TechFlow
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
TechFlow
Bài viết này sẽ điểm lại và hệ thống hóa các đợt phân nhánh cứng quan trọng cũng như các nâng cấp trong lịch sử Ethereum, đồng thời giới thiệu những thay đổi có thể xảy ra từ nâng cấp Cancun.
Chuyên sâu báo cáo Web3Cho đến nay, công nghệ blockchain vẫn có thể được xem là một công nghệ mới mẻ. Mặc dù những khái niệm cơ bản liên quan đến blockchain (như mật mã học, phi tập trung, mạng ngang hàng và giao dịch) đã được nghiên cứu trong nhiều thập kỷ, nhưng phải đến khi Bitcoin ra đời vào năm 2008, người ta mới tin rằng các khái niệm này thực sự có thể kết hợp lại với nhau để tạo ra sản phẩm sử dụng được. Đặc biệt là Ethereum, mãi đến năm 2015 mới xuất hiện trước công chúng dưới dạng một nền tảng công khai và khả dụng. Dù thời gian phát triển dự kiến và chi tiết cụ thể đã thay đổi, Ethereum vẫn kiên trì theo lộ trình ban đầu, liên tục nâng cấp giao thức nhằm đảm bảo cải thiện tính khả dụng, an toàn, chức năng cũng như mức độ phi tập trung.
Năm nay, Ethereum dự kiến sẽ thực hiện hai đợt nâng cấp quan trọng theo kế hoạch: nâng cấp Shanghai đã hoàn thành vào ngày 12 tháng 4, và nâng cấp Cancun dự kiến diễn ra vào quý IV. Theo tài liệu chính thức của Ethereum, kể từ khi whitepaper được công bố năm 2013 đến nay, đã có tổng cộng 24 cột mốc quan trọng, phần lớn là các đợt fork nâng cấp, trong đó có 12 lần nâng cấp nổi bật. Bài viết này sẽ điểm lại và hệ thống hóa các hard fork và nâng cấp quan trọng trong lịch sử Ethereum, đồng thời giới thiệu những thay đổi mà nâng cấp Cancun có thể mang lại.
Nâng cấp Frontier - 30 tháng 7 năm 2015
Ngày 30 tháng 7 năm 2015 là ngày khối genesis của Ethereum được tạo ra, cũng là ngày bắt đầu giai đoạn đầu tiên của Ethereum. Việc ra mắt Frontier đánh dấu sự khởi động chính thức của mạng lưới blockchain Ethereum. Giai đoạn này chủ yếu hướng đến các nhà phát triển blockchain; các nút tham gia bằng hình thức đào; giai đoạn này đã hỗ trợ tải lên hợp đồng thông minh.
Frontier bao gồm các đặc điểm chính sau:
Phần thưởng khối: Khi các thợ đào thành công đào được một khối trên blockchain Ethereum, họ sẽ nhận được phần thưởng bằng ETH. Trong giai đoạn Frontier, phần thưởng cho mỗi khối là 5 ETH.
Gas: Trong giai đoạn đầu sau khi Frontier ra mắt, giới hạn gas mỗi khối được lập trình cứng ở mức 5000 gas. Điều này đơn giản có nghĩa là mạng lưới sẽ không có nhiều hoạt động. Cách làm này tạo ra một khoảng thời gian đệm để các thợ đào bắt đầu làm việc trên Ethereum và người dùng sớm cài đặt client. Vài ngày sau, giới hạn gas này tự động được dỡ bỏ, mạng lưới có thể bắt đầu xử lý giao dịch và hợp đồng thông minh theo kế hoạch.
Hợp đồng Canary: Hợp đồng này dùng để cảnh báo người dùng về các chuỗi đang bị tấn công hoặc dễ bị tấn công. Giá trị của hợp đồng Canary được đặt là 0 hoặc 1. Nếu hợp đồng được đặt giá trị 1, client có thể nhận diện đây là một chuỗi lỗi và tránh đào trên chuỗi vô hiệu này. Về bản chất, các chức năng của hợp đồng Canary cho phép đội ngũ phát triển cốt lõi của Ethereum tạm dừng hoạt động mạng khi có sự cố. Trong giai đoạn đầu của Ethereum, hợp đồng Canary là một cơ chế bảo vệ cực kỳ tập trung nhưng không thể thiếu.
