Lộ trình Ethereum năm 2029 chi tiết: Tái tạo toàn bộ từ đầu—nhưng con tàu này không được phép dừng lại
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Lộ trình Ethereum năm 2029 chi tiết: Tái tạo toàn bộ từ đầu—nhưng con tàu này không được phép dừng lại
Bảy lần nâng cấp toàn diện, nhưng chuỗi không được ngừng hoạt động.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: James/Snapcrackle
Biên dịch: TechFlow
Giới thiệu của TechFlow: Nhà nghiên cứu Ethereum Justin Drake vừa công bố “Strawmap” — bản lộ trình nâng cấp có cấu trúc đầu tiên trong lịch sử Ethereum, với các mốc thời gian rõ ràng và mục tiêu hiệu năng cụ thể. Vitalik gọi đây là một tài liệu “rất quan trọng”, đồng thời mô tả tổng thể hiệu quả đạt được là một quá trình tái thiết toàn bộ nền tảng theo kiểu “Con tàu của Theseus”. Bài viết này hiện là bản giải thích rõ ràng và dễ tiếp cận nhất về Strawmap — từ nguyên lý hoạt động, năm mục tiêu cốt lõi cho đến bảy đợt nâng cấp — ngay cả người không chuyên về kỹ thuật cũng có thể hiểu được.
Toàn văn như sau:
Ethereum vừa công bố kế hoạch nâng cấp chi tiết nhất từ trước đến nay: bảy đợt nâng cấp, năm mục tiêu, và một cuộc tái cấu trúc quy mô lớn.
Nếu bạn đang tự hỏi: “Cẩm nang này dành cho ai? Cho người mới hoàn toàn sao?” — thì câu trả lời là: chính tôi.
Nhà nghiên cứu Ethereum Justin Drake đã công bố thứ ông gọi là “Strawmap”: một lịch trình đề xuất gồm bảy đợt nâng cấp kéo dài đến năm 2029. Đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin đánh giá đây là một tài liệu “rất quan trọng”, đồng thời mô tả hiệu ứng tích lũy của toàn bộ kế hoạch là một quá trình “tái thiết theo kiểu Con tàu của Theseus” đối với lõi hệ thống Ethereum.
Để hiểu rõ hơn ẩn dụ này, ta cần tìm hiểu khái niệm “Con tàu của Theseus”.
Đây là một thí nghiệm tư duy cổ Hy Lạp: Nếu bạn thay từng tấm ván trên một con tàu, cho đến khi tất cả đều được thay thế, thì đó vẫn có phải là cùng một con tàu hay không?
Chính điều này là những gì Strawmap đề xuất đối với Ethereum.
Đến năm 2029, mọi thành phần chủ chốt của hệ thống sẽ lần lượt được thay thế. Nhưng trong suốt quá trình, không có kế hoạch “ngừng hoạt động để viết lại toàn bộ”. Mục tiêu là các nâng cấp tương thích ngược — tức là giữ cho chuỗi vận hành liên tục trong khi từng tấm ván được thay thế — dù mỗi lần nâng cấp vẫn yêu cầu các nhà vận hành nút cập nhật phần mềm, và một số trường hợp biên giới (edge cases) có thể thay đổi. Đây là một cuộc tái xây dựng hoàn chỉnh nhưng được ngụy trang dưới dạng các nâng cấp từng bước. Về mặt kỹ thuật, mặc dù cả lớp đồng thuận (consensus layer) và lớp thực thi (execution layer) đều đang được tái cấu trúc, trạng thái (số dư người dùng, dữ liệu lưu trữ hợp đồng và lịch sử giao dịch) sẽ được bảo toàn xuyên suốt mọi phân nhánh (fork). “Con tàu được tái xây dựng trong khi vẫn đang chở hàng.” Xin mời lên tàu!
“Tại sao không bắt đầu lại từ đầu?” Vì bạn không thể khởi động lại — nếu làm vậy, bạn sẽ đánh mất yếu tố tạo nên giá trị của Ethereum: các ứng dụng đã đang chạy, các khoản tiền đang lưu thông, và niềm tin đã được xây dựng. Bạn buộc phải thay từng tấm ván khi con tàu vẫn đang lướt trên biển.
