FTX创始人SBF tham gia "Vương Phong Thập Vấn": Đáp lại các chủ đề nóng DeFi như thuyết âm mưu SushiSwap, khai thác thanh khoản, fork và NFT
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
FTX创始人SBF tham gia "Vương Phong Thập Vấn": Đáp lại các chủ đề nóng DeFi như thuyết âm mưu SushiSwap, khai thác thanh khoản, fork và NFT
NFT hiện đang rất nổi tiếng, nhưng tôi nghĩ nó thật ngớ ngẩn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Chỉnh lý | Bite
Ứng dụng Mars Finance APP (WeChat: hxcj24h) đưa tin trực tiếp, hội nghị "POW'ER 2020 DEFI Innovator Conference" do Mars Blockchain tổ chức và Tron đồng tổ chức đã diễn ra hôm nay tại Thâm Quyến. Hội nghị lần này bao gồm 10 lĩnh vực chuyên sâu trong lĩnh vực DeFi, mời rộng rãi các nhà đổi mới hàng đầu trong và ngoài nước, những nhân vật tiên phong trong ngành công nghiệp, các tổ chức nghiên cứu và đầu tư hàng đầu, thảo luận sâu sắc về những thách thức và cơ hội của DeFi, chiến lược đầu tư thị trường sơ cấp và thứ cấp, đồng thời tổ chức trình diễn chớp nhoáng cho các dự án DeFi và phiên đấu giá mùa thu nghệ thuật mã hóa NFT.
Sam Bankman Fried (SBF), người sáng lập và Giám đốc điều hành FTX, đã có buổi đối thoại trực tuyến với Wang Feng, người sáng lập Mars Blockchain và Consensus Lab, trong chương trình "Mười câu hỏi Vương Phong".
Trong cuộc trò chuyện, SBF cho biết thực tế thì điểm nghẽn lớn nhất của DeFi là dung lượng blockchain – cần xem xét xem mỗi giây thực sự có thể xử lý được bao nhiêu giao dịch, đồng thời hy vọng rằng trong tương lai DeFi sẽ có dung lượng blockchain lớn hơn. Ngoài ra, chúng ta phải tìm ra giải pháp tốt để ứng phó với các vấn đề như mở rộng quy mô. SBF cũng nói thêm: “Khi người dùng sử dụng các sản phẩm của chúng ta, họ có thực sự trải nghiệm và đạt được kết quả tốt nhất từ tính phi tập trung không? Chúng ta cần hệ thống và sản phẩm mạnh mẽ hơn để đáp ứng kỳ vọng của mọi người đối với toàn bộ sự phát triển của DeFi. Thế giới có thể cần rất nhiều sản phẩm cụ thể, NFT hiện đang rất nóng; trong lĩnh vực NFT, chúng ta cần cân nhắc xem kỳ vọng của mọi người đối với NFT là gì, liệu chúng ta có thể dùng NFT để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người hay không.”
Tóm tắt quan điểm chính:
1. Hiện tại SBF tập trung chủ yếu vào Serum và FTX.
2. Điểm nghẽn lớn nhất của DeFi là dung lượng blockchain.
3. SBF xác nhận SushiSwap thực sự đã mua lại 14 triệu đô la Mỹ token Sushi.
4. Đào thanh khoản hỗ trợ sự phát triển của DeFi, nhưng nó không phải là điều kiện bắt buộc.
5. Việc lắng nghe phản hồi từ người dùng trên mạng rất quan trọng.
6. Sổ lệnh (Orderbook) là một công cụ mạnh mẽ, cho phép chúng ta làm những điều mình muốn, cung cấp thanh khoản và quản lý dòng tiền hiệu quả hơn.
7. Blockchain Solana mới chắc chắn sẽ nhanh hơn chuỗi thông minh Binance.
8. NFT là một ý tưởng rất thú vị, nhưng vẫn chưa trưởng thành.
Dưới đây là toàn văn chương trình "Mười câu hỏi Vương Phong":
Câu hỏi thứ nhất
Vương Phong: Vài ngày trước, tôi thấy một bức ảnh của anh lan truyền rộng rãi trên mạng, lúc nửa đêm bạn đang nghỉ ngơi trên ghế sofa trong văn phòng, đồng nghiệp bên cạnh vẫn đang thảo luận công việc, chú thích ảnh viết: "Đây là dáng vẻ khi Sam 'về nhà ngủ'", còn theo lời đồng nghiệp tại FTX của anh thì: "Tôi chưa từng thấy SBF về nhà".