Tính khả dụng: Mọi thao tác của nhà phát triển đều được thực hiện qua dòng lệnh vì chưa có giao diện đồ họa. Toàn bộ mạng lưới đã khả dụng, nhưng giao diện người dùng rất thô sơ, chỉ những người am hiểu và có kinh nghiệm vận hành Ethereum mới có thể sử dụng.
Phiên bản Frontier đã giới hạn cứng mỗi khối ở mức 5000 Gas, sau đó trong đợt nâng cấp Frontier Thawing hai tháng sau, giới hạn 5000 Gas này đã được gỡ bỏ, đồng thời giá gas mặc định được thiết lập ở mức 50 gwei. Cũng trong lần nâng cấp này, "difficulty bomb" (quả bom khó khăn) được đưa vào nhằm mục đích cung cấp cơ chế chuyển đổi mạng từ PoW sang PoS. Khi sức mạnh tính toán quá cao khiến thợ đào không thể đào ra khối nào, sẽ là thời điểm thích hợp nhất để mạng chuyển sang PoS. Có thể nói, ngay từ giai đoạn đầu của Ethereum, kế hoạch chuyển sang PoS đã được tính đến.
Từ đây, Ethereum chính thức bước vào thời đại đào PoW gần như khả dụng, lúc này giá Ethereum là 1,24 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp Homestead - 14 tháng 3 năm 2016
Nâng cấp Homestead là phiên bản thứ hai chính thức của Ethereum, là hard fork đầu tiên của Ethereum và cũng là ngày bắt đầu giai đoạn thứ hai trong lộ trình. Tính năng quan trọng nhất trong phiên bản này là tối ưu hóa hợp đồng thông minh và giới thiệu mã nguồn mới cho ngôn ngữ hợp đồng thông minh Solidity. Ngoài ra, ví máy tính để bàn Mist cũng được phát hành trong phiên bản này, cho phép người dùng sở hữu/giao dịch ETH và viết/deploy hợp đồng thông minh. Sau này, dự án Mist đã được thông báo ngừng hoạt động vào đầu năm 2019.
Nâng cấp Homestead là một trong những đề xuất cải tiến Ethereum (EIP) đầu tiên được thực hiện, bao gồm 3 EIP: 2, 7, 8: EIP-2: Tăng chi phí tạo hợp đồng thông minh thông qua giao dịch từ 21.000 Gas lên 53.000 Gas. Trước đó, chi phí tạo hợp đồng thông qua hợp đồng (phương pháp được khuyến nghị) cao hơn so với việc tạo thông qua giao dịch. Việc tăng chi phí gas khi tạo hợp đồng qua giao dịch khiến EIP-2 khuyến khích người dùng quay lại sử dụng phương pháp tạo hợp đồng thông qua hợp đồng.
EIP-7: Thêm hàm mới DELEGATECALL, giúp tái sử dụng mã hiệu quả hơn. Opcode này tương tự CALLCODE, nhưng khác ở chỗ nó truyền người gửi và giá trị từ phạm vi cha sang phạm vi con, tức là cuộc gọi được tạo ra sẽ có cùng người gửi và giá trị với cuộc gọi gốc.
EIP-8: Là một đề xuất cải tiến hướng tới tương lai, đảm bảo tính tương thích ngược cho giao thức mạng devp2p. Cải tiến này đảm bảo tất cả phần mềm client trên mạng Ethereum có thể thích nghi với các nâng cấp giao thức mạng trong tương lai.
Lúc này, giá Ethereum là 12,5 USD mỗi đơn vị.
