Cuộc trò chuyện giữa Arthur Hayes và đồng sáng lập NEAR: Mục tiêu giá HYPE là 150 USD, liệu NEAR còn dư địa tăng trưởng 20 lần?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cuộc trò chuyện giữa Arthur Hayes và đồng sáng lập NEAR: Mục tiêu giá HYPE là 150 USD, liệu NEAR còn dư địa tăng trưởng 20 lần?
Quyền riêng tư là điều kiện tiên quyết cho việc áp dụng mã hóa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tổng hợp & Dịch thuật: TechFlow
Khách mời: Arthur Hayes, Giám đốc Đầu tư (CIO) của Maelstrom; Illia Polosukhin, Đồng sáng lập NEAR
Dẫn chương trình: Andy; Rob
Nguồn podcast: The Rollup
Tựa đề gốc: Arthur Hayes & Illia Polosukhin: Privacy Is The Last 1000x (NEAR & ZEC)
Ngày phát sóng: Ngày 25 tháng 5 năm 2026
Tóm tắt các điểm chính
Trong tập này của The Rollup, Arthur Hayes và Illia Polosukhin được mời tham gia để thảo luận về thanh khoản vĩ mô, tài sản riêng tư, “ý định” (Intents) của NEAR, AI và lớp thực thi trên chuỗi, cũng như luận điểm đầu tư vào HYPE, NEAR và ZEC. Arthur cho rằng chiến tranh, cuộc chạy đua vũ trang AI và việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang thúc đẩy Mỹ, Trung Quốc và châu Âu tiếp tục mở rộng nợ và tiền tệ nhằm duy trì nền kinh tế; cuối cùng, thanh khoản sẽ tràn sang Bitcoin và một số ít tài sản mã hóa có câu chuyện thực sự và doanh thu rõ ràng. Illia nhấn mạnh rằng để blockchain bước vào đời sống thường nhật—thanh toán, trả lương, xuất hóa đơn và nền kinh tế của các tác tử AI—riêng tư không phải là lựa chọn mà là điều kiện tiên quyết cho việc áp dụng quy mô lớn. Cả hai đều cho rằng thị trường mã hóa đang chuyển từ đầu cơ vô phân biệt sang giai đoạn sàng lọc theo cơ bản, trong đó riêng tư, chủ quyền, doanh thu thực và khả năng bắt giữ giá trị của token sẽ trở thành những chủ đề quan trọng nhất ở giai đoạn tiếp theo.
Tóm tắt những quan điểm nổi bật
Thanh khoản vĩ mô và cuộc chạy đua vũ trang AI
- “AI đã trở thành một phần của quốc phòng quốc gia. Máy bay không người lái, tình báo AI và ra quyết định trên chiến trường đều đang được tích hợp vào hệ thống chiến tranh; còn chính phủ, để giành thắng lợi trong chiến tranh, sẽ in tiền.”
- “Các quốc gia trước đây xây dựng nguồn cung lương thực và năng lượng dựa trên rất nhiều giả định; nhưng khi các tuyến hàng hải then chốt như Eo biển Hormuz trở nên bất ổn, nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ sẽ chẳng giúp họ nuôi sống dân chúng.”
- “Số tiết kiệm tồn tại dưới dạng trái phiếu kho bạc Mỹ cuối cùng sẽ phải được bán ra để mua hàng hóa thực, xây dựng chuỗi cung ứng dư thừa và các tuyến năng lượng thay thế.”
- “Điểm mạnh của Bitcoin nằm ở chỗ: nếu ngày mai đơn vị tiền pháp định tăng so với hôm nay, giá của nó sẽ tăng về mặt toán học—đây là kết quả thuần túy từ toán học; còn mọi thứ khác đều phụ thuộc rất lớn vào câu chuyện kể.”
Sự tích hợp giữa các L1 và sự trở lại của cơ bản thị trường mã hóa
- “Không gian khối hiện đã trở thành một hàng hóa phổ biến đến mức cung vượt xa cầu. Vấn đề duy nhất trước đây là loại hàng hóa này gần như hoàn toàn không thể hoán đổi. Việc NEAR đặt cược vào trừu tượng hóa chuỗi và ‘ý định’ (Intents) chính là để làm cho nó có thể hoán đổi. Nói cách khác, mỗi chuỗi, mỗi tài sản và mỗi người dùng đều có thể thực sự kết nối với nhau, mà không cần bận tâm mình đang sử dụng không gian khối nào.”
- “Lối tư duy cũ—mua một tài sản chỉ vì sau đó sẽ có một loạt nhà đầu tư cá nhân đổ vào tiếp tục mua—đang dần biến mất. Hiện nay, tâm lý chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư cá nhân đã giảm mạnh. Người ta quan tâm hơn đến việc liệu năm tới mình còn đủ khả năng chi trả xăng dầu và lương thực hay không, chứ không phải việc có nên đầu cơ vào một tài sản nào đó hay không.”
- "Thị trường đang chuyển sang chú trọng vào những tài sản thực sự tạo ra doanh thu, thực sự có sản phẩm và người dùng."
- "Đối với một L1, việc hoàn toàn pha loãng (fully diluted) là cực kỳ quan trọng. Nhiều dự án vẫn chịu áp lực giải phóng lớn từ các tổ chức đầu tư, trong khi NEAR đã có khoảng trống phía trên tương đối 'sạch'."
Zcash và tài sản riêng tư bị đánh giá thấp
- "Không gì bình thường hơn việc sở hữu một đồng tiền riêng tư trên Internet. Zcash và Monero chính là đại diện cho nhu cầu này."
- "Khi các tập đoàn công nghệ lớn, chính phủ và AI ngày càng có khả năng theo dõi mọi khía cạnh trong đời sống của chúng ta, thì tính riêng tư của tiền tệ—được chứng minh bằng mật mã học—sẽ trở nên cực kỳ thiết yếu."
- "Nếu bạn nắm giữ Zcash nhưng lại không giữ ở dạng được che giấu (shielded), vậy rốt cuộc bạn nắm giữ nó vì lý do gì?"
- "Zcash và NEAR cấu thành trụ cột trung tâm trong luận điểm đầu tư riêng tư của tôi: trong một thế giới nơi AI, các tập đoàn công nghệ lớn và chính phủ lớn cùng tồn tại, riêng tư sẽ một lần nữa được thị trường nhận thức rõ, và Maelstrom sẽ hưởng lợi từ điều đó."
- "Tôi tin rằng NEAR có tiềm năng tăng trưởng 20 lần trong vòng một năm tới, còn Zcash có thể đạt mức tăng khoảng 5 lần."
Ý định (Intents) của NEAR, giao dịch riêng tư và áp dụng quy mô lớn
- "Nếu chúng ta muốn blockchain thực sự bước vào đời sống thường nhật, thì điều đó sẽ không thể xảy ra nếu thiếu riêng tư—thực tế, riêng tư chính là điều kiện tiên quyết cho việc áp dụng mã hóa quy mô lớn."
- "Nếu tôi thanh toán tại một quán cà phê, tôi không muốn chủ quán biết tôi có bao nhiêu tiền, cũng chẳng mong cả thế giới biết tôi vừa tiêu tiền ở đó."
- "Ý định riêng tư hướng tới giải quyết không chỉ việc nắm giữ một tài sản riêng tư, mà còn cho phép chuyển khoản, giao dịch, thanh toán, sinh lời và nhiều thao tác khác được thực hiện một cách bảo mật giữa mọi loại tài sản."