FTX, Serum, SushiSwap, Solana, Alameda Research... Hiện tại anh phân bổ thời gian và tâm sức cá nhân như thế nào? Mỗi ngày dành nhiều thời gian nhất cho việc gì? Trong tương lai anh sẽ tập trung vào hướng nào? Nếu nói anh tập trung vào một lĩnh vực mà anh đánh giá cao nhất, thì công ty nào sẽ là ưu tiên hàng đầu?
SBF: Đúng là tôi đang làm nhiều việc cùng lúc, điều này khiến tôi cảm thấy rất hào hứng và vui mừng vì có thể làm nhiều việc như vậy cùng một lúc. Trong hai năm qua, tôi đều đang xây dựng hệ sinh thái FTX. Gần đây tôi tập trung phần lớn thời gian vào dự án Serum, đồng thời hy vọng có thêm nhiều người hỗ trợ, cùng nhau trao đổi và chia sẻ góc nhìn. Tôi cũng luôn theo sát Alameda Research. Về phía Solana, chúng tôi luôn duy trì hợp tác chặt chẽ, đặc biệt trong việc phát triển Serum. Gần đây mọi người rất quan tâm đến tình hình SushiSwap, tôi chỉ đơn thuần làm những việc mà cộng đồng yêu cầu, tạm thời và bị động tiếp nhận khóa kỹ thuật. Tôi không làm việc cho Sushiswap, tôi chỉ là một thành viên trong cộng đồng Sushi, hoạt động của Sushi phụ thuộc vào tự trị cộng đồng.
Hiện tại tôi tập trung chủ yếu vào Serum và FTX, hai dự án này là trọng tâm chính của tôi.
Câu hỏi thứ hai
Vương Phong: Có một câu hỏi tôi luôn tò mò, tại sao trước đây người sáng lập SushiSwap - Chef Nomi lại giao quyền kiểm soát dự án SushiSwap cho anh? Câu hỏi này có thể trả lời gián tiếp, ví dụ như tại sao không giao cho Triệu Trường Bằng hoặc một lãnh đạo chuỗi công khai nào đó?
SBF: Tôi cũng không biết tại sao lại được chọn để tiếp quản khóa kỹ thuật. Tôi đoán có lẽ vì tôi có độ tin cậy cao trong giới này, đồng thời sở hữu khả năng kỹ thuật cần thiết để thực hiện việc di dời. Trong giai đoạn khó khăn này, tôi nghĩ Chef Nomi cần một người giúp hoàn tất việc di dời thanh khoản của Sushi, nhưng đây chỉ là suy đoán của tôi.
Tại sao cuối cùng ông ấy chọn tôi, thì cần hỏi chính ông ấy mới rõ. Tôi không biết ông ấy là ai, tôi nghĩ trong số những người bị đồn đoán, không ai thực sự là Chef Nomi, và tôi cho rằng có thể mãi về sau cũng không ai biết ông ấy là ai.
Vương Phong: Hành vi trước sau của Chef Nomi trong sự việc này rất kịch tính và khó hiểu. Những thông tin công khai chúng tôi biết được là Chef Nomi chỉ là một tên ảo, đến nay vẫn chưa ai thừa nhận mình là Chef. Dựa trên hiểu biết của anh, đây là kiểu người như thế nào?
SBF: Về việc Nomi rốt cuộc là người như thế nào, thật ra tôi không biết, tôi chỉ từng trao đổi với ông ấy qua Twitter. Tôi đoán rằng lúc đó họ cũng rất bối rối về việc nên làm gì, đã đưa ra quyết định sai lầm rồi cảm thấy hối hận. Sau đó họ phải tìm cách cứu lấy bản thân và dự án. Từ rất nhiều tweet của ông ấy, có thể thấy rõ ông ấy thực sự không có cái nhìn rõ ràng về tình hình lúc đó.