Hard fork DAO - 20 tháng 7 năm 2016
Ngoài các nâng cấp và hard fork theo kế hoạch của Ethereum, còn có một sự kiện phân nhánh ngoài kế hoạch đáng ghi nhớ. Năm 2016, một dự án tổ chức tự trị phi tập trung tên là The DAO đã huy động được 150 triệu USD thông qua phát hành token. Vào tháng 6, hợp đồng của The DAO bị tin tặc khai thác, khiến hàng chục triệu USD ETH bị đánh cắp bởi một đối tượng chưa xác định. Phần lớn thành viên cộng đồng Ethereum quyết định thực hiện hard fork để phục hồi số ETH bị đánh cắp và vá lỗ hổng. Tuy nhiên, hard fork này không nhận được sự đồng thuận từ toàn bộ cộng đồng; một bộ phận người tham gia tiếp tục khai thác và giao dịch trên chuỗi gốc ban đầu. Chuỗi gốc không phục hồi ETH bị đánh cắp sau đó được gọi là Ethereum Classic (ETC). Từ đây, Ethereum rẽ thành hai mạng là ETH và ETC, đó là lý do tại sao tồn tại hai mạng Ethereum.
Lúc này, giá Ethereum là 12,54 USD mỗi đơn vị.
Metropolis: Nâng cấp Byzantium - 16 tháng 10 năm 2017
Lúc này Ethereum đã trải qua hai cột mốc nâng cấp lớn là Frontier và Homestead, theo kế hoạch bước tiếp theo là nâng cấp Metropolis. Tuy nhiên, nội dung nâng cấp Metropolis khá nhiều nên ban đầu được lên kế hoạch chia thành hai giai đoạn: Byzantium và Constantinople.
Hard fork lần này bao gồm 9 đề xuất cải tiến (EIP 100, 658, 649, 140, 196, 197, 198, 211, 214). Ngoài các cập nhật liên quan đến opcode, hợp đồng thông minh... còn hoãn "difficulty bomb" thêm một năm rưỡi nữa, đồng thời giảm phần thưởng khối từ 5 ETH xuống còn 3 ETH. Trước khi tháo dỡ difficulty bomb, thời gian tạo khối gần đạt 30 giây. Đồng thời bổ sung khả năng gọi không làm thay đổi trạng thái tới các hợp đồng khác; thêm một số phương pháp mật mã để hỗ trợ mở rộng Layer 2 của Ethereum.
Lúc này, giá Ethereum là 334,32 USD mỗi đơn vị.
Metropolis: Nâng cấp Constantinople - 28 tháng 2 năm 2019
Giai đoạn thứ hai của nâng cấp Metropolis, Constantinople, ban đầu dự kiến ra mắt vào giữa tháng 1 năm 2019 tại độ cao khối 7 triệu. Ngày 15 tháng 1, một công ty kiểm toán an ninh độc lập tên là ChainSecurity đã công bố báo cáo chỉ ra rằng một trong năm nâng cấp hệ thống chính sẽ tạo cơ hội cho kẻ tấn công đánh cắp tiền. Trước vấn đề được nêu trong báo cáo, các nhà phát triển cốt lõi Ethereum và các thành viên khác trong cộng đồng đã bỏ phiếu tạm hoãn nâng cấp cho đến khi vấn đề an ninh được giải quyết.
Cuối cùng, Quỹ Ethereum quyết định thực hiện bước cuối cùng của "Metropolis" vào ngày 28 tháng 2 năm 2019, tức là hard fork mang tên "Constantinople", bao gồm 6 cải tiến: Đảm bảo blockchain sẽ không bị đóng băng trước khi triển khai cơ chế làm việc PoS; tối ưu hóa vấn đề chi phí Gas trong Máy ảo Ethereum; thêm khả năng tương tác khi tạo địa chỉ. Điều thú vị là trong lần nâng cấp này còn có một hard fork nhỏ tên là "Petersburg" diễn ra đồng thời, loại bỏ một đề xuất cải tiến (EIP-1283) trước đó trong Constantinople. Trong 5 cập nhật lớn lần này, ngoài các điều chỉnh kỹ thuật, difficulty bomb tiếp tục được hoãn 12 tháng và phần thưởng khối giảm từ 3 ETH xuống còn 2 ETH.
