến trúc tiền tệ phù hợp nhất trong thời đại Internet.
Chúng tôi đã có sản phẩm đúng, chỉ cần kiên trì, nhất định sẽ tìm được con đường đúng, tạo ra thứ có giá trị. Vì vậy, chúng tôi dốc toàn lực thúc đẩy nó.
Đây là thử thách thực sự đầu tiên trong quá trình phát triển USDC. Dù trước đó chúng tôi cũng gặp nhiều khó khăn, nhưng thời điểm này là lúc sống còn của cả công ty. Dù USDC đã có đà tăng trưởng ban đầu, nhưng chưa đủ để nuôi sống một công ty quy mô lớn.
Chúng tôi chuyển toàn bộ nguồn lực công ty sang USDC, đặt cược toàn bộ vốn liếng vào đây. Tôi nhớ rất rõ, vào ngày 1 tháng 1 năm 2020, chúng tôi chính thức công bố chiến lược này, trang chủ Circle được thiết kế lại hoàn toàn, trở thành một bảng quảng cáo lớn, tuyên truyền "Stablecoin là tương lai của hệ thống tài chính quốc tế". Nút thao tác duy nhất trên trang là: "Lấy USDC". Chỉ mỗi thứ đó, tất cả chức năng khác đều bị gỡ bỏ.
Sau đó, vào ngày 10 tháng 3 năm 2020, chúng tôi phát hành nâng cấp nền tảng Circle, nâng cấp toàn diện hệ thống tài khoản USDC, và ra mắt bộ API mới, giúp các nhà phát triển dễ dàng tích hợp hệ thống thanh toán ngân hàng, thẻ ngân hàng, để thực hiện nạp và rút USDC, toàn bộ nền tảng đều được xây dựng xung quanh USDC.
Chỉ ba ngày sau, vào ngày 13 tháng 3, toàn cầu bước vào phong tỏa do đại dịch COVID-19. Thú vị là, thực tế trước khi chính thức ra mắt, vào tháng 2 năm 2020, USDC đã bắt đầu tăng trưởng. Tôi cho rằng, người dùng châu Á đã nhận thức được mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh, bắt đầu phản ứng trước.
Trong giai đoạn đó, một hiện tượng đan xen phức tạp xảy ra: Nhiều người do mất niềm tin vào hệ thống tài chính trong nước, bắt đầu chuyển tiền vào đô la kỹ thuật số; đồng thời, các chính phủ cũng lần lượt đưa ra các gói kích thích khẩn cấp quy mô lớn, cố gắng bơm thanh khoản vào thị trường để ngăn nền kinh tế rơi vào "Đại suy thoái".
Vì vậy, bạn thấy một chính sách nới lỏng siêu mạnh mẽ được điều phối cao độ trên toàn cầu, dẫn đến lượng lớn tiền đổ vào thị trường. Mọi người ngồi ở nhà với phiếu trợ cấp từ chính phủ, bắt đầu tự hỏi: "Tôi nên dùng số tiền này thế nào?"
Thời điểm đó, toàn cầu cũng trải qua một bước ngoặt lớn – quá trình số hóa xã hội đột ngột tăng tốc.
Khái niệm Metaverse bắt đầu phổ biến từ thời điểm này, mọi người bỗng nhiên đều "trực tuyến hóa". Tất cả sản phẩm kỹ thuật số đều tăng trưởng bùng nổ. Từ Zoom (gần như trở thành công ty tiêu biểu thời kỳ đó), đến Peloton tập luyện tại nhà, đến thương mại điện tử, bán lẻ trực tuyến, thanh toán kỹ thuật số, thị trường trực tuyến – gần như mọi ngành công nghiệp kỹ thuật số đều trải qua đà tăng trưởng gấp 5 năm trong giai đoạn này.
Đồng thời, việc áp dụng công nghệ blockchain và thị trường tài sản kỹ thuật số cũng bước vào giai đoạn bùng nổ.
Mùa hè năm 2020 được gọi là "Mùa hè DeFi", USDC tăng từ mức lưu thông 400 triệu USD đầu năm 2020 lên 40 tỷ USD trong vòng một năm, đúng là mức tăng trưởng dữ dội, bùng nổ.
