Web3: Giải quyết vấn đề niềm tin bằng toán học
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Web3: Giải quyết vấn đề niềm tin bằng toán học
Công nghệ blockchain đã mở ra một mạng lưới mới: một mạng kinh tế phi tập trung, nơi những người lạ có thể giao dịch tiền tệ, tài sản và dữ liệu có giá trị với nhau.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: gillesdc
Biên dịch: TechFlow
Liệu những người trong lĩnh vực tiền mã hóa có đang bỏ lỡ cơ hội lớn tiếp theo? Họ sẽ mất tất cả vào một kế hoạch làm giàu nhanh chóng mới nhất?
Đối với người ngoài, tiền mã hóa trông giống như một sòng bạc. Nhưng cơ chế của nó tiết lộ điều gì đó hấp dẫn hơn nhiều: blockchain.
Vấn đề đặt ra là, bạn tin tưởng vào cái gì hơn?
1) Các tổ chức như ngân hàng và chính phủ.
2) Các nền tảng internet như Facebook và Uber.
3) Toán học
Dưới đây là một ví dụ đã từng xảy ra.
Khi các tổ chức cho phép hai người xa lạ làm việc với nhau thông qua bên thứ ba đáng tin cậy, xã hội loài người lần đầu tiên được thống nhất. Sau đó, internet thay thế trung gian bằng các nền tảng kỹ thuật số độc quyền. Ngày nay, blockchain sử dụng mật mã để loại bỏ hoàn toàn trung gian. Thông qua mã nguồn, họ mở khóa mạng kinh tế tự trị, loại bỏ những nhà cai trị lỗi thời và khiến kẻ lừa đảo không thể ẩn náu.
Các mạng blockchain mang đến một "mạng internet mới": web3.
Bài viết này giúp bạn hiểu rõ về web3, giải thích:
1) Web3 là gì và tại sao nó quan trọng
2) Mối liên hệ giữa tiền mã hóa như Bitcoin và ETH với web3
3) Web3 có ý nghĩa gì đối với bạn
4) Cách bắt đầu sử dụng web3
5) Các ứng dụng thực tiễn của web3: DeFi, NFTs, DAOs, token xã hội, chơi để kiếm tiền (play-to-earn), metaverse
Đây là một nỗ lực suy nghĩ sâu sắc nhằm vén màn cách blockchain có thể trở thành công cụ xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
Lịch sử ngắn gọn về web
Internet ban đầu do chính phủ Mỹ phát minh vào những năm 1970, nhằm bảo vệ vũ khí hạt nhân khỏi bị tấn công mạng.
Họ nhận ra rằng trong thời kỳ đỉnh cao Chiến tranh Lạnh, nguy cơ rất lớn nếu chỉ một máy tính điều khiển toàn bộ tên lửa. Vì vậy, họ đã xây dựng một mạng lưới phi tập trung gồm nhiều máy tính.
Điều này có nghĩa là ngay cả khi Liên Xô phát động cuộc tấn công mạng, Mỹ vẫn giữ được một phần trong thỏa thuận "phá hủy lẫn nhau chắc chắn".
Web1
Năm 1990, internet là một loạt máy tính kết nối với nhau. Web là ứng dụng đầu tiên do Tim Berners Lee tạo ra.
Web1 là một cơ sở dữ liệu khổng lồ với hệ thống "thông tin siêu liên kết", tập hợp thông tin từ mọi máy tính trên mạng, người dùng duyệt bằng cách nhấn vào văn bản và hình ảnh có liên kết.
Nghe có vẻ quen thuộc không?
30 năm sau, 3 tỷ người dùng kết nối vào một mạng lớn hơn, nhanh hơn, phổ biến hơn, được vận hành bởi các trung tâm dữ liệu khổng lồ. Cách thức nhấn chuột về cơ bản vẫn không đổi.