Đồng thời, EIP1014 giới thiệu một lệnh mới CREATE2, cho phép tính toán trước địa chỉ hợp đồng trước khi hợp đồng được deploy chính thức, từ đó đưa khái niệm kênh trạng thái (state channel) tương tự Lightning Network của Bitcoin vào Ethereum, cho phép tính toán trước bên ngoài chuỗi rồi mới deploy hợp đồng tương ứng lên chuỗi để thanh toán.
Lúc này, giá Ethereum là 136,29 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp Istanbul - 8 tháng 12 năm 2019
Kế hoạch Ethereum 2.0 dự kiến khởi động giai đoạn đầu (phase 0) vào năm 2020. Trước khi 2.0 hoàn toàn ra mắt, phần lớn người dùng và nhà phát triển có thể vẫn chủ yếu sử dụng Ethereum 1.X, do đó các bản cập nhật tiếp theo của 1.X cũng rất quan trọng. Hard fork Istanbul lần này được kích hoạt vào ngày 8 tháng 12, bao gồm 6 cải tiến: Tiếp tục tối ưu hóa vấn đề chi phí Gas trong Máy ảo Ethereum; cải thiện khả năng phục hồi trước các cuộc tấn công từ chối dịch vụ phân tán (DDoS); nâng cao hiệu suất của các giải pháp mở rộng Layer 2 dựa trên cơ chế xác minh SNARKs và STARKs; thực hiện khả năng tương tác giữa Ethereum và Zcash; cho phép hợp đồng thông minh Ethereum tích hợp thêm nhiều chức năng sáng tạo.
Vitalik Buterin cho biết, sau nâng cấp này, tốc độ giao dịch mỗi giây (TPS) trung bình sẽ tăng khoảng 5% đến 10%, còn đối với công nghệ Rollup thuộc Layer 2 thì có thể tăng khoảng 4 lần. Lúc này, giá Ethereum là 151,06 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp Muir Glacier - 2 tháng 1 năm 2020
Chỉ chưa đầy một tháng sau khi hoàn thành nâng cấp Istanbul, Ethereum lại thực hiện một đợt nâng cấp khẩn cấp tạm thời. Việc thực hiện hai hard fork trong vòng một tháng là rất hiếm, nguyên nhân là do ngày càng có nhiều người dùng và nhà phát triển phát hiện khoảng cách tạo khối gần đây của Ethereum có xu hướng tăng nhẹ, điều này sẽ dẫn đến việc giảm TPS của mạng. Các nhà phát triển Ethereum đã thảo luận, có người đề xuất thực hiện hard fork mang tên "Muir Glacier" tại độ cao khối 9.200.000 để loại bỏ difficulty bomb, dự kiến xảy ra vào khoảng ngày 31 tháng 12 năm 2019. Theo dữ liệu từ nhóm thảo luận của các nhà phát triển, thời gian tạo khối của Ethereum sẽ tiếp tục tăng trước khi loại bỏ difficulty bomb, đến khoảng ngày 6 tháng 1 có thể đạt mức 25-30 giây.
Lúc này, giá Ethereum là 127,18 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp Berlin - 15 tháng 4 năm 2021
Bắt đầu từ phiên bản này, tên mã của các nâng cấp sẽ tuân theo thứ tự Hội nghị nhà phát triển Ethereum (Devcon), và Devcon đầu tiên (Devcon 0) đã được tổ chức tại Berlin. Trước đó, Ethereum đã lên kế hoạch rất nhiều cải tiến cho nâng cấp Istanbul, nhưng do nhiều nguyên nhân, một số đề xuất cải tiến chưa kịp đưa vào Istanbul sẽ được chuyển sang Berlin. Lần nâng cấp này tối ưu hóa vấn đề chi phí Gas trong Máy ảo Ethereum; đồng thời bổ sung hỗ trợ cho nhiều loại giao dịch khác nhau.
