DeFi đang phục hồi, RWA và Bitcoin có thể châm ngòi cho đợt tăng trưởng mới
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
DeFi đang phục hồi, RWA và Bitcoin có thể châm ngòi cho đợt tăng trưởng mới
Mặc dù bị ảnh hưởng bởi biến động giá token, TVL của DeFi hiện tại vào khoảng 60% so với mức cao nhất mọi thời đại, nhưng khối lượng giao dịch hàng ngày đã phục hồi trở lại mức đỉnh trước đó.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 0xPain.sui
Biên dịch: TechFlow
Kết luận: Thị trường DeFi đang phục hồi và duy trì hoạt động tích cực.
Điều gì đang xảy ra với DeFi?
Mặc dù giá trị tài sản khóa tổng (TVL) của DeFi hiện tại chỉ đạt khoảng 60% mức cao nhất mọi thời đại do biến động giá token, nhưng khối lượng giao dịch hàng ngày đã phục hồi về mức đỉnh trước đó, dao động trong khoảng từ 5 đến 15 tỷ USD. Điều này cho thấy hoạt động trên thị trường DeFi đang ấm trở lại.
Theo dữ liệu về địa chỉ hoạt động hàng ngày, tính đến cuối tháng 9 năm 2024, DeFi chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ thị trường tiền mã hóa. Cần lưu ý rằng dữ liệu này có thể bị ảnh hưởng bởi hoạt động của robot.
Xét về doanh thu, lợi nhuận từ các dự án DeFi trong quý II và III năm 2024 đã đạt mức cao mới, vượt xa so với thời kỳ "mùa hè DeFi" năm 2021.
Do đó, có thể kết luận rằng DeFi luôn là một phần thiết yếu của thị trường tiền mã hóa. Tuy nhiên, sự chú ý của thị trường hiện đang chuyển sang các lĩnh vực khác như tiền meme và AI, dẫn đến việc DeFi gần đây nhận được ít sự quan tâm hơn.
Ba cơ hội tiềm năng cho sự bùng nổ của DeFi
1: Lãi suất giảm
Trong hai chu kỳ tăng trưởng vào các giai đoạn 2016-2018 và 2020-2022, DeFi đã bước vào thời kỳ hoàng kim, trùng hợp với thời điểm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm mạnh lãi suất (gần bằng 0). DeFi hưởng lợi theo hai cách:
-
Khi các công cụ đầu tư truyền thống (như trái phiếu kho bạc) mất sức hút, dòng vốn thường đổ dồn vào các kênh sinh lời cao như DeFi.
-
Dòng vốn bên ngoài chảy vào thúc đẩy đầu tư vào các tài sản rủi ro như token tiền mã hóa, làm tăng nhu cầu sinh lời khi nắm giữ các tài sản này.
Ngay cả đến cuối năm 2023, DeFi vẫn tiếp tục tăng trưởng bất chấp môi trường lãi suất cao. Do đó, khi lãi suất bắt đầu giảm, DeFi có tiềm năng tăng trưởng bùng nổ.
2: Dòng vốn chảy vào từ tài sản thực tế (RWA), sàn giao dịch tập trung (CEX) và Bitcoin
2.1 RWA
Nguồn dữ liệu vốn hóa RWA: Binance Research
Tính đến cuối tháng 8 năm 2024, vốn hóa thị trường mảng RWA đã vượt quá 12 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó:
-
Tín dụng tư nhân chiếm khoảng 75%, tương đương 9 tỷ USD. Con số này chỉ bằng 0,9% so với thị trường tín dụng tư nhân truyền thống, cho thấy tiềm năng rất lớn. Các nền tảng hỗ trợ lĩnh vực này gồm có @centrifuge, @maplefinance và @goldfinch_fi.
-
Trái phiếu kho bạc được token hóa chiếm 17%, vốn hóa hơn 2,2 tỷ USD, với các nền tảng liên quan như Ondo, @Securitize (hợp tác với quỹ BUIDL của BlackRock), @FTI_Global, @Hashnote_Labs và @OpenEden_Labs.
Tín dụng tư nhân là hình thức cho vay do các tổ chức tài chính phi ngân hàng cung cấp cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Nhận thấy tiềm năng của thị trường này, @MorphoLabs đã hành động bằng cách hợp tác với hệ thống xác minh KYC của Coinbase để hỗ trợ các cặp vay - mượn như Quỹ Kho bạc Lưu động (LTF) của Centrifuge Anemoy, trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn Midas (mTBILL), và đồng USYC của Hashnote. Vì vậy, việc tích hợp các loại tài sản này vào DeFi trong tương lai gần dường như là xu thế tất yếu.