Đường cong tăng trưởng vốn hóa stablecoin
Điều kiện để stablecoin phổ cập
Những năm qua, thậm chí chỉ một hai năm trước, người ta thường hỏi: "Làm sao để thứ này đạt được sự phổ cập thực sự quy mô lớn?". Câu trả lời nhất quán của tôi trước đây là: Chúng ta cần giải quyết ba vấn đề then chốt. Tất nhiên, "chúng ta" ở đây không chỉ riêng Circle, mà là cả ngành, cần cùng nhau thúc đẩy.
Vấn đề đầu tiên là cơ sở hạ tầng, tức bản thân mạng lưới blockchain.
Mô hình suy nghĩ của tôi về mạng lưới blockchain là: Chúng giống như "hệ điều hành của Internet". Chúng ta cần các mạng blockchain hiệu suất cao, thông lượng lớn, ở dạng hệ điều hành. Trong vài năm qua, lĩnh vực này đã đạt được tiến bộ lớn. Hiện nay chúng ta đã bước vào "thế hệ blockchain thứ ba" – tức các public chain Layer1 hiệu suất cao, và mạng lưới mở rộng Layer2.
Điều này có nghĩa là có thể đạt được thông lượng giao dịch cao hơn, chi phí mỗi giao dịch cực thấp, có thể dưới một xu, thậm chí chưa đến một xu Mỹ.
CEO Coinbase Brian Armstrong trước đây cũng nói "thời gian giao dịch dưới một giây, chi phí dưới một xu", hiện nay chúng ta thực sự đã cơ bản đạt được trạng thái này. Những tiến bộ của các mạng hiệu suất cao này đang thúc đẩy sự tăng trưởng của toàn bộ hệ sinh thái. Bởi vì bạn đã giảm chi phí đơn vị, chi phí biên, đồng thời tăng tốc độ giao dịch – giống như từ thời kỳ Internet quay số chuyển sang Internet băng thông rộng, từ Web1.0 đến Web2.0.
Vấn đề thứ hai là hiệu ứng mạng. Stablecoin như USDC thực chất là một nền tảng sản phẩm dạng mạng, các nhà phát triển sẽ xây dựng ứng dụng dựa trên nó. Càng nhiều ứng dụng tích hợp, tính hữu ích của toàn mạng càng mạnh, càng nhiều người dùng sở hữu stablecoin, hiệu dụng mạng càng lớn, từ đó tạo thành vòng xoáy tích cực.
Đến một giai đoạn nhất định, các nhà phát triển thậm chí nhận ra rằng, nếu sản phẩm của mình không hỗ trợ USDC, thì đã thua kém trong cạnh tranh. Vì vậy, sau khi cơ sở hạ tầng được nâng cấp, hiệu ứng mạng giữa người dùng và nhà phát triển bắt đầu thực sự phát huy tác dụng.
Sau đó là vấn đề thứ ba, còn gọi là cải thiện "tính khả dụng", thực tế cũng liên quan mật thiết đến việc nâng cấp cơ sở hạ tầng. Hãy nhớ hai ba năm trước, nếu muốn dùng stablecoin, bạn phải mua trên một nền tảng nào đó, rồi cài ví plugin trình duyệt, để dùng ví, bạn phải mua Ethereum trước, trả phí xử lý đắt đỏ, sau đó chuyển ETH vào ví tự quản của mình, toàn bộ quá trình mất cả bảy tám phút, lại cực kỳ phiền toái, quy trình hoàn toàn vô lý.
Lúc đó nếu ai nói "Ai sẽ muốn dùng thứ này chứ?", hoàn toàn có thể hiểu được.
Nhưng hiện nay bạn có thể trực tiếp vào hệ thống ví qua giao diện web hoặc ứng dụng điện thoại, toàn bộ trải nghiệm giống như đăng ký WhatsApp, có thể chỉ cần một số điện thoại, một lần nhận diện khuôn mặt hoặc mã sinh trắc học, không cần nhớ cụm khôi phục, không cần thiết lập phức tạp.
Tất cả những thay đổi này cộng lại đang tạo ra một môi trường sử dụng tốt, khiến stablecoin dễ tiếp cận và sử dụng hơn.