Với tôi, quá trình này cũng cực kỳ kịch tính, tôi cảm thấy rất sốc về toàn bộ sự việc. Thời điểm xảy ra sự việc này cực kỳ tệ – lúc đó cả thế giới đang đổ dồn sự chú ý vào việc di dời thanh khoản của Sushi, mà hành vi của Nomi giống như một vở hài kịch.
Vương Phong: Trên mạng có bài viết theo thuyết âm mưu, cho rằng đầu bếp đứng sau SushiSwap chính là anh, anh có nền tảng SRM và chuỗi công khai Solana, anh cũng muốn thúc đẩy DeFi trên một chuỗi công khai mới. Trước đây anh vốn là đại gia CeFi, nhưng lại khuấy động vai trò tiếng nói trong DeFi. Người Trung Quốc có câu gọi là "thuyết âm mưu", không biết anh có nghe nói đến khái niệm này chưa, xin anh làm rõ giúp mọi người.
SBF: Thực sự tôi chưa từng làm việc cho Sushi, tôi cũng không phải Nomi, tôi chỉ là người đi ngang qua. FTX khi đó đã niêm yết giao dịch giao ngay và hợp đồng Sushi, nên tôi đã đăng rất nhiều tweet về việc Sushi lên sàn FTX. Cho đến khi tôi thấy Nomi muốn chuyển giao khóa kỹ thuật Sushi cho tôi, lúc đó tôi mới thực sự bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về dự án này. Tôi cũng từng tương tác với Nomi trên Twitter, cố gắng từ góc độ FTX và Serum đề xuất một số hướng hợp tác có thể giữa Sushiswap, nhưng không nhận được phản hồi tích cực từ ông ấy. Ban đầu tôi hoàn toàn không tham gia vào chuyện này, chỉ đến khi ông ấy công khai gọi tên tôi trên Twitter và nói sẽ chuyển giao khóa kỹ thuật cho tôi, lúc đó tôi mới tham gia về mặt kỹ thuật khoảng một tuần. Sau khi hoàn tất việc di dời thanh khoản Sushiswap, tôi đã không còn bỏ bất kỳ thời gian hay tâm sức nào cho Sushi nữa.
Câu hỏi thứ ba
Vương Phong: Ngày 15 tháng 9, Sushiswap tuyên bố hoàn tất việc mua lại 14 triệu đô la Mỹ token SUSHI, nhưng giá Sushi không tăng mà còn giảm. Nhiều người dùng nghi ngờ việc mua lại SUSHI là giả, cho rằng nhóm phát triển không thực sự mua lại token từ thị trường, mà chỉ mua lại lượng SUSHI dự trữ (Treasury) chưa lưu hành trên thị trường. Liệu có đúng như vậy?
SBF: Với những người còn nghi ngờ điều này, tôi khuyên họ nên kiểm tra toàn bộ quy trình, địa chỉ mua lại trên blockchain. Toàn bộ quá trình mua lại đều được ghi lại trên blockchain, những ai đã tra cứu trên chuỗi đều có thể tự trả lời câu hỏi này. Nhưng lúc đó tâm lý bán ra và khối lượng bán thực tế trên thị trường có thể cao hơn mức mua lại 14 triệu đô la.
Vương Phong: Rất nhiều người dường như đã mua Sushi vì tin vào tin tốt về việc mua lại, giờ bị mắc kẹt, họ còn cơ hội gỡ gạc lại không?
SBF: Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trước hết là tình hình tổng thể của DeFi, cũng như sự phát triển của chính Sushi, điều này phụ thuộc vào những gì Sushi và cộng đồng của nó sẽ làm tiếp theo, chứ không phải bất kỳ cá nhân nào khác, càng không phải do tôi quyết định. Nếu Sushi có thể ra mắt thêm nhiều sản phẩm (ví dụ như: kỳ hạn), chức năng như giao dịch ký quỹ, thúc đẩy phát triển hệ sinh thái ngành, thì sẽ rất đáng để mong đợi.
Vương Phong: SushiSwap từng hấp thụ thanh khoản lên tới 1 tỷ đô la Mỹ từ Uniswap, giá trị tài sản khóa vượt qua Uniswap. Tuy nhiên, theo dữ liệu mới nhất ngày 23 tháng 9, giá trị tài sản khóa của SushiSwap đã giảm từ đỉnh cao khoảng 1,6 tỷ đô la Mỹ vào ngày 4 tháng 9 xuống còn khoảng 460 triệu đô la Mỹ, chưa bằng một phần tư so với Uniswap (khoảng 1,9 tỷ đô la Mỹ). Trước mặt Uniswap – đã phát hành Token, SushiSwap còn quân bài nào để đánh tiếp?