Ban đầu, mạng là công cụ chuyên biệt, gần như chỉ do học giả sử dụng. Năm năm sau, nhờ sự xuất hiện của các trình duyệt như Mosaic và Microsoft Internet Explorer, internet được áp dụng rộng rãi.
Đó là thời kỳ tuyệt vời để lướt web. Bạn bấm vào một trang. Tải xuống một bức ảnh mất cả năm trời. Altavista là công cụ tìm kiếm mặc định. Chưa ai nghĩ tới thiết kế trang web.
Web1 là:
Phi tập trung - Được vận hành bởi máy tính thông thường của người dùng bình thường.
Mã nguồn mở - Bất kỳ ai cũng có thể xây dựng trên web.
Chỉ đọc - Đăng nội dung cần một số kỹ năng kỹ thuật, vì vậy hầu hết người dùng đều là người đọc.
Cơ sở hạ tầng phi tập trung của Web1 tượng trưng cho tinh thần nguyên bản. Bất kỳ ai cũng có thể đăng bất kỳ loại thông tin nào đến bất kỳ ai khác trên thế giới mà không cần sự chấp thuận của bên trung tâm.
Web2
10 năm sau, miền Tây hoang dã bị chiếm lĩnh bởi những người chiến thắng như YouTube, Facebook và Twitter, thu hút lượng lớn người dùng và nhân tài.
Lần đầu tiên, bất kỳ ai cũng có thể đăng thông tin trực tuyến. Rào cản dần biến mất, người dùng và mức độ sử dụng tăng vọt. Internet mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.
Sau đó, ba chuyển biến lớn đã định hình nên web2 ngày nay:
Di động: Điện thoại thông minh biến chúng ta từ làm việc vài giờ mỗi ngày trên máy tính để bàn sang trạng thái "luôn luôn kết nối". Ứng dụng và thông báo chi phối cuộc sống của chúng ta.
Mạng xã hội: Friendster, MySpace và Facebook cho phép chúng ta thể hiện khuôn mặt thật, chấm dứt ẩn danh, giúp việc tạo, chia sẻ, tương tác và đề xuất trở nên dễ dàng. Chúng ta chia sẻ ảnh với bạn bè, và cũng có thể "đi xe" cùng người lạ.
Điện toán đám mây: Amazon, Google và Microsoft làm cho việc xây dựng trên mạng trở nên rẻ tiền. Giờ đây, bạn không cần phải mua và duy trì cơ sở hạ tầng phần cứng đắt đỏ, vì bạn có thể thuê chúng từ các trung tâm dữ liệu lớn khắp nơi trên thế giới với chi phí thấp.
Internet đã trở nên tập trung hóa. Nó về cơ bản là một tập hợp các hệ thống khép kín tương tác với nhau.
Các công ty công nghệ lớn đang vắt kiệt bạn
Khi chúng ta đột nhiên tiếp xúc với quá nhiều người, ý tưởng và công nghệ vượt xa khả năng xử lý của não bộ, các nền tảng trung tâm bùng nổ như đám mây nấm, tích tụ hiệu ứng mạng thành sức mạnh độc quyền.
Khi mạng càng có thêm người dùng, giá trị của mạng sẽ tăng lên theo cấp số nhân. Bạn tham gia WhatsApp để nói chuyện với bạn bè. Mẹ bạn tham gia WhatsApp để nói chuyện với bạn. Bố bạn tham gia WhatsApp để nói chuyện với mẹ bạn. Một cách vô thức, toàn thế giới đều dùng WhatsApp. Bạn không thể thiếu nó.
Vào tháng 2 năm 2021, WhatsApp thay đổi quy tắc bảo mật của mình, tuyên bố "chấp nhận hoặc từ bỏ": họ sẽ thu thập thêm dữ liệu người dùng để kiếm lợi nhuận. Hàng triệu người tuyên bố họ không muốn dùng nữa, nhưng rất ít người thực sự ngừng hoàn toàn. Bởi vì bạn vẫn muốn nói chuyện với mẹ, và mẹ cũng muốn nói chuyện với bố.
