Quan điểm: Bong bóng AI vỡ, Bitcoin và các tài sản rủi ro khác mới là những thứ bị ảnh hưởng đầu tiên
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Quan điểm: Bong bóng AI vỡ, Bitcoin và các tài sản rủi ro khác mới là những thứ bị ảnh hưởng đầu tiên
Bong bóng AI nghìn tỷ đô la vỡ, các nhà giao dịch Bitcoin có thể là những người đầu tiên chịu thiệt hại.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: CryptoSlate
Biên dịch: TechFlow
Tóm tắt từ TechFlow: Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cảnh báo, 5 gã khổng lồ công nghệ sẽ chi 1 nghìn tỷ USD cho cơ sở hạ tầng AI vào năm 2025-2026, nếu lợi nhuận đầu tư không như kỳ vọng, thắt chặt tài chính có thể tác động đầu tiên đến các tài sản rủi ro như Bitcoin. Mặc dù về dài hạn chính sách nới lỏng có thể có lợi cho Bitcoin, nhưng các giao dịch viên phải vượt qua đợt bán tháo này trước.
Trong năm qua, giao dịch AI đã trở thành một trong những trụ cột chính hỗ trợ khẩu vị rủi ro toàn cầu.
Nhưng hiện nay, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế đang đưa ra cảnh báo: nếu lợi nhuận kỳ vọng không thể thực hiện, cơn sốt chi tiêu này có thể trở thành nguồn gốc của áp lực tài chính.
Tổ chức có trụ sở tại Basel, cung cấp tư vấn cho các ngân hàng trung ương quốc gia này, chỉ ra trong báo cáo kinh tế hàng năm rằng chi tiêu vốn liên quan đến AI của 5 gã khổng lồ điện toán đám mây sẽ vượt quá 1 nghìn tỷ USD vào năm 2025 và 2026.
Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cho biết, khoản đầu tư quy mô lớn như vậy đã dấy lên một câu hỏi: liệu các doanh nghiệp có đang đầu tư quá nhiều vốn trước khi mô hình kinh doanh được xác minh đầy đủ hay không.
Ngân hàng Thanh toán Quốc tế nêu:
"Lợi nhuận không như kỳ vọng có thể gây ra sự rút lui đột ngột của tài chính, biến cơn sốt chi tiêu vốn thành suy thoái đầu tư kéo dài và gây ra hiệu ứng dây chuyền đối với tình hình tài chính."
Đối với các giao dịch viên Bitcoin, tác động của cảnh báo này vượt xa cuộc đua chip và trung tâm dữ liệu ở Thung lũng Silicon.
Sự đảo ngược mạnh mẽ trong chi tiêu AI có thể thắt chặt thanh khoản trên thị trường chứng khoán và tín dụng, buộc tiền điện tử phải đối mặt với một bài kiểm tra khó khăn: trong đợt bán tháo, Bitcoin sẽ thể hiện như một tài sản rủi ro khác, hay sau cú sốc, luận thuyết tiền tệ dài hạn của nó sẽ lấy lại sức mạnh.
Cơn sốt chi tiêu AI thu hút sự chú ý của ngân hàng trung ương
Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, với tư cách là diễn đàn ngân hàng trung ương, cảnh báo trong báo cáo kinh tế hàng năm rằng cuộc cạnh tranh giành quyền thống trị trí tuệ nhân tạo có thể đang đẩy đầu tư lên mức mà lợi nhuận tương lai không thể hỗ trợ.
Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cho biết:
"Nếu các nút thắt cổ chai về cung hạn chế sản xuất, sự tăng đột biến chi tiêu vốn hiện tại có thể không bền vững. Cạnh tranh khốc liệt để giành vị trí dẫn đầu thị trường có thể tiếp tục thúc đẩy đầu tư quá mức, như đã thấy trong các làn sóng đổi mới trước đây, nếu lợi nhuận AI gây thất vọng, rủi ro đảo ngược mạnh mẽ sẽ tăng lên."
Vấn đề không nằm ở việc AI thiếu tiềm năng kinh tế. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cho biết, công nghệ này cuối cùng có thể nâng cao năng suất theo cách khác với các làn sóng tự động hóa và phát triển phần mềm sớm hơn. Nếu các hệ thống AI có thể tự cải thiện và giúp tạo ra ý tưởng mới, tác động kinh tế vĩ mô dài hạn có thể rất đáng kể.
