Tiêu Phong phát biểu tốt nghiệp dành cho các nhà khởi nghiệp: Vượt qua khoảng cách, trở về điểm xuất phát
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tiêu Phong phát biểu tốt nghiệp dành cho các nhà khởi nghiệp: Vượt qua khoảng cách, trở về điểm xuất phát
"Ngành công nghiệp blockchain đã chuyển từ giai đoạn cơ sở hạ tầng sang đường cong tăng trưởng thứ hai — giai đoạn ứng dụng."
Chuyên sâu báo cáo Web3Diễn thuyết: Tiêu Phong
Gần đây, tại buổi học tốt nghiệp của chương trình ươm tạo vạn vật S4, Tiến sĩ Tiêu Phong – người sáng lập Wanxiang Blockchain, Chủ tịch nhóm HashKey, người khởi xướng Đảo Vạn Vật – đã có một chia sẻ đầy mạnh mẽ với tựa đề "Blockchain: Từ điểm xuất phát". Ông nói về các xu hướng mới như RWA, PayFi, cũng như những suy nghĩ sau cuộc trao đổi trực tiếp với Vitalik. Ông không khuếch đại nỗi lo lắng, cũng không phô trương kỹ thuật, mà thay vào đó là cố gắng đưa mọi người trở lại ý nghĩa ban đầu của blockchain, để bàn luận ngành này rốt cuộc còn có thể làm được gì và nên làm thế nào? Bài viết này đã trải qua một vài chỉnh sửa nhỏ nhưng không làm thay đổi ý nghĩa gốc. Nếu bạn đang cảm thấy lạc lõng trong lĩnh vực này, hãy đọc đi đọc lại và lưu lại bài viết – có thể bạn sẽ tìm thấy định hướng mới.
Xin chào mọi người, Anh Mộc nói với tôi rằng do chu kỳ thị trường và môi trường hiện tại kém thuận lợi, nhiều người bắt đầu tự hỏi: “Liệu mình có nên chuyển nghề không?” Cô ấy hy vọng có thể nạp thêm chút “niềm tin” cho mọi người. Tôi nghĩ điều đó hoàn toàn có thể. Tôi tin vào ngành này từ năm 2014 đến tận hôm nay, thậm chí đã bị ám ảnh bởi nó.
Trước khi bắt đầu, tôi muốn bày tỏ niềm vui mừng – đây là lần thứ hai tôi quay lại Trung tâm Đông Ngân. Năm ngoái, khóa S3 của chương trình ươm tạo vạn vật từng tổ chức tại đây. Lần trở lại này, gặp lại những gương mặt quen thuộc, cảm giác đặc biệt thân thiết, xin chào đón nồng nhiệt các lãnh đạo quận Trường Ninh.
Hôm qua tôi vừa trở về từ Hồng Kông, lần này tham dự hội nghị thượng đỉnh Blockchain kéo dài bốn ngày. Lần đầu tiên đại diện nội địa tập hợp thành đoàn tham gia hội nghị Hồng Kông – tín hiệu mang ý nghĩa to lớn. Điểm khác biệt lớn nhất tại hội nghị lần này là chính quyền Thượng Hải tổ chức hai đoàn đại biểu chính thức với gần 50 người sang Hồng Kông. Đây là lần đầu tiên chính quyền địa phương nội địa tổ chức đoàn tham dự hội nghị mã hóa như vậy.
Tại Thượng Hải, chúng tôi đã tổ chức liên tục 10 năm hội nghị blockchain, còn bên Hồng Kông là năm thứ ba. Vì sao phải tách riêng? Bởi vì nội dung về “public chain”, “Crypto”, “Token Economy” thực sự khó triển khai ở nội địa. Chúng tôi lo ngại diễn giả sẽ không dám nói, nên đã chuyển phần nội dung trọng tâm sang Hồng Kông. Năm nay, theo thống kê quét mã QR, trong bốn ngày hội nghị đã thu hút hơn 8.000 người tham dự độc lập, tổng lượt tham dự lên tới hàng vạn.