Trong kỷ nguyên kỹ thuật số, giá trị khách hàng phụ thuộc trực tiếp vào quy mô mạng. Thiếu người dùng, các công ty khởi nghiệp không thể cạnh tranh. Truyền thông, nhà phát triển và người sáng tạo không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận hiện thực. Sức hút của mạng quá lớn.
Chúng ta trả giá không phải bằng tiền, mà bằng dữ liệu cá nhân và nội dung. Dữ liệu bị khai thác, bán đi và đưa ngược lại vào các thuật toán bí mật để thu hút sự chú ý, khiến chúng ta phải trả giá nhiều hơn. Tất cả đều diễn ra dưới lớp vỏ "miễn phí" và "cải thiện trải nghiệm người dùng".
Sự thể hiện bản thân của bạn = Giá trị vốn hóa thị trường của họ.
Google, Apple, Facebook, Amazon (GAFA) kiểm soát cuộc trò chuyện, tìm kiếm, nội dung, truyền thông và dữ liệu của chúng ta. Diễn đàn mở đã trở thành khu vườn có tường rào. Internet ngày nay là một dạng độc tài nhóm nhỏ.
Tại sao web2 lại tệ đến vậy?
Chúng ta cần một loại internet mới vì internet hiện tại đã hỏng, vấn đề này liên quan đến nhiều yếu tố.
Kinh tế chú ý
Ban đầu, mạng không thể trao đổi giá trị. Mọi người không mặn mà với việc dùng thẻ tín dụng trực tuyến. Do đó, mô hình kinh doanh mặc định trở thành thu hút người dùng bằng thứ miễn phí, rồi bán quảng cáo để lấy sự chú ý của họ.
Sự chú ý trở thành tiền tệ bản địa của internet. Các trang web tranh giành sự chú ý bằng nội dung vòng lặp và tiêu đề do thuật toán tạo ra, bạn không thể dừng việc phát nội dung vòng lặp, cũng không thể ngừng nhấp vào các tiêu đề.
Nuôi dưỡng sự chú ý không phải là điều gì mới. Trách nhiệm của truyền thông là giữ cho bạn tập trung. Điều thực sự khiến bạn biết rằng bạn cần tắt TV và hành động trong thế giới thực. Nhưng xem TV ít nhất giúp chúng ta đồng bộ trong cùng một vòng lặp quan điểm tự duy trì.
Trên web2, mỗi người chúng ta được cung cấp nội dung kích thích mạnh mẽ nhất đối với cá tính riêng. Những ý kiến khác biệt trở thành những sự thật khác nhau. Khi thế giới ảo của bạn xung đột với tôi, cổ phiếu Facebook lại tăng. Xung đột càng gay gắt, lợi nhuận càng cao. Mạng xã hội kết nối thế giới, rồi lại phá vỡ nó. Vì điều đó có lợi cho kinh doanh.
Khi lượt nhấp bằng doanh thu, con người thiếu động lực để nói sự thật. Kết quả là tràn lan "mồi nhử nhấp chuột", thông tin sai lệch, tin tức giả, trình chặn quảng cáo và trình chặn trình chặn quảng cáo.
Internet không phải là của riêng ai
Các nền tảng sở hữu mọi nội dung bạn tạo trực tuyến, bao gồm dữ liệu hồ sơ bạn điền, dữ liệu hành vi bạn tạo ra và hình ảnh, video, bài hát, cập nhật trạng thái và bình luận bạn tải lên. Mọi sản phẩm bạn tạo ra trên nền tảng đều là tài sản của nền tảng.
Không hề phóng đại: Mỗi khi bạn tải nội dung lên một nền tảng internet, tệp đó sẽ được sao chép vào máy chủ của họ, quyền sở hữu chuyển sang công ty. Nó trở thành nguyên liệu thô cho các thuật toán thu hút nhà quảng cáo trả tiền. Bạn gieo trồng, nền tảng thu hoạch.