Tên gọi “Strawmap” là sự kết hợp giữa “strawman” (bản phác thảo sơ bộ) và “roadmap” (lộ trình). Một bản phác thảo là một đề xuất ban đầu, biết rõ chưa hoàn hảo, nhằm mục đích đưa ra để mọi người góp ý và phản biện. Vì vậy đây không phải cam kết, mà là điểm khởi đầu cho cuộc tranh luận. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên những người xây dựng Ethereum phác thảo một lộ trình nâng cấp có cấu trúc, có mốc thời gian rõ ràng và có mục tiêu hiệu năng xác định.
Tham gia vào công việc này là những nhà mật mã học và khoa học máy tính xuất sắc nhất hành tinh — và toàn bộ dự án đều mã nguồn mở. Không có phí cấp phép, không có hợp đồng nhà cung cấp, không có đội ngũ bán hàng doanh nghiệp. Bất kỳ công ty nào, bất kỳ nhà phát triển nào, bất kỳ quốc gia nào cũng đều có thể xây dựng trên nền tảng này. JPMorgan Chase sẽ hưởng lợi từ những nâng cấp này đúng bằng mức độ mà một nhóm khởi nghiệp ba người tại São Paulo cũng thu được.
Hãy tưởng tượng: một liên minh gồm các kỹ sư hàng đầu thế giới đang tái xây dựng lại hệ thống tài chính kỹ thuật số của Internet từ đầu — và bạn có thể kết nối trực tiếp vào đó.
Cách Ethereum hoạt động (phiên bản 60 giây)
Trước khi nói về nơi nó sẽ đi tới, hãy xem xét nó hiện tại là gì.
Về bản chất, Ethereum là một máy tính toàn cầu được chia sẻ. Không phải một công ty vận hành một máy chủ duy nhất, mà là hàng nghìn người vận hành độc lập trên toàn cầu, mỗi người đều chạy một bản sao phần mềm giống nhau.
Những người vận hành này tự kiểm tra và xác thực các giao dịch. Trong số họ, một bộ phận được gọi là các “validator” (người xác thực), đồng thời đặt cọc ETH của mình như một khoản đảm bảo. Nếu một validator cố gắng gian lận, khoản ETH đã đặt cọc sẽ bị tịch thu. Cứ mỗi 12 giây, các validator sẽ đạt được sự đồng thuận về việc những giao dịch nào đã xảy ra và thứ tự xảy ra của chúng. Khoảng thời gian 12 giây này được gọi là một “slot” (khe thời gian). Mỗi 32 slot (khoảng 6,4 phút) tạo thành một “epoch” (kỷ nguyên).
Sự “không thể đảo ngược cuối cùng” (finality thực sự) — thời điểm một giao dịch trở nên không thể hủy bỏ — mất khoảng 13–15 phút, tùy thuộc vào vị trí của giao dịch trong chu kỳ.
Tốc độ xử lý của Ethereum hiện ở mức khoảng 15–30 giao dịch mỗi giây (TPS), tùy thuộc vào độ phức tạp của từng giao dịch. So sánh với mạng Visa, có khả năng xử lý hơn 65.000 giao dịch mỗi giây — khoảng cách này giải thích vì sao phần lớn ứng dụng Ethereum hiện nay đều chạy trên các mạng “Layer 2” — những hệ thống độc lập đóng gói khối lượng lớn giao dịch rồi gửi lại bản tóm tắt (summary) về lớp cơ sở (mainnet) của Ethereum để đảm bảo an ninh.
Hệ thống giúp tất cả những người vận hành này đạt được sự đồng thuận được gọi là “cơ chế đồng thuận”. Cơ chế đồng thuận hiện tại của Ethereum vận hành ổn định và đã được kiểm chứng thực tế, nhưng nó được thiết kế cho một thời đại sớm hơn, do đó giới hạn khả năng tối đa của mạng lưới.
Mục tiêu của Strawmap là giải quyết tất cả những vấn đề này — từng cái một.
Năm mục tiêu cốt lõi của Strawmap
Lộ trình được tổ chức xoay quanh năm mục tiêu. Ethereum đã đang hoạt động, với hàng tỷ đô la luân chuyển mỗi ngày. Nhưng khả năng xây dựng trên nền tảng này vẫn tồn tại những giới hạn thực tế. Năm mục tiêu này nhằm loại bỏ tất cả những giới hạn đó.
