Từ công cụ dành riêng cho người giàu đến công cụ đại chúng, thẻ tín dụng tiền ổn định đang định nghĩa lại ngân hàng
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Từ công cụ dành riêng cho người giàu đến công cụ đại chúng, thẻ tín dụng tiền ổn định đang định nghĩa lại ngân hàng
Nếu nhiệm vụ của bạn là tìm kiếm các cách thức tăng trưởng doanh thu mới và phục vụ khách hàng tốt hơn, bạn chắc chắn nên theo dõi sự phát triển của những chiếc thẻ này.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Simon Taylor
Biên dịch: TechFlow
Tuần này, tôi đã có bài phát biểu chủ đề về stablecoin tại hội đồng quản trị của một ngân hàng. Dù họ học được nhiều từ bài giảng đó, điều thực sự khiến họ kinh ngạc là khi tôi dùng một chiếc thẻ liên kết với stablecoin để mua một tách cà phê.
Mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía tôi. Hãy tưởng tượng nếu bạn có thể lưu trữ số dư dưới dạng stablecoin, tiêu dùng mọi lúc mọi nơi, sử dụng cho vay tín dụng và vẫn kiếm được lợi nhuận — vậy thì còn lý do gì để tồn tại ngân hàng? Tất nhiên, phần lớn người dùng ngân hàng trong nước sẽ không chấp nhận ngay lập tức mô hình này.
Nhưng quỷ đã ra khỏi chai.
Tách cà phê trị giá 3,50 bảng Anh đó đã cho họ thấy một tương lai mà ngân hàng trở nên thừa thãi.
Để hiểu vì sao tách cà phê này lại quan trọng đến thế, bạn cần xem xét lĩnh vực thanh toán bằng thẻ đang phát triển vượt bậc ra sao so với ngân hàng.
Lĩnh vực thanh toán bằng thẻ đang mở rộng*
Ba trong số bốn hạng mục dưới đây gần như không tồn tại cách đây mười năm, nhưng hiện nay chúng đã trở thành những đối thủ cạnh tranh chính.
Các nhóm giàu có đang trở thành mục tiêu trọng tâm.
Một chiếc thẻ "liên kết stablecoin" có thể do các sàn giao dịch tập trung (ví dụ như Coinbase) phát hành, hoặc ở dạng "tự lưu ký".
Dù phía sau thẻ có nhà phát hành và đơn vị quản lý dự án, nhưng không có ngân hàng hay tổ chức tập trung nào quản lý nguồn vốn cơ bản.
Loại thẻ thứ tư này mang tính đột phá.
Hãy cùng đi sâu vào.
(Nếu bạn muốn đi xa hơn, về mặt lý thuyết không có lý do gì ngăn cản một neobank hay ngân hàng truyền thống cho phép người dùng chi tiêu trực tiếp từ số dư stablecoin, nhưng hiện tại vẫn hữu ích khi phân biệt rõ bốn loại sản phẩm này.)
Thẻ liên kết stablecoin tự lưu ký là gì?
Thẻ liên kết stablecoin cho phép bạn sử dụng stablecoin (như USDC hoặc USDT) để thanh toán tại bất kỳ cửa hàng nào chấp nhận mạng lưới thanh toán Visa hoặc Mastercard. Xin đặc biệt chú ý bước thứ 4.
-
Giả sử người dùng sở hữu một thẻ liên kết stablecoin và có số dư stablecoin trong tài khoản. Những stablecoin này có thể được trả dưới dạng lương vào ví của người dùng (ví dụ Metamask, Phantom hoặc ví tương tự).
-
Người dùng đến cửa hàng để chi tiêu như bình thường, có thể dùng thẻ ghi nợ hoặc thẻ tín dụng vật lý hoặc ảo.
-
Hệ thống POS của cửa hàng coi thẻ này như thẻ ngân hàng thông thường và gửi yêu cầu xác thực tới nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (PSP).