Thời kỳ bùng nổ ứng dụng sắp đến
Nhiều người hỏi, liệu hiện tại có phải khủng hoảng ngành? Tôi không nghĩ vậy. Tôi cho rằng: ngành blockchain đã chuyển từ giai đoạn cơ sở hạ tầng sang đường cong tăng trưởng thứ hai – giai đoạn ứng dụng. Tại hội nghị năm nay, bạn có thể dễ dàng cảm nhận thấy: các thảo luận về giao thức, cơ sở hạ tầng đang giảm dần, trong khi các chủ đề ứng dụng như RWA, PayFi, thanh toán USDT lại trở thành tâm điểm chú ý. Tôi tin rằng đây không phải là khủng hoảng, mà là bước ngoặt, là thời kỳ tích tụ cho đợt bùng nổ tiếp theo. Điều này có nghĩa là thời đại “xây dựng khung”, “nói về giao thức” đã qua. Cơ hội mới nằm ở chỗ ai có thể xây dựng những ứng dụng thực sự giải quyết vấn đề trên hệ thống sổ cái phân tán này.
Vào ngày cuối cùng của hội nghị, tôi đã có buổi đối thoại với Vitalik, người sáng lập Ethereum. Trước đó không trao đổi nội dung, nhưng tôi muốn anh ấy nói về tính phi tập trung, quả nhiên anh ấy nói một câu then chốt: “Lớp ứng dụng không thể đạt được sự phi tập trung triệt để, Layer1 phải kiên trì giữ vững tính phi tập trung.”
Tại sao? Cốt lõi của tính phi tập trung là “phi tin cậy” và “phi trung gian”, tức là giảm chi phí và nâng cao hiệu suất. Nếu Web3 tốn kém hơn trước, hiệu suất thấp hơn Web2, thì lý do gì để làm lại tất cả? Vì vậy, câu nói quen thuộc “mọi thứ đều đáng được xây dựng lại trong Web3” chỉ đúng khi: chi phí tin cậy được giảm xuống, hiệu suất hệ thống cao hơn, mô hình kinh doanh mới có thể tồn tại.
Đừng nghĩ blockchain là thứ huyền học, nó đã bước vào thế giới thực rồi. Vì sao? Bởi vì thương mại điện tử xuyên biên giới đang chuyển từ B2B, B2C sang C2C. Khách hàng không còn là công ty ngoại thương, mà là một người tiêu dùng Mỹ đặt mua áo thun trị giá 50 USD trên website của bạn và muốn nhận hàng trong vòng một tuần. Anh ta trả tiền, bạn giao hàng, chuỗi vận hành mới hoạt động. Phương thức thanh toán tốt nhất chính là quét mã QR USDT – nhận tiền trong vài giây, chuẩn bị hàng ngay lập tức, gửi bằng máy bay mất khoảng một tuần. Hình thức thanh toán này không cần ngân hàng, không cần hệ thống thanh toán bù trừ, giải quyết vấn đề tin cậy và hiệu suất chỉ trong một giây. Năm 2023, Trung Quốc đã gửi tổng cộng 18 tỷ bưu kiện quốc tế.
Nếu không có hệ thống thanh toán blockchain dựa trên USDT, kẻ chịu thiệt hại lớn nhất là Trung Quốc. Vì vậy bạn thấy vì sao Hồng Kông thúc đẩy luật hóa stablecoin? Bởi họ nhận ra rằng nếu không chủ động đón nhận hệ thống thanh toán mới, Hồng Kông sẽ bị loại khỏi cuộc cạnh tranh trở thành trung tâm thanh toán giao dịch toàn cầu.