1. L1 nhanh: Khả năng đạt finality trong vài giây
Hôm nay, khi bạn gửi một giao dịch trên Ethereum, bạn phải đợi khoảng 13–15 phút để giao dịch thực sự được xác nhận — nghĩa là không thể đảo ngược, hoàn tất và không thể hủy bỏ.
Giải pháp: Thay thế “động cơ” giúp tất cả người vận hành đạt được sự đồng thuận. Mục tiêu là đạt được finality chỉ trong một vòng bỏ phiếu duy nhất tại mỗi slot. Minimmit là một trong những phương án ứng cử hàng đầu đang được nghiên cứu — một giao thức được thiết kế đặc biệt cho sự đồng thuận siêu nhanh, tuy nhiên thiết kế cụ thể vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Điều quan trọng là mục tiêu: đạt finality trong một slot duy nhất. Sau đó, thời gian slot cũng sẽ được rút ngắn: lộ trình đề xuất là 12 giây → 8 → 6 → 4 → 3 → 2.
Finality không chỉ là vấn đề tốc độ, mà còn là vấn đề tính chắc chắn. Hãy nghĩ đến một khoản chuyển khoản ngân hàng điện tử: khoảng thời gian giữa trạng thái “đã gửi” và “đã thanh toán” chính là cửa sổ rủi ro — lúc mà mọi chuyện vẫn có thể sai sót. Nếu bạn thực hiện một khoản thanh toán trị giá triệu đô la, thanh toán trái phiếu hoặc giao dịch bất động sản trên blockchain, thì 13 phút bất định này thực sự là một vấn đề. Khi rút ngắn xuống mức vài giây, bạn đã cơ bản thay đổi hoàn toàn những gì mạng lưới này có thể làm — không chỉ với các ứng dụng gốc trên blockchain, mà với mọi hoạt động liên quan đến việc chuyển giá trị.
2. L1 Gigagas: Nhanh hơn 300 lần
Mạng chính Ethereum hiện xử lý khoảng 15–30 giao dịch mỗi giây — đây chính là điểm nghẽn.
Giải pháp: Strawmap đặt mục tiêu đạt dung lượng thực thi 1 gigagas mỗi giây, tương đương khoảng 10.000 giao dịch mỗi giây (con số cụ thể phụ thuộc vào độ phức tạp của từng giao dịch, vì các thao tác khác nhau tiêu tốn lượng gas khác nhau). Công nghệ then chốt là “chứng minh kiến thức không tương tác bằng không” (zero-knowledge proofs – ZK proofs).
Cách hiểu đơn giản nhất: Hiện tại, mỗi người vận hành trên mạng đều phải tự tính lại từng phép toán để xác minh tính đúng đắn của nó. Điều này giống như yêu cầu mỗi nhân viên trong công ty phải tự làm lại từng bài toán của đồng nghiệp. An toàn? Đúng vậy. Nhưng cực kỳ kém hiệu quả? Cũng đúng. ZK proof cho phép bạn kiểm tra một “biên lai toán học” ngắn gọn để chứng minh phép toán là đúng — cùng mức độ tin cậy, nhưng với công sức ít hơn rất nhiều.
Phần mềm hiện tại để tạo ra các chứng minh này vẫn còn quá chậm. Phiên bản hiện tại cần vài phút đến vài giờ để xử lý các tác vụ phức tạp. Việc nén thời gian xuống mức vài giây — tức tăng tốc khoảng 1000 lần — là một bài toán nghiên cứu đang nóng, chứ không chỉ là một thách thức kỹ thuật. Các nhóm như RISC Zero và Succinct đang tiến triển nhanh chóng, nhưng lĩnh vực này vẫn ở tuyến đầu.
10.000 TPS trên mạng chính cộng với finality nhanh đồng nghĩa với hệ thống đơn giản hơn, ít thành phần vận hành hơn, và ít điểm lỗi tiềm ẩn hơn.
3. L2 Teragas: 10 triệu giao dịch mỗi giây qua kênh nhanh
Đối với khối lượng giao dịch thực sự khổng lồ (và nhu cầu tùy chỉnh cao), bạn vẫn cần các mạng Layer 2. Hiện nay, giới hạn trên của L2 bị kìm hãm bởi lượng dữ liệu mà mạng chính Ethereum có thể xử lý cho chúng.