-
Nhà phát hành thẻ (ví dụ Gnosispay, EtherFi) sẽ bán ngay lập tức stablecoin của người dùng, chuyển đổi sang tiền pháp định và xác thực giao dịch.
-
Sau đó, Visa chuyển giao dịch đã xác thực này tới ngân hàng thu hộ (ngân hàng của cửa hàng), đánh dấu là giao dịch đã được chấp thuận.
-
Ngân hàng thu hộ gửi thông tin giao dịch đến nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (PSP).
-
PSP nhận được xác thực, thông báo cho cửa hàng rằng giao dịch hoàn tất, người dùng có thể rời cửa hàng với hàng hóa (thanh toán xong).
Vài ngày sau, quá trình thanh toán được hoàn tất qua hệ thống tiền pháp định truyền thống.
Đối với người tiêu dùng và cửa hàng, trải nghiệm thanh toán này gần như không khác biệt so với việc dùng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ truyền thống.
Điểm nổi bật nhất của thẻ liên kết stablecoin là thiết kế hoàn toàn dựa trên ví.
Là người dùng, bạn quản lý những stablecoin này bằng khóa riêng của mình. Các thẻ tự lưu ký tạo ra một mô hình kinh tế hoàn toàn mới cho hệ thống thanh toán bằng thẻ — không bên trung gian, kiểm soát trực tiếp tài sản.
Cơ chế hoạt động của thẻ liên kết stablecoin tự lưu ký
Mang mô hình thanh toán của tầng lớp giàu có đến thị trường đại chúng.
Hãy tưởng tượng nếu bạn có thể kết nối trực tiếp thẻ Visa của mình với một két sắt cá nhân tại nhà (chỉ bạn có chìa khóa), và nó vẫn hoạt động bình thường ở mọi điểm thanh toán.
Tài sản của bạn không cần phải gửi ở "ngân hàng" hay "Coinbase", mà được lưu trữ trong ví thông minh trên blockchain, do bạn hoàn toàn kiểm soát.
Cơ chế hoạt động:
-
Bạn nạp stablecoin vào "két sắt công nghệ cao" này (tức là ví hoặc kho tiền), ví dụ như EURe (một stablecoin euro trên blockchain).
-
Khi quẹt thẻ mua cà phê, các kho tiền như Ether Fi sẽ lập tức dựng một cây cầu, nối ví cá nhân của bạn với mạng lưới Visa. Nó thanh toán cho cửa hàng bằng euro thông thường (tiền pháp định), đồng thời trừ đi lượng EURe tương đương từ két sắt của bạn.
-
Hiện nay có nhiều ví dụ tương tự như Etherfi, GnosisPay, Thorchain, Pyra... khác nhau về giá cả, chuỗi ưu tiên và lợi thế dịch vụ. Nhưng Etherfi là một ví dụ rất phù hợp để giải thích.
Thẻ được bảo đảm bởi kho tiền
Mô hình "vay và chi tiêu" của Ether.fi
Bạn gửi stablecoin và các tài sản mã hóa khác vào kho tiền của Ether.fi, đổi lại bạn nhận được khoảng 10% lợi nhuận, đồng thời có thể vay với lãi suất 4%.
Chiếc thẻ này được thiết kế rất tinh tế, cung cấp hai chế độ thanh toán:
-
Chế độ thanh toán trực tiếp (Direct Pay Mode): Bạn trực tiếp dùng số dư stablecoin (ví dụ USDC) để chi tiêu, đơn giản và trực tiếp.
-
Chế độ vay (Borrow Mode): Đây là điểm then chốt. Bạn có thể thế chấp toàn bộ danh mục đầu tư (ví dụ weETH, eBTC...) để vay tiền pháp định (lãi suất hàng năm 4%) để chi tiêu.
-
Bạn không cần bán tài sản cơ bản, do đó không gây ra sự kiện thuế.
-
Đồng thời, bạn vẫn tiếp tục nhận thưởng staking hoặc restaking từ tài sản đó.