Nhiều người vẫn đang mơ mộng “liệu mình có thể xây một giao thức, phát một đồng coin, rồi trở nên giàu có”? Tôi nói thẳng với bạn: thời đại đó đã qua rồi. Thời đại public chain đã kết thúc. Tôi luôn khuyên các startup còn ấp ủ làm public chain: không phải do kỹ thuật bạn kém, mà là cơ hội đã trôi qua. Chìa khóa tiếp theo là: liệu bạn có thể thật sự sử dụng hệ thống này để tạo ra ứng dụng thực tiễn, phục vụ nhu cầu thực tế hay không. Đó chính là xuất phát điểm cho đề tài bài giảng hôm nay – “Blockchain: Từ điểm xuất phát”. Khởi nguyên của blockchain là gì? Là biến sự tin tưởng của hệ thống thành thứ có thể tính toán, kiểm chứng và thực hiện với chi phí thấp.
Tôi muốn kể về nguồn gốc của “niềm tin” này. Một nhà đoạt giải Nobel Kinh tế học, John Hicks, từng nói: “Cách mạng công nghiệp buộc phải chờ đợi một cuộc cách mạng tài chính.” Sự tiến hóa của xã hội loài người không thể tách rời ba yếu tố biến đổi: vật chất, năng lượng và thông tin. Mỗi cuộc cách mạng công nghiệp đều là sự cách mạng đồng bộ của ba yếu tố này. Và cuộc cách mạng tài chính thường là người dẫn đường.
-
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất: máy hơi nước, song hành là hệ thống cho vay ngân hàng;
-
Lần thứ hai: điện khí hóa, song hành là thị trường vốn và chế độ công ty cổ phần;
-
Lần thứ ba: cách mạng Internet, Trung Quốc gia nhập từ giữa chặng;
-
Lần thứ tư: AI + Blockchain, lần này Trung-Mỹ đang cùng dẫn dắt.
Blockchain mà bạn thấy hôm nay chính là hệ thống tài chính thế hệ mới dành cho cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Trong một buổi phỏng vấn, tôi từng thẳng thắn đưa ra lời khuyên với Quỹ Ethereum: “Ethereum rơi vào tình trạng ngày hôm nay là vì các anh đã đánh mất Trung Quốc.” Từ 2014 đến 2016, Trung Quốc từng là lực lượng phát triển và người dùng vững chắc nhất của Ethereum. Lúc đó, mỗi năm Vitalik đều đến Thượng Hải dự hội nghị blockchain, bảy kỳ đầu tiên chưa từng vắng mặt. Nhưng kể từ khi bảy bộ ngành Trung Quốc ban hành văn bản quản lý liên quan vào năm 2017, luật sư của Quỹ Ethereum dựa trên “rủi ro tuân thủ” đã đặt ra quy định: thành viên quỹ không được đến Trung Quốc công tác. Do đó, Vitalik từ đó “vắng mặt” tại Trung Quốc, thậm chí không phải anh không muốn đến, mà là “bị không dám đến”.
Cho đến năm 2023, chúng tôi tổ chức hội nghị đầu tiên tại Hồng Kông, anh ấy vẫn không tham dự. Năm ngoái anh ấy cuối cùng đã gật đầu, bày tỏ sẵn sàng tham gia, tôi mời anh ấy mỗi năm. Tôi nói với anh ấy: đã đến lúc quay lại Trung Quốc rồi. Phòng thí nghiệm blockchain Wanxiang cũng sẵn sàng đồng hành cùng các anh tiếp tục thúc đẩy các workshop, hackathon và các hoạt động phổ biến kỹ thuật tại Trung Quốc. Các anh đánh mất Trung Quốc, đồng nghĩa với việc mất đi một lượng lớn tài nguyên phát triển toàn cầu. Nhà phát triển blockchain chủ yếu tập trung ở hai nhóm ngôn ngữ: thế giới tiếng Anh và thế giới tiếng Trung.
Tôi hỏi anh ấy: Quỹ Ethereum có bao nhiêu nhà phát triển tại châu Âu? Anh ấy suy nghĩ rồi nói: “Tại Berlin có một nhóm nhỏ làm công nghệ nền tảng.” Nhưng anh ấy cũng thừa nhận, công nghệ nền tảng của Ethereum đã gần như trưởng thành, chỉ còn không gian tối ưu hóa, không còn cơ hội tái cấu trúc. Bạn mong đợi bùng nổ ứng dụng, nhưng liệu có thể chỉ dựa vào lực lượng kỹ thuật nhỏ bé ở Berlin? Có thể chỉ dựa vào nhà phát triển châu Âu? Dĩ nhiên là không.