Giải pháp: Một công nghệ mang tên “lấy mẫu tính sẵn sàng dữ liệu” (data availability sampling – DAS). Thay vì yêu cầu mỗi người vận hành tải xuống toàn bộ dữ liệu để xác minh tính tồn tại của nó, mỗi người chỉ kiểm tra một mẫu ngẫu nhiên và dùng toán học để xác minh rằng tập dữ liệu đầy đủ là toàn vẹn. Giống như kiểm tra một cuốn sách 500 trang có thực sự nằm trên kệ sách hay không — bạn lật ngẫu nhiên đến 20 trang khác nhau; nếu cả 20 trang đều hiện diện, bạn có thể khẳng định một cách thống kê rằng phần còn lại cũng tồn tại.
PeerDAS đã được triển khai trong nâng cấp Fusaka, tạo nền tảng cho toàn bộ kế hoạch Strawmap. Từ đây, mở rộng đến mục tiêu đầy đủ đòi hỏi mở rộng từng bước: mỗi lần phân nhánh sẽ tăng thêm dung lượng dữ liệu, và mỗi bước đều được kiểm tra áp lực về độ ổn định mạng.
Một hệ sinh thái L2 đạt 10 triệu TPS mở ra những cánh cửa chưa từng khả thi trên bất kỳ blockchain nào hiện nay. Hãy tưởng tượng chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó mỗi sản phẩm và mỗi chuyến hàng đều được đại diện bởi một token kỹ thuật số; hoặc hàng triệu thiết bị kết nối internet tạo ra dữ liệu có thể xác minh; hoặc hệ thống vi thanh toán chỉ vài phần mười cent. Những khối lượng công việc này vượt xa khả năng của mọi mạng hiện hữu — nhưng với 10 triệu TPS, chúng đều có thể vận hành một cách thoải mái.
4. L1 hậu lượng tử: Chuẩn bị cho máy tính lượng tử
Độ an toàn của Ethereum dựa vào các bài toán toán học cực kỳ khó giải đối với máy tính hiện nay. Điều này áp dụng cho toàn bộ hệ thống — bao gồm chữ ký người dùng khi gửi giao dịch, và chữ ký các validator khi đạt đồng thuận. Khi máy tính lượng tử đủ mạnh, chúng có thể phá vỡ cả hai loại chữ ký này, tiềm ẩn nguy cơ cho phép kẻ xấu giả mạo giao dịch hoặc đánh cắp tài sản.
Giải pháp: Di chuyển sang các phương pháp mật mã học mới (dựa trên hàm băm), vốn được cho là kháng được tấn công lượng tử. Đây là một nâng cấp ở giai đoạn muộn hơn, vì nó gần như ảnh hưởng đến mọi thành phần trong hệ thống, đồng thời phương pháp mới sử dụng lượng dữ liệu lớn hơn rất nhiều (kilobyte thay vì byte), dẫn đến sự thay đổi đáng kể về kinh tế học kích thước khối, băng thông và lưu trữ của toàn mạng.
Mối đe dọa từ máy tính lượng tử đối với mật mã học hiện tại có thể còn cần vài năm hoặc thậm chí vài thập kỷ nữa mới hiện hữu. Nhưng nếu bạn đang xây dựng một hạ tầng hướng đến sự tồn tại lâu dài — một hạ tầng có thể nắm giữ hàng nghìn tỷ đô la giá trị — thì “để sau” không phải là một câu trả lời thực sự.
5. L1 riêng tư: Giữ bí mật giao dịch
Mọi thứ trên Ethereum đều mặc định công khai. Trừ khi bạn sử dụng các ứng dụng riêng tư như Railgun, hoặc các mạng L2 chú trọng bảo mật như ZKsync và Aztec, thì mọi giao dịch, mọi số tiền và mọi bên đối tác đều có thể quan sát được bởi bất kỳ ai.