Tất nhiên, bạn cũng nhận được phần thưởng. Nếu không, sự hợp tác sẽ không thể tiếp tục. Việc chia sẻ nội dung trực tuyến có thể xây dựng danh tiếng, thu hút đối tượng và tạo dựng mối quan hệ. Vốn xã hội này bản thân nó có thể được thương mại hóa. Nghệ sĩ và người sáng tạo chưa bao giờ tiếp cận được lượng lớn người hâm mộ tiềm năng nhanh đến vậy.
Tuy nhiên, tất cả điều này không phải là công lao của nền tảng, mà là bị nền tảng thao túng. Họ sở hữu cả tác phẩm và người hâm mộ của bạn. Nếu bạn rời nền tảng và muốn phát triển bên ngoài internet, bạn sẽ mất tất cả những gì đã có. Vì vậy, bạn không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục quay bánh xe kiếm tiền cho họ.
Giải nền tảng hóa và kiểm duyệt
Khi Twitter và Facebook đình chỉ tài khoản của Donald Trump, Trump nói với những người ủng hộ ông hãy theo ông sang Parler. Sau đó, Apple và Google xóa Parler khỏi cửa hàng ứng dụng của họ. Tiếp đó, Amazon đá website Parler khỏi máy chủ lưu trữ của họ, giáng đòn chí mạng cuối cùng. Trump trở thành kẻ vô gia cư trong thế giới kỹ thuật số.
Cơ chế hoạt động như sau.
Gần 90% dữ liệu mạng được lưu trữ ở bốn nhà cung cấp lưu trữ, trong đó lớn nhất là Dịch vụ Web Amazon (AWS). Các trung tâm dữ liệu của họ vận hành các website và ứng dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày: Facebook, Twitter, Airbnb, Uber, Reddit, Netflix... Chúng ta truy cập các ứng dụng này qua trình duyệt (web) và tải chúng từ cửa hàng ứng dụng (di động).
Những công ty này kiểm soát cổng vào thị trường sáng tạo toàn cầu. Bạn phải chơi theo luật của họ, hoặc đừng chơi. Họ có thể cấm tài khoản, ứng dụng hoặc thậm chí website của bạn.
Ngay cả khi bạn cư xử tốt, bạn vẫn có thể bị buộc tội vì ở sai chỗ. Như chính phủ hiểu rõ, kiểm duyệt rất dễ dàng, chỉ cần phong tỏa một vài máy chủ trung tâm. Lấy ví dụ về Tường lửa Trung Quốc: trong việc bảo vệ bí mật quốc gia, nó hiệu quả như việc ngăn chặn Facebook, Twitter, Google và Wikipedia tiếp cận công dân. Nếu (khi) Nga và Ấn Độ xây dựng tường lửa riêng, thị trường sáng tạo toàn cầu sẽ mất đi ý tưởng của 3 tỷ người.
Thiên đường của tin tặc
Kết hợp việc tạo dữ liệu phân tán với lưu trữ tập trung, nền kinh tế kết nối cung cấp phần thưởng lớn cho tin tặc.
Hàng trăm triệu thiết bị tải dữ liệu của chúng lên một vài trung tâm dữ liệu lớn, giống như một ngân hàng trung ương có vô số cánh cửa để đột nhập. Điều đó có nghĩa là tôi có thể hack chiếc tủ lạnh thông minh của hàng xóm để đánh cắp tài khoản ngân hàng của bạn. Điều đó có nghĩa là các chiến binh mạng Nga có thể đóng băng máy ATM Ukraine, tắt đường sắt, thậm chí làm tê liệt bệnh viện bằng cách kiểm soát các máy tính Windows lỗi thời.