Lúc này, giá Ethereum là 2.454 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp London - 5 tháng 8 năm 2021
Lần nâng cấp này liên quan đến năm đề xuất: EIP-1559, EIP-3198, EIP-3529, EIP-3541 và EIP-3554. Một trong những EIP ảnh hưởng lớn nhất đến Ethereum là EIP-1559, đề xuất này nhằm thay đổi cấu trúc phí giao dịch hiện tại của Ethereum, chia phí giao dịch thành phí cơ sở (basefee) và phí thợ đào, đồng thời đốt cháy một phần phí cơ sở để giảm lượng ETH lưu thông.
Nó trực tiếp thay đổi mô hình kinh tế của Ethereum. Trước đây, việc đóng gói khối theo cơ chế đấu giá, ai trả gas cao hơn sẽ được ưu tiên và toàn bộ phí gas sẽ về tay thợ đào. EIP-1559 chia phí gas thành hai phần: một phần về tay thợ đào, phần còn lại bị đốt cháy, từ đó đưa Ethereum bước vào kỷ nguyên giảm phát.
Lúc này, giá Ethereum là 2.621 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp Paris (The Merge) - 15 tháng 9 năm 2022
Lần nâng cấp này (hợp nhất) là nâng cấp trực tiếp sửa đổi lớp thực thi và lớp đồng thuận của Ethereum, là bước nâng cấp quan trọng để chuyển mạng chính Ethereum từ cơ chế đồng thuận PoW sang PoS. Nâng cấp này mang lại một số thay đổi về quy tắc mạng Ethereum, cụ thể như sau:
Thay đổi nút xác thực: Các nút thợ đào cũ sẽ được thay thế bằng các nút xác thực. Nút xác thực cần đặt cọc 32 ETH và chạy phần mềm tương ứng để tham gia xác thực mạng và đóng gói khối.
Thay đổi phần thưởng tạo khối: Phần thưởng tạo khối cũ sẽ bị hủy bỏ, thay vào đó là thu nhập từ phí giao dịch.
Thay đổi cơ chế phí giao dịch: Trong phiên bản mới, phí giao dịch sẽ được thanh toán trực tiếp cho các nút xác thực, chứ không phải cho Quỹ Ethereum.
Cải thiện cơ chế phí giao dịch động: Phiên bản mới bổ sung tính năng "EIP-1559", có thể điều chỉnh động giá phí giao dịch, giúp người dùng hoàn tất giao dịch nhanh hơn và giảm phí cao quá mức.
Tối ưu hóa cách lưu trữ trạng thái: Phiên bản mới áp dụng công nghệ "Rollups", lưu trữ lượng lớn dữ liệu trên sidechain và tổng hợp lên chuỗi chính, từ đó giảm gánh nặng cho chuỗi chính, nâng cao hiệu quả và khả năng mở rộng của toàn hệ thống.
Cải thiện cách thực thi hợp đồng: Phiên bản mới bổ sung máy ảo "EVM 384", có thể nâng cao hiệu quả và độ an toàn khi thực thi hợp đồng.
Nhìn chung, nâng cấp Paris của Ethereum thông qua việc cải tiến cơ chế đồng thuận, tối ưu hóa cơ chế phí giao dịch, cải thiện cách lưu trữ trạng thái, nâng cao hiệu quả thực thi hợp đồng... đã cải thiện đáng kể khả năng mở rộng và hiệu suất của mạng Ethereum.
Lúc này, giá Ethereum là 1.472 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp Shanghai - 12 tháng 4 năm 2023
Nâng cấp Shanghai sẽ là đợt nâng cấp lớn đầu tiên của mạng Ethereum sau khi hoàn thành hợp nhất, cũng là một cột mốc quan trọng trong lộ trình Ethereum. Những thay đổi chính gồm 3 điểm:
-
Nâng cấp Shanghai mở khóa chức năng rút ETH đã stake trên Ethereum. Điều này không chỉ có lợi cho duy trì sức sống của mạng Ethereum, mà còn có lợi cho phát triển bền vững trong tương lai, tiếp tục thu hút thêm nhiều nút xác thực tham gia mạng Ethereum.