Vì vậy tôi đề nghị Quỹ Ethereum mở văn phòng tại Hồng Kông, và nửa đùa nửa thật nói: “Tháng 10 năm nay tại Thượng Hải chúng tôi có hội nghị blockchain lần thứ 11, nếu anh đến mà bị bắt, tôi sẽ ngồi tù cùng anh.” Tất nhiên đây chỉ là câu nói đùa – thực tế là các cơ quan kỹ thuật, chính phủ và cộng đồng phát triển Trung Quốc đều tôn trọng công nghệ của Ethereum. Quỹ của các anh không nên tiếp tục xa rời Trung Quốc. Đội ngũ pháp lý các anh đặt tại châu Âu hoàn toàn không hiểu Trung Quốc, lại đưa ra những quy định vô căn cứ, điều này chỉ khiến các anh càng đi càng lệch. Đây là nội dung trao đổi riêng tư giữa tôi và Vitalik.
Phía sau cách mạng công nghiệp, luôn có một cuộc cách mạng tài chính
Bây giờ hãy nhìn từ góc rộng hơn: cuộc cách mạng tài chính dành cho cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra.
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất: do ngân hàng dẫn dắt, tín dụng và trái phiếu là trụ cột tài trợ, chưa có thị trường vốn.
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai: do thị trường vốn Mỹ dẫn dắt, sự trỗi dậy của các công ty đầu tư, Phố Wall, Morgan Stanley, Goldman Sachs… hỗ trợ làn sóng điện khí hóa.
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba: VC (vốn mạo hiểm) ra đời vào thập niên 60, thung lũng Silicon trỗi dậy. Như một nhà khoa học đoạt giải Nobel từng nói: “Phía sau mỗi cuộc cách mạng công nghiệp, đều có một cuộc cách mạng tài chính.”
Đến hôm nay, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nếu bạn phủ nhận token, phủ nhận crypto, bạn sẽ bỏ lỡ mô hình tài chính mới, thậm chí bỏ lỡ cả cơ hội của cả cuộc cách mạng.
Trong năm qua, tôi đã thảo luận mối quan hệ giữa Web3 và AI với bốn chuyên gia AI hàng đầu: Thẩm Hướng Dương, Lý Khai Phục, Chu Minh, và Viện trưởng Học viện Trí tuệ Nhân tạo Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông. Họ đều cho rằng Web3 và AI là hai mặt của một vấn đề, cuối cùng nhất định sẽ hội tụ. Ở Mỹ cũng có hai nhân vật tiêu biểu:
1) Sam Altman: dẫn dắt Worldcoin, hiện đã có 10 triệu người dùng toàn cầu, mỗi quý phát ba đồng coin, dù mỗi đồng chưa đến một đô la, đây cũng là khoản chi tiêu khổng lồ. Ông đại diện cho con đường “AI+Crypto+Phần mềm”.
2) Elon Musk: ủng hộ Dogecoin, đồng thời thúc đẩy xe tự lái, robot Optimus, đại diện cho hướng đi “AI+Phần cứng+Crypto”.
Hai hướng đi này đều là “tay trái AI, tay phải Crypto”. Đây không phải trùng hợp, mà là tất yếu lịch sử. Ngay cả Tổng thống Trump cũng phản hồi. Ban đầu ông định thành lập Ủy ban AI và Ủy ban Crypto riêng, sau khi được cố vấn đề xuất, liền sáp nhập luôn thành “Ủy ban Tổng thống AI + Crypto”. Tôi được một cố vấn mã hóa của ông tiết lộ suy nghĩ đằng sau quyết định này: AI và Crypto không nên quản lý riêng lẻ, mà cần phối hợp liên kết.