Mạng ngày nay là một ví dụ đáng sợ: độ an toàn của một hệ thống chỉ bằng mắt xích yếu nhất. Khuyết điểm then chốt là mắt xích yếu nhất không thể sửa chữa, vì mỗi ngày lại có thêm mắt xích mới. Theo thiết kế, giải pháp mãi không thể cân xứng với quy mô vấn đề. Khi kinh doanh ngày càng hướng tới điểm-điểm và thiết bị-thiết bị, vấn đề này chắc chắn sẽ như quả cầu tuyết lăn, dẫn đến sụp đổ hệ thống.
An ninh mạng hiện nay giống như huyền thoại Sisyphus: chúng ta liên tục đẩy tảng đá lên đỉnh đồi, nhưng nó lại quá nặng nên rơi xuống mỗi lần. Dưới đây là một số dữ liệu. An ninh mạng mang lại khoảng 123 tỷ USD doanh thu mỗi năm. Dự kiến đến năm 2025, tảng đá tội phạm mạng sẽ gây thiệt hại 10,5 nghìn tỷ USD mỗi năm. Đây là sự chuyển giao của cải kinh tế lớn nhất trong lịch sử.
Rò rỉ dữ liệu là chuẩn mực mới về bảo vệ quyền riêng tư. Chủ nghĩa khủng bố mạng là trạng thái bình thường mới trong địa chính trị. Internet tập trung mang lại rủi ro vĩnh viễn.
Vấn đề niềm tin
Chúng ta đã đi đến bước này như thế nào?
Những người tiên phong của internet chưa bao giờ định làm cho mạng trở nên tập trung. Nhưng họ đã bỏ qua thử thách cốt lõi trong tổ chức xã hội loài người: niềm tin.
Niềm tin là sự chắc chắn rằng bạn sẽ không bị lừa. Khi bạn tin tưởng ai đó, bạn chắc chắn rằng họ sẽ hành động theo mong đợi của bạn.
Trong thời kỳ man rợ, điều này có nghĩa là để an toàn, bạn chỉ có thể tương tác trực tiếp với gia đình và bạn bè, không trao đổi thông tin và giá trị với người lạ. Nếu tôi không biết bạn, tôi sẽ không làm ăn với bạn. Điều này khiến dân số tối đa của các xã hội săn bắn-hái lượm đầu tiên khoảng 150 người: được cho là số lượng tối đa các mối quan hệ xã hội ổn định mà bộ não con người có thể quản lý (gọi là số Dunbar).
Đơn vị văn minh
Kỷ băng hà cuối cùng kết thúc khoảng năm 11000 trước Công nguyên, các bộ tộc du mục định cư trong cuộc cách mạng nông nghiệp. Việc định cư lâu dài dẫn đến tài sản riêng và của cải quý giá (lưu trữ sản phẩm nông nghiệp). Đây là dấu hiệu của mặt trái niềm tin xuất hiện. Động cơ trộm cắp chưa bao giờ mạnh mẽ đến thế. Để giảm bớt bạo lực leo thang giữa các bộ tộc xa lạ, chúng ta nghĩ ra bên thứ ba đáng tin cậy: các tổ chức.
Các tổ chức mở rộng phạm vi tin tưởng giữa những người xa lạ bằng cách ghi chép lại những gì đã xảy ra. Tổ chức ghi lại ai sở hữu bao nhiêu của cải, ai nợ bao nhiêu, cũng như thuế, thanh toán, tài sản, trao đổi... Bản ghi khẳng định sự thật, và sự thật xây dựng niềm tin. Chính phủ, ngân hàng, tòa án, tổ chức tôn giáo (như nhà thờ) và công ty tư nhân mở rộng quy mô hợp tác con người thành xã hội phức tạp và quy mô lớn bằng cách đưa ra một câu chuyện chuẩn hóa. Một câu chuyện mà tất cả chúng ta đều tin tưởng.