-
Kho tiền là nơi khóa tài sản thế chấp (giống như két an toàn ngân hàng), đồng thời kiếm lợi nhuận bằng cách cho các giao thức như Morpho, Aave hoặc Centrifuge vay tài sản. Lợi nhuận 10% đến từ việc người khác vay tiền của bạn và trả lãi.
Tại sao những chiếc thẻ này lại quan trọng?
Ether.fi về bản chất là một công cụ quản lý tài sản ngụy trang dưới dạng thẻ tín dụng, được thiết kế dành riêng cho cư dân DeFi. Nhưng tại sao lại không để mọi người đều được hưởng công cụ này?
Thực tế, đa số mọi người không có khẩu vị rủi ro cao đến mức sẵn sàng giữ toàn bộ tài sản trong các giao thức DeFi để kiếm 10% lợi nhuận hàng năm. Tuy nhiên, ý tưởng này thật sự thú vị — nếu thẻ tín dụng thế chấp tích hợp cơ chế lợi nhuận và vay vốn trở thành ứng dụng phổ biến, liệu nó có thể trở thành một ứng dụng "sát thủ"?
Các vấn đề tiềm ẩn
Vấn đề "trở thành ngân hàng của chính mình": "Tự lưu ký" là con dao hai lưỡi. Nếu bạn làm mất mật khẩu (tức là "khóa riêng"), sẽ không có tổng đài hỗ trợ nào để gọi, cũng không có liên kết "quên mật khẩu" để nhấn. Tài sản của bạn sẽ mất mãi mãi. Đối với người dùng thông thường, viễn cảnh này thật đáng sợ.
Độ phức tạp và phí: Dù đang ngày càng dễ dùng hơn, việc dùng thẻ liên kết stablecoin vẫn đòi hỏi tương tác với blockchain. Điều này có thể phát sinh "phí Gas" (phí giao dịch mạng), một khái niệm xa lạ và khó chấp nhận đối với người dùng quen với thẻ ghi nợ miễn phí.
Biến động tài sản thế chấp: Nếu giá trị danh mục tài sản mã hóa của bạn giảm mạnh thì sao? Giao thức sẽ tự động bán tài sản để trả nợ. Tình huống này có thể rất đau đớn.
Rủi ro vốn: Không phải khách hàng nào cũng sẵn sàng chịu rủi ro khi bỏ 10% hoặc hơn tài sản ròng vào tiền mã hóa, đặc biệt khi mô hình này chưa thực sự mang lại lợi ích rõ rệt.
Lợi nhuận có thể không bền vững: Lợi suất 10% APY hiện tại dựa trên tình trạng thị trường mã hóa hiện nay, nhưng nếu thị trường suy thoái, những lợi nhuận này có thể giảm mạnh.
Ngày nay, stablecoin đã được công nhận rộng rãi là phù hợp với thị trường phương Nam toàn cầu, nơi lạm phát cao là vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, phần lớn những người tôi tiếp xúc đều đánh giá thấp khả năng áp dụng mô hình này trong nhóm người giàu nội địa.
Đối với người tiêu dùng phương Nam toàn cầu, thẻ liên kết stablecoin đại diện cho sự tự do.
Nếu bạn không có thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ thông thường, bạn không thể dùng ChatGPT, AWS hay Netflix. Đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp đang phát triển ngoài G20, thẻ liên kết stablecoin là một bước đột phá lớn.
Thẻ liên kết stablecoin: Nỗ lực phổ cập hóa lối sống của người giàu
Người giàu hiếm khi bán tài sản, họ chọn vay dựa trên tài sản thế chấp. Việc này không chỉ tránh được vấn đề thuế, mà thường thì lợi nhuận từ tài sản còn vượt chi phí vay nợ. Thẻ liên kết stablecoin đang đưa phương thức quản lý tài sản kiểu người giàu này đến thị trường đại chúng.
Đối với giới siêu giàu mã hóa, đây là một giải pháp thay thế ngân hàng.