Cửa ải cuối cùng là giám sát của chính phủ.
Điều đáng phấn khích nhất là, hiện nay trên toàn cầu, từ Nhật Bản, Hồng Kông Trung Quốc, Singapore, đến toàn bộ châu Âu, Anh, UAE, đến Mỹ, gần như mọi khu vực pháp lý chính đều lần lượt đưa ra luật pháp liên quan, xác định rõ stablecoin là tiền điện tử hợp pháp, và đưa chúng vào hệ thống tài chính chính thức.
Khi các luật này được thực thi, việc sử dụng stablecoin sẽ mở rộng từ nhóm cư dân gốc tiền mã hóa ban đầu sang quần chúng rộng rãi hơn. Vì vậy, chúng tôi cho rằng, đến cuối năm 2025, stablecoin rất có thể sẽ trở thành một phần được tích hợp hợp pháp rộng rãi trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Tất nhiên, chúng ta cũng cần nhận thức rõ ràng rằng, tất cả vẫn ở giai đoạn rất sơ khai. Bạn có thể dùng lý thuyết "vượt qua khoảng cách" (crossing the chasm) của Geoffrey Moore để nhìn trạng thái hiện tại: Chúng ta giống như đang ở giữa không trung vượt qua "khoảng cách" đó, chưa thực sự đáp xuống, và vẫn có thể thất bại, rơi xuống. Nhưng tôi tin rằng, chúng ta sẽ vượt qua được.
Chúng tôi thực sự đang thấy ngày càng nhiều tổ chức mà tôi gọi là "ngân hàng thân thiện FinTech", hay còn gọi là "neobank kỹ thuật số mới", bắt đầu hỗ trợ nguyên bản việc sử dụng stablecoin. Ví dụ như NuBank ở Mỹ Latinh, Revolut ở châu Âu, hoặc các ứng dụng kiểu môi giới như Robinhood.
Tất nhiên cũng bao gồm các công ty tiền mã hóa lớn, như Coinbase và Binance, hai bên này cộng lại có hơn 400 triệu người dùng, theo một mức độ nào đó, chúng thực sự đã trở thành "siêu ứng dụng tài chính": Bạn có thể gửi dư, nhận lương, liên kết thẻ để chi tiêu, quy trình lấy và sử dụng USDC cũng trở nên rất trơn tru.
Chúng tôi thực sự đang thấy một xu hướng – mọi người bắt đầu coi "đô la Mỹ" là đơn vị lưu trữ giá trị, nhưng hình thức nền tảng thực tế lại là USDC.
Hiện nay chúng tôi cũng đã bắt đầu hợp tác với Visa và MasterCard, cả hai đều có dự án cho phép các tổ chức phát hành thẻ phát hành một loại thẻ như vậy: bề ngoài là Visa hoặc MasterCard, nhưng thực tế khi chi tiêu sử dụng stablecoin, ví dụ như USDC.
Mô hình này đã xuất hiện hàng loạt ở các thị trường mới nổi, người dùng thông qua ứng dụng ví kỹ thuật số kiểu ngân hàng mới để nhận một thẻ thực hoặc thẻ ảo, thẻ này liên kết với số dư stablecoin của họ. Vì nhiều người muốn nắm giữ đô la Mỹ, và những thẻ này cho phép họ tiếp tục chi tiêu trong mạng lưới thẻ truyền thống, chỉ là cách thanh toán phía sau đã trở thành USDC.
Thậm chí đối với các tổ chức phát hành thẻ này, khoản tiền thanh toán họ trả cho Visa hoặc MasterCard hiện cũng có thể hoàn thành trực tiếp bằng USDC. Nghĩa là, USDC thực tế đã được dùng làm kênh thanh toán giữa các tổ chức tài chính và mạng lưới thẻ, điều này bản thân nó đã rất thú vị.
Đồng thời, chúng tôi cũng thấy những thay đổi khác đang diễn ra – các bên thu hộ thương gia cũng bắt đầu tham gia, các công ty như Worldpay, Checkout.com, Nuvei, Stripe đang cung cấp tùy chọn thanh toán bằng USDC cho phía thương gia.