SBF: So với Sushiswap, hiện tại việc đặt cược trên Uniswap mang lại cho người dùng nhiều khuyến khích hơn, thể hiện giá trị cao hơn, nhưng giá trị này tồn tại dựa trên các token thưởng đặt cược đa dạng. Nhìn dài hạn, một DEX muốn phát triển không thể mãi phụ thuộc vào khuyến khích, mà nên dựa vào việc chức năng nền tảng có đáp ứng nhu cầu của người giao dịch hay không – ví dụ phí giao dịch thấp hơn, tốc độ giao dịch nhanh hơn, có đủ nhiều sản phẩm như hợp đồng, giao dịch ký quỹ, v.v. Giả sử một ngày nào đó không còn khuyến khích nữa, người cung cấp thanh khoản không còn nhận thưởng, thì điều giữ chân người dùng chắc chắn là chính sản phẩm: nền tảng này có phải là nơi người dùng muốn sử dụng, có cung cấp các sản phẩm mà người dùng muốn giao dịch hay không? Vì vậy, chúng ta vẫn cần quay lại tập trung vào sản phẩm DeFi, đây mới là điểm cuối cùng của DEX, liệu có thể xây dựng ra những sản phẩm mà cộng đồng mong muốn hay không.
Câu hỏi thứ tư
Vương Phong: Theo tôi thấy, đào thanh khoản đã thổi bùng làn sóng DeFi năm nay, không VC, không KYC, không đào trước trở thành khẩu hiệu marketing nổi bật, các dự án gần như phát hành token quản trị với chi phí bằng 0, nhưng bản chất là "trợ cấp người dùng" cho cơ chế quản trị phi tập trung, điều này khiến tôi nhớ đến "cuộc chiến trợ cấp" trong các lĩnh vực internet như nhóm mua, đặt đồ ăn, gọi xe. Anh cũng từng nói, bong bóng do đào thanh khoản tạo ra khiến DeFi đang đối mặt với lựa chọn sống còn. Anh có cho rằng sự phát triển của ngành DeFi nhất định phải phụ thuộc vào đào thanh khoản không?
SBF: Tôi nghĩ câu trả lời hơi mơ hồ, có hoặc không. Đào thanh khoản là một cách hiệu quả để thúc đẩy sự phát triển của DeFi, nhưng không phải là cách bắt buộc phải dùng. Khi mọi người thực hiện đào thanh khoản, thực sự đã tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển DeFi, nhưng về lâu dài, đào thanh khoản không phải yếu tố cần thiết, hiện tại thực tế nhiều hoạt động đào thanh khoản đều là biện pháp tạm thời, chứ không phải hành động dài hạn. Hướng đi tương lai của DeFi phụ thuộc vào việc sản phẩm DeFi có thực sự hữu ích hay không.
Vương Phong: Đối với phần lớn nhà đầu tư bình thường, DeFi thiếu trải nghiệm người dùng tốt. Đau đớn trong quá trình trưởng thành của DeFi, Vitalik cho rằng DeFi tồn tại lỗ hổng tập trung rõ ràng và vấn đề oracle. Theo anh, điểm nghẽn cốt lõi kìm hãm sự phát triển tương lai của DeFi là gì? Những lực lượng nào có khả năng phá vỡ điểm nghẽn này?
SBF: Thực tế điểm nghẽn lớn nhất là dung lượng blockchain, mỗi giây thực hiện bao nhiêu giao dịch, 10 giao dịch chắc chắn là không đủ, chúng tôi hy vọng trong tương lai DeFi sẽ có dung lượng blockchain lớn hơn, tôi nghĩ đây là vấn đề rất lớn, và vấn đề này không thể giải quyết trên Ethereum.
