a16z: Cơ hội thực sự của stablecoin không nằm ở việc thay thế mà ở việc lấp đầy khoảng trống
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
a16z: Cơ hội thực sự của stablecoin không nằm ở việc thay thế mà ở việc lấp đầy khoảng trống
Cơ hội của stablecoin nằm ở những thương gia chưa xuất hiện.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Noah Levine, Đối tác đầu tư tại a16z
Biên dịch: Saoirse, Foresight News
Vài tuần trước, một bài viết do Citrini Research công bố khẳng định rằng stablecoin sẽ bỏ qua Visa và Mastercard, dẫn đến việc cổ phiếu của các tổ chức thẻ này sụt giảm mạnh. Cộng đồng tiền mã hóa đã hoan nghênh rộng rãi lập luận này.
Lập luận này nghe có vẻ rõ ràng: các agent AI sẽ tối ưu hóa từng giao dịch, trong khi phí xử lý là một dạng “thuế”, và stablecoin có thể tránh được khoản phí này.
Tôi dành phần lớn thời gian làm việc trong lĩnh vực tiền mã hóa và cũng rất mong điều này là đúng — nhưng thực tế phần lớn lập luận này là sai.
Không phải vì stablecoin không quan trọng, mà bởi cơ hội thực sự không nằm ở việc thay thế thẻ ngân hàng, mà ở chỗ phục vụ những thương gia chưa thể tiếp cận hệ thống thanh toán thẻ truyền thống.
Thẻ ngân hàng sẽ chiếm phần lớn thị trường
Lập luận của Citrini dựa trên một giả định: các agent AI — vốn không bị ràng buộc bởi thói quen con người — sẽ chủ động loại bỏ phí của các tổ chức thẻ.
Nhưng thẻ ngân hàng không chỉ đơn thuần là công cụ chuyển tiền. Chúng cung cấp tín dụng không cần tài sản đảm bảo, xác nhận trước (pre-authorization) cho các giao dịch chưa chắc chắn, và bảo vệ người tiêu dùng khỏi gian lận thông qua quyền phản đối (chargeback).
Stablecoin có thể chuyển tiền, nhưng không thể thực hiện được những chức năng còn lại.
Giả sử agent của bạn đặt một phòng khách sạn, nhưng kết quả hoàn toàn khác biệt so với hình ảnh quảng cáo.
Khi dùng thẻ ngân hàng, bạn có thể khiếu nại và đòi lại tiền.
Còn nếu dùng stablecoin, tiền đã gửi đi thì không thể lấy lại được.
82% người Mỹ sở hữu thẻ tín dụng có chương trình ưu đãi (ví dụ như hoàn tiền, tích điểm, dặm bay, điểm khách sạn), và trên toàn cầu có tới 18 tỷ chiếc thẻ đang lưu hành.
Đối với phần lớn giao dịch, người tiêu dùng sẽ không tự nguyện từ bỏ các lợi ích về bảo vệ quyền lợi và tích lũy điểm thưởng để chọn một phương thức thanh toán vừa không mang lại lợi ích nào, vừa không thể đảo ngược.
Phát hiện gian lận còn là một lợi thế vượt trội của các tổ chức thẻ: mạng lưới thẻ có khả năng chạy mô hình phân tích trên hàng tỷ giao dịch mỗi giây.
Hiện tại stablecoin chưa sở hữu bất kỳ lớp chống gian lận quy mô mạng nào có thể sánh ngang.
Thanh toán vi mô thường bị coi là điểm yếu của thẻ ngân hàng, nhưng các tổ chức thẻ đã sớm thích nghi với loại giao dịch không tương xứng này.
Visa đã xử lý hơn 2 tỷ giao dịch vé giao thông bằng cách tổng hợp nhiều lần quẹt thẻ thành một lần thanh toán hàng ngày.
Ngành thẻ chưa bao giờ từ bỏ bất kỳ loại giao dịch nào — thay vào đó, họ luôn phát minh ra các sản phẩm mới để bao phủ chúng.
Một lập luận phản bác khác là: “Agent thì không thể sở hữu thẻ.”
Nhưng bản chất của agent chỉ là một thiết bị mới.
Chiếc điện thoại, đồng hồ hoặc máy tính của bạn đều giữ các token riêng biệt trỏ về cùng một thẻ — giống như Apple Pay.
Chiếc điện thoại chưa từng thực hiện KYC, nó chỉ giữ token của bạn; agent cũng vậy.
Visa đã phát hành hơn 16 tỷ token, và các agent cũng sẽ sử dụng những token này.
Khung thanh toán thương mại thông minh (Smart Commerce Framework) của Visa đang trong giai đoạn thử nghiệm, trong khi Agent Pay của Mastercard đã chính thức triển khai trên toàn nước Mỹ.
Giao thức thanh toán thương mại cho agent do Stripe và OpenAI cùng xây dựng đã được tích hợp vào Etsy, và hơn một triệu chủ cửa hàng Shopify sắp được triển khai.
Kết luận rất rõ ràng:
Đối với các thương gia và người tiêu dùng hiện hữu, thẻ ngân hàng gần như chắc chắn sẽ thống trị lĩnh vực thương mại do agent thực hiện.
Cơ hội của stablecoin nằm ở nơi khác — ở những thương gia chưa xuất hiện.