Đầu năm nay chúng tôi thấy một ví dụ rất tuyệt: John Collison, đồng sáng lập Stripe, tại đại hội hàng năm của họ, như mọi năm thực hiện một "ra mắt áp chót", ông nói đại ý: "Tiền mã hóa đã quay lại, nhưng lần này không phải Bitcoin, mà là USDC, là stablecoin."
Ông trực tiếp trình diễn chức năng mới trong sản phẩm Stripe Checkout – sản phẩm này cho phép thương gia nhúng cổng thanh toán Stripe trực tiếp vào website hoặc ứng dụng của mình. Trong phần trình diễn, USDC đã được hiển thị song song với thẻ tín dụng như một phương thức thanh toán, thương gia có thể chọn nhận USDC.
Collison rất hào hứng trên sân khấu, trình diễn toàn bộ quy trình, và nói: "Đây mới là样子 mà thanh toán nên có." Trong phần trình diễn, họ dùng mạng Solana, thanh toán về tài khoản ngay lập tức, phí xử lý cũng rất thấp.
Khi địa vị pháp lý của stablecoin dần được làm rõ, ngày càng nhiều tổ chức tài chính sẽ coi chúng là lớp thanh toán cơ bản.
Ví dụ một thương gia có thể nói: "Tôi sẵn sàng nhận USDC, vì tôi có thể nhận tiền ngay lập tức, tiết kiệm phí xử lý, đối với tôi đây là lựa chọn tốt hơn."
Về phía người dùng, cũng ngày càng xuất hiện nhiều loại sản phẩm đầu cuối – bất kể là ngân hàng truyền thống, neobank kỹ thuật số mới, hay siêu ứng dụng tiền mã hóa, chúng đều đang tạo ra trải nghiệm liền mạch, cho phép người dùng chỉ cần quét mã QR là hoàn thành thanh toán.
Còn một sự kiện lớn khác mà tôi từng nhắc trên Twitter đầu năm nay: iOS đã bắt đầu mở NFC cho ví bên thứ ba sử dụng. Điều này có nghĩa là, ví Web3 trong tương lai có thể hỗ trợ thanh toán "chạm để thanh toán" (Tap to Pay), người dùng có thể trực tiếp dùng ví điện thoại chứa USDC để thanh toán tại đầu đọc của thương gia thực tế.
Tất nhiên, để hiện thực hóa điều này cần sự phối hợp nhiều bên, ví dụ nhà xử lý thanh toán (Processor), tổ chức thu hộ (Acquirer) phải hỗ trợ giao dịch trên chuỗi, nhà phát triển ví phải tích hợp chức năng NFC vào sản phẩm, và phải qua được phê duyệt của Apple.
Nhưng những điều này đều đã được lên kế hoạch, dự kiến đến năm 2025 sẽ thấy quy mô triển khai lớn hơn, đây thực sự là một sự phát triển đáng mong đợi.
Môi trường chính sách liên tục thuận lợi
Từ ngày đầu sáng lập Circle, triết lý của chúng tôi là đứng ở điểm giao thoa giữa hệ thống tài chính truyền thống và thế giới mới của blockchain, và để làm được điều này, chính phủ Mỹ đã làm rõ lập trường pháp lý từ tháng 3 năm 2013:
Nếu bạn là một công ty kết nối hệ thống ngân hàng và thế giới tiền tệ ảo, thì bạn thuộc nhóm "tổ chức truyền dẫn tiền điện tử" (money transmitter), bạn phải đăng ký với liên bang, phải có chương trình chống rửa tiền đầy đủ, và phải xin giấy phép tại mọi tiểu bang có yêu cầu pháp lý liên quan.
Chúng tôi là công ty đầu tiên trong ngành tiền mã hóa, từ khởi đầu đến khi có đầy đủ giấy phép tuân thủ, là công ty tiền mã hóa đầu tiên ở châu Âu nhận được giấy phép Tổ chức Tiền điện tử (EMI), cũng là công ty đầu tiên tại New York nhận được "BitLicense" – giấy phép quản lý chuyên biệt đầu tiên dành riêng cho ngành tiền mã hóa. Sau đó gần một năm, chỉ có mỗi chúng tôi sở hữu giấy phép này.