Cuộc cách mạng tài chính thời đại số là cuộc cách mạng dựa trên sổ cái phân tán và vốn mã hóa. Bạn không thừa nhận điều này, sẽ rất khó theo kịp nước Mỹ trong kỷ nguyên số. Vì sao? Bởi blockchain là hệ thống kế toán mới, hệ thống thanh toán bù trừ mới, hệ thống sổ cái toàn cầu mới. Thế giới số không biên giới, nó vượt không gian, thời gian, tổ chức, quốc gia. Nó cần hệ thống đăng ký, kế toán, thanh toán mới. Tài chính truyền thống không thể đáp ứng nhu cầu này.
Phương thức kế toán của xã hội loài người đến nay chỉ có ba bước thay đổi lớn:
1) Kế toán đơn thức thời cổ đại
2) Kế toán kép thời Phục Hưng (sử dụng đến nay)
3) Hệ thống sổ cái phân tán do Bitcoin tạo ra năm 2009
Cuộc cách mạng kế toán lần thứ ba này giúp chúng ta bước từ tài khoản ngân hàng sang thời đại tài khoản mã hóa. Hãy nhìn các tiểu thương ở Nghĩ Ô hôm nay, tại sao họ sẵn sàng chấp nhận thanh toán bằng USDT? Bởi vì không cần tài khoản ngân hàng, chỉ cần tài khoản mã hóa là có thể hoàn tất thanh toán. Năm 2023, tổng giá trị thanh toán stablecoin đô la Mỹ đạt 16 nghìn tỷ đô la, đã vượt quá tổng khối lượng của VISA và Mastercard. Ngân hàng đương nhiên lo lắng, chính phủ đương nhiên coi trọng. Vì vậy, hiện nay CEO, Chủ tịch các ngân hàng lớn toàn cầu lần lượt thừa nhận: blockchain là hệ thống cách mạng, đại diện cho bước nhảy vọt về hiệu suất.
Nhớ năm 2012, tôi từng tranh luận với các ngân gia nổi tiếng tại một hội nghị về “Blockchain có thể thay đổi tài chính không”. Họ nói: “Bản chất tài chính sẽ không thay đổi.” Tôi đồng ý – bản chất tài chính, từ xưa đến nay, chính là: muốn vay tiền, muốn nhận tiền nhanh chóng. Đây là nhu cầu không đổi suốt ba ngàn năm. Bạn nghĩ ngân hàng là mô hình tối hậu của tài chính? Hệ thống ngân hàng chỉ tồn tại trăm năm, ngân hàng trung ương cũng mới 400 năm. Trung Quốc xưa có các hiệu cầm đồ, ngân trang, sớm hơn nữa là các đội bảo tiêu chuyên chở bạc. Chúng đều thay đổi được, tại sao ngân hàng lại không?
Bây giờ bạn thấy, CeFi (tài chính tập trung) là hệ thống truyền thống, DeFi (tài chính phi tập trung) là hệ thống mới. Trước đây khi tôi nói về DeFi, ngân hàng cho rằng rủi ro cao. Nhưng tôi hỏi họ “Xét về hành vi cho vay, thì ngân hàng rủi ro hơn hay DeFi rủi ro hơn?” Tỷ lệ vốn khả dụng của ngân hàng chỉ khoảng 12%, tương đương đòn bẩy 7-8 lần. Dựa vào đòn bẩy cao để duy trì lợi nhuận, một khi mô hình sai, ví dụ như khủng hoảng nợ dưới chuẩn năm 2008, cả hệ thống sụp đổ trong chớp mắt. Trái lại, rủi ro trong DeFi là minh bạch, có thể định lượng, theo dõi được trên chuỗi.
DeFi là gì? DeFi (tài chính phi tập trung) không phải là cho vay bằng cách gia tăng đòn bẩy, mà là tạo ra lợi nhuận bằng cách nâng cao hiệu suất luân chuyển vốn. Ví dụ, bạn thế chấp một Bitcoin trị giá 100.000 USD vào giao thức DeFi, với tỷ lệ thế chấp hiện tại khoảng 50%, bạn có thể vay tối đa 50.000 USD. Nói cách khác, DeFi là cho vay thế chấp vượt mức, không phải đòn bẩy cao.