Theo nghĩa này, tổ chức là đơn vị cơ bản của văn minh. Không có chúng, nền kinh tế ngoại tuyến không thể tồn tại. Thực tế cho thấy, nền kinh tế trực tuyến đầu tiên cũng không thể thiếu tổ chức. Mạng ban đầu nhanh chóng quay lại thói quen quản lý niềm tin tập trung ngay sau khi bắt đầu phi tập trung.
Người canh cổng v2
Các tổ chức internet ngày nay không bị giới hạn bởi không gian và thời gian, giảm độ trễ giao tiếp, cắt giảm chi phí kinh tế đáng kể – mở ra kinh doanh toàn cầu tức thì. Họ đạt được điều này bằng cách để phần mềm xử lý vấn đề niềm tin. Chúng ta giao dịch, đi xe và trao đổi với người lạ khắp thế giới, vì điện thoại di động đảm bảo với chúng ta rằng điều đó là an toàn. Nhờ các bản ghi như đánh giá và xếp hạng, chúng ta – người dùng – xây dựng một nền văn hóa xoay quanh một tương tác cốt lõi cụ thể. Văn hóa này đặt ra giới hạn cho hành vi của mỗi người. Ít nhất, chúng ta sẽ không bị lừa. Tốt nhất, hợp tác là vô tận.
Phần mềm mạng đã lật đổ các trung gian thu phí rườm rà, thưởng cho các cá nhân cung và cầu. Người lạ có thể giao dịch quy mô lớn trong nền kinh tế điểm-điểm. Quan trọng hơn, mọi người đều sở hữu mạng, nhưng nền tảng vẫn lấy phần lớn lợi nhuận.
Các hệ thống liên tục làm chúng ta thất vọng, vì cuối cùng chúng đều dựa vào con người
Mọi hệ thống liên quan đến quyền lực, tiền bạc và địa vị cuối cùng đều gặp vấn đề thiên vị và tham nhũng. Các nền tảng internet tập trung cũng không ngoại lệ. Về cơ bản, đây là hành vi ích kỷ của con người, xuất hiện ở khắp nơi: đây là đặc tính, chứ không chỉ là một lỗi nhỏ. Chúng ta không thể giao phó việc xử lý niềm tin cho ngân hàng, Facebook và Uber, vì chúng ta không thể tin tưởng mọi người trong hệ thống. Họ đặc biệt không đáng tin cậy khi có thể lợi dụng luật pháp và hiệu ứng mạng để tránh cạnh tranh.
Đây không phải là một cách nói bóng bẩy kiểu "đ* mẹ hệ thống", hay đổ lỗi cho mọi vấn đề trên thế giới lên đầu các ngân hàng và Mark Zuckerberg. Vấn đề nằm ở thiết kế.
Blockchain: Toán học > Con người
Có thể phân tích ở hai cấp độ:
1) Bản ghi đo lường toàn xã hội bằng cách xây dựng một phiên bản tập trung của sự thật mà mọi người trong nhóm đều công nhận. Quan trọng là, bản ghi không phải là sự thật, mà chỉ là công cụ ước lượng sự thật. Yếu tố chủ quan sẽ len lỏi vào quá trình "ghi chép", điều này là không thể tránh khỏi.
2) Xã hội không thể tin tưởng người ghi chép, vì người ghi chép là con người, và con người sinh ra đã ích kỷ. Thiên vị là bản năng, ham muốn thao túng như một bóng ma lúc ẩn lúc hiện. Động cơ thì muôn hình vạn trạng.
Từ "niềm tin" bản thân nó đã ám chỉ khả năng gian lận. "Niềm tin" và "gian lận" là hai mặt của một đồng xu.
Làm thế nào để lưu trữ bản ghi khách quan, không bị ảnh hưởng bởi định kiến con người? Như công nghệ blockchain thể hiện, câu trả lời là loại bỏ hoàn toàn con người.
Giải thích tối thiểu khả thi
1) Blockchain là một danh sách kỹ thuật số phi tập trung (sổ cái), ghi lại tài sản mà mọi người sở hữu trong mạng. Có thể là tiền, quyền sở hữu tài sản, hồ sơ y tế... bất cứ thứ gì con người muốn sở hữu.