Chúng tôi luôn kiên trì triết lý "ưu tiên tuân thủ", luôn chọn con đường "cửa chính", đảm bảo có hệ thống tuân thủ lành mạnh và vững chắc. Nhân tiện nói thêm, chính nhờ có nền tảng tuân thủ như vậy, chúng tôi mới có thể đạt được mục tiêu then chốt khác: thanh khoản.
Thanh khoản là gì? Là bạn thực sự có thể tạo và đổi lại stablecoin, có thể kết nối với tài khoản ngân hàng thật, dùng tiền pháp định mua và đổi lại stablecoin. Nếu bạn là một công ty nước ngoài đáng ngờ, không ai muốn mở tài khoản ngân hàng cho bạn, thì bạn hoàn toàn không thể làm được những điều này. Bạn thậm chí không biết ngân hàng của mình ở đâu.
Chúng tôi là công ty đầu tiên xây dựng mối quan hệ hợp tác ngân hàng chất lượng cao, cũng đưa vào các đối tác chiến lược như Coinbase, phân phối quy mô lớn USDC ở đầu bán lẻ, giúp bất kỳ người dùng thông thường nào có tài khoản ngân hàng đều dễ dàng mua và đổi lại USDC. Chúng tôi cũng cung cấp dịch vụ cấp tổ chức. Nghĩa là, từ minh bạch, tuân thủ, khung quản lý, đến thanh khoản thực tế, chúng tôi đều đã làm được.
Ở cấp độ đổi mới công nghệ, chúng tôi cũng không ngừng khám phá xem giao thức bản thân còn có thể làm gì. Chúng tôi coi USDC là một giao thức mạng stablecoin, và không ngừng suy nghĩ làm sao hợp tác với các nhà phát triển để thúc đẩy tích hợp và ứng dụng. Những nguyên tắc cơ bản này là lý do căn bản giúp chúng tôi đi đến ngày hôm nay, chúng tôi vẫn đang không ngừng xây dựng, không chỉ hướng tới thị trường Mỹ.
Trong lĩnh vực stablecoin thanh toán, các bên tại Mỹ thực tế đã làm rất nhiều việc, đạo luật "Payment Stablecoin Act" theo tôi đánh giá đã khá chín muồi, Hạ viện có sự ủng hộ lưỡng đảng, lãnh đạo Thượng viện cũng tích cực tham gia. Chúng tôi cũng thấy sự quan tâm cao độ từ chính phủ, bao gồm Nhà Trắng, Bộ Tài chính và Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Chủ đề này đã được chính phủ liệt kê là một trong những ưu tiên hàng đầu trong nhiều năm qua.
(Ghi chú người dịch: Thượng viện Mỹ ngày 19 tháng 5 đã thông qua bỏ phiếu thủ tục đạo luật "GENIUS Act 2025" (Đạo luật Hướng dẫn và Thiết lập Sáng tạo Stablecoin Mỹ) với tỷ lệ 66:32, nhằm cung cấp quản lý liên bang cho stablecoin neo USD)
Nhiều vấn đề then chốt, ví dụ như làm sao cân bằng giữa hỗ trợ đổi mới tư nhân và đảm bảo an toàn, ổn định tài chính, Fed nên phát huy vai trò cốt lõi thế nào (thiết lập tiêu chuẩn stablecoin USD), và làm sao cung cấp lộ trình cho các tổ chức phát hành và cơ quan quản lý tiểu bang, tương tự như "hệ thống ngân hàng hai cấp" hiện nay – bạn có thể là ngân hàng được cấp phép tiểu bang, hoặc ngân hàng được cấp phép liên bang – những vấn đề này thực tế đều đang được thúc đẩy.
Bản thân hệ thống tài chính là một ngành chịu quản lý cao độ, hệ thống năng lượng chịu quản lý cao độ, hệ thống vận tải chịu quản lý cao độ, hệ thống hàng không vũ trụ chịu quản lý cao độ, sản xuất dược phẩm cũng chịu quản lý cao độ. Thực tế, hầu hết các công nghệ hoặc cơ sở hạ tầng then chốt trong xã hội đều nằm dưới sự quản lý dày đặc.
Ngành phần mềm trong ba mươi năm qua có thể là ngoại lệ, gần như không có quản lý. Nhưng bây giờ nếu bạn đang làm những việc đặc biệt lớn, đặc biệt tiên phong, ví dụ như trí tuệ nhân tạo, phần cứng kết hợp lái tự động, hoặc đang xây dựng một hệ thống tiền tệ kỹ thuật số toàn cầu – những lĩnh vực này đã bắt đầu giao thoa với các ngành truyền thống chịu quản lý cao độ, và chúng có ảnh hưởng tiềm năng rất lớn đến xã hội, trong trường hợp này, việc chịu quản lý là hợp lý.
Tôi không cho rằng "bất cứ đổi mới nào cũng không nên bị quản lý". Nếu một việc trở nên cực kỳ quan trọng đối với toàn xã hội, thì nó cần có khung tinh thần giao ước và trách nhiệm xã hội tương xứng, đây là hệ thống thực tế tồn tại. Quản lý có nặng nhẹ – ví dụ như các ngân hàng hệ thống quan trọng toàn cầu (G-SIBs) chịu quản lý nhiều hơn hẳn so với một ngân hàng cộng đồng địa phương nào đó.
Vì vậy, nếu việc chúng ta đang làm trong tương lai trở nên hệ thống quan trọng, thì không chỉ mối quan hệ với chính phủ Mỹ sẽ thay đổi, mà mối quan hệ với chính phủ các nước khác cũng sẽ thay đổi theo. Tất nhiên, đây là chuyện rất xa trong tương lai, hiện tại chưa bàn đến được.
Điều chúng tôi thực sự quan tâm hiện nay là làm sao hiện thực hóa tầm nhìn về hệ thống tài chính Internet, làm sao để "tiền mở, có thể lập trình, có thể kết hợp" trở thành hiện thực. Chúng tôi hy vọng đổi mới này thực sự được hiện thực hóa, chứ không bị bóp chết. Và để làm được điều này, thực tế cũng cần các nhà làm chính sách và chính phủ dành thêm không gian tự do đổi mới – giống như Internet từng nhận được trong các lĩnh vực khác.
Mô hình kinh doanh của Circle
Tôi tin rằng Circle là một trong những tổ chức tài chính minh bạch nhất trong lịch sử. Nếu bạn quan sát một ngân hàng, công ty bảo hiểm, hoặc các tổ chức tài chính khác, bạn sẽ thấy họ không công bố tình trạng vận hành sản phẩm theo thời gian thực, cũng không tiết lộ dữ liệu cơ bản bảng cân đối kế toán hàng ngày, trong khi đây chính là những gì chúng tôi luôn làm.
Đảm bảo an toàn dự trữ
Vậy, dự trữ này bao gồm những gì? Hiện nay dự trữ chủ yếu chia thành hai phần:
Hiện nay khoảng 90% dự trữ được gửi vào tài khoản mang tên Quỹ Dự trữ Circle (Circle Reserve Fund). Điều này rất quan trọng. Chúng tôi muốn bất kỳ ai muốn tìm hiểu về USDC đều có thể rõ ràng nhìn thấy cấu thành dự trữ trong một cấu trúc được quản lý. Vì vậy, chúng tôi hợp tác với BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất toàn cầu, để thành lập Quỹ Dự trữ Circle.
Quỹ này về bản chất là một quỹ trái phiếu chính phủ, cũng có thể hiểu là một quỹ thị trường tiền tệ chính phủ, mục đích duy nhất là nắm giữ tài sản dự trữ của USDC. Nó được phát hành dưới dạng chứng khoán, chịu sự quản lý của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), và có kiểm toán độc lập, hội đồng quản trị độc lập.
Toàn bộ tài sản của quỹ được công khai hoàn toàn, cập nhật hàng ngày. Nếu bạn tìm kiếm "USDC" trên mạng, có thể vào trang web BlackRock, rõ ràng thấy mệnh giá, thời gian mua và thời gian đáo hạn của từng trái phiếu kho bạc. Toàn bộ trái phiếu kho bạc đều có kỳ hạn dưới 90 ngày, là tài sản đô la Mỹ cực kỳ thanh khoản, giá ổn định.