Đối với giới siêu giàu mã hóa, chiếc thẻ này giống như phiên bản chủ quyền cá nhân của Amex Black Card. Đây là một công cụ hiệu quả về vốn, tuyên bố rằng “Tôi có thể truy cập tài sản của mình mọi lúc, mọi nơi theo cách của riêng tôi, không cần xin phép ngân hàng”.
Sản phẩm “vừa bắt cá vừa thả diều” lý tưởng: Nhờ chiếc thẻ này, bạn có thể kiếm 8% lợi nhuận từ tài sản trong DeFi, đồng thời dùng nó để mua sắm tại siêu thị. Nó biến ví tự lưu ký của bạn thành một tài khoản séc có lãi suất cao.
Có nên từ bỏ neobank để xây dựng thẻ liên kết stablecoin?
Đừng vội.
Những sản phẩm này vẫn đối mặt với một số thách thức hệ thống:
Hiện tại, cuộc sống của phần lớn doanh nghiệp và người tiêu dùng vẫn nằm ngoài chuỗi, việc chuyển đổi hoàn toàn sang môi trường trên chuỗi đi kèm độ phức tạp và rủi ro không nhỏ.
-
Nút thắt trải nghiệm người dùng: Cầu nối từ “nguyên bản mã hóa” (quản lý phí Gas, quyền ví) đến “tiêu dùng đơn giản” (nhấn thanh toán trực tiếp) vẫn giống như một cây cầu dây yếu ớt. Để khởi động những sản phẩm này (Pyra là ngoại lệ), người dùng phải nỗ lực rất lớn. Bạn cần stablecoin, nhưng việc chuyển số dư vào ví đúng chuỗi lại rất khó chịu.
-
Thẻ thuộc về thị trường tăng giá: Những chiếc thẻ này hoạt động tốt trong thị trường tăng giá, đặc biệt khi môi trường quy định Mỹ ủng hộ tiền mã hóa. Nhưng đừng quên bài học Celsius: từng cung cấp phần thưởng hấp dẫn đến khó tin, nhưng phá sản khi thị trường sụp đổ. Những phần thưởng biến mất, và khoản tiết kiệm lớn của người dùng cũng tan theo. Trong DeFi, không có tòa án phá sản, khi điều này xảy ra, bạn chỉ bị thanh lý.
-
Khoảng trống trách nhiệm: Nếu những sản phẩm này lan rộng và bắt đầu phá sản hoặc thanh lý người tiêu dùng đại chúng, chuyện gì sẽ xảy ra? Đây sẽ là một vấn đề lớn cần giải quyết.
Hiện tại, hầu hết các thẻ tự lưu ký đều gặp khó khăn khởi động lạnh: bạn cần tài trợ vốn cho các giao thức DeFi và kho tiền nền tảng. Ngoài ra, bạn còn phải tải ứng dụng mới, tạo ví mới và hoàn tất quy trình KYC (xác minh danh tính) mới.
Tôi nghĩ hai điều sau đây có thể xảy ra:
-
Các thẻ này và giao thức nền tảng sẽ được tích hợp vào ngành fintech.
-
Việc chuyển đổi "trên chuỗi/dưới chuỗi" sẽ trở nên vô hình, người dùng không cần cảm nhận các thao tác phức tạp.
Không phải ai cũng sẵn sàng bước hoàn toàn vào thế giới trên chuỗi.
Giao diện fintech, nền tảng mã hóa trên chuỗi
Bước "chuyển đổi sang tiền pháp định" trong sơ đồ trước đó về cách hoạt động của thẻ tín dụng được bảo đảm bằng stablecoin chỉ là một mốc thời gian. Trong thập kỷ tới, ngày càng nhiều tài sản sẽ di chuyển lên chuỗi.
Xu hướng này thể hiện qua những hình thức sau:
-
Các chức năng lợi nhuận và vay vốn trên chuỗi sẽ được tích hợp vào các ứng dụng fintech và ví thông qua kho tiền (Vaults).
-
Các ví gốc trên chuỗi sẽ trở thành các công ty fintech lớn nhất trong tương lai.