- "Việc trả lương, xuất hóa đơn và nhiều trường hợp sử dụng từng được cho là phù hợp với mã hóa—trên thực tế lại rất khó triển khai trong môi trường chuỗi công khai hoàn toàn minh bạch."
Các tác tử AI và lớp thực thi trên chuỗi
- "Trong tương lai, chúng ta sẽ sử dụng tính toán thông qua AI, và blockchain sẽ trở thành phương thức thực thi mọi thứ."
- "AI cũng cần riêng tư. Bạn sẽ không muốn các phòng thí nghiệm khai thác dữ liệu của bạn để huấn luyện mô hình tốt hơn rồi bán lại dịch vụ dưới dạng phí đăng ký."
- "AI là giao diện tính toán mới, còn ý định là lớp thương mại đằng sau."
- "Ngay từ năm 2017 khi bắt đầu, đánh giá cốt lõi của chúng tôi là AI sẽ trở thành cách chúng ta xây dựng phần mềm và tương tác với tính toán."
Hyperliquid và giấc mơ tài chính phi tập trung
- "Một trong những ứng dụng 'killer' của ngành mã hóa là gì? Chính là sàn giao dịch. Ai là người giàu nhất trong ngành mã hóa? Chủ các sàn giao dịch."
- "Điều quan trọng nhất của Hyperliquid không phải là hợp đồng vĩnh viễn hay sàn giao dịch phi tập trung (DEX) của nó mới mẻ đến đâu, mà là mô hình kinh tế token của nó được xây dựng đúng."
- "Không có bán token cho các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC), chỉ có phân bổ cho đội ngũ, và gần như toàn bộ doanh thu đều quay trở lại người nắm giữ token—điều hiếm thấy ở một dự án có quy mô như vậy."
Thay thế lao động bởi AI và rủi ro chính trị
- "Tác động của AI lên lực lượng lao động phụ thuộc rất lớn vào nơi bạn sinh sống. Những chuyên gia da trắng có thu nhập cao tại các vùng ven biển Hoa Kỳ sẽ được bảo vệ, trong khi công nhân tại các trung tâm xử lý hậu cần ở nước ngoài sẽ ngay lập tức mất việc—nhưng rất ít người quan tâm."
- "Tôi cho rằng quá trình thay thế đã bắt đầu, dù nó cũng phân bổ không đều. Cơ hội duy nhất là đứng ở tuyến đầu; chúng tôi luôn nói rằng bạn cần tận dụng những công nghệ này để nâng cao năng lực bản thân, học nhanh hơn và áp dụng nhanh hơn."
- "Điều thực sự có thể khiến 'bài nhạc' ngừng vang lên không nhất thiết phải là một đợt IPO khổng lồ nào đó, mà là yếu tố chính trị. Người ta sẽ hỏi: Các công ty AI đã trở nên giàu có đến mức nào nhờ tri thức và tương tác của toàn nhân loại—còn chúng ta được gì?"
- "Nếu lợi nhuận từ AI bị đánh thuế tiến bộ quy mô lớn, điều đó không có nghĩa là các công ty này không thể kiếm tiền, mà là bạn còn sẵn sàng trả 100 lần lợi nhuận cho một công ty có thể bị đánh thuế 50% từ doanh thu AI không? Chắc chắn là không."
Luận điểm đầu tư vĩ mô của Arthur
Người dẫn Rob: Arthur, trước đây ông từng khá thận trọng, cảnh báo mọi người chú ý rủi ro, sau đó lại chuyển sang hoàn toàn lạc quan. Vậy điều gì đã xảy ra giữa chừng? Điều gì đã thay đổi?
Arthur Hayes:
Đầu năm nay tôi từng viết một bài báo, cho rằng Bitcoin lúc đó đang phản ánh sớm một sự kiện tín dụng do lạm phát AI gây ra. Tôi đánh giá rằng các cơ quan tiền tệ sẽ không in đủ tiền cho đến khi họ thực sự chứng kiến khủng hoảng tài chính. Lúc ấy toàn bộ lập luận của tôi là: Chỉ số Nasdaq từ khi Bitcoin lập đỉnh lịch sử trở đi hầu như đi ngang, trong khi Bitcoin lại giảm sâu theo ETF trái phiếu đầu tư cấp độ Mỹ IGB—từ mức 126.000 USD xuống còn hơn 60.000 USD. Tôi cho rằng đây chính là một sự kiện tín dụng.
Sau đó, vào ngày 28 tháng 2, Mỹ nổ súng tấn công Iran, làm bùng nổ hoàn toàn cục diện chiến tranh và khiến thị trường nhận ra đây sẽ là một sự kiện có lợi cho thanh khoản. Thứ nhất, AI đã trở thành một phần của quốc phòng quốc gia. Máy bay không người lái, hệ thống máy bay không người lái vận hành bởi AI và hệ thống tình báo AI đã tham gia vào các hoạt động quân sự của tất cả các bên tham chiến. Chính phủ sẽ in tiền để giành thắng lợi trong chiến tranh, và vì AI là một phần của chiến tranh, nên cả Mỹ và Trung Quốc đều sẽ đảm bảo tài trợ cho chi tiêu vốn AI.
Chúng ta đã bắt đầu thấy các khoản vay ngân hàng và đầu tư cổ phần chảy vào các nhà sản xuất chip. Ít nhất tại Mỹ, các công ty như Intel đã được hỗ trợ, và cũng có những tuyên bố tương tự về điện toán lượng tử—ví dụ như khoản đầu tư 1 tỷ USD vào các dự án liên quan đến IBM. Tất cả đều thuộc cùng một chủ đề.
Mặt khác, nhiều quốc gia trước đây đã đưa ra rất nhiều giả định về nguồn cung lương thực và năng lượng, cho rằng chúng có thể được nhập khẩu qua các vùng biển tranh chấp như Eo biển Hormuz. Nhưng hiện nay tình hình trở nên khó khăn, nên họ bắt đầu tự hỏi: Vì sao tôi còn phải nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ? Nếu tôi cần nuôi sống dân chúng, hoặc nếu tôi đang ở trên một hòn đảo cô lập mà thậm chí không có nhiên liệu hàng không, thì nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ sẽ chẳng giúp ích gì—đặc biệt là khi tàu thuyền của tôi thậm chí không thể vượt qua eo biển.
Vì vậy, họ cần xây dựng nguồn cung dự phòng cho tất cả các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là lương thực và năng lượng; cần đầu tư vào các mối quan hệ thương mại mới; cần xây dựng các đường ống mới để dầu có thể đi vòng qua Vùng Vịnh Ba Tư, từ các quốc gia như UAE. Tất cả những điều này đều hàm ý rằng số tiết kiệm tồn tại dưới dạng trái phiếu kho bạc Mỹ cần được bán ra để đổi lấy hàng hóa thực.
Mỹ sẽ không để việc bán tháo này khiến thị trường sụp đổ. Họ sẽ in tiền để lấp đầy khoảng trống này, đảm bảo thị trường không mất kiểm soát. Vì vậy, tôi cho rằng ngày 28 tháng 2 là sự kiện xúc tác đối với thị trường. Mỹ, Trung Quốc và châu Âu sẽ đều in tiền để tài trợ cho nền kinh tế thời chiến và chi tiêu vốn AI, và số tiền này cuối cùng sẽ chảy vào Bitcoin—đây cũng là lý do vì sao Bitcoin lại thể hiện tốt đến vậy.