Những thương gia chưa xuất hiện
Mỗi lần chuyển đổi nền tảng đều tạo ra một loạt thương gia mà hệ thống thanh toán hiện tại không thể phục vụ.
Khi eBay ra đời, các cá nhân bán hàng không thể mở tài khoản thương gia — PayPal đã phục vụ nhóm khách hàng này;
Shopify trong vòng 13 năm đã tăng số lượng thương gia từ 42.000 lên 5,5 triệu;
Khi Stripe thành lập, rất nhiều khách hàng tiềm năng của họ thậm chí còn chưa tồn tại.
Quy luật luôn nhất quán: những người chiến thắng là những bên phục vụ các thương gia mà các “gã khổng lồ” hiện hữu không thể bảo lãnh.
Làn sóng AI sẽ tạo ra nhóm thương gia này nhanh hơn bất kỳ lần chuyển đổi nền tảng nào trước đây.
Chỉ riêng năm ngoái, đã có thêm 36 triệu nhà phát triển mới gia nhập GitHub.
Trong đợt tuyển chọn mùa đông 2025 của Y Combinator (YC), một phần tư các công ty có hơn 95% kho mã nguồn được tạo ra bởi AI.
Trên nền tảng lập trình AI nổi bật Bolt.new, 67% trong số 5 triệu người dùng không phải là nhà phát triển.
Những người hai năm trước còn không thể viết được mã sản xuất (production-grade code) thì nay đã bắt đầu phát hành phần mềm.
Họ vừa là người mua dịch vụ dành cho nhà phát triển, đồng thời cũng trở thành người bán.
Hãy tưởng tượng:
Một nhà phát triển bình thường sử dụng công cụ AI để xây dựng một công cụ hiển thị dữ liệu tài chính của các công ty niêm yết trong vòng 4 giờ. Không có website, không có điều khoản dịch vụ, không có pháp nhân.
Agent của một nhà phát triển khác gọi công cụ này 40.000 lần mỗi tuần, mỗi lần 0,001 USD, tạo ra doanh thu 40 USD. Toàn bộ quá trình diễn ra mà không cần bất kỳ ai nhấn vào trang thanh toán.
Mỗi tuần tôi đều chứng kiến các nhà phát triển tạo ra những công cụ như vậy.
Câu hỏi đầu tiên họ đặt ra luôn là: Tôi thu tiền như thế nào?
Với đa số người, câu trả lời là: Hiện tại, họ không thể thu được tiền.
Các tổ chức thanh toán hiện tại rất khó tiếp nhận những thương gia kiểu này.
Không phải do thiếu công nghệ, mà vì khi chấp thuận một thương gia, tổ chức thanh toán phải chịu rủi ro liên quan.
Nếu thương gia gian lận hoặc gây ra lượng chargeback lớn, tổ chức thanh toán sẽ phải chịu trách nhiệm.
Một công cụ không có website, không có pháp nhân và không có hồ sơ giao dịch gần như không thể vượt qua kiểm tra rủi ro.
Hệ thống đang hoạt động đúng như thiết kế — chỉ có điều nó vốn không được thiết kế cho tình huống này.
Các tổ chức thanh toán dĩ nhiên có thể điều chỉnh — và họ từng làm như vậy trước đây.
Nhưng PayPal đã mất tới 16 năm kể từ khi ra mắt cho đến khi ngành công nghiệp lần đầu ban hành hướng dẫn bảo lãnh dành riêng cho các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán.
Còn những thương gia mới này thì cần thu tiền NGAY BÂY GIỜ.
Đối với họ, việc chấp nhận stablecoin giống như một tiểu thương đường phố chỉ nhận tiền mặt.
Không phải vì tiền mặt tốt hơn, mà vì những thương gia như vậy từ lâu đã rất khó được phê duyệt tư cách chấp nhận thanh toán bằng thẻ ngân hàng.
Trong khoảng trống này, stablecoin là giải pháp khả thi duy nhất hiện nay.
Dù trải nghiệm ví vẫn còn thô kệch và khuôn khổ tuân thủ vẫn đang trong quá trình hình thành, nhưng các giao thức như x402 đã có thể nhúng thanh toán stablecoin trực tiếp vào yêu cầu HTTP:
Không cần tài khoản thương gia, không cần bộ xử lý thanh toán, không cần đăng ký, và không phải chịu trách nhiệm về chargeback.
Những thương gia này không đang lựa chọn giữa stablecoin và thẻ ngân hàng.
Họ đang lựa chọn giữa stablecoin và việc KHÔNG THỂ THU TIỀN.
Mô hình kinh doanh mới sẽ ra đời từ đây
Mọi làn sóng thương gia mới cuối cùng đều sẽ được hệ thống thanh toán truyền thống hấp thụ — lần này cũng rất có khả năng như vậy.
Nhưng thứ tự luôn là: thương gia xuất hiện trước, sau đó hệ thống quản lý rủi ro mới theo kịp.
Trong khoảng thời gian trống giữa hai giai đoạn đó, stablecoin chính là hạ tầng.
- Thẻ ngân hàng phục vụ tất cả các thương gia mà tổ chức thanh toán có thể bảo lãnh;
- Stablecoin phục vụ tất cả các thương gia mà tổ chức thanh toán KHÔNG thể bảo lãnh.
Làn sóng kinh doanh tiếp theo sẽ ra đời chính từ khoảng trống này.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
a16z