Giải pháp: Xây dựng chức năng chuyển tiền riêng tư trực tiếp vào lõi Ethereum. Mục tiêu kỹ thuật là để mạng lưới có thể xác minh tính hợp lệ của một giao dịch (người gửi có đủ số dư, phép toán toán học đúng), đồng thời không tiết lộ chi tiết thực tế. Bạn có thể chứng minh “đây là một khoản thanh toán hợp pháp trị giá 50.000 đô la”, mà không tiết lộ người gửi, người nhận hay mục đích thanh toán.
Hiện tại có các giải pháp thay thế. EY và StarkWare vào tháng Hai năm 2026 đã công bố Nightfall trên Starknet, mang tính năng bảo vệ quyền riêng tư vào môi trường L2. Tuy nhiên, các giải pháp thay thế làm tăng độ phức tạp và chi phí. Việc tích hợp quyền riêng tư ngay vào lớp nền (base layer) sẽ loại bỏ hoàn toàn nhu cầu về các thành phần trung gian (middleware).
Đây cũng là điểm giao thoa với công việc hậu lượng tử: Bất kỳ giải pháp riêng tư nào được xây dựng đều phải đồng thời đáp ứng khả năng kháng tấn công lượng tử. Đây là hai bài toán bắt buộc phải giải quyết song song. Khi bài toán này được giải quyết, một trong những rào cản lớn nhất đối với việc áp dụng quy mô lớn sẽ biến mất.
Bảy đợt phân nhánh (nâng cấp)
Strawmap đề xuất bảy đợt nâng cấp, cứ khoảng sáu tháng một lần, bắt đầu từ Glamsterdam. Mỗi đợt nâng cấp được cố ý giới hạn chỉ thay đổi một hoặc hai điều lớn — bởi vì nếu có vấn đề xảy ra, bạn cần xác định chính xác điều gì đã gây ra nó.
Sau Fusaka (đã triển khai, đặt nền tảng thông qua PeerDAS và tối ưu hóa dữ liệu), đợt nâng cấp đầu tiên là Glamsterdam, nhằm tái cấu trúc cách thức lắp ráp khối giao dịch.
Hegotá tiếp theo sẽ mang lại những cải tiến cấu trúc sâu hơn. Các đợt phân nhánh còn lại (từ I đến M) kéo dài đến năm 2029, lần lượt triển khai đồng thuận nhanh hơn, chứng minh ZK, mở rộng khả năng sẵn sàng dữ liệu, mật mã học kháng lượng tử và chức năng riêng tư.
Tại sao phải đến năm 2029?
Bởi vì một số vấn đề trong số này thực sự vẫn chưa được giải quyết.
Việc thay thế cơ chế đồng thuận là nhiệm vụ khó khăn nhất. Hãy tưởng tượng việc thay thế động cơ máy bay trong khi máy bay đang bay — với hàng nghìn phi công phụ phải đạt đồng thuận về mỗi thay đổi. Mỗi thay đổi đều đòi hỏi hàng tháng thử nghiệm và xác minh hình thức (formal verification). Việc nén thời gian epoch xuống dưới 4 giây cuối cùng sẽ chạm đến giới hạn vật lý: tín hiệu truyền đi và về quanh Trái Đất mất khoảng 200 mili-giây, và đến một điểm nào đó, bạn đang chạy đua với tốc độ ánh sáng.
Việc làm cho bộ tạo chứng minh ZK đủ nhanh là một bài toán khác ở tuyến đầu. Khoảng cách giữa tốc độ hiện tại (cấp phút) và tốc độ mục tiêu (cấp giây) là khoảng 1000 lần — điều này đòi hỏi cả đột phá toán học lẫn phần cứng chuyên dụng.
Mở rộng khả năng sẵn sàng dữ liệu ít khó khăn hơn, nhưng cũng khả thi hơn. Toán học đã rõ ràng, thách thức nằm ở việc vận hành thận trọng trên một mạng lưới đang hoạt động thực tế và nắm giữ hàng trăm tỷ đô la giá trị.
Việc di chuyển sang hậu lượng tử là cơn ác mộng về mặt vận hành, vì chữ ký mới lớn hơn rất nhiều, làm thay đổi toàn bộ kinh tế học của hệ thống.