Đầu tư mạnh vào NEAR, ZEC và HYPE
Arthur Hayes:
Bây giờ chúng ta cũng thấy một số ít coin bắt đầu tăng giá, trong đó có vài đồng tôi đang nắm giữ như NEAR, HYPE và Zcash, đều thể hiện rất tốt kể từ ngày 28 tháng 2. Đó chính là lập luận tổng thể của tôi.
Trong quý I, thực tế tôi không thực hiện nhiều giao dịch. Sau khi chiến tranh bắt đầu, tôi có thực hiện thêm một vài giao dịch, nhưng nhìn chung, chúng tôi đã nắm giữ những tài sản này từ rất sớm với giá rất tốt. Hiện tại, thị trường đang xác thực lý do vì sao chúng tôi lại mua chúng cách đây 6–12 tháng.
Người dẫn Andy: Toàn bộ cộng đồng Crypto Twitter đang thảo luận về việc giao dịch này đã trở thành sự đồng thuận chưa, trong khi chúng tôi ở đây thực tế đã đầu tư mạnh vào nó từ lâu. Chúng tôi luôn theo dõi diễn biến vĩ mô, cũng đã xem các chương trình và bài viết của ông trên CoinDesk. Ban đầu thị trường còn dao động, sau đó các tài sản như NEAR, HYPE và ZEC đột nhiên bắt đầu tăng giá—do đó, mọi thứ đang dần kết nối với nhau trong giai đoạn tích hợp này.
Sự tích hợp giữa các L1 đã bắt đầu
Người dẫn Andy: Illia, tôi muốn nghe anh chia sẻ quan điểm về sự tích hợp thị trường. Đây không phải là "thị trường gấu" đầu tiên anh trải qua; chúng ta từng chứng kiến các giai đoạn như vậy, nhưng lần này cảm giác đặc biệt chân thực, bởi bản thân thị trường đang tiến hóa.
Các nhà đầu tư tổ chức đã gia nhập, môi trường vĩ mô rất bất ổn, khiến mọi người bắt đầu nhìn nhận ngành này theo cách 'hoặc thích nghi với kỷ nguyên tổ chức, hoặc bị đào thải'. Ngoài ra, toàn ngành cũng đang trở nên trưởng thành và phức tạp hơn: bạn cần có sản phẩm, có doanh thu, có người dùng thực và một lộ trình kinh tế token bền vững, mạnh mẽ.
Từ góc nhìn của người sáng lập, trong 6–8 tháng qua thị trường thực sự đã xảy ra điều gì? Vì sao sự thay đổi lại nhanh đến vậy? Và NEAR đã vượt qua giai đoạn này như thế nào?
Illia Polosukhin:
Tôi nghĩ có một vài dòng xu thế đang hội tụ. Trước hết, hãy nói về logic giữa L1 và L2. Tôi nhớ mình từng có một bài phát biểu vào năm 2019, khi đó tôi nói chúng ta sẽ trải qua một đợt bùng nổ lớn, sau đó bước vào giai đoạn tích hợp, và cuối cùng chỉ còn một số ít dự án sống sót—và hiện tại chúng ta đang tiến gần đến giai đoạn đó.
Không gian khối hiện đã trở thành một hàng hóa phổ biến đến mức cung vượt xa cầu. Vấn đề duy nhất trước đây là loại hàng hóa này gần như hoàn toàn không thể hoán đổi. Việc NEAR đặt cược vào trừu tượng hóa chuỗi và 'ý định' (Intents) chính là để làm cho nó có thể hoán đổi. Nói cách khác, mỗi chuỗi, mỗi tài sản và mỗi người dùng đều có thể thực sự kết nối với nhau, mà không cần bận tâm mình đang sử dụng không gian khối nào.
Dòng xu thứ hai là sự trở lại của cơ bản. Hướng đi này anh đã nhắc đến hơn một năm nay—có thể đã vài năm rồi. Và giờ đây nó thực sự đã xảy ra. Dù là thị trường hay các nhà đầu tư tổ chức thực sự phân tích thị trường—ở đây tôi không nói đến BlackRock hay Fidelity, mà là các quỹ và nhà đầu tư chuyên nghiệp—đều đang thay đổi.
Lối tư duy cũ đang biến mất: mua một tài sản chỉ vì sau đó sẽ có một loạt nhà đầu tư cá nhân đổ vào tiếp tục mua. Hiện nay, tâm lý chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư cá nhân đã giảm mạnh. Như Arthur vừa nói, người ta quan tâm hơn đến việc liệu năm tới mình còn đủ khả năng chi trả xăng dầu và lương thực hay không, chứ không phải việc có nên đầu cơ vào một tài sản nào đó hay không.
Vì vậy, thị trường bắt đầu đặt câu hỏi: Tài sản nào thực sự tạo ra doanh thu? Tài sản nào cung cấp sản phẩm mà chúng ta đang sử dụng? Nếu tôi staking nó, tôi có thể nhận được khả năng mới nào? Ví dụ như HYPE: staking giúp bạn được giảm phí giao dịch và tiếp cận nhiều thị trường hơn. Còn logic của ZEC thì khác, nhưng cũng mang lại khả năng riêng tư. NEAR cũng tương tự, cung cấp khả năng đa chuỗi, ý định và tính toán.
Tất cả những khả năng mới này đều là điều người tham gia thị trường đang tìm kiếm. Vì vậy, những tài sản này bắt đầu trở thành tâm điểm, chứ không phải những token tuy có thể nắm giữ, nhưng trước khi bật công tắc phí, bạn khó lòng xác định rõ giá trị thực của nó là gì. Tôi cho rằng hai dòng xu này đang hội tụ, tạo nên bối cảnh rộng hơn cho thị trường mã hóa hiện nay.
Vì sao Arthur lại ưa thích Zcash?
Người dẫn Rob: Ngành này dường như đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Một số người ở Bankless dường như cũng đã rẽ lối: David Hoffman bán sạch toàn bộ ETH, còn Merch từ bỏ Solana để hoàn toàn đặt cược vào Zcash. Arthur, vì sao Zcash và vấn đề riêng tư lại quan trọng đến vậy đối với ông? Đây có phải là tinh thần cốt lõi của ngành mã hóa không? Còn 'ý định' của NEAR đóng vai trò gì trong bức tranh này?
Arthur Hayes:
Hiện nay Zcash đang nóng lên đương nhiên là một hiện tượng mới, nhưng tôi vẫn nhớ trước khi Zcash ra mắt mainnet năm 2016, nó từng là thứ 'hot' nhất trên thị trường. Lúc ấy tôi còn đang làm việc tại BitMEX, và chúng tôi đã niêm yết phái sinh giá Zcash đầu tiên. Thị trường lúc ấy rất điên cuồng, giá trên Poloniex từng lên tới khoảng 3.000 USD. Nếu bạn còn nhớ sàn giao dịch đó, lúc ấy thậm chí còn xuất hiện mức giá 7 Bitcoin đổi 1 Zcash.
Đó là một ngày điên cuồng. Sau đó, do phần thưởng khối khiến nguồn cung tăng mạnh, giá lại sụp đổ. Nhưng Zcash lúc ấy thực sự có một số vấn đề. Ví dụ như 'thiết lập đáng tin cậy' (trusted setup): bạn phải tin tưởng Zooko, Eli và những người tham gia khác, tin rằng họ không gian lận trong buổi lễ tạo khóa. Ngoài ra còn có vấn đề về khoản trợ cấp 20% phần thưởng khối dành cho đội ngũ—lúc ấy thị trường cũng tranh luận gay gắt về điều này.
