Vitalik đã viết một đề xuất hướng dẫn bạn cách sử dụng bí mật các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) dựa trên AI
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Vitalik đã viết một đề xuất hướng dẫn bạn cách sử dụng bí mật các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) dựa trên AI
Vitalik cho rằng trong thời đại AI, người dùng không nên phải giao nộp danh tính của mình để sử dụng một công cụ AI.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: TechFlow
Toàn thế giới đang bàn luận về AI, trong khi những cuộc trao đổi liên quan đến tiền mã hóa trên dòng thời gian trở nên yên tĩnh hơn hẳn.
Cùng lúc đó, ETH đã dao động quanh mức 2.000 suốt gần hai tháng; những gì Vitalik nói hay làm dường như cũng không còn thu hút nhiều sự chú ý.
Tuy nhiên, gần đây tôi lướt qua tài khoản X của anh ấy và nhận ra rằng không chỉ chúng ta bị AI ảnh hưởng. Trong tháng qua, phần lớn nội dung anh ấy đăng tải có liên quan trực tiếp đến AI—thậm chí cụ thể tới mức các giải pháp kỹ thuật.
Đáng bàn nhất là đề xuất do Vitalik và Davide Crapis – người phụ trách mảng AI tại Quỹ Ethereum – đồng đăng trên nền tảng ethresear.ch vào ngày 11 tháng Hai, với tên gọi “ZK API Usage Credits” (Tín dụng sử dụng API dựa trên Chứng minh Không Biết).
Nói ngắn gọn: Sử dụng chứng minh không biết (zero-knowledge proof) để gọi mô hình AI lớn một cách ẩn danh.
Hiện nay, dù bạn dùng ChatGPT hay gọi API của Claude, phương thức thanh toán duy nhất vẫn là:
Đăng ký tài khoản, liên kết email và thẻ tín dụng.
Mỗi cuộc trò chuyện, mỗi prompt bạn gửi đi đều được nền tảng ghi nhận rõ ràng là do bạn thực hiện. Bạn đã hỏi điều gì, vào thời điểm nào, và hỏi bao nhiêu lần — toàn bộ dữ liệu này đều gắn chặt với danh tính thật của bạn.
Đề xuất của Vitalik và Crapis mở ra một con đường khác:
- Người dùng nạp một khoản tiền vào hợp đồng thông minh, ví dụ 100 USDC.
- Hợp đồng sẽ ghi nhận khoản tiền gửi này vào một danh sách mã hóa trên chuỗi. Sau đó, mỗi lần gọi API, bạn không cần tiết lộ danh tính, mà chỉ cần tạo một chứng minh không biết.
- Chứng minh này cho phép nhà cung cấp dịch vụ xác minh hai điều: bạn nằm trong danh sách và số dư của bạn vẫn đủ để thực hiện yêu cầu—nhưng bản thân chứng minh không tiết lộ bạn là ai trong danh sách.
Nhà cung cấp dịch vụ vừa nhận được thanh toán, vừa ngăn chặn lạm dụng—song từ đầu đến cuối hoàn toàn không biết bạn là ai.
Bạn có thể hiểu đề xuất này như một tuyên bố của Vitalik rằng trong kỷ nguyên AI, người dùng không nên phải tiết lộ danh tính của mình chỉ để sử dụng một công cụ AI.
Hiện đề xuất này vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu, chưa tiến gần đến triển khai thực tế; các nhà phát triển mô hình AI cũng có thể sẽ không chấp nhận cơ chế này. Đồng thời, phần bình luận dưới đề xuất trên ethresear.ch cũng tràn ngập phản bác và hoài nghi, cho rằng các nhà cung cấp mô hình AI luôn có cách để xác định danh tính thật của người dùng.
Tuy nhiên, theo tác giả bài viết, ý nghĩa của đề xuất này không hoàn toàn nằm ở khả năng triển khai thực tế của nó.
Quyền riêng tư là lĩnh vực Vitalik theo đuổi suốt mười năm qua—từ việc ủng hộ sớm Tornado Cash, đến thúc đẩy chứng minh không biết trở thành một trong những hướng công nghệ cốt lõi của Ethereum. Dòng tư duy này chưa từng bị gián đoạn. Chỉ trong vài năm gần đây, trong ngữ cảnh tiền mã hóa, quyền riêng tư thiếu một câu chuyện đủ lớn để làm chỗ dựa cho nó.