Nhưng rủi ro tài chính gần đây thì khác. Các công ty như Google, OpenAI và Anthropic đang đổ vào số tiền khổng lồ mà không rõ chi tiêu sẽ tạo ra bao nhiêu doanh thu, doanh thu này sẽ kéo dài bao lâu, và cơ sở hạ tầng đằng sau AI sẽ lỗi thời nhanh như thế nào.
Trên thực tế, các công ty công nghệ lớn nhất đang chi tiền vào chip, dung lượng đám mây, trung tâm dữ liệu, nguồn cung điện và thiết bị mạng để giành giật người dùng và thị phần.
Quy mô của cuộc đua này đã giúp củng cố niềm tin của các nhà đầu tư vào cổ phiếu công nghệ, đồng thời thúc đẩy nhu cầu đối với các nhà cung cấp và công ty cơ sở hạ tầng liên quan đến xây dựng AI.
Nhưng Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cảnh báo rằng chính sự cạnh tranh khốc liệt sẽ tạo ra sự dễ bị tổn thương. Nếu mỗi người chơi chính đều chi tiêu mạnh mẽ để tránh bị tụt hậu, toàn ngành cuối cùng có thể gặp phải tình trạng dư thừa công suất, lợi nhuận giảm và cấu trúc tài chính khó duy trì một khi tâm lý lạc quan suy giảm.
Động lực này đã từng xuất hiện trước đây. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế chỉ ra các cơn sốt đầu tư sớm liên quan đến kênh đào, đường sắt, điện khí hóa và internet.
Mặc dù mỗi công nghệ sau đó đều thay đổi nền kinh tế, nhưng chúng cũng tạo ra những thời kỳ mà các nhà đầu tư tài trợ quá nhanh và quá nhiều, cuối cùng dẫn đến sự đảo ngược đau đớn.
Vì lẽ đó, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế kết luận:
"Quy mô và tốc độ của cơn sốt đầu tư AI hiện tại, cùng với kỳ vọng về sự gia tăng mạnh mẽ năng suất, tương tự như những tiền lệ này, làm nổi bật rủi ro giảm giá tiềm ẩn gần đây."
Tệ hơn nữa là các nút thắt cổ chai vật lý nghiêm trọng. Nhu cầu tham vọng đối với sức mạnh tính toán đang gây căng thẳng cho nguồn cung bán dẫn tiên tiến, thiết bị lưới điện và điện năng sơ cấp.
Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, nhu cầu tăng vọt này đang đẩy giá điện lên cao, có khả năng thấm vào các chỉ số lạm phát rộng hơn — trong khi xung đột địa chính trị ở Trung Đông đã độc lập gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Rủi ro tín dụng tích tụ dưới đà tăng của thị trường chứng khoán
Đồng thời, mối lo ngại của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế vượt xa một sự điều chỉnh thị trường chứng khoán đơn giản, mà là cách cú sốc AI có thể ảnh hưởng đến hệ thống tài chính rộng lớn hơn.
Mặc dù các giai đoạn đầu của phát triển AI chủ yếu được tài trợ bởi dự trữ tiền mặt khổng lồ của các gã khổng lồ Thung lũng Silicon, nhưng các khoản đầu tư quy mô nghìn tỷ USD hiện nay cần phụ thuộc nhiều hơn vào nợ và các cấu trúc tài chính ngày càng không minh bạch.
Ngân hàng Thanh toán Quốc tế chỉ ra rằng cơ sở hạ tầng AI hiện nay trải rộng qua thị trường nợ doanh nghiệp, tín dụng tư nhân, tài chính cho thuê, xây dựng trung tâm dữ liệu, hợp đồng năng lượng và thỏa thuận nhà cung cấp.
Các nhà sản xuất chip, nhà cung cấp đám mây, phòng thí nghiệm AI và nhà vận hành trung tâm dữ liệu đang ngày càng gắn kết chặt chẽ thông qua đầu tư vốn chủ sở hữu, cam kết mua hàng và giao dịch dung lượng dài hạn.
Trên thực tế, công ty dịch vụ tài chính tập trung vào Bitcoin Onramp Bitcoin gần đây chỉ ra:
"Một mạng lưới các cam kết chồng chéo hiện đang ràng buộc xây dựng AI thành một vòng lặp khoảng 1 nghìn tỷ USD: Nvidia đầu tư vào các phòng thí nghiệm AI như OpenAI, các phòng thí nghiệm thuê dung lượng đám mây từ Oracle và CoreWeave, và các nhà cung cấp đám mây này lại mua chip Nvidia. Cùng một đô la có thể được ghi nhận đồng thời là đầu tư, vốn, doanh thu và bán hàng, vì vậy các con số tiêu đề không còn ý nghĩa như vẻ bề ngoài."
Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cảnh báo rằng các thỏa thuận này sẽ khiến rủi ro khó nhìn thấy hơn, và chỉ ra rằng mạng lưới nợ này được xây dựng dựa trên kỳ vọng về nhu cầu trong tương lai. Nếu việc áp dụng AI tiếp tục tăng tốc, cấu trúc này có thể tự củng cố.
Nhưng nếu nhu cầu gây thất vọng, áp lực có thể truyền ngược lại trong chuỗi.
Điều này sẽ dẫn đến tình trạng các nhà cung cấp có thể mất đơn hàng, các nhà phát triển trung tâm dữ liệu có thể khó lấp đầy dung lượng.
Đồng thời, các quỹ tín dụng tư nhân có thể đối mặt với áp lực đối với các khoản vay liên quan đến người vay phần mềm, cơ sở hạ tầng hoặc công nghệ. Các ngân hàng có thể thấy rằng mức độ tiếp xúc của họ với tín dụng tư nhân và tài chính phi ngân hàng phức tạp hơn các con số bề mặt.
Đây là lý do tại sao cảnh báo của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế vượt ra ngoài phạm vi cổ phiếu công nghệ. Cổ phiếu liên quan đến AI giảm sẽ gây tổn thương trực tiếp cho các nhà đầu tư. Việc định giá lại rộng rãi hơn đối với tài chính AI có thể thắt chặt các điều kiện tín dụng cho các công ty phụ thuộc vào cùng môi trường tài chính.
Chênh lệch tín dụng vẫn duy trì tương đối hẹp, phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư rằng người vay có thể tiếp tục trả nợ.
Việc định giá lại mạnh mẽ rủi ro vốn chủ sở hữu có thể nhanh chóng thay đổi điều này. Khi người cho vay yêu cầu bù đắp rủi ro nhiều hơn, những người vay yếu hơn sẽ đối mặt với chi phí tái tài trợ cao hơn, tiếp cận vốn giảm và áp lực cắt giảm đầu tư.
Đây là con đường mà sự thất vọng về AI có thể phát triển thành một sự kiện vĩ mô.
Phản ứng đầu tiên của Bitcoin có thể là phòng thủ
Trong cú sốc kinh tế này, vai trò của Bitcoin sẽ rất phức tạp, vì những người ủng hộ tài sản này thường mô tả nó như một công cụ phòng ngừa chống lại sự mất giá tiền tệ, áp lực tài khóa và sự dễ bị tổn thương của hệ thống tài chính. Nguồn cung của nó là cố định, không có tổ chức phát hành doanh nghiệp, và không phụ thuộc vào lợi nhuận công ty hoặc lịch trình trả nợ.
Nếu sự sụp đổ tín dụng AI cuối cùng buộc các nhà hoạch định chính sách nới lỏng các điều kiện tài chính, những đặc tính này có thể trở nên hấp dẫn hơn. Nhưng trong giai đoạn đầu của đợt bán tháo rộng rãi, Bitcoin có thể đối mặt với áp lực tương tự như các tài sản rủi ro khác.
Khi thanh khoản thắt chặt, các nhà đầu tư thường bán các vị thế thanh khoản trước. Bitcoin giao dịch liên tục, có thể bán nhanh và được nhiều nhà đầu tư nắm giữ cùng lúc với cổ phiếu, sản phẩm giao dịch trao đổi, phái sinh và các tài sản beta cao khác. Điều này khiến nó dễ bị tổn thương khi khử rủi ro danh mục đầu tư.
Hành vi thị trường gần đây hỗ trợ mối lo ngại này. CryptoSlate gần đây báo cáo rằng, sau khi chỉ số chứng khoán chuẩn KOSPI của Hàn Quốc giảm gần 10% vào tuần trước, Bitcoin đã giảm xuống dưới 63.000 USD.
Đợt giảm này cho thấy các điều kiện thanh khoản, đòn bẩy và khẩu vị rủi ro có thể áp đảo câu chuyện về sự khan hiếm trong một thời gian dài.