Nhưng những vấn đề này hiện đã qua. Giao thức đã được nâng cấp, 'thiết lập đáng tin cậy' đã bị loại bỏ, chúng ta biết rằng nó an toàn về mặt mật mã học, và khoản trợ cấp 20% cũng đã biến mất. Giờ đây nó có một khởi đầu 'sạch', đồng thời cũng có đủ nguồn cung để hình thành thị trường thực sự, chứ không còn là sự biến động mạnh như thời kỳ mới ra đời.
Naval đã thay đổi quan điểm của Arthur
Arthur Hayes:
Năm ngoái trong dịp Token 2049, tôi tham dự một buổi tiệc tối và Naval cũng có mặt. Ông ấy bắt đầu trò chuyện với tôi về Zcash. Lúc ấy Zcash đã tăng từ khoảng 30 USD lên gần 120 USD, và tôi hỏi ông ấy vì sao lại lạc quan. Ông ấy biết lúc ấy tôi nắm giữ rất nhiều Monero.
Ông ấy giải thích với tôi rằng chữ ký vòng (ring signature) của Monero không mạnh như nhiều người tưởng. Cơ quan thực thi pháp luật Nhật Bản từng thành công trong việc phá bỏ tính ẩn danh của các giao dịch liên quan trong một vụ án hình sự. Nghe xong tôi thấy người này rõ ràng rất đáng tin cậy, nên tôi về nhà mua vài triệu USD Zcash.
Tôi cũng để ý một điều: Tôi có rất nhiều nhà môi giới, nhưng chỉ có hai nơi sẵn sàng báo giá Zcash cho tôi, bởi nhiều tổ chức nói rằng họ không giao dịch coin riêng tư. Lúc ấy phản ứng của tôi là: nếu tôi khó mua được, thì tôi lại càng muốn mua hơn.
Sau đó tôi tiếp tục nghiên cứu thêm để kiểm chứng một số nhận định của Naval. Rồi tôi tiếp tục mua và tăng dần vị thế. Zcash từng nổi lên vào năm 2016 chủ yếu vì mọi người đều biết Bitcoin là hệ thống 'giả danh' (pseudonymous), chứ không phải hoàn toàn riêng tư. Rất nhiều người thực sự coi trọng riêng tư trong một số tình huống nhất định. Việc sở hữu một đồng tiền riêng tư trên Internet là hoàn toàn bình thường—đây chính là điều Zcash đại diện, cũng như Monero.
Khi chúng ta ngày càng rõ ràng hơn rằng các tập đoàn công nghệ lớn, chính phủ lớn và AI có khả năng biết hết mọi thứ về chúng ta, theo dõi mọi khía cạnh trong đời sống, thì tính riêng tư của tiền tệ—được chứng minh bằng mật mã học—sẽ trở nên cực kỳ cần thiết. Đây cũng là lý do vì sao tôi xếp Zcash là vị thế nắm giữ lớn thứ hai. Dù tôi mua vào khi nó đã phục hồi từ mức 30 USD và tăng gấp 4 lần, hiệu suất vẫn rất tốt.
Sau đó vấn đề trở thành trải nghiệm người dùng. Ứng dụng tốt nhất trước đây mang tên khác, nay gọi là Zashi, cho phép người dùng sử dụng Zcash ở dạng được che giấu. Một trong những vấn đề lớn nhất của Zcash năm 2016 là nó thực sự hoạt động, nhưng gần như không ai có thể nắm giữ ở dạng được che giấu. Mọi người đều dùng Zcash minh bạch, và điều đó về cơ bản chỉ là một phiên bản kém cỏi của Bitcoin. Nếu không thể nắm giữ một cách riêng tư, thì việc này còn ý nghĩa gì?
Giờ đây tình hình đã thay đổi. Các ứng dụng như Zashi cho phép bạn nắm giữ Zcash được che giấu trên thiết bị di động với trải nghiệm khá tốt; nếu kết hợp với ví lạnh như Keystone, bạn thậm chí có thể lưu trữ Zcash được che giấu ở dạng ví lạnh. Tôi khuyến nghị mạnh mẽ tất cả những người nắm giữ Zcash nên nắm giữ ở dạng được che giấu—nếu không, rốt cuộc bạn nắm giữ nó vì lý do gì?
Ý định (Intents) của NEAR và trao đổi ẩn danh
Arthur Hayes:
Trải nghiệm người dùng hiện đã rất tốt, và giờ đây chúng ta bước vào phần thú vị hơn. Chúng tôi đã đầu tư vào một vòng gọi vốn của Zashi. Sau đó, trong ứng dụng Zashi, tôi có thể gửi bất kỳ tài sản mã hóa nào đến bất kỳ ai trên Internet một cách ẩn danh, bằng cách kết hợp Zcash được che giấu và 'ý định' của NEAR. Ví dụ, tôi bắt đầu từ Zcash được che giấu và kết thúc bằng USDT trên Tron, rồi gửi ẩn danh cho đối phương.
Điều này rất quan trọng. Nhìn lại giá NEAR, nó cũng như các tài sản khác trong ngành mã hóa, đã giảm mạnh so với đỉnh lịch sử và trải qua chu kỳ. Lúc ấy tôi nghĩ: nếu câu chuyện riêng tư trở thành chủ đề lớn, Zcash sẽ là trạm đầu tiên; trạm thứ hai sẽ là người nào cho phép bạn gửi giá trị ẩn danh giữa bất kỳ chuỗi nào. Khả năng này cũng rất to lớn.
Mô hình kinh tế của NEAR sẽ theo kịp, đây là một cơ hội rất bất cân xứng. Dĩ nhiên, quy mô vị thế tôi phân bổ cho NEAR không lớn bằng Zcash, nhưng tôi tin rằng NEAR có tiềm năng tăng trưởng 20 lần trong vòng một năm tới, còn Zcash có thể đạt mức tăng khoảng 5 lần. Bạn sẽ phân bổ vốn với quy mô khác nhau tùy theo mức độ rủi ro. Đây cũng là lý do vì sao hai tài sản này cấu thành trụ cột trung tâm trong luận điểm đầu tư riêng tư của tôi: trong một thế giới nơi AI, các tập đoàn công nghệ lớn và chính phủ lớn cùng tồn tại, riêng tư sẽ một lần nữa được thị trường nhận thức rõ, và Maelstrom sẽ hưởng lợi từ điều đó.
Riêng tư là điều kiện tiên quyết cho việc áp dụng quy mô lớn
Người dẫn Rob: Illia, khi nhìn NEAR từ góc độ của một nhà phân bổ vốn như Arthur, rõ ràng câu chuyện AI là một chủ đề quan trọng—bao gồm hỗ trợ quản lý danh tính, mạng lưới thanh toán và cơ sở hạ tầng cần thiết cho các tác tử AI. Tuy nhiên, thực tế, yếu tố cốt lõi thực sự khai phóng giá trị sinh thái Zcash lại là 'ý định' (Intents), bởi vì nó làm cho loại tiền riêng tư này trở nên hiệu quả và thực tiễn hơn.
Tôi có một số dữ liệu: Tổng khối lượng giao dịch lịch sử của 'ý định' NEAR gần đạt 20 tỷ USD, hiện tại khoảng 18,9 tỷ USD. 'Ý định' NEAR đã tạo ra 33 triệu USD phí từ các giao dịch này, trong đó phần lớn đến từ Zcash, vì đây gần như là nơi duy nhất có thể thực hiện các thao tác như vậy. Arthur cũng đề cập rằng 'ý định riêng tư' sẽ tạo ra dòng tiền dương cho giao thức.