-
Việc chuyển đổi trên chuỗi/dưới chuỗi của stablecoin sẽ trở nên vô hình trong hầu hết các ứng dụng, người dùng không cần cảm nhận thao tác phức tạp.
-
Thanh toán tức thì sẽ trở thành ứng dụng "sát thủ" của stablecoin.
Kho tiền là công cụ then chốt để tích hợp vay vốn trên chuỗi vào fintech.
Ví dụ, sản phẩm kho tiền của Morpho là một ví dụ điển hình. Morpho là một giao thức cho vay phi tập trung trên chuỗi, sản phẩm "kho tiền" của nó đơn giản hóa việc quản lý lợi nhuận trên chuỗi. Người dùng có thể gửi tiền (ví dụ USDC) vào kho tiền, kho tiền sẽ tự động quản lý việc cho vay, mang lại lợi nhuận tối ưu đã điều chỉnh rủi ro.
Coinbase hiện cung cấp dịch vụ cho vay thế chấp Bitcoin cho người dùng thông thường. Nhưng khi người dùng nhấn nút "vay", Coinbase không trực tiếp cho vay từ vốn của mình. Thực tế, Coinbase ở hậu trường gửi Bitcoin của người dùng lên giao thức Morpho trên chuỗi làm tài sản thế chấp, và thay mặt người dùng nhận khoản vay USDC từ giao thức. Người dùng hoàn toàn không cần tiếp xúc với "Morpho", phí Gas hay ví mã hóa, họ chỉ cần nhìn thấy một nút "vay" đơn giản trong ứng dụng Coinbase quen thuộc.
(Nhân tiện nói, tôi cho rằng các kho tiền này quan trọng hơn nhiều so với cho vay ngang hàng truyền thống, vì chúng hiệu quả hơn, lợi nhuận ban đầu cao hơn và dễ phân phối hơn. Theo một nghĩa nào đó, chúng là biểu hiện cực đoan của tài chính nhúng.)
Nếu hôm nay bạn chọn khởi nghiệp fintech, bạn sẽ đặt cược vào đâu, trên chuỗi hay quỹ đạo tiền pháp định?
Trong môi trường quy định hiện tại, rất khó tìm ra lý do để chọn công nghệ ngoài chuỗi làm nền tảng cho công ty fintech. Một ví dụ điển hình là Sling Money, công ty do cựu giám đốc sản phẩm của Neobank Monzo sáng lập, có thể chọn bất kỳ công nghệ nào, nhưng để xây dựng phiên bản toàn cầu của Venmo, họ cuối cùng đã chọn giải pháp trên chuỗi phù hợp hơn cho thanh toán xuyên biên giới.
Mike, người sáng lập, từng giải thích lý do:
-
Thanh toán trên chuỗi hiện nay đã đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu sử dụng hàng ngày.
-
Nó có thể thuê ngoài khoảng 70% độ phức tạp trong việc xây dựng sổ cái và đối chiếu.
Đối với những người từng tham gia phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính, công việc đối chiếu chiếm ít nhất một nửa khối lượng công việc. Đây là một công việc khó và đầy các trường hợp biên. Trong khi thanh toán trên chuỗi dù chưa hoàn hảo ở một số khía cạnh, nhưng giúp sản phẩm ra mắt nhanh hơn, rẻ hơn.
Khi các ứng dụng dần tích hợp tài chính trên chuỗi, chi phí và rào cản trong việc chuyển đổi "trên chuỗi/dưới chuỗi" đang giảm nhanh chóng.
Hiện tại, việc chuyển đổi từ stablecoin USD sang USD pháp định, trên nền tảng người tiêu dùng có thể phải chịu phí lên đến 2%. Vấn đề kém hiệu quả này mâu thuẫn với mục đích ban đầu "tiết kiệm chi phí" của stablecoin, nhưng tình trạng này đang thay đổi nhanh chóng.