Cú sốc thị trường do AI gây ra có thể tuân theo trình tự tương tự. Cổ phiếu công nghệ liên quan đến xây dựng có thể giảm trước. Khi các nhà đầu tư định giá lại nợ liên quan đến trung tâm dữ liệu, nhà cung cấp và công cụ tài chính tư nhân, chênh lệch tín dụng có thể mở rộng. Các quỹ đối mặt với thua lỗ hoặc áp lực ký quỹ sau đó có thể cắt giảm vị thế tiền điện tử và các tài sản thanh khoản khác.
Ở giai đoạn đó, Bitcoin không cần có liên kết trực tiếp với cơ sở hạ tầng AI để bị ảnh hưởng. Nó chỉ cần là một phần của cùng một ngân sách rủi ro.
Vấn đề thanh khoản tiếp theo sau
Nhưng giai đoạn thứ hai phụ thuộc vào phản ứng của chính phủ đối với thảm họa thị trường kéo theo.
Nếu sự đảo ngược đầu tư AI vẫn bị giới hạn trong một nhóm nhỏ các công ty công nghệ, thiệt hại có thể vẫn hạn chế. Cổ phiếu sẽ được định giá lại, các nhà cung cấp sẽ điều chỉnh, các nhà đầu tư sẽ đánh giá lại định giá mà không buộc chính sách tiền tệ phải thay đổi lớn.
Nhưng rủi ro mà Ngân hàng Thanh toán Quốc tế đánh dấu là cơn sốt chi tiêu đã đủ lớn để ảnh hưởng đến hệ thống tài chính rộng lớn hơn.
Điều này cho thấy sự sụt giảm đáng kể trong chi tiêu vốn AI có thể đồng thời đánh vào đầu tư doanh nghiệp, việc làm, tài sản hộ gia đình và khả năng tiếp cận tín dụng. Nếu lạm phát vẫn cao, các ngân hàng trung ương cảm thấy không thể giảm lãi suất nhanh chóng, những áp lực này có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Điều này tạo ra một tình huống khó khăn cho các tài sản rủi ro. Lạm phát cao hơn có thể khiến chính sách duy trì thắt chặt trong khi đầu tư yếu ớt. Tín dụng chặt chẽ hơn có thể phơi bày đòn bẩy của thị trường tư nhân. Giá cổ phiếu giảm có thể làm giảm tài sản hộ gia đình và làm chậm tiêu dùng. Mỗi kênh đều có thể củng cố lẫn nhau.
Đối với Bitcoin, lộ trình chính sách là rất quan trọng. Tài sản này thường hoạt động tốt nhất khi thanh khoản mở rộng, lãi suất thực giảm và các nhà đầu tư kỳ vọng ngân hàng trung ương hỗ trợ thị trường. Cú sốc tín dụng cuối cùng mang lại tiền tệ nới lỏng hơn có thể khởi động lại giao dịch đó.
Đồng sáng lập BitMEX Arthur Hayes cho rằng, nếu các cơ quan chức năng phản ứng bằng cách tái tạo thanh khoản, và các nhà đầu tư chuyển dịch khỏi các cấu trúc tài chính nặng nợ, sự sụp đổ AI có thể giúp thúc đẩy Bitcoin tăng mạnh.
Quan điểm này vẫn mang tính suy đoán, nhưng nó nắm bắt được lý do tại sao một số giao dịch viên tiền điện tử coi chi tiêu vốn AI và thị trường tín dụng là các yếu tố thúc đẩy tiềm năng cho chu kỳ Bitcoin tiếp theo.
Nhưng thời điểm không chắc chắn. Do đó, các giao dịch viên đặt cược vào phản ứng thanh khoản cuối cùng có thể vẫn phải chịu đựng các đợt thoái lui trước đó.
Trong 24 giờ qua, Bitcoin tăng 2.28%, hiện đứng đầu về vốn hóa thị trường.
Tình trạng thị trường rộng lớn hơn
Hiện tại, tổng vốn hóa thị trường tiền điện tử là 2.09 nghìn tỷ USD, khối lượng giao dịch 24 giờ là 81.45 tỷ USD. Tỷ lệ thống trị của Bitcoin là 57.97%.
Trong hai năm qua, việc mua thêm Bitcoin đã đủ để đẩy giá cổ phiếu kho bạc lên cao. BTC Yield của Strategy hiện đang giảm, vốn hóa thị trường của Metaplanet thấp hơn giá trị nắm giữ tiền tệ của nó, và những người mới tham gia châu Âu đang yêu cầu các nhà đầu tư cung cấp vốn cho họ với các điều kiện mà không ai định giá.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@CryptoSlate