Anh có thể chia sẻ kế hoạch biến 'ý định' thành nguồn thu như thế nào? Dòng tiền hiện tại của NEAR ra sao? Và kế hoạch mở rộng 'ý định' NEAR để phục vụ tốt hơn toàn bộ hệ sinh thái NEAR là gì?
Illia Polosukhin:
Điểm cốt lõi mà Arthur vừa nói là chúng ta cần riêng tư trên chuỗi. Tôi thậm chí còn đi xa hơn: nếu chúng ta muốn blockchain thực sự bước vào đời sống thường nhật, điều đó sẽ không thể xảy ra nếu thiếu riêng tư—thực tế, riêng tư chính là điều kiện tiên quyết cho việc áp dụng mã hóa quy mô lớn.
Nếu tôi mua cà phê tại một quán, tôi không muốn chủ quán biết tôi có bao nhiêu tiền, cũng chẳng mong cả thế giới biết tôi vừa thanh toán ở quán cà phê đó. Tôi cũng không muốn lần tới quay lại tiêu dùng, lại có người đã chờ sẵn ở đó. Gần đây có người thảo luận trên Twitter về giao dịch thẻ tín dụng trên chuỗi của một người nào đó, mà tất cả đều có thể thấy—việc này bản thân nó đã rất phi lý.
Vì vậy, nếu chúng ta hy vọng mã hóa, stablecoin và các tài sản khác trở thành tiền tệ thường nhật trong các giao dịch thực tế, thì riêng tư là điều kiện tiên quyết. Ngay cả khi chỉ để đầu tư, hiện nay tôi cũng phải chuẩn bị rất nhiều địa chỉ cho mỗi khoản đầu tư: một để thanh toán, một để nhận tiền, mỗi địa chỉ đều phải tách biệt và quản lý bằng bảng tính. Điều này trong thế giới bình thường là hoàn toàn không thể chấp nhận được.
'Ý định riêng tư' hướng tới không chỉ là tài sản chủ quyền, chống kiểm duyệt và riêng tư như Zcash. Zcash bản thân nó rất quan trọng, và chúng ta thực sự cần nó. Nhưng chúng ta còn muốn giải quyết một vấn đề khác: làm thế nào để chuyển khoản, giao dịch, thanh toán, sinh lời và các thao tác khác một cách bảo mật giữa hơn 150 loại tài sản mà chúng tôi hỗ trợ.
Về bản chất, 'ý định riêng tư' là xây dựng một phân mảnh riêng tư trên nền tảng NEAR. Người dùng có thể vào phân mảnh riêng tư này, thực hiện giao dịch bên trong, trong khi bên ngoài không thể truy cập vào những gì đang diễn ra bên trong. Nó không yêu cầu người dùng thực hiện các thao tác mật mã học phức tạp trên client—tất cả đều được thực hiện nội bộ. Vì vậy, nó nhẹ, và có thể lập trình được. Bạn có thể viết và triển khai hợp đồng thông minh bên trong đó.
Điều này có nghĩa là chúng ta đã có thể hỗ trợ giao dịch, chuyển khoản và thanh toán riêng tư. Trong tương lai sẽ có thêm nhiều tính năng khác, lần lượt được ra mắt thông qua sự tích hợp của các đối tác và toàn bộ hệ sinh thái. Tôi rất hào hứng, bởi vì tôi cho rằng đây là 'lớp thực thi' của luận điểm đầu tư riêng tư—nó sẽ khiến riêng tư thực sự trở nên phổ biến, khả dụng và dễ tiếp cận.
Ví dụ điển hình là việc trả lương. Không ai dùng mã hóa để trả lương, bởi vì tất cả đều có thể thấy mỗi người nhận được bao nhiêu; còn việc xuất hóa đơn, và nhiều trường hợp sử dụng mà chúng ta từng nói mã hóa nên làm—khi mọi thứ hoàn toàn minh bạch, chúng thực tế không thể thực hiện được. Vì vậy, điều này thực sự rất thú vị, và nó sẽ giúp chúng ta tăng khối lượng giao dịch và số lượng giao dịch.
Chúng tôi sẽ thu phí từ mỗi giao dịch và dùng số phí này để mua lại NEAR. Mô hình kinh tế này rất trực tiếp. Mục tiêu của chúng tôi là tiếp tục làm như vậy. Đồng thời, trong toàn bộ hệ sinh thái, chúng tôi cũng đã giảm lạm phát. Tháng 11 năm ngoái, chúng tôi thực tế đã cắt giảm lạm phát một nửa. NEAR đã hoàn toàn pha loãng, và tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy cộng đồng giảm lạm phát thêm. Khi doanh thu của hệ sinh thái ngày càng tăng, chúng ta có thể khiến sổ cái dần cân bằng, khiến NEAR bắt đầu trở nên 'thông deflationary', thực sự đạt được tính bền vững và sinh lời về mặt kinh tế.
Arthur Hayes:
Tôi bổ sung thêm quan điểm của Illia. Việc hoàn toàn pha loãng (fully diluted) là cực kỳ quan trọng, đặc biệt khi bạn muốn thảo luận về việc một L1 có thể thực sự thể hiện tốt trong thị trường tăng giá hay không. Nhiều L1 làm đủ thứ 'hoa mỹ', nhưng trên đầu họ vẫn còn một núi 'chip' giải phóng từ các quỹ đầu tư mạo hiểm,随时 có thể ồ ạt bán ra.
Bạn muốn có khoảng trống 'sạch' phía trên. Lý do NEAR có được điều này chỉ đơn giản là vì nó đã tồn tại đủ lâu để hoàn tất quá trình dọn dẹp này. Đây là một tài sản rất tốt, bởi vì phía trước là bầu trời rộng mở, không ai đang chờ sẵn trên đầu tôi để đổ 'chip' xuống.
Tầm nhìn về AI và blockchain từ năm 2017
Người dẫn Rob: NEAR là một trong số ít các token đã hoàn toàn pha loãng, đặc biệt trong số các L1, và hiện đã có hơn 30 triệu USD dòng tiền, trong đó 'ý định' là một trong những động lực thu nhập chính. Illia, anh có thể chia sẻ thêm về các tính năng AI khác của NEAR, ví dụ như NEAR AI, IronClaw và các sản phẩm hiện tại của anh? Sản phẩm nào trong bộ sản phẩm khiến anh hào hứng nhất? Nó kết hợp với 'ý định riêng tư' như thế nào? Nếu được, anh cũng có thể chia sẻ về tiềm năng thu nhập của các sản phẩm này, và chúng cuối cùng sẽ ảnh hưởng đến tình trạng kinh tế tổng thể của NEAR ra sao?
Illia Polosukhin:
Logic tổng quan là: trong tương lai, chúng ta sẽ sử dụng tính toán thông qua AI, và blockchain sẽ trở thành phương thức thực thi mọi thứ. Vì vậy, chúng ta đồng thời làm cả hai phần này và thực sự kết nối chúng với nhau.