Đại diện điển hình nhất cho hiệu suất luân chuyển vốn cao nhất trong DeFi là “Flash Loan” (khoản vay chớp nhoáng), đặc điểm là hoàn tất việc vay và hoàn trả trong một khối, toàn bộ quá trình chỉ mất vài giây. Mặc dù không phải mọi trường hợp đều áp dụng flash loan, nhưng điều này cho thấy khả năng luân chuyển hiệu quả của DeFi. Nhìn chung, tốc độ luân chuyển vốn hàng năm của DeFi cao gấp 10 lần ngân hàng truyền thống, lợi nhuận đến từ việc tích lũy lợi nhuận nhỏ với tần suất cao, chứ không phải phóng đại qua đòn bẩy. Đây là một hệ thống tài chính tiên tiến hơn, có sức sống mạnh mẽ. Hiện tại hệ thống “cơ sở hạ tầng tài chính mới” này đã xây dựng được hơn một nửa, đang ở giai đoạn then chốt để đẩy mạnh ứng dụng.
Ứng dụng và ảnh hưởng của cơ sở hạ tầng tài chính mới
Theo sự phổ biến của cơ sở hạ tầng này, các ứng dụng thanh toán như PayFi đã ra đời. Năm 2024, tổng giá trị thanh toán và thanh toán bù trừ dựa trên stablecoin đạt 16,16 nghìn tỷ đô la, hoàn toàn bỏ qua hệ thống ngân hàng truyền thống và mạng SWIFT. Về mặt này, Trung Quốc là một trong những bên hưởng lợi lớn nhất. Trong thương mại xuyên biên giới của chúng ta, ngày càng nhiều giao dịch thanh toán đã chuyển sang hệ thống mới này, hỗ trợ bán hàng hóa ra toàn cầu.
Cơ sở hạ tầng tài chính đề cập đến một hệ thống sắp xếp thể chế hoàn chỉnh, bao gồm luật pháp, chuẩn mực kế toán, nhằm duy trì ổn định tài chính và phục vụ lợi ích công cộng. Mặt kỹ thuật liên quan đến phần cứng và an ninh hệ thống. Trong khi đó “cơ sở hạ tầng thị trường tài chính” là tập hợp con của nó, chủ yếu bao gồm ba khâu: thanh toán, thanh toán bù trừ và kết toán.
-
Thanh toán: ví dụ quẹt thẻ ngân hàng, trước tiên xác minh tài khoản có số dư hay không.
-
Thanh toán bù trừ: nếu có số dư, tạm đóng băng số tiền chờ thanh toán.
-
Kết toán: hoàn tất việc chuyển khoản thực tế giữa các ngân hàng hoặc tài khoản khác nhau.
Sự cố an ninh năm 2016 của Ethereum xảy ra vì hợp đồng thông minh xử lý chưa đúng quy trình thanh toán bù trừ, dẫn đến người dùng rút tài sản lặp đi lặp lại, gây thiệt hại khoảng 60 triệu đô la. Sự kiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của cơ chế thanh toán bù trừ. Các cơ quan như Trung tâm Giao dịch Ngoại hối Trung Quốc, Trung tâm Thanh toán Bù trừ, Trung tâm Kết toán… chính là đại diện cho cơ sở hạ tầng thị trường tài chính truyền thống. Chúng đảm bảo việc thanh toán và kết toán cho các loại giao dịch khác nhau.
So với hệ thống tài chính truyền thống, cơ sở hạ tầng tài chính mới đã thay đổi lớn về kiến trúc kỹ thuật, các bên tham gia và đơn vị kết toán. Cốt lõi dựa trên blockchain, sử dụng Bitcoin, ETH và stablecoin làm phương tiện giao dịch, loại bỏ hoàn toàn trung gian, đạt được giao dịch hiệu quả điểm-điểm và phi tin cậy.