Ví dụ, Revolut gần đây đã công bố chuyển đổi trực tiếp 1:1 giữa stablecoin và USD pháp định, không chênh lệch giá. Đồng thời, họ cũng ra mắt dịch vụ stake không phí, lợi suất lên đến 22%. Đáng chú ý, Revolut là một ứng dụng fintech có 65 triệu người dùng.
Trong tương lai, chúng ta sẽ thấy "thanh toán tức thì" trở thành ứng dụng sát thủ của stablecoin. Mô hình hiện tại dùng stablecoin chuyển nhanh sang tiền pháp định để hoàn tất thanh toán sẽ dần biến mất, khi ngày càng nhiều cửa hàng và ngân hàng bắt đầu chấp nhận thanh toán bằng stablecoin. Stablecoin sẽ được chuyển đổi thành tiền gửi dạng token có thể thanh toán với ngân hàng trung ương.
Khi mạng lưới thẻ, ngân hàng thu hộ và nhà phát hành thẻ bắt đầu áp dụng mô hình này thường xuyên hơn, khoảng thời gian từ "quẹt thẻ" đến khi cửa hàng nhận được tiền sẽ bị nén về bằng không. Hiện nay, các doanh nghiệp thu 1%-2% phí từ cửa hàng để giả lập khoảng thời gian này nhằm thanh toán trước, nhưng mô hình này cũng sẽ dần biến mất.
Thời đại stablecoin đã đến
Khi Revolut ra mắt dịch vụ stablecoin không phí cho 65 triệu người dùng của mình, lời hứa về thanh toán đô la tức thì, sẵn sàng 24/7 bắt đầu trở thành hiện thực.
Các thẻ như Ether Fi hoặc Pyra đã phác họa những dấu hiệu ban đầu của tương lai.
Khi khái niệm kho tiền được tích hợp vào mọi ứng dụng fintech, các tổ chức phi ngân hàng có thể cung cấp cho khách hàng:
-
Vay từ thị trường tài chính phi tập trung (DeFi), với lợi suất hàng năm (APY) từ 4% đến 22% (tùy theo kỳ hạn vay).
-
Cho thị trường DeFi vay vốn, kiếm lợi nhuận từ 7%-12%.
Các công ty fintech này kiếm lời từ chênh lệch lãi suất và lợi nhuận, nhưng họ không thực hiện cho vay trên bảng cân đối kế toán. Đây là một mô hình tín dụng tư nhân phân tán trên chuỗi, đồng thời cũng là mô hình doanh thu mới cho ngành tài chính.
Mặc dù mô hình này sẽ không hoàn toàn thay thế cho vay thẻ tín dụng dựa trên bảng cân đối kế toán, nhưng nó cung cấp một nền tảng hấp dẫn cho tín dụng tư nhân, đặc biệt phù hợp với các công ty fintech theo mô hình "mua trước, trả sau" (BNPL) hoặc bất kỳ ngân hàng nào muốn thúc đẩy tăng trưởng doanh thu mà không làm tăng rủi ro bảng cân đối.
Khái niệm kho tiền không chỉ giới hạn ở thẻ, nó có thể áp dụng cho mọi hình thức cho vay. Nhưng một khi bạn chứng kiến cách những chiếc thẻ này vận hành thực tế, sẽ rất khó để phủ nhận tiềm năng của chúng.
Nếu nhiệm vụ của bạn là tìm kiếm cách tăng trưởng doanh thu mới và phục vụ khách hàng tốt hơn, bạn chắc chắn nên theo dõi sự phát triển của những chiếc thẻ này, và cách chúng giúp bạn đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Tách cà phê tôi mời hội đồng ngân hàng đó? Tôi nghĩ họ đã nhìn thấy tương lai của chính mình, và họ biết rõ điều đó.
Ghi chú của ST:
-
"Thuyết Big Bang" của Georges Lemaître cũng đã lan rộng sang lĩnh vực thẻ.
-
Các đối thủ như Centrifuge, Veda và Aave đang phát triển các sản phẩm tương tự.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@sytaylor