Vấn đề thứ hai là hiện tại chúng ta còn thiếu tinh thần nghiên cứu nghiêm túc về chính sản phẩm và dự án. Chúng ta nên dành nhiều thời gian hơn để suy nghĩ liệu một sản phẩm nào đó có thực sự là sản phẩm tốt hay không, liệu nó có thực sự hữu ích hay không, chứ không phải dồn hết tâm trí vào việc thổi phồng.
Compound và Aave là những dự án tốt, tập trung vào việc cung cấp giải pháp chất lượng. Thậm chí người dùng còn sẵn sàng đi vay mượn trên các nền tảng cho vay phi tập trung này thay vì các nền tảng tập trung. Còn nhìn vào các DEX hiện tại, không có nền tảng nào giao dịch hiệu quả, bởi vì Ethereum căn bản không thể chịu nổi khối lượng tính toán để phục vụ cho chính các trường hợp sử dụng cơ bản của nó.
Hơn nữa, khi người dùng sử dụng sản phẩm của chúng ta, dù là phi tập trung hay tập trung, họ có thực sự đạt được trải nghiệm tốt nhất, kết quả tốt nhất hay không? Tôi thực sự mong mọi người dành thời gian suy nghĩ xem những sản phẩm phi tập trung nào thực sự có thể mang lại lợi ích cho thế giới này.
Hiện tại NFT thực sự rất hot nhưng tôi cho rằng nó ngu ngốc, trong lĩnh vực NFT chúng ta cần tìm ra các trường hợp ứng dụng thực sự mang lại lợi ích.
Câu hỏi thứ năm
Vương Phong: Fork (phân nhánh) cũng là một trong những điểm nóng của lĩnh vực DeFi năm nay, đặc biệt là YFII fork từ YFI, SushiSwap fork từ Uniswap và Swerve fork từ Curve, biểu hiện sau khi fork đã gây ra làn sóng bắt chước fork các dự án DeFi trên thị trường. Đối với dự án gốc, sau khi fork ra dự án mới, hai bên là trò chơi zero-sum hay positive-sum?
SBF: Tôi nghĩ tùy theo từng dự án sẽ có kết quả khác nhau. Nếu dự án sao chép làm y hệt dự án ban đầu, bao gồm cả mô hình kinh doanh giống nhau, thì sẽ là trò chơi zero-sum với dự án gốc. Nếu dự án mới thêm vào những phần mới trên nền tảng dự án cũ, thì sẽ tạo ra nhiều kết quả hơn. Ví dụ như dự án CREAM sao chép COMPOUND, nhưng xây dựng thêm nhiều chức năng thú vị hơn, thể hiện giá trị chứ không đơn thuần là zero-sum.
Câu hỏi thứ sáu
Vương Phong: Theo quan sát của tôi, trong làn sóng DeFi năm nay, FTX rõ ràng là một trong những sàn giao dịch tích cực và năng động nhất. FTX đã nhanh chóng ra mắt chỉ số DeFi, niêm yết các dự án được thảo luận nhiều nhất, nóng nhất trên thị trường và cộng đồng, từ COMP đến SUSHI. FTX dựa vào cơ chế nào để nhạy bén nắm bắt xu hướng phát triển thị trường?
SBF: Tôi thường xuyên lắng nghe phản hồi từ người dùng trên mạng, đồng thời bản thân tôi cũng ít nhất từng sử dụng qua các sản phẩm khác trong ngành một lần. Tôi biết người dùng thích điều gì. Đồng thời tôi cũng thường xuyên trao đổi với các đầu tàu trong ngành, cố gắng cập nhật nhiều thông tin nhất có thể, nắm bắt động thái ngành. Đồng thời chúng tôi cũng có một đội ngũ tuyệt vời có thể nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường, và kịp thời điều chỉnh hướng sản phẩm khi cần thay đổi.
Vương Phong: Có báo chí đưa tin, trong một tài liệu gọi vốn của FTX, anh từng cam kết: năm 2020 toàn năm đạt lợi nhuận ròng 40 triệu đô la Mỹ, trong ba năm tới có khả năng tăng trưởng lợi nhuận mỗi năm gấp ba lần. Năm 2020 đã trôi qua ba phần tư, mục tiêu này đạt được bao nhiêu? Lòng tin để anh đưa ra cam kết này đến từ đâu?
