SBF xin ân xá từ Tổng thống, FTT tạo ra làn sóng đầu cơ chính trị

Tác giả: Oluwapelumi Adejumo

Biên dịch: Chopper, Foresight News

Tóm tắt ngắn gọn (TL;DR)

• Sam Bankman-Fried (SBF) chính thức nộp đơn xin ân xá tổng thống; đồng tiền mã hóa FTT tăng hơn 50% trong vòng 24 giờ.
• Đợt tăng giá mạnh này không liên quan đến giá trị thực tế của đồng tiền, mà hoàn toàn xuất phát từ cược đầu cơ của thị trường vào khả năng được ân xá.
• Trump nhiều lần từ chối ân xá; thị trường dự báo xác suất được chấp thuận chỉ ở mức 8%, rủi ro giao dịch cực kỳ cao.

Sam Bankman-Fried (SBF), người sáng lập sàn giao dịch tiền mã hóa FTX – vốn đã mất danh tiếng hoàn toàn – hiện đang thụ án 25 năm tù tại nhà tù liên bang vì tham gia một trong những vụ gian lận tài chính lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Tuy nhiên, các nhà đầu cơ tiền mã hóa đang đặt cược rằng một đơn xin ân xá tổng thống mới được nộp có thể thay đổi số phận của ông.

SBF tìm kiếm ân xá từ Trump

Tuần này, SBF chính thức nộp đơn xin ân xá hành chính thông qua trang web của Văn phòng Luật sư Ân xá thuộc Bộ Tư pháp Hoa Kỳ. Động thái này đánh dấu bước leo thang rõ rệt trong chiến dịch vận động bí mật kéo dài nhiều tháng của gia đình và đội ngũ luật sư ông, vi phạm cả thông lệ pháp lý thông thường lẫn quy định yêu cầu phải chờ ít nhất năm năm sau khi tuyên án mới được phép nộp đơn xin ân xá.

Tuy nhiên, khả năng được chấp thuận gần như bằng không, bởi Tổng thống Trump đã nhiều lần từ chối cấp ân xá cho SBF. Đáng chú ý, các nhà giao dịch trên thị trường dự báo dựa trên blockchain Polymarket hiện đánh giá xác suất SBF được ân xá trước cuối năm chỉ ở mức 8%.

Xác suất SBF được ân xá trước cuối năm trên Polymarket

Đợt tăng giá mang tính đầu cơ của “đồng tiền ma”

Dù các nhà phân tích chính trị và thị trường dự báo đều cho rằng khả năng được ân xá là cực kỳ thấp, nhưng chỉ riêng việc “nộp đơn” cũng đủ để kích hoạt làn sóng đầu cơ điên cuồng trên các sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số.

Theo dữ liệu từ CryptoSlate, hành động pháp lý của SBF trực tiếp thúc đẩy giá đồng tiền gốc của sàn FTX – FTT. Hiện nay, FTT đã trở thành một “tài sản ma”: kể từ khi FTX sụp đổ và phá sản vào tháng 11 năm 2022, đồng tiền này không còn ứng dụng thực tế nào, không có đội ngũ phát triển duy trì, cũng không còn nền tảng kinh doanh hỗ trợ.

Thế nhưng, thị trường tiền mã hóa luôn bị chi phối bởi cảm xúc, những câu chuyện về khủng hoảng và các thuật toán. Sau khi tin tức về đơn xin ân xá được công bố, FTT tăng hơn 50% trong vòng 24 giờ, đạt mức cao nhất 0,35 USD, phục hồi mạnh so với mức đáy lịch sử 0,2141 USD. Đồng thời, dữ liệu từ CoinMarketCap cho thấy khối lượng giao dịch của đồng tiền phá sản này tăng vọt hơn 600%, vượt ngưỡng 16 triệu USD.

Dữ liệu thị trường cho thấy khoảng 30% lượng giao dịch đầu cơ diễn ra trên Binance – sàn đối thủ từng gây ra làn sóng rút tiền hàng loạt tại FTX vào cuối năm 2022 bằng cách thanh lý toàn bộ lượng FTT nắm giữ.

Đợt tăng giá gần đây cho thấy một bộ phận nhà tham gia thị trường đang coi FTT như một “quyền chọn chính trị” để đặt cược vào số phận của SBF. Các nhà giao dịch cho rằng nếu đơn ân xá được chấp thuận, thị trường có thể tạm thời khơi lại sự quan tâm đến các tài sản liên quan đến FTX, khiến FTT trở thành công cụ đầu cơ trực tiếp.

Cần làm rõ rằng loại giao dịch này hoàn toàn không liên quan đến tiến trình tố tụng pháp lý hay quá trình thu hồi tài sản trong phá sản. Ân xá tổng thống không thể khôi phục hoạt động của FTX, không thể tái khởi động chức năng ban đầu của FTT, cũng không thể thay đổi cấu trúc khiếu nại của chủ nợ — nó chỉ ảnh hưởng đến tự do cá nhân và hình ảnh chính trị của SBF.