-
Giảm phí Gas cho các giải pháp Layer-2 chạy trên blockchain Ethereum, điều này phần nào giúp Ethereum trở nên nhanh hơn, rẻ hơn. Nâng cấp Shanghai sẽ tiếp tục tối ưu hóa phí Gas cho các giao dịch trên Ethereum.
-
Với tư cách là mạng blockchain lớn nhất hỗ trợ hợp đồng thông minh, nâng cấp Shanghai sẽ giúp Ethereum duy trì vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực này thông qua việc giới thiệu EOF (EVM Object Format).
Lúc này, giá Ethereum là 1.917 USD mỗi đơn vị.
Nâng cấp Cancun - Quý IV năm 2023 (dự kiến)
Nâng cấp Cancun là đợt nâng cấp bổ sung cho blockchain ETH sau nâng cấp Shanghai, với EIP-4844 và có thể cả EIP-6969, chủ yếu nhằm thúc đẩy mục tiêu giảm chi phí và tăng tốc độ cho L2 Ethereum: Khi đó, tốc độ Layer 2 của Ethereum có thể tăng gấp 10 lần, thậm chí có cơ hội tăng đến 100 lần với chi phí thấp hơn.
Phí trên Layer 1 của Ethereum luôn ở mức cao, đòi hỏi các cải tiến cần thiết để giảm chi phí vận hành tổng thể. Hiện tại, các giải pháp mở rộng trên Ethereum chủ yếu là Rollups thuộc Layer 2. Rollups thực sự giúp người dùng tiết kiệm nhiều Gas Fee, ví dụ như dự án tiêu biểu Optimism, chi phí Gas Fee thông thường chỉ khoảng 0,001 gwei, thấp hơn rất nhiều so với chi phí thông thường trên mạng chính Layer 1 của Ethereum; Giải pháp ZK Rollups có hiệu suất nén dữ liệu tốt hơn, không cần chứa dữ liệu chữ ký, chi phí thấp hơn, thậm chí có thể giảm xuống còn một phần trăm so với mạng chính Layer 1 của Ethereum. Tuy nhiên, đối với đông đảo người dùng hơn, dù đã qua giải pháp Rollups, Gas Fee vẫn là gánh nặng tương đối đắt đỏ. Ngoài ra, hiệu suất xử lý giao dịch song song của Ethereum vẫn còn thấp, mỗi giây chỉ xử lý được tối đa vài chục giao dịch, những điều này đều cần các giải pháp cải tiến mới để nâng cao khả năng mở rộng.
Sharding (phân mảnh) là một phương pháp cải tiến mạnh mẽ để giải quyết các vấn đề trên, nhưng hiện tại Ethereum chưa thể triển khai. Việc đề xuất kịp thời EIP-4844 đã tìm ra một giải pháp dung hòa phù hợp với tình trạng hiện tại của Ethereum giữa nhu cầu giải quyết và việc triển khai nâng cấp sharding, đặt nền tảng kỹ thuật ban đầu cho việc thực hiện sharding dữ liệu toàn diện trong tương lai của Ethereum. Do đó, EIP-4844 còn được gọi là "Proto-danksharding".
EIP-4844 giới thiệu một loại giao dịch mới cho Ethereum, có thể lưu trữ dữ liệu với chi phí rẻ hơn trong một không gian gọi là Blob, từ đó dữ liệu trước đây Layer 2 lưu trữ trên Layer 1 có thể chuyển sang lưu trữ trong Blob, giảm mạnh chi phí cho Layer 2.
Ngoài EIP-4844 được chú ý, các đề xuất cải tiến đã xác định sẽ triển khai trong lần nâng cấp Cancun còn bao gồm:
EIP-1153: Thêm opcode lưu trữ tạm thời (Transient Storage Opcodes). Lưu trữ tạm thời là giải pháp chuyên dùng để giải quyết vấn đề giao tiếp trong nội bộ khối.
EIP-6780: Sửa đổi chức năng opcode SELFDESTRUCT, chuẩn bị cho việc ứng dụng cấu trúc Verkle Tree trên Ethereum trong tương lai.