Trong hệ thống cũ, việc chuyển tiền từ Thượng Hải sang Mỹ có thể mất vài ngày đến vài tuần; còn qua stablecoin blockchain, chỉ vài giây là nhận được. Ví dụ, gần đây tôi chuyển tiền từ Hồng Kông về Thượng Hải, lại mất một tháng mới biết giao dịch thất bại, trong khi nếu dùng stablecoin, có thể chỉ mất mười giây là xong.
Chênh lệch hiệu suất và chi phí như vậy, chẳng lẽ không đáng để chúng ta suy nghĩ lại hướng cải cách hệ thống tài chính sao? Mặc dù hệ thống blockchain phi tập trung bỏ qua SWIFT, chính phủ Mỹ vẫn chọn hỗ trợ phát triển stablecoin đô la Mỹ. Trump đã yêu cầu rõ ràng Quốc hội thông qua luật về stablecoin đô la Mỹ trước tháng 8 năm 2025. Giới hạn của Mỹ là: có thể bỏ qua SWIFT, nhưng không được bỏ qua đô la Mỹ. Nếu hệ thống mới này bỏ luôn cả đô la Mỹ, Mỹ sẽ mất hoàn toàn quyền kiểm soát tài chính toàn cầu.
Một cố vấn tổng thống Trump từng nói, điều mà chính phủ Mỹ hiện nay mong muốn thúc đẩy nhất không phải là dự trữ chiến lược Bitcoin, mặc dù điều đó cũng quan trọng. Ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy luật hóa stablecoin đô la Mỹ. Mỹ phải đảm bảo rằng trong cơ sở hạ tầng tài chính thế hệ mới, đô la Mỹ vẫn là công cụ thanh toán và kết toán chính. Nếu đô la Mỹ mất vị trí này, Mỹ sẽ đối mặt với rủi ro cơ bản.
Nhìn lại lịch sử, để toàn cầu chấp nhận đô la Mỹ, sau Thế chiến II, Mỹ đã thông qua hệ thống Bretton Woods gắn đô la với vàng, các đồng tiền khác lại gắn với đô la Mỹ, từ đó xác lập vị thế tiền tệ toàn cầu của đô la Mỹ. Khi hệ thống sụp đổ, Mỹ thúc đẩy hình thành thị trường Eurodollar và hệ thống “dollar dầu mỏ”, khiến tiền tệ thanh toán hàng hóa cơ bản thống nhất là đô la Mỹ, tạo ra ứng dụng toàn cầu cho đô la Mỹ. Ngày nay, đô la Mỹ đang bước vào giai đoạn tiến hóa thứ ba: token hóa. Chính phủ Mỹ đang cố gắng đảm bảo “đô la Mỹ được token hóa” chiếm vị trí trung tâm trong cơ sở hạ tầng tài chính toàn cầu tương lai, ý nghĩa lợi ích quốc gia này còn vượt xa việc dự trữ Bitcoin.
Hiện nay, hệ thống tiền tệ kỹ thuật số đang phát triển nhanh chóng, bao gồm tiền mã hóa bản địa (như Bitcoin), stablecoin dạng song sinh kỹ thuật số (như USDT, USDC)... chúng đại diện cho sự tiến hóa hình thái tiền tệ từ kim loại quý, tiền giấy, tiền điện tử sang tài sản mã hóa.
Tiền mã hóa có thể chia thành hai loại: một là CBDC (tiền tệ kỹ thuật số ngân hàng trung ương) do ngân hàng trung ương quốc gia thúc đẩy, thuộc M0 (tiền cơ sở); hai là stablecoin do thị trường dẫn dắt, thuộc M2 (tiền tệ mở rộng), là tiền tệ được tạo ra bởi các tổ chức tín dụng dựa trên tiền cơ sở của ngân hàng trung ương để mở rộng tín dụng. Tiền gửi ngân hàng, sản phẩm quản lý tài sản, quỹ tiền tệ... mà chúng ta sử dụng hàng ngày đều thuộc phạm trù M2, là nợ của ngân hàng, không phải tài sản của ngân hàng trung ương. Ví dụ, tại Trung Quốc, ngân hàng chỉ bảo vệ tiền gửi dưới 500.000 nhân dân tệ; tại Mỹ, giới hạn là 500.000 đô la. Phần tiền gửi vượt quá, nếu ngân hàng phá sản sẽ không được bảo vệ.