2) Phi tập trung có nghĩa là mỗi người dùng trong mạng đều có bản sao sổ cái được cập nhật theo thời gian thực.
3) Điều này khiến bản ghi không thể thay đổi. Nếu ai đó làm rối sổ cái, họ sẽ bị phần còn lại của mạng loại trừ.
4) Nhờ mật mã, bản ghi mới (khối) trở nên không thể thay đổi.
5) Mật mã là một môn toán học cực kỳ phức tạp, đòi hỏi năng lực tính toán khổng lồ.
6) Người dùng cung cấp năng lực tính toán này được gọi là "thợ đào". Họ được trả thù lao vì bảo vệ sổ cái, thù lao được trả bằng tiền mã hóa (như Bitcoin).
7) Việc đào khiến tiền mã hóa khan hiếm, điều này tạo ra giá trị kinh tế cho tiền mã hóa.
Blockchain tự mang theo niềm tin. Người dùng không cần tin tưởng bản ghi, vì nó được xác minh bởi mạng. Niềm tin nằm trong chính hệ thống, phân bố đều giữa tất cả người tham gia mạng. Trong blockchain, không tồn tại trung gian thu phí có lỗi. Blockchain là một cộng đồng mạng tự trị gồm những người xa lạ. Cũng như xã hội trả tiền cho bạn để đáp ứng nhu cầu của nó, blockchain trả tiền cho bạn để đáp ứng nhu cầu của mạng.
Các blockchain khác nhau cần các giá trị khác nhau. Các giá trị này có thể là an toàn, lưu trữ, tính toán, băng thông, sự chú ý... điều này vượt quá phạm vi bài viết. Chỉ có điều bạn chưa nghĩ đến, chứ không có điều gì blockchain không bao gồm.
Bitcoin – bậc thầy blockchain
Tiền mã hóa đầu tiên – Bitcoin trực quan minh họa cách blockchain hoạt động. Sổ cái của nó ghi lại mỗi người dùng sở hữu bao nhiêu tiền, cũng như phần thưởng cho thợ đào.
1) Tôi trả cho bạn 1 Bitcoin (BTC)
2) Mọi người trong mạng đều cập nhật bản sao sổ cái của họ bằng một khối mới, ghi lại giao dịch giữa chúng ta.
3) Khối mới được thợ đào xác minh và bảo vệ bằng mật mã, năng lực tính toán của thợ đào được trả bằng Bitcoin.
Bitcoin giống như một bảng tính điện tử khổng lồ ghi lại mọi giao dịch.
ETH – Siêu máy tính toàn cầu phi tập trung
Nếu Bitcoin là một bảng tính, thì ETH là một bảng tính có macro.
Macro là một ứng dụng nhỏ, bạn có thể dùng để tự động hóa các tác vụ trong Microsoft Excel. Nói cách khác, ETH là một blockchain có ngôn ngữ lập trình riêng. Nhà phát triển có thể xây dựng các ứng dụng phi tập trung ("dapps") trên đó. Cũng như blockchain Bitcoin trả thù lao bằng Bitcoin (BTC) cho việc bảo vệ sổ cái, ETH trả phí bằng Ether (ETH) cho việc thực thi và xác minh mã nguồn dapp. Nó giống như một siêu máy tính khổng lồ, được tạo thành từ tất cả các máy tính trong ETH.
Ý tưởng về mạng chạy ứng dụng nghe có vẻ quen thuộc. ETH là phiên bản phi tập trung của internet phi tập trung. Đó là một internet mới thuộc sở hữu của tất cả người dùng, thay vì do một tập đoàn khổng lồ như Amazon kiểm soát.
Nó là hình dạng mà internet vốn nên có – không thể phá vỡ, không thể kiểm duyệt. Được quản lý bởi người dùng, thưởng công việc cần thiết cho mạng bằng tiền tệ nội bộ. Bộ ba internet, thị trường tự do và dân chủ.