AI cũng cần riêng tư. Bạn sẽ không muốn các phòng thí nghiệm khai thác dữ liệu của bạn để huấn luyện mô hình tốt hơn rồi bán lại dịch vụ dưới dạng phí đăng ký. Bạn muốn cung cấp cho mô hình nhiều ngữ cảnh hơn, nhiều quyền truy cập hơn, nhưng nếu nó chạy trên tay một bên thứ ba mà bạn không biết họ sẽ sử dụng các quyền này như thế nào, thì điều đó rất nguy hiểm. Ví dụ, bạn cấp quyền truy cập vào tài khoản mã hóa hoặc tài khoản ngân hàng của mình, đối phương có thể thu thập dữ liệu này, thậm chí thực hiện giao dịch thay bạn—mà bạn hoàn toàn không biết.
Phía AI, chúng tôi đang xây dựng trải nghiệm tác tử lấy riêng tư và an ninh làm trung tâm. Về bản chất, đây là 'cánh tay thực thi': ngày nay bạn tự tay thực hiện thanh toán, nhưng trong tương lai, rất nhiều việc—thậm chí gần như tất cả mọi việc—sẽ do tác tử của bạn thực hiện. Miễn là bạn tin tưởng nó và cung cấp đủ ngữ cảnh, nó có thể giúp bạn xử lý từ việc mua sắm thường ngày, đến việc xây dựng vị thế phòng hộ trên Hyperliquid, rồi chồng thêm thị trường dự đoán.
Ví dụ, bạn có thể nói: Tôi muốn xây dựng một vị thế, tôi nghĩ ngày mai sẽ xảy ra một việc nào đó—hãy giúp tôi kết hợp chiến lược phù hợp. Nó sẽ tự tìm ra tài sản đúng, tổ hợp đúng và giúp bạn thiết lập vị thế. Ngày nay nếu bạn làm thủ công, việc này sẽ rất phiền phức.
IronClaw hiện đã có một ví dụ. Bạn có thể nhập địa chỉ mã hóa của mình, nó sẽ phân tích toàn bộ tài sản và vị thế của bạn, rồi đề xuất các cơ hội sinh lời tốt hơn, hướng dẫn bạn cách tái phân bổ giữa các giao thức khác nhau—và điều này trong tương lai có thể được mở rộng rất nhiều.
Vì vậy, hai phần này hoạt động song song. AI là giao diện tính toán mới, còn 'ý định' là lớp thương mại đằng sau. Nó không chỉ dùng cho thanh toán thông thường, mà còn cho chuỗi cung ứng, hàng hóa và các giao dịch rộng hơn. Tất cả những điều này sẽ chảy qua 'ý định', bởi vì cách AI tìm giao dịch, đàm phán giao dịch và hoàn tất thanh toán sẽ tốt hơn rất nhiều so với các hệ thống email, hóa đơn và hóa đơn truyền thống.
Chúng tôi có một ví dụ cụ thể, đó là 'thị trường tác tử'. Các tác tử có thể thuê các tác tử khác để thực hiện công việc hoặc giao hàng. Đây là một cái nhìn thoáng qua về tương lai—dù còn sớm, nhưng đã có các doanh nghiệp thực tế đang sử dụng. Ví dụ, bạn có thể thuê một tác tử để mua linh kiện cho chuỗi cung ứng, hoặc thuê một tác tử để xây dựng trang web tiếp thị, phát triển ứng dụng, hoặc viết văn bản đầu tư.
Các tác tử này chạy trên nền tảng tính toán có thể xác minh của chúng tôi. Bạn biết nó đang làm gì và có thể kiểm tra những gì đã xảy ra. Nó chạy trên cơ sở hạ tầng an ninh của chúng tôi, nên bạn có thể cấp cho nó quyền truy cập vào một số liên hệ hoặc tài liệu nội bộ. Trước đây, chúng ta tuyển người vào công ty một phần vì cần cấp quyền truy cập cho họ. Nhưng trong lịch sử, việc cấp quyền cho bên thứ ba rất khó. Bây giờ, nếu tác tử chạy trên môi trường tính toán an toàn và có thể xác minh, bạn có thể cho phép nó truy cập thông tin trong công ty.
Điều tôi mô tả thực chất là đang thay đổi cách thức làm việc của lao động và chuỗi cung ứng. Vì vậy, thị trường mà chúng tôi nhắm tới là tổng thị trường có thể phục vụ (TAM) của toàn bộ lao động và chuỗi cung ứng—để tất cả đều vận hành trên nền tảng 'ý định'.
Người dẫn Andy: Có thể thấy sự giao thoa giữa AI và 'ý định': các tác tử sử dụng 'ý định' để chuyển giá trị, còn người dùng cũng muốn sử dụng 'ý định riêng tư' để dùng Zcash hoặc chuyển giá trị. Một số người có thể nói hướng đi của NEAR khá phân tán, nhưng từ đầu, thực tế các anh dường như đã có chủ tuyến này rất sớm.
Illia Polosukhin:
Đúng vậy. Từ năm 2017 khi bắt đầu, đánh giá cốt lõi của chúng tôi là AI sẽ trở thành cách chúng ta xây dựng phần mềm và tương tác với tính toán. Đó là năm 2017. Sau đó chúng tôi nhận ra, để thực sự hiện thực hóa điều này, chúng ta cần blockchain. Vì vậy, năm 2018 chúng tôi bắt đầu tập trung vào NEAR Protocol. Những phần này từ đầu đã là một phần trong 'gen' của NEAR.
Hyperliquid hiện thực hóa giấc mơ DeFi
Người dẫn Andy: Arthur, tôi nghĩ mọi người cũng muốn nghe ông nói về Hyperliquid. Hiện nay giá HYPE đã đạt khoảng 61 USD, còn logic của giao dịch riêng tư Zcash và NEAR thì rất khác biệt so với Hyperliquid, nhưng chúng lại giống như những mảnh ghép trong cùng một bức tranh.
Riêng tư rất quan trọng, là một phần cốt lõi của ngành này, vì nó trao cho con người tự do—nhưng trong thế giới ngày nay, đặc biệt trong lĩnh vực tiền bạc, riêng tư lại bị đánh giá thấp nghiêm trọng. Mặt khác, Hyperliquid là cơ hội tốt nhất để DeFi và sàn giao dịch phi tập trung vượt qua tài chính tập trung. Nhiều người đã quên mất rằng chúng ta gia nhập ngành này, ở một mức độ nào đó, là để thay thế tài chính truyền thống—ít nhất là trở thành một hệ thống thay thế thực sự.
Giấc mơ này trước đây đã bị bào mòn bởi các yếu tố như định giá pha loãng quá cao, thanh khoản thấp, các dự án lừa đảo, và các câu chuyện về cơ sở hạ tầng. Nhưng Hyperliquid giống như một dự án tuyệt vời giúp giấc mơ này tái hiện. Mặc dù hai luận điểm đầu tư này rất khác nhau, nhưng chúng lại thu hút rất nhiều người giống nhau. Ông nhìn nhận Hyperliquid như thế nào? Nó sẽ đi về đâu? Vì sao ông lại rất lạc quan về nó?
Arthur Hayes:
Một trong những ứng dụng 'killer' của ngành mã hóa là gì? Chính là sàn giao dịch. Ai là người giàu nhất trong ngành mã hóa? Chủ các sàn giao dịch. BNB hiện vẫn là tài sản mã hóa có vốn hóa thị trường lớn thứ tư hoặc thứ năm, nhưng thực tế nó không phải là một loại tiền mã hóa thực sự—it là máy chủ của CZ và chuỗi do ông ấy khởi xướng.