2.2: Sàn giao dịch tập trung (CEX)
Dòng vốn cũng đang dần dịch chuyển từ các sàn giao dịch tập trung (CEX) sang các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) thông qua giao dịch phái sinh và giao ngay. Theo dữ liệu từ The Block, kể từ cuối năm 2023, thị phần của DEX trong cả hai lĩnh vực này đã tăng đáng kể, riêng giao dịch giao ngay đạt mức cao kỷ lục, vượt quá 15%.
Xét rộng hơn, các sàn giao dịch tập trung cũng đang nỗ lực đưa người dùng từ ngoài chuỗi vào trong chuỗi thông qua các sáng kiến như Appchain L2, ví dụ như Base của Coinbase hay Ink của Kraken…
2.3: Bitcoin
Việc tích hợp BTC với DeFi đang thu hút sự chú ý lớn từ các tổ chức hàng đầu, đặc biệt sau khi @coinbase ra mắt cbBTC do lo ngại về độ an toàn của WBTC. Trong vòng chưa đầy một tháng, vốn hóa cbBTC đã đạt 500 triệu USD, chủ yếu được sử dụng trong các giao thức DeFi trên Ethereum và Base. Nếu xu hướng này tiếp diễn, trong tương lai có thể sẽ có hàng chục tỷ USD BTC chảy vào DeFi.
Tính đến cuối tháng 10 năm 2024, tổng vốn hóa của WBTC và cbBTC chỉ chiếm khoảng 1/1300 tổng vốn hóa Bitcoin, cho thấy nguồn vốn khổng lồ từ tài sản mã hóa lớn nhất này vẫn còn chưa được khai thác.
3: Các mô hình DeFi cũ gần như đã chứng minh được sự phù hợp với thị trường
Phí và cơ chế khuyến khích. Nguồn: Artemis
DeFi luôn là lĩnh vực trọng yếu của thị trường tiền mã hóa, và theo thời gian, các mô hình của nó ngày càng thể hiện rõ sự phù hợp với thị trường. Điều này thể hiện qua nhu cầu sử dụng ổn định, ngay cả khi các khoản thưởng token – tức cơ chế khuyến khích – đang giảm dần. Xu hướng này rõ ràng ở một số dự án hàng đầu như Aave (cho vay - đi vay), Uniswap (sàn giao dịch phi tập trung) và Lido (ủy quyền thanh khoản), nơi phí dịch vụ vẫn duy trì ở mức cao, trong khi giá trị và số lượng token dùng để thưởng cho người dùng đã giảm đều đặn mỗi quý kể từ năm 2021.
So sánh với các xu hướng khác trong thị trường tiền mã hóa, ta có thể thấy:
-
NFT: Khối lượng giao dịch hiện đang ở đáy, không có dấu hiệu phục hồi sau cơn sốt năm 2021-2022 (thời điểm song hành cùng sự tăng trưởng của DeFi).
-
Trò chơi Telegram (ví dụ như dự án Citizen dưới Binance Launchpool): Số người dùng hoạt động hàng ngày (DAU) chỉ tăng lên vào những ngày quan trọng liên quan đến airdrop, và không thể duy trì lượng người dùng ổn định lâu dài.
-
SocialFi: Friendtech sau khó khăn phát triển đã chính thức từ bỏ quyền kiểm soát giao thức, số lượng người dùng và giá NFT của Lens Protocol đều giảm mạnh…
Hai thách thức lớn của DeFi
1: Lãi suất bất ổn và phân mảnh thanh khoản
Như đã đề cập, việc giảm lãi suất của FED là điều kiện cần để thu hút dòng vốn truyền thống (bao gồm cá nhân và tổ chức) vào DeFi tìm kiếm lợi nhuận. Tuy nhiên, tỷ suất sinh lời trong DeFi không ổn định, thường phụ thuộc vào điều kiện thị trường. Ví dụ:
-
Cơ chế của MakerDAO điều chỉnh lãi suất tiết kiệm dựa trên việc giá USDS cao hoặc thấp hơn 1 USD.
-
Lãi suất khi cung cấp thanh khoản trên Uniswap hoặc các sàn DEX khác phụ thuộc vào mức độ hoạt động giao dịch.
-
Lãi suất trên các nền tảng cho vay như Aave chịu ảnh hưởng bởi đường cong do hệ thống quản trị DAO thiết lập và tỷ lệ sử dụng các nhóm thanh khoản.
Hơn nữa, các giao thức DeFi còn đối mặt với tình trạng thanh khoản bị phân mảnh giữa nhiều blockchain khác nhau, dẫn đến biến động lãi suất gia tăng và hiệu quả sử dụng vốn giảm sút, đặc biệt trong bối cảnh tương lai sẽ có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn chuỗi hoạt động.
Khái niệm lớp thanh khoản thống nhất của Aave V4. Nguồn: Aave
Để giải quyết vấn đề này, các dự án DeFi nổi bật đã đề xuất một số giải pháp về thanh khoản thống nhất, chẳng hạn như lớp thanh khoản liên chuỗi của Aave và kế hoạch Superchain mà Uniswap tham gia. Tuy nhiên, những giải pháp này hiện vẫn chưa được triển khai thực tế.