SBF: Đây không phải là một cam kết, mà là chúng tôi đã đưa ra vài dự báo khác nhau, bao gồm kịch bản tốt, trung bình và vận hành kém. Tôi nghĩ tất cả những điều này đều có thể xảy ra, và loại dự báo doanh thu này cũng rất phổ biến trong gọi vốn và kế hoạch kinh doanh.
Tôi rất vui vì năm nay chúng tôi có thể hoàn thành mục tiêu. Chúng tôi thậm chí có thể vượt mục tiêu. Rất vui khi thấy sự tăng trưởng này, bao gồm khối lượng giao dịch và cộng đồng ngày càng lớn mạnh. Chúng tôi đã dành nhiều thời gian để xây dựng cộng đồng người dùng ở các khu vực khác nhau, bao gồm cả cộng đồng Trung Quốc. Chúng tôi còn nhiều điểm cần cải thiện, hy vọng sẽ nhận được nhiều phản hồi hơn từ người dùng Trung Quốc, để từ đó cải tiến, hỗ trợ người dùng tốt hơn, nhờ đó đạt được sự phát triển tốt hơn.
Vương Phong: Về hoạt động riêng của FTX, hiện tỷ lệ DeFi và CeFi là bao nhiêu? Kế hoạch trong một năm tới?
SBF: Tôi nghĩ DeFi đã cất cánh trong hai tháng qua, FTX đã niêm yết rất nhiều dự án DeFi và chỉ số DeFi. Về cơ bản, FTX là một sàn giao dịch tập trung, không phải sàn phi tập trung. FTX có thể làm nhiều việc để thúc đẩy sự phát triển của DeFi, nhưng nó sẽ không bao giờ trở thành phi tập trung. Chúng tôi hy vọng FTX có thể trở thành sàn giao dịch tập trung tốt nhất, và trên cơ sở đó góp phần thúc đẩy và xây dựng sự phát triển của DeFi.
Chúng tôi muốn xây dựng một hệ sinh thái DeFi, chính vì mong muốn xây dựng hệ sinh thái như vậy nên Serum mới ra đời. Chúng tôi cũng hy vọng dự án này sẽ trở thành dự án DeFi đáng phấn khích nhất đối với mọi người.
Vương Phong: Nói đến Serum, có kế hoạch mới nào không? Trong tương lai chúng ta sẽ làm những gì cụ thể?
SBF: Chúng tôi đã làm rất nhiều việc, ví dụ, bước đầu tiên là ra mắt DEX – sàn giao dịch phi tập trung, thực hiện bảng giá phi tập trung, kết hợp với động cơ khớp lệnh phi tập trung để hoàn tất việc khớp hàng vạn lệnh mỗi giây, đồng thời phí thợ đào cần thiết lại rất thấp. Chúng tôi dự kiến trong vài tuần tới sẽ xây dựng thêm nhiều dự án DeFi trên hệ sinh thái Serum, một số đã hoàn thành, một số khác sẽ dần xuất hiện. Ví dụ, chúng tôi sẽ ra mắt giao diện người dùng (UI) cho phép tự do niêm yết cặp giao dịch, để các dự án có thể tự niêm yết cặp giao dịch theo nhu cầu.
Ngoài ra, trong vài tuần tới chúng tôi sẽ ra mắt một sản phẩm hoàn toàn mới, ví dụ như AMM, các nhóm tài sản tổng hợp, hoàn tất tích hợp nhà tạo lập thị trường tự động. Nhìn chung, việc ra mắt các dự án này sẽ mang lại cơ hội cho nhiều người hơn để sử dụng Serum.
Câu hỏi thứ bảy
Vương Phong: Hiện tại, cơ chế nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) mà DEX áp dụng chủ yếu tập trung ở Layer 1, trong giao dịch tiêu tốn nhiều băng thông mạng, khiến hiệu suất mạng thấp và chi phí cao. Hiện nay nhiều người đang thử tích hợp cơ chế sổ lệnh (orderbook) vào Layer 2. Do không hài lòng với tình trạng tắc nghẽn của Ethereum, nhiều người đã cố gắng di chuyển sang các chuỗi công khai bán tập trung như EOS. Câu hỏi của tôi là, liệu mô hình Orderbook có thể phát triển lớn mạnh trong hệ sinh thái DEX không?