Chúng ta biết cách kiếm tiền trong ngành mã hóa. Chỉ là nhiều người thích làm mọi thứ trở nên phức tạp—ví dụ như cơ sở hạ tầng, tài sản thế giới thực, v.v. Sàn giao dịch là nơi kiếm tiền—điều này rất rõ ràng. Mục tiêu cuối cùng của sàn giao dịch là: chúng ta có Internet, có blockchain, vậy hãy để bất kỳ ai ở bất kỳ đâu đều có thể giao dịch bất cứ thứ gì, cộng thêm một chút đòn bẩy để làm cho mọi thứ thú vị hơn.
Tôi bản thân luôn hoạt động trong ngành sàn giao dịch tập trung, và luôn biết ngành này sẽ hướng tới sàn giao dịch phi tập trung. Đại diện đầu tiên là dYdX, sàn giao dịch phi tập trung đầu tiên trở thành 'ngôi sao', với hiệu suất giá rất tốt từ năm 2020 đến 2021. Nhưng sau đó nó lệch hướng. Thực ra dYdX muốn làm điều tương tự như Hyperliquid, chỉ là Hyperliquid thực hiện tốt hơn, còn mô hình kinh tế token của dYdX lại có vấn đề.
Sau đó, trong giai đoạn u ám năm 2023 xuất hiện GMX. Mô hình của nó khá tốt, nhưng vẫn còn chỗ để cải thiện về mô hình kinh tế token và số lượng tài sản niêm yết—rồi Jeff và đội ngũ của anh ấy xuất hiện. Họ có nền tảng giao dịch tần số cao, là những kỹ sư xuất sắc và thực sự đã giao code rất tốt. Nhưng điều quan trọng nhất họ làm được là sửa chữa mô hình kinh tế token. Hợp đồng vĩnh viễn không phải là điều mới—chúng tôi đã tạo ra nó từ năm 2016. Sàn giao dịch phi tập trung cũng không phải điều mới—nó đã tồn tại từ năm 2018, 2020, điểm mấu chốt là xây dựng đúng mô hình kinh tế token.
Hyperliquid không bán token cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, chỉ có phân bổ cho đội ngũ, và gần như toàn bộ doanh thu đều quay trở lại người nắm giữ token. Ở quy mô doanh thu mà HYPE tạo ra, không có dự án nào khác làm được điều này. Đây cũng là lý do vì sao nó thành công như vậy, và vì sao mọi người tham gia sâu vào hệ sinh thái này.
Khi họ ra mắt HIP-3, cho phép người dùng niêm yết thị trường không cần cấp phép, mọi người có thể giao dịch các tài sản như Nasdaq, S&P, dầu mỏ, v.v. Tháng 12 năm ngoái và tháng 1 năm nay, những thị trường này còn rất nhỏ. Nhưng vì các chính khách thích gây rắc rối vào cuối tuần, nên thị trường truyền thống không có phát hiện giá, do đó họ có thể chiếm lĩnh cửa sổ dư luận trong ba ngày. Giờ đây, với Hyperliquid, nó trở thành nơi duy nhất phát hiện giá vào cuối tuần, thanh khoản cũng đủ tốt, và tất cả mọi người đều có thể giao dịch.
Đây không phải là tín hiệu giá quan trọng chỉ dành riêng cho những người có tài khoản môi giới Mỹ. Giờ đây, ngay cả các phương tiện truyền thông tài chính truyền thống cũng bắt đầu viết về Hyperliquid, bởi vì họ không còn nơi nào khác để viết. Nếu họ có thể đến CME vào thứ Bảy để nói về hợp đồng tương lai dầu mỏ, họ chắc chắn sẽ làm vậy và hoàn toàn phớt lờ Hyperliquid. Nhưng họ không thể. Vì vậy, họ không thể phớt lờ Hyperliquid, bởi vì đây là nơi duy nhất có thể giao dịch. Tất cả mọi người đều có thể truy cập dữ liệu và đều có thể giao dịch.
Điều này tạo ra hiệu ứng vòng xoáy. Càng ngày càng nhiều người biết đến Hyperliquid, hiểu rằng doanh thu sẽ quay trở lại người nắm giữ token; nếu bạn staking đủ nhiều HYPE, bạn sẽ được giảm phí giao dịch; bạn còn có thể tham gia niêm yết thị trường của riêng mình trên Hyperliquid—do đó nó bắt đầu trở thành một tiên đoán tự hoàn thành.
Tôi cho rằng nó đã phá vỡ đỉnh lịch sử và còn sẽ cao hơn nhiều nữa. Bởi vì thị trường dễ tiếp cận nhất của nó chính là khối lượng giao dịch của sàn giao dịch tập trung. Hiện tại Hyperliquid có thể chỉ chiếm khoảng 7–8%, nhưng con số này sẽ tiếp tục tăng, bởi vì nó niêm yết thêm nhiều tài sản hơn, đòn bẩy cao hơn và dễ sử dụng hơn.
Ngay cả khi Hyperliquid chỉ chiếm 10–15% khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn của Binance, giá của nó cũng sẽ cao hơn nhiều so với hiện tại. Nó không cần phát minh lại điều gì—chỉ cần thu hút những nhà giao dịch hiện có. Những người này đã nắm giữ stablecoin hoặc các tài sản mã hóa khác, đang giao dịch trên sàn giao dịch tập trung và trả phí rất cao. Họ muốn một trải nghiệm khác biệt, và cũng muốn thực sự sở hữu một phần của sàn giao dịch.
Luận điểm đầu tư về việc AI thay thế lao động
Người dẫn Rob: Illia, anh đã đề cập đến tổng thị trường có thể phục vụ (TAM) của toàn bộ lao động nhân loại. Để khán giả dễ hình dung hơn, tổng tiền lương và thù lao toàn cầu mỗi năm khoảng 11,7 nghìn tỷ USD. Đồng thời, chúng ta thấy các tác tử AI đang dần trở thành một phần quan trọng trong thị trường lao động.
Arthur, trong luận điểm đầu tư của ông về việc AI thay thế lao động, ông cũng đề cập điều này sẽ dẫn đến sự sụp đổ của tín dụng tiêu dùng. Ở giữa sẽ có một giai đoạn 'gập ghềnh', nhưng cuối cùng sẽ dẫn đến việc in tiền quy mô lớn. Tôi rất tò mò muốn biết hai anh nhìn nhận việc AI thay thế lao động như thế nào. Nó sẽ phát triển ra sao? Cuối cùng có đi đến các tác tử không? Những tác tử này có tồn tại trên chuỗi không? Kinh tế sẽ phản ứng như thế nào? Hãy để Arthur nói trước, sau đó Illia cũng chia sẻ suy nghĩ của anh về việc chúng ta nên chuẩn bị như thế nào cho sự thay đổi không thể tránh khỏi này để đảm bảo quá trình này diễn ra ổn định nhất có thể?
Arthur Hayes:
Tác động của AI lên lực lượng lao động phụ thuộc rất lớn vào nơi bạn sinh sống. Hãy bắt đầu với Hoa Kỳ, vì rất nhiều khán giả của các bạn đến từ hoặc đang sống tại Hoa Kỳ. Những người hiện đang thất nghiệp tại Hoa Kỳ là nhóm được bảo vệ nhất: những chuyên gia da trắng có thu nhập cao, làm việc tại các vùng ven biển và đã tốt nghiệp đại học.