Trong hệ thống tài chính, M0, M1, M2 đảm nhiệm các chức năng khác nhau, không thể thay thế lẫn nhau. Tiền tệ kỹ thuật số ngân hàng trung ương khó có thể thay thế tiền tệ cấp độ M2, không phù hợp với mọi cảnh huống tiêu dùng. Mỹ hiểu rõ điều này, do đó tuyên bố rõ ràng sẽ không phát hành CBDC. Trump từng hứa trong chiến dịch tranh cử rằng trong nhiệm kỳ của ông, sẽ không cho phép Fed phát hành tiền tệ kỹ thuật số ngân hàng trung ương. Fed cũng công khai表态 không xem xét phát hành loại tiền tệ này.
Lý do rất rõ ràng: tiền tệ kỹ thuật số ngân hàng trung ương có thể dẫn đến việc nhà nước kiểm soát hoàn toàn dữ liệu thanh toán, xâm phạm quyền riêng tư người dùng. Ví dụ, nếu tiền kỹ thuật số đô la Mỹ được dùng để thanh toán tại Hồng Kông, Singapore hay Nhật Bản, Fed có thể thu thập dữ liệu giao dịch, điều này khó được chấp nhận quốc tế. Trừ khi ép buộc áp dụng, nếu không khó triển khai. Mỹ hiểu rõ hạn chế của nó, do đó chuyển sang hỗ trợ stablecoin do thị trường phát hành, neo theo đô la Mỹ.
RWA (tài sản thế giới thực) token hóa cũng thuộc phạm trù M2, ví dụ như token quỹ tiền tệ đô la Mỹ phát hành tại Hồng Kông. Bản chất là tạo tín dụng dựa trên tiền tệ chủ quyền, do các tổ chức tài chính như ngân hàng phát hành, vẫn thuộc nợ ngân hàng.
Trọng tâm của hệ thống thanh toán và kết toán thế hệ mới không chỉ là đổi mới hình thái tiền tệ, mà còn bao gồm sự tiến hóa trong mô hình phát hành tài sản. Từ “đô la vàng” đến “đô la dầu mỏ”, rồi đến “đô la được token hóa” ngày nay, mỗi lần tiến hóa đều tăng cường ảnh hưởng toàn cầu của đô la Mỹ.
Đáng chú ý, Trung Quốc từng nắm giữ 70% sản lượng đào Bitcoin toàn cầu, có nghĩa Bitcoin từng là tiền tệ “Made in China”. Nhưng do lý do quản lý, Trung Quốc đã chủ động từ bỏ nguồn lực chiến lược này, nhường chỗ cho Mỹ. Xét về ngành, chưa hẳn là điều xấu, nhưng xét về lợi ích quốc gia, đây là tổn thất lớn.
Sự phát triển của AI cũng tạo ra nhu cầu rõ ràng cho hệ thống tài chính mới. Nếu trong tương lai hàng trăm tỷ thiết bị có thể tạo ra GDP mà không cần con người can thiệp, việc thanh toán và kết toán giữa chúng cần dựa vào tiền tệ lập trình được. Hệ thống ngân hàng truyền thống khó hỗ trợ thanh toán tự động giữa máy với máy, trong khi hệ thống dựa trên blockchain và hợp đồng thông minh có khả năng này, hiện chưa có giải pháp nào tốt hơn. Trên nền tảng này, hệ thống phát hành tài sản mới cũng đang được xây dựng. Cuộc cách mạng công nghiệp mới đòi hỏi một cuộc cách mạng tài chính tương xứng, tức là nâng cấp toàn diện hệ thống thanh toán kết toán và token hóa tài sản