Đồng thời còn có tài sản tồn tại dưới hình thức "repo cầm cố trái phiếu kho bạc qua đêm", được bảo lãnh bởi các ngân hàng hệ thống quan trọng toàn cầu (G-SIBs) lớn nhất thế giới, về bản chất cũng tương đương tài sản trái phiếu kho bạc.
Vì vậy, từng thành phần của cấu trúc dự trữ này đều có thể thấy, minh bạch. Bất kỳ ai am hiểu thanh khoản thị trường và tài sản tài chính đều có thể nói cho bạn: Nếu chúng tôi cần thanh lý toàn bộ tài sản trong vòng 24 giờ, hoàn toàn có thể làm được.
Thêm khoảng 10% dự trữ còn lại, chủ yếu là tiền mặt gửi tại một số ngân hàng hệ thống quan trọng toàn cầu, còn gọi là các ngân hàng "quá lớn đến mức không thể sụp đổ". Hiện nay toàn cầu có khoảng 50 ngân hàng như vậy, ví dụ như JPMorgan. Chúng tôi đã công bố công khai một số ngân hàng hợp tác. Các ngân hàng này do quy mô lớn, uy tín vững chắc, thực tế được chính phủ bảo lãnh ngầm.
Bên cạnh đó, chúng tôi còn xây dựng cơ sở hạ tầng toàn cầu, hỗ trợ khách hàng tổ chức tạo và đổi lại USDC. Và lý do chúng tôi có thể triển khai các hoạt động này, chính là vì chúng tôi là một công ty được quản lý. Do đó, các ngân hàng và cơ quan quản lý địa phương trên toàn thế giới sẵn sàng cho phép chúng tôi hoạt động tại thị trường địa phương.
Hiện nay chúng tôi đã được cấp phép quản lý tại Singapore, châu Âu, và đang hợp tác với các khu vực như Nhật Bản để xây dựng kênh phân phối tuân thủ, có nghĩa là các tổ chức có thể mở tài khoản, tạo hoặc đổi lại USDC trong hệ thống ngân hàng Singapore, Hồng Kông, Brazil, Mỹ và châu Âu.
Nói cách khác, miễn là bạn có tài khoản ngân hàng tại các quốc gia hoặc khu vực này, dù là cá nhân hay tổ chức, đều có thể tạo và đổi lại USDC, dòng tiền sẽ trực tiếp đi vào cấu trúc dự trữ nêu trên.
Vì vậy, xét về mặt thao tác hệ thống ngân hàng địa phương, bạn có thanh khoản tạo và đổi lại; xét về tài sản dự trữ nền tảng, bạn có tài sản hỗ trợ thanh khoản cao nhất, vững chắc nhất toàn cầu; đồng thời còn có cấu trúc quỹ dự trữ được đăng ký công khai, công bố hàng ngày, cộng thêm cơ chế quản lý của các cơ quan quản lý toàn cầu.
Kế hoạch tương lai của Circle
Bạn nên nhớ rằng, trước khi iPhone ra đời, trên thị trường có khoảng 17 hệ điều hành di động khác nhau: Symbian, Windows Phone, Palm, BlackBerry, và các hệ thống của NTT Docomo – đủ loại, mỗi công ty đều đang kéo nhà phát triển vào, tranh nhau đưa ứng dụng lên hệ điều hành điện thoại của mình.
Thành thật mà nói, trải nghiệm các hệ thống đó đều rất tệ, hoàn toàn không dùng được. Bạn đi hội nghị di động toàn cầu, thấy một đống người đang trình bày thứ họ phát triển trên Symbian, kết quả là một đống rác.
Vì vậy, tôi muốn nói rằng, ở một mức độ nào đó, đảm bảo an toàn dự trữ – mặc dù các hệ thống này về kiến trúc trông rất tiên tiến, nhưng thực tế dùng thì trải nghiệm đều rất tệ.
Chúng giống như một bộ hệ điều hành, đang cạnh tranh về hệ sinh thái, nguồn lực nhà phát triển, tính thân thiện chức năng, v.v. Nhưng tôi phải nói rất rõ: Chúng ta vẫn chưa đón được "thời điểm iPhone" của blockchain.