Khi lực lượng lao động giá rẻ của Trung Quốc được đưa vào thị trường lao động toàn cầu, công nhân lao động xanh tại các vùng công nghiệp cũ (Rust Belt) của Mỹ đã thất nghiệp, nhưng lúc ấy không ai bàn luận nghiêm túc như hiện nay. Không ai thảo luận nghiêm túc về vấn đề này vào năm 2005 khi các vùng công nghiệp cũ của Mỹ bị 'vét sạch'. Sau đó Donald Trump và các chính trị gia khác đã cho họ tiếng nói, nhưng đó là sau khi họ đã mất việc.
Giờ đây khác biệt, bởi vì những người thất nghiệp tại Hoa Kỳ là những người đã tốt nghiệp đại học, sống tại các vùng ven biển, có thu nhập cao và tham gia chính trị rất tích cực. Họ sẽ được bảo vệ, tôi không biết giải pháp cụ thể là gì, nhưng chắc chắn họ sẽ được bảo vệ.
Còn các công nhân tại Ấn Độ, Bangladesh, Philippines—những người làm việc hậu cần cho các công ty Mỹ—sẽ ngay lập tức thất nghiệp, và không ai quan tâm họ sẽ ra sao. Họ có thể lang thang ngoài đường, đói khát, và phát sinh nhiều vấn đề xã hội. Bạo lực thực sự có thể nảy sinh ở đó. Có thể bạn sẽ không thấy điều này trên các bản tin chính thống, nhưng đó chính là sự khác biệt.
Họ không thể giải quyết vấn đề bằng cách in tiền—họ sẽ rất khó khăn. Hoa Kỳ có thể dùng in tiền để giảm nhẹ, bởi vì đô la Mỹ vẫn là đồng tiền dự trữ. Điều này sẽ ảnh hưởng đến thị trường tài chính, mà thị trường tài chính chủ yếu quan tâm đến tầng lớp giàu có phương Tây. Vì vậy, điều này thật đáng tiếc, nhưng tôi cho rằng các khu vực khác nhau sẽ xuất hiện tình trạng phân hóa rất rõ rệt.
Illia Polosukhin:
Tôi cho rằng quá trình thay thế đã bắt đầu, dù nó cũng phân bổ không đều. Cơ hội duy nhất là đứng ở tuyến đầu; chúng tôi luôn nói rằng bạn cần tận dụng những công nghệ này để nâng cao năng lực bản thân, học nhanh hơn và áp dụng nhanh hơn.
Hiện nay tồn tại cơ hội lớn. Bởi vì nếu bạn không biết điều gì đó, AI biết và có thể dẫn dắt bạn hoàn thành nó. Nếu bạn không ở một quốc gia cụ thể nào đó, bạn cũng có thể thông qua 'ý định' và hệ thống mã hóa nói chung để mở một doanh nghiệp chấp nhận tiền tệ toàn cầu. Cơ hội thực sự tồn tại, và hiện nay là một trong những thời điểm dễ nhất trong lịch sử để làm việc và vận hành doanh nghiệp toàn cầu.
Nhưng điều kiện tiên quyết là bạn phải hành động. Bạn cần có tính chủ động, cũng như ý thức về chủ quyền để thực hiện. Tôi cho rằng đây cũng là nguồn gốc của luận điểm đầu tư về chủ quyền và riêng tư với Zcash, HYPE và NEAR: con người muốn một lần nữa cảm nhận được chủ quyền của mình và thực sự hành động—điều này gần như quay trở lại cốt lõi ban đầu của phong trào mã hóa.
Vì vậy, tôi cho rằng đây là thời điểm mà bất kỳ ai sẵn sàng nắm bắt cơ hội đều nên tham gia.
Người dẫn Rob: Arthur, từ góc độ phân bổ vốn, logic ở đây có phải là: chúng ta có thể chứng kiến áp lực lên tín dụng tiêu dùng, và ở giữa sẽ có một giai đoạn 'gập ghềnh', do đó đây không phải là một thị trường tăng giá đồng loạt; nhưng điều này cũng giải thích vì sao chúng ta đang chứng kiến một đợt tăng giá có cấu trúc hơn. Illia mô tả luận điểm đầu tư về chủ quyền và câu chuyện riêng tư—chúng đều là phản ứng đối với một câu chuyện lớn hơn.
Arthur Hayes:
Thanh khoản sẽ không chảy vào mọi thứ. Điểm mạnh của Bitcoin nằm ở chỗ: nếu ngày mai đơn vị tiền pháp định tăng so với hôm nay, giá của nó sẽ tăng về mặt toán học—đây là kết quả thuần túy từ toán học; còn mọi thứ khác đều phụ thuộc rất lớn vào câu chuyện kể.
Nếu nhìn vào thị trường vốn toàn cầu, thực tế chỉ có cổ phiếu AI là thực sự thể hiện tốt, còn phần lớn các thứ khác đều rất tệ. Bởi vì phần lớn mọi người đều bị ảnh hưởng tiêu cực bởi AI. Bạn có thể là một công ty bán sản phẩm cho những người thất nghiệp, hoặc khách hàng của bạn không còn chi tiêu, hoặc một phần lực lượng lao động đã biến mất. Cũng có thể bạn bị đẩy ra khỏi thị trường tín dụng, bởi vì các doanh nghiệp AI quy mô siêu lớn đang hấp thụ toàn bộ tín dụng khả dụng.
Mỗi chính phủ hiện nay đều tin rằng họ cần tài trợ cho cơn sốt chi tiêu vốn AI, do đó sẽ tạm gác các việc khác sang một bên. Vì vậy, mặc dù tất cả chúng ta đều cảm thấy đây là một đợt tăng giá tuyệt vời, và thực tế một số tài sản mã hóa thể hiện tốt, nhưng động lực thực sự thúc đẩy thị trường là cổ phiếu AI. Tôi tin rằng giá của những cổ phiếu này sẽ tiếp tục tăng, nhưng đây không phải là một thị trường 'tất cả thuyền đều được thủy triều nâng lên'.
Các kịch bản rủi ro chính trị
Người dẫn Rob: Trong bài viết gần đây của ông cũng đề cập đến quan điểm tương tự. Vậy theo ông, 'bài nhạc' này sẽ dừng lại khi nào? Nếu thực sự có thể dừng lại, chúng ta nên theo dõi những tín hiệu nào? Khi nào chúng ta sẽ nhận ra rằng việc in tiền do chi tiêu vốn AI mang lại có thể sẽ giảm?
Arthur Hayes:
Tôi cho rằng có thể là một đợt IPO siêu lớn của một công ty nào đó, nhưng tôi không nghĩ quy mô IPO của SpaceX đủ lớn. Họ dường như dự định huy động khoảng 75 tỷ USD vốn mới trong đợt IPO, nhưng tôi chưa nghiên cứu sâu vào các chi tiết cụ thể.
Nhưng tôi ngày càng cảm thấy rủi ro lớn hơn sẽ đến từ yếu tố chính trị. Ít nhất tại Hoa Kỳ và các nền kinh tế phương Tây—nơi tập trung nhiều vốn nhất—một thông điệp đang nổi lên, và tôi cho rằng nó sẽ rất hấp dẫn: chính các tương tác giữa con người với nhau đã cung cấp dữ liệu, khiến Elon và những người khác trở nên giàu có đến mức cực đoan—vậy phần của chúng ta ở đâu?
AI không thể tồn tại nếu tách rời khỏi tổng hòa tri thức và tương tác của toàn bộ nhân loại trong suốt 10.000 năm qua. Nhưng hiện nay tôi hay cộng đồng của tôi nhận được gì? Giá điện cao hơn, ô nhiễm nước, khoáng sản dùng để xây dựng trung tâm dữ liệu bị chiếm dụng. <
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