Web3: Internet giá trị
Đừng giới hạn trí tưởng tượng vào sự phi tập trung của Twitter, Facebook và YouTube. Công nghệ blockchain mở ra một loại mạng mới: một mạng kinh tế giữa người với người, nơi người lạ có thể trao đổi tiền, tài sản và dữ liệu có giá trị. Không có tổ chức nào thu phí, đặt điều khoản hay chất vấn trong giao dịch.
Việc trao đổi giá trị tuân theo mô hình hợp đồng điển hình, có hiệu suất và phần thưởng. Nếu tôi làm X, bạn cho tôi Y. Làm thế nào blockchain tự động xác minh hiệu suất và phần thưởng? Làm thế nào để thực hiện hợp đồng đảm bảo 100% không bên nào bị lừa? Bitcoin là một ví dụ tuyệt vời. "Hợp đồng thông minh" giống như máy bán hàng tự động robot, giao dịch tự động theo một logic không thể phá vỡ.
Hãy nghĩ đến nghệ thuật, bảo hiểm, bất động sản, sở hữu trí tuệ, thẻ tín dụng, luật sư. Bạn không cần giao dịch qua trung gian, mà có thể dùng các dapp được xây dựng trên hợp đồng thông minh blockchain như ETH hoặc Solana. Không cần tin tưởng, không cần cho phép. Rẻ hơn, nhanh hơn.
Hiệu quả kinh tế vượt trội sẽ mở ra các mô hình kinh doanh trước đây không thể, và có thể tái cấu trúc hoàn toàn mô hình công ty. Về bản chất, công ty chỉ là một mạng hợp đồng giữa nhân viên, cổ đông, ngân hàng, khách hàng, nhà nước. Tất cả đều có thể được lập trình trên blockchain hợp đồng thông minh.
Blockchain cho phép mọi người trên thế giới có điện thoại và kết nối internet tham gia trực tiếp, ngay lập tức và không cần cho phép vào nền kinh tế toàn cầu.
web3 và bạn
Trên internet kinh tế:
1) Mỗi người dùng là một ví.
2) Mỗi tệp là tài sản thuộc sở hữu của ví.
3) Mỗi giao dịch là sự trao đổi từ một ví sang ví khác.
Làm thế nào để đạt được điều này? Hãy tìm hiểu một số kiến thức cơ bản.
web2: Đọc + Viết
Khi bạn đăng ký Twitter với tên @jack, một thư mục tên @jack được tạo trong cơ sở dữ liệu Twitter, được lưu trữ trên một máy chủ trung tâm như Dịch vụ Web Amazon (AWS).
Mỗi khi @jack đăng tweet, một trang mới được thêm vào thư mục @jack trong cơ sở dữ liệu Twitter. Khi tôi thích tweet của @jack, trang cơ sở dữ liệu phía dưới được cập nhật +1. Khi @jack nhắc đến tôi trong tweet, trang đó liên kết đến trang hồ sơ của tôi. Việc thêm và thay đổi trang được gọi là "viết".
Mỗi trang liên kết đến các trang khác (trang chủ, hồ sơ, bình luận, đề cập, chia sẻ), vì vậy bạn có thể nhấp từ trang này sang trang khác. Xem và duyệt tweet theo cách này được gọi là "đọc".
Trên màn hình của bạn, giao diện người dùng ứng dụng web và di động Twitter khiến trải nghiệm đọc và viết trở nên trực quan và dễ dàng.
Twitter được gọi là web2 vì người dùng có quyền viết. Trên web1, chỉ chủ sở hữu website mới có thể thay đổi dữ liệu: đối với người dùng, đó là chỉ đọc.
web3: Đọc + Viết + Sở hữu
Ngoài đọc và viết, web3 thêm vào "sở hữu".
Mặc dù tweet có
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