SBF: Tôi nghĩ Orderbook rất hữu ích, tất cả các sàn giao dịch tập trung đều dùng nó. Nó cho phép người dùng cung cấp thanh khoản theo nhu cầu, nâng cao trải nghiệm giao dịch. Nhưng tốc độ của Ethereum quá chậm so với yêu cầu của orderbook, không thể thực hiện orderbook. Với các DEX như Serum, được xây dựng trên chuỗi công khai hiệu suất cao Solana, có thể giải quyết vấn đề tốc độ chậm của Ethereum, cho phép chúng ta di chuyển orderbook lên DEX để giải quyết vấn đề này. AMM cũng rất thú vị, với một số dự án, họ có thể dùng AMM để tự động duy trì thanh khoản mà không cần mất nhiều thời gian quản lý.
Câu hỏi thứ tám
Vương Phong: Mặc dù mạng Ethereum tồn tại các vấn đề như tắc nghẽn, phí gas cao, nhưng Ethereum vẫn chiếm ưu thế tuyệt đối trong hệ sinh thái DeFi và blockchain nói chung. Nhiều chuỗi công khai khác hy vọng có thể giành được miếng bánh từ hệ sinh thái Ethereum. Chuỗi thông minh Binance vừa ra mắt mainnet gần đây đã tích hợp tính tương tác và chức năng lập trình của Máy ảo Ethereum (EVM), hỗ trợ các công cụ phát triển dựa trên Ethereum. Tài liệu công khai cho biết, Solana cũng dự kiến tích hợp hoàn chỉnh với Ethereum, tương tác với hệ sinh thái Ethereum hoặc token ERC20.
Chúng ta có thể coi Solana là một phiên bản khác của chuỗi thông minh Binance không? Về cách chơi tương thích với hệ thống Ethereum, Binance Smart Chain đã đi trước một bước, vậy Solana dự định làm gì tiếp theo?
SBF: Solana hiện vẫn đang ở L1, lợi thế lớn nhất của Solana là tốc độ rất nhanh, tốc độ giao dịch mỗi giây rất cao, chúng tôi hy vọng trong tương lai có thể cung cấp dịch vụ tài sản phi tập trung tốt hơn. Như đã nói trước đó, chúng tôi hy vọng xây dựng một hệ sinh thái DeFi trên nền tảng này, trên hệ sinh thái đó, chúng tôi sẽ xây dựng thêm nhiều ứng dụng hoặc dự án. Giai đoạn đầu, chúng tôi cũng có thể sử dụng một số công cụ phát triển mới.
Về dài hạn, chúng tôi sẽ chú trọng hơn vào tính ổn định tổng thể. Chuỗi công khai Solana chắc chắn sẽ nhanh hơn chuỗi thông minh Binance, trong tương lai chỉ cần xây dựng được hệ sinh thái đầy đủ, Solana và Serum hẳn sẽ rất mạnh mẽ.
Câu hỏi thứ chín
Vương Phong: Hiện nay NFT được nhiều người coi là cơn sốt tiếp theo sau DeFi. Có quan điểm cho rằng, đầu tư NFT năm 2020 cảm giác giống như đầu tư DeFi năm 2019. Gần đây, dự án NFT nào đã thu hút sự chú ý của anh?
SBF: Tôi nghĩ NFT có thể rất thú vị, nó đại diện cho những tài sản có thể sưu tầm, nhưng hiện tại tôi không quan tâm vì nó chưa có giá trị thực tế. NFT hiện tại chỉ là một số hình ảnh, ai cũng có thể tải xuống tùy ý, và những hình ảnh này thực ra chẳng cần đến NFT. Hiện tại trên NFT chúng ta mới chỉ thấy một vài mẫu thử nghiệm kỹ thuật, nhưng chưa thấy sản phẩm thực tế hữu ích nào. Để NFT có giá trị trong tương lai, chúng ta cần thấy nhiều trường hợp ứng dụng thực tế, có giá trị và hữu ích hơn.
Vương Phong: Hai ngày trước anh đăng tweet, NFT khiến anh nhớ đến lời khuyên trước đây của anh về STO: Xin đừng đảo lộn cái gốc và ngọn của một thứ tốt. Liệu lịch sử NFT đi theo vết xe đổ của STO có lặp lại không, anh nghĩ sao?