2: Các mô hình mới chưa cho thấy hiệu quả
2.1: DeFi mô-đun
DeFi có thể quay trở lại dưới dạng mô-đun thay vì phụ thuộc vào khai thác thanh khoản. Sự chuyển đổi này có thể do ba ông lớn dẫn dắt: Uniswap, Aave và MakerDAO (hiện gọi là Sky). @SkyEcosystem gần đây đổi tên thành Sky Money và tiếp tục thúc đẩy chiến lược "endgame". @Uniswap dự kiến ra mắt phiên bản V4 vào quý IV năm nay với mô hình mới mang tên Hooks, cho phép người dùng phát triển AMM (market maker tự động) riêng trên nền tảng Uniswap. Phiên bản V4 của @aave cũng dự kiến ra mắt vào đầu quý II năm 2025.
Gần đây, chỉ một vài giao thức nhỏ hơn hoàn thành việc phát triển mô hình mới, như Morpho và Euler. Morpho cho phép các curator tận dụng thanh khoản từ Morpho Vaults để thiết kế thị trường cho vay - đi vay. @eulerfinance đã ra mắt v2 với Ethereum Vault Connector (EVC), tạo kết nối giữa các nhóm vay - mượn trên Euler.
Ở giai đoạn phát triển hiện tại của DeFi, một xu hướng chung là mở rộng loại tài sản thế chấp, từ đó mở ra các ứng dụng mới nhằm tiếp cận và phục vụ các nhóm người dùng mới.
Tuy nhiên, nhìn vào hoạt động của Morpho Labs – đơn vị khởi xướng xu hướng này – chúng ta không thấy sự gia tăng đáng kể về lượng cho vay. → Do đó, DeFi có thể đang chuyển mình sang mô hình mô-đun, nhưng hiệu quả của phương pháp này vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.
2.2: Re-staking
Mặc dù re-staking mới ra mắt vào đầu năm 2024, nhưng giá trị tài sản khóa tổng (TVL) đã đạt 15 tỷ USD, chiếm 5% vốn hóa ETH, trong đó khoảng 10 tỷ USD tập trung tại @eigenlayer trên Ethereum. Tuy nhiên, số lượng AVS (Application-Specific Validation Services) sử dụng re-staking như một lớp kinh tế bảo mật gần như bằng 0. Điều này đặt ra thách thức dài hạn, vì ngoài token dự án, người staking không có nguồn thu nhập ổn định nào, và nếu tình trạng này kéo dài, TVL có nguy cơ giảm mạnh.
2.3: BTCFi
TVL của BTCFi. Nguồn: Báo cáo BTCFi của Coinmarketcap
Ngoài việc đưa BTC vào hệ sinh thái DeFi thông qua WBTC hoặc cbBTC, ý tưởng xây dựng một hệ sinh thái độc lập dành riêng cho Bitcoin cũng đã hình thành và chủ yếu phát triển trên các sidechain như Stacks và Merlin. Mặc dù khái niệm này đã tồn tại từ năm 2021 (kèm theo việc ra mắt mainnet của Stacks), nhưng TVL của nó vẫn còn khá nhỏ, chỉ khoảng 1 tỷ USD. Lý do có thể là vì các dự án này:
-
Không thể hiện rõ đặc tính riêng biệt của Bitcoin L1 như Ordinals hay Runes, mà giống như bản sao của Ethereum.
-
Không được coi hoàn toàn là các dự án "nguyên bản", vì chúng chỉ sử dụng BTC như một tài sản, thiếu liên kết chặt chẽ với Bitcoin L1.
DeFi luôn là lĩnh vực tăng trưởng quan trọng trong thị trường tiền mã hóa. Theo thời gian, các mô hình DeFi cũ đã chứng minh được khả năng thích nghi với thị trường. Trong tương lai gần, dòng vốn từ thị trường truyền thống, tài sản thực tế (RWA), sàn giao dịch tập trung (CEX) và Bitcoin có thể chảy vào DeFi, có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ lĩnh vực này.
Hiện tại, sự phát triển của các mô hình DeFi mới vẫn chưa rõ ràng và hiệu quả còn hạn chế, chủ yếu vẫn dựa vào các mô hình cũ, điều này phần nào kìm hãm động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể kỳ vọng vào các giải pháp trong giai đoạn tới, như DeFi mô-đun, thanh khoản liên chuỗi, hoặc thậm chí là cơ chế chuyển đổi phí của các giao thức DeFi hàng đầu. Một khi dòng vốn được kích hoạt và các mô hình mới thể hiện được nhu cầu thị trường, DeFi có tiềm năng đạt mức tăng trưởng chưa từng có.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@0xPain__