Điều chúng ta thực sự cần là một mạng blockchain không chỉ xử lý giao dịch tài chính.
Nó còn nên hỗ trợ xã hội, trò chơi, nội dung, quyền sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc dữ liệu AI, luồng giao dịch agent AI, ứng dụng quy mô bán lẻ, token kỹ thuật số đại chúng sử dụng, v.v. – hiện nay những thứ này vẫn chưa làm được. Thông lượng không đủ, hệ thống không chịu nổi, cơ sở hạ tầng chưa có khả năng mở rộng.
Xét về dài hạn, chúng ta cần mạng lưới có khả năng xử lý hàng triệu giao dịch mỗi giây, đây là mục tiêu có thể đạt được. Đồng thời, trải nghiệm nhà phát triển phần mềm, trải nghiệm người dùng vẫn còn rất sơ khai.
Khi nhìn lại trải nghiệm của bản thân trong lĩnh vực phần mềm nền tảng, công cụ nhà phát triển và trải nghiệm người dùng, tôi cảm thấy chúng ta vẫn chưa thực sự sẵn sàng. Tất nhiên, tôi đồng ý một điểm – chúng ta đã rất gần rồi.
Nhưng ngay cả khi chúng ta thực sự có một nền tảng blockchain "ấn là chạy", tôi cho rằng trên đó sẽ liên tục chồng thêm các tầng mới, xuất hiện thêm nhiều mạng lưới.
Bạn có thể hình dung sẽ có một giai đoạn như vậy: Ví dụ bạn là một công ty Internet lớn ở châu Á, có 500 triệu người dùng, giờ bạn muốn giới thiệu token kỹ thuật số, stablecoin, hợp đồng thông minh cho những người dùng này. Ngay khi bạn mở cửa sử dụng, toàn bộ cơ sở hạ tầng hiện tại trên thị trường sẽ sụp đổ ngay lập tức – hoàn toàn không chịu nổi lưu lượng lớn như vậy.
Nhưng bạn có thể hình dung, một ngày nào đó, mô hình này sẽ tiến hóa giống như "cloud riêng ảo" (VPC) của AWS, xuất hiện loại "blockchain riêng", tạo thành mô hình mạng lưới liên kết chuỗi-chuỗi, để hỗ trợ mở rộng quy mô lớn. Về bản chất, điều này sẽ dẫn đến nhiều "phân mảnh" hơn, nhưng cũng có nghĩa là sự phát triển của nhiều cơ sở hạ tầng hơn.
Đối với Circle, mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo các giao thức mạng stablecoin như USDC, EURC, CCTP (giao thức truyền tải xuyên chuỗi), trừu tượng hóa phí Gas có thể dễ dàng được gọi trong các môi trường này – đối với người dùng và nhà phát triển, không cần lo lắng về sự phức tạp phía sau.
Vì vậy, bất kể tương lai hỗ trợ 15 chuỗi hay 50 chuỗi, tôi không thể nói trước con số cụ thể, nhưng có thể khẳng định: Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng, triển khai và phát hành cơ sở hạ tầng stablecoin, hỗ trợ thêm nhiều mạng blockchain.
Thời điểm "iPhone" thực sự đến khi nào, hay khi nào bước vào giai đoạn lợi ích biên giảm dần, tôi cũng không biết.
Nói về tiền tệ, hiện nay chúng tôi đã ra mắt USDC và EURC. Tôi không thể nói chắc chắn rằng chúng tôi nhất định sẽ phát hành thêm nhiều loại tiền tệ khác trong tương lai, nhưng có thể khẳng định rằng: Trên toàn cầu, dù là thị trường mới nổi hay các nước phát triển, quy định quản lý stablecoin đang lần lượt được ban hành, và chúng tôi cũng thấy ngày càng nhiều dự án stablecoin chất lượng cao bắt đầu ra mắt.
Tôi cho rằng đến năm 2025, bạn sẽ thấy ngày càng nhiều stablecoin gắn với các tiền tệ như peso Mexico, yên Nhật, đô la Úc, bảng Anh. Và Circle không cần phải tự mình phát
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
BlockBeats