SBF: Tôi nghĩ確實 có khả năng này, NFT hiện tại là một ý tưởng rất thú vị, nhưng chưa trưởng thành, cũng chưa tạo ra sản phẩm thực sự. Hiện tại mọi người chỉ quan tâm đến khái niệm, rồi thực hiện các giao dịch đầu cơ. Muốn làm tốt NFT, trước tiên phải tạo ra một sản phẩm thực sự hữu ích.
Câu hỏi thứ mười
Vương Phong: Nhìn vào sự phát triển toàn cầu của các sàn giao dịch tập trung, rõ ràng cảm nhận được xu hướng phân vùng địa lý giống như thời kỳ đầu internet, ví dụ người dùng Mỹ chủ yếu tập trung ở Coinbase và Kraken; người dùng Trung Quốc chủ yếu tập trung ở Huobi, OKex. Với sàn giao dịch phi tập trung DEX, liệu tương lai có cũng xuất hiện đặc trưng phát triển theo vùng địa lý không?
SBF: Thực tế đối tượng người dùng khác nhau, tình hình ở mỗi khu vực cũng khác nhau. Ở các nước phương Đông, tốc độ phát triển của mỗi công ty rất nhanh, có thể nói về tốc độ phát triển thì các nước phương Tây đang ở phía sau. Mỹ có nhiều công ty blockchain vốn đã mạnh sẵn, chỉ là tốc độ tăng trưởng có thể chậm hơn một chút, chúng ta cần xem tương lai sẽ phát triển thế nào. Tương lai có rất nhiều đổi mới, đổi mới rất quan trọng. Khi nói đến blockchain, chúng ta cần xem xét态势 phát triển của các sàn giao dịch và người dùng phương Đông như thế nào, còn phương Tây có thể khác, vì vậy chúng ta cần phân tích riêng biệt.
Vương Phong: Thú vị là, tôi nhận thấy trong đội ngũ của anh có khá nhiều gương mặt người Hoa, ví dụ như đồng sáng lập và CTO Gary Wang, CFO Jen Chan, COO Constance Wang… Tại sao tỷ lệ quản lý cấp cao người Hoa trong đội ngũ lại cao như vậy? Tỷ lệ người dùng Trung Quốc của FTX là bao nhiêu?
SBF: Tôi quen CTO Gary từ thời đại học, và tôi rất coi trọng nhân tài Trung Quốc và người dùng Trung Quốc. Thực tế tỷ lệ người dùng Trung Quốc của chúng tôi rất cao, người dùng Đông Á bao gồm Trung Quốc chiếm khoảng một nửa tổng lượng người dùng. Ngoài ra, do chúng tôi làm việc tại Hồng Kông, điều này cũng có thể thu hút được nhiều nhân tài ưu tú Trung Quốc. Nhưng nói tóm lại, chúng tôi lấy tiêu chí thu hút nhân tài xuất sắc nhất, chứ không tuyển dụng dựa trên tiêu chí khu vực hay quốc tịch.
Đồng thời, tại Trung Quốc chúng tôi thấy được nhiều cơ hội, chúng tôi rất coi trọng người dùng Trung Quốc, hy vọng trong tương lai có thể thu hút thêm nhiều người dùng Trung Quốc. Công ty chúng tôi có rất nhiều nhân tài ưu tú đến từ nhiều quốc gia khác nhau, chúng tôi cũng rất vui mừng khi có thêm nhiều quản lý người Hoa, chào đón nồng nhiệt các quản lý người Trung Quốc, chào đón người dùng Trung Quốc.
Vương Phong: Tôi thấy bức ảnh đoàn đội của các anh, mấy cô gái trong này đều là người Trung Quốc. Tại sao vậy?
SBF: Đúng vậy, anh đang hỏi tại sao chúng tôi có nhiều nhân viên nữ người Trung Quốc đến vậy à? Tôi nghĩ điều này khá ngẫu nhiên, dĩ nhiên chúng tôi cũng có nhiều nhân viên nữ không phải người Hoa.
Vương Phong: Cảm ơn Sam đã nhận lời đối thoại, nội dung rất thú vị, nếu có thời gian, hy vọng có thể nối lại với anh, cảm ơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