Tính riêng tư nội tại không chỉ khó về mặt kỹ thuật mà còn nhạy cảm về mặt chính trị. Các cơ quan quản lý lo ngại các công cụ riêng tư sẽ nuôi dưỡng rửa tiền. Các kỹ sư phải xây dựng một giải pháp vừa đủ riêng tư để hữu ích, vừa đủ minh bạch để tuân thủ quy định — và đồng thời phải kháng được tấn công lượng tử.
Những nâng cấp này không thể tiến hành đồng thời. Một số nâng cấp phụ thuộc vào các nâng cấp khác: bạn không thể mở rộng lên 10.000 TPS nếu chưa có ZK proof trưởng thành, cũng không thể mở rộng L2 nếu chưa hoàn tất công việc về khả năng sẵn sàng dữ liệu. Các chuỗi phụ thuộc này quyết định mốc thời gian.
Xét đến phạm vi của những điều đang được thử nghiệm, ba năm rưỡi thực tế đã là một mục tiêu hết sức táo bạo.
Năm 2029?
Đầu tiên, có một yếu tố biến động. Strawmap nêu rõ: “Bản phác thảo hiện tại giả định việc phát triển do con người chủ đạo. Phát triển và xác minh hình thức do AI hỗ trợ có thể rút ngắn đáng kể mốc thời gian.”
Tháng Hai năm 2026, một nhà phát triển tên YQ đã đặt cược với Vitalik rằng một người có thể sử dụng các tác nhân AI (AI agents) để lập trình toàn bộ hệ thống Ethereum cho lộ trình sau năm 2030. Chỉ trong vài tuần, anh ấy đã công bố ETH2030: một client thực thi Go mang tính thử nghiệm, tuyên bố chứa khoảng 713.000 dòng mã, thực hiện đầy đủ cả 65 hạng mục trong Strawmap, và được ghi chú là đã chạy trên mạng thử nghiệm (testnet) và mạng chính (mainnet).
Nó đã sẵn sàng cho sản xuất chưa? Chưa. Như Vitalik chỉ ra, gần như chắc chắn nó chứa đầy các lỗ hổng nghiêm trọng ở khắp nơi, trong một số trường hợp có thể chỉ là các triển khai “stub”, và thậm chí AI cũng chưa cố gắng xây dựng phiên bản đầy đủ. Nhưng phản hồi của Vitalik đáng để đọc kỹ: “Sáu tháng trước, ngay cả một thứ như thế này cũng nằm ngoài phạm vi khả thi — điều quan trọng là xu hướng đang diễn ra… Mọi người nên giữ tâm thế cởi mở (không phải chắc chắn! mà là khả năng) rằng lộ trình Ethereum sẽ được hoàn thành nhanh hơn rất nhiều so với kỳ vọng, và các tiêu chuẩn an ninh cũng sẽ cao hơn rất nhiều so với kỳ vọng.”
Nhận định cốt lõi của Vitalik là cách sử dụng AI đúng đắn không chỉ là đi nhanh hơn, mà là dành một nửa lợi ích cho tốc độ và một nửa còn lại cho an ninh: nhiều kiểm thử hơn, nhiều xác minh toán học hơn, và nhiều triển khai độc lập hơn cho cùng một thành phần.
Dự án Lean Ethereum đang tiến hành xác minh hình thức (formal verification) bằng máy tính cho một phần ngăn xếp mật mã và chứng minh. Mã không lỗi — vốn lâu nay bị coi là giấc mơ lý tưởng — có thể thực sự trở thành kỳ vọng cơ bản.
Strawmap là một tài liệu điều phối, không phải cam kết. Các mục tiêu của nó đầy tham vọng, mốc thời gian là một tầm nhìn, và việc thực thi phụ thuộc vào hàng trăm nhà đóng góp độc lập.
Nhưng vấn đề thực sự không nằm ở chỗ liệu từng mục tiêu có được hoàn thành đúng hạn hay không. Mà nằm ở chỗ: bạn muốn xây dựng trên nền tảng này, hay cạnh tranh với nó.
Và tất cả những điều này — nghiên cứu, đột phá, di chuyển mật mã học — đều đang diễn ra trong môi trường mở, miễn phí và sẵn sàng cho bất kỳ ai sử dụng… Đây mới thực sự là phần trong câu chuyện này xứng đáng được quan tâm nhiều hơn rất nhiều so với mức độ hiện tại.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Snapcrackle