Ngoài ETH, một số dự án đáng chú ý trong đợt nâng cấp Cancun:
Layer 2
Người hưởng lợi lớn nhất từ nâng cấp Cancun chắc chắn là Layer 2. Arbitrum và Optimism, với lợi thế đi đầu và là đầu tàu L2, đáng được quan tâm; đồng thời các ứng dụng đầu ngành trong hệ sinh thái Arbitrum như GMX, RDNT, Magic cũng sẽ được hưởng lợi khi L2 bùng nổ. Ngoài ra, các dự án như Metis xây dựng và cải tiến trên Optimistic Rollup, hay Boba Network mô phỏng Optimism cũng có tiềm năng hưởng lợi từ đợt nâng cấp này.
ZK-Rollups
zkRollup với tư cách là giải pháp được giới chuyên môn đánh giá cao hơn, cũng có tiềm năng tỏa sáng cùng nâng cấp Cancun. zkSync, StarkNet và Scroll là ba dự án nổi tiếng nhất trong lĩnh vực này; cả ba dự án hiện chưa phát hành token nhưng tiềm năng không thể xem thường.
zkSync là giải pháp mở rộng dựa trên kiến trúc ZK-Rollup do Matter Labs phát triển. Bao gồm mạng chính 1.0 tập trung vào thanh toán và mạng thử nghiệm 2.0 tương thích hoàn toàn với EVM. Gần đây zkSync còn nâng cấp cổng vào 2.0, hỗ trợ sử dụng bất kỳ token nào để thanh toán phí mạng, nâng cao đáng kể tính linh hoạt cho người dùng.
Starknet là một Validity-Rollup phi tập trung, hoạt động như L2 trên Ethereum, cho phép mọi ứng dụng có thể mở rộng quy mô lớn mà không ảnh hưởng đến khả năng kết hợp và độ an toàn của Ethereum.
Scroll là một zkRollup dựa trên zkEVM trên Ethereum, với tư cách là giải pháp L2 nhằm giải quyết vấn đề tắc nghẽn của Ethereum.
Khác
Ngoài hai nhóm lớn trên, nâng cấp Cancun còn mang lại lợi ích cho các loại dự án tập trung khác. Bao gồm các giao thức liên chuỗi có chức năng tương tự L2; do dữ liệu Blob chỉ được lưu trữ trong thời gian ngắn, sẽ có lợi cho các dự án lớp khả dụng dữ liệu. Đại diện tiêu biểu gồm: Layerzero là giao thức liên chuỗi hot nhất hiện nay. Đây là một giao thức truyền thông liên chuỗi, có thể truyền "thông tin" trên một chuỗi đến chuỗi khác, thông qua việc triển khai một loạt hợp đồng thông minh (Endpoints) trên chuỗi để cung cấp dịch vụ truyền thông liên chuỗi phi tập trung.
Celestia là một dự án lớp khả dụng dữ liệu. Dựa trên kiến trúc Cosmos, cung cấp lớp dữ liệu và lớp đồng thuận cho các L1 và L2 khác, xây dựng blockchain mô-đun. Nguyên lý giống với phương án sharding của Ethereum, có thể giảm đáng kể "chi phí lưu trữ dữ liệu" - nút thắt hiện tại của phí giao dịch Rollup.
Kèm theo việc triển khai EIP-4844, L2 sẽ cạnh tranh tốt hơn so với các L1 khác, triển vọng phát triển trong tương lai cũng lớn hơn. Ngoài việc giảm mạnh chi phí giao dịch L2, EIP-4844 còn tạo nền tảng tốt cho việc ứng dụng Danksharding trong tương lai, để dễ dàng thực hiện sharding dữ liệu trong tương lai. Chi phí giao dịch thấp hơn, trải nghiệm giao dịch tốt hơn, thậm chí thúc đẩy ra đời nhiều trường hợp sử dụng mới, nâng cấp Cancun sẽ trở thành bước ngoặt cho L2 của Ethereum.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@TrendX_official