Lập luận bào chữa của SBF

Vào tháng 3 năm 2024, bồi thẩm đoàn kết luận SBF phạm hai tội gian lận chuyển tiền điện tử, hai tội đồng phạm gian lận chuyển tiền điện tử, cũng như các tội đồng phạm liên quan đến gian lận chứng khoán, gian lận hàng hóa và rửa tiền. Công tố viên liên bang cáo buộc ông đã chiếm dụng hàng tỷ đô la tiền khách hàng của FTX, gian lận nhà đầu tư sàn giao dịch và lừa dối các chủ nợ của Alameda Research.

Cuối cùng, Thẩm phán Liên bang Lewis Kaplan tuyên án ông 25 năm tù, 3 năm quản chế sau khi ra tù và tịch thu hơn 11 tỷ đô la tài sản.

Tuy nhiên, SBF luôn bác bỏ định tính cốt lõi của vụ sụp đổ FTX do dư luận đưa ra. Trong các cuộc phỏng vấn và tuyên bố trên mạng, ông khẳng định sàn chỉ gặp khủng hoảng thanh khoản chứ không thực sự âm vốn, và tình hình thu hồi tài sản sau phá sản chứng minh rằng tiền khách hàng vốn có thể được hoàn trả đầy đủ.

Lập luận trọng tâm của ông tập trung vào giá trị tài sản còn lại và các khoản đầu tư mạo hiểm của FTX, khẳng định rằng tại thời điểm phá sản, tài sản của công ty lớn hơn nợ phải trả, do đó quyền kiểm soát công ty không nên được bàn giao cho cố vấn tái cơ cấu bên ngoài. Lập luận này hoàn toàn mâu thuẫn với bằng chứng được công tố viên trình bày tại phiên tòa.

Chính phủ đã đưa ra bằng chứng cho thấy tiền gửi của khách hàng FTX đã bị chuyển bí mật sang Alameda nhằm bù đắp thua lỗ giao dịch, đầu tư, mua bất động sản, đóng góp cho các chiến dịch chính trị và thanh toán nợ. Nhiều cựu lãnh đạo cấp cao của FTX đều làm chứng chống lại SBF. Ryne Miller – Cố vấn pháp lý trưởng cũ của FTX – cũng công khai bác bỏ luận điểm “tài sản đủ để thanh toán nợ” của SBF, nhấn mạnh rằng vào thời điểm sụp đổ tháng 11 năm 2022, tài sản công ty xa vời mới đủ để chi trả khoản nợ, và nhân sự nội bộ thậm chí còn đang gấp rút lập danh sách tài sản và huy động nguồn tiền cứu trợ khẩn cấp.

Trump ân xá các đồng nghiệp trong ngành tiền mã hóa, ngoại trừ SBF

Dù nỗ lực vận động rất mạnh mẽ, nhưng thực tế chính trị mà SBF đối mặt vô cùng khắc nghiệt. Tháng 1 năm 2026, trong một cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times, Trump khẳng định rõ ràng rằng ông sẽ không ân xá SBF, và Nhà Trắng sau đó cũng duy trì lập trường này.

Mặc dù Trump thường xuyên sử dụng quyền đặc xá – ví dụ như ân xá cho Triệu Trường Bằng (CZ), người sáng lập Binance, vào tháng 10 năm 2025, hay giảm án cho Ross Ulbricht – người sáng lập Silk Road, và Arthur Hayes – lãnh đạo BitMEX – nhưng bản chất vụ việc của SBF hoàn toàn khác biệt. Các vụ ân xá trước đây thường được hiểu là nhằm sửa sai những sai lầm do điều tiết quá mức, vấn đề kỹ thuật liên quan đến chống rửa tiền hoặc thúc đẩy cải cách tư pháp hình sự.

Trong khi đó, vụ việc của SBF được công luận coi là một vụ chiếm đoạt công khai hàng chục tỷ đô la, gây tổn thất nặng nề cho hàng triệu nhà đầu tư nhỏ lẻ. Ngay cả trong số các nghị sĩ Đảng Cộng hòa ủng hộ tiền mã hóa tại Quốc hội, đề xuất ân xá cũng vấp phải phản đối mạnh mẽ. Thượng nghị sĩ Bernie Moreno thẳng thắn tuyên bố: «Người này không đáng được ân xá; hắn cần ngồi tù đến hết đời.»

Nhiều chuyên gia trong ngành tiền mã hóa cũng chia sẻ quan điểm tương tự: «Ân xá SBF không phải là giải phóng một kẻ lừa đảo, mà là dung túng hàng ngàn kẻ lừa đảo tiếp theo. Điều này gửi đi một tín hiệu nguy hiểm: Chỉ cần chiếm đoạt hàng chục tỷ đô la, rồi ‘đóng gói lại’ hình ảnh trong tù dưới nhãn hiệu MAGA, là có thể giành lại tự do.»