AI đã lấp đầy khoảng trống đó. Khi bạn trò chuyện với mô hình ngôn ngữ lớn mỗi ngày nhiều hơn bất kỳ ai khác, quyền riêng tư trở thành một nhu cầu thực sự.
Vitalik đón nhận AI
Từ tháng Hai đến nay, một lượng đáng kể nội dung Vitalik đăng trên X liên quan đến AI—với mật độ cao đến mức không giống như những chia sẻ ngẫu nhiên.
Hôm qua, anh ấy đăng một bài viết dài, chia sẻ rằng gần đây anh đã tham dự một hội nghị mật mã học, nơi các chuyên gia quan tâm sâu sắc đến quyền riêng tư, mã nguồn mở và khả năng chống kiểm duyệt… nhưng lại hoàn toàn không có cảm xúc nào dành cho blockchain.
Giữa nhóm người đó, anh ấy tiến hành một thí nghiệm tư duy:
Hãy tạm quên đi cụm từ “chúng ta là cộng đồng Ethereum”, và bắt đầu suy nghĩ từ đầu: Ethereum thực sự hữu ích nhất ở đâu?
Kết luận của anh ấy là giá trị nền tảng nhất của Ethereum chính là một bảng thông báo công khai. Một nơi mà bất kỳ ai cũng có thể ghi dữ liệu vào, bất kỳ ai cũng có thể đọc, và không ai có thể sửa đổi hay xóa bỏ.
Trong bối cảnh AI, đây có thể là câu nói quan trọng nhất mà Vitalik từng phát biểu trong hai năm qua.
Chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mà việc tạo nội dung trở nên vô cùng rẻ và vô hạn. Văn bản, hình ảnh, video, thậm chí cả danh tính—đều có thể được AI sản xuất hàng loạt. Khi mọi thứ đều có thể bị làm giả, điều gì sẽ trở nên khan hiếm?
Cuối cùng, tất cả những câu hỏi này đều dẫn tới cùng một đáp án: một tầng dữ liệu công khai, bền vững và bất biến. Và một bản ghi không thể bị thay đổi chính xác là thứ Ethereum làm tốt nhất.
Trong hai năm qua, những chỉ trích nhắm vào Ethereum có thể quy về một câu hỏi duy nhất: “Điều gì trên Ethereum là điều mà đối thủ không thể thay thế?”
Giờ đây, nhìn lại, Vitalik chưa trả lời trực diện câu hỏi này.
Tuy nhiên, trong năm qua, Quỹ Ethereum đã thực hiện một số việc ít được chú ý: thành lập đội ngũ chuyên về quyền riêng tư gồm 50 người, xây dựng cụm nghiên cứu quyền riêng tư với gần 50 thành viên, ra mắt khuôn khổ quyền riêng tư Kohaku, bổ nhiệm người phụ trách mảng AI riêng biệt; và trong lộ trình phát triển năm 2026, ưu tiên hàng đầu được đặt lên hai mục tiêu: quyền riêng tư cấp tổ chức và xác nhận giao dịch nhanh hơn.
Nhìn lại khối lượng nội dung dày đặc Vitalik đăng tải trong tháng qua, hầu hết đều xoay quanh vấn đề quyền riêng tư và hiệu suất của Ethereum trong bối cảnh AI.
Theo tôi, Vitalik đang đặt cược vào một điều: AI càng mạnh mẽ, nhu cầu về hạ tầng bảo vệ quyền riêng tư và xác minh càng trở nên cấp thiết. Việc Ethereum có thể đáp ứng được nhu cầu này hay không là chuyện khác, nhưng rõ ràng anh ấy đã chọn đúng bàn cược.
ETH vẫn đang dao động quanh mức 2.000. Phần lớn người dùng vẫn chưa thực sự quan tâm đến những gì anh ấy đang nói gần đây.
Nhưng có thể vài năm sau nhìn lại, chính thời điểm này mới là điều đáng để quan tâm.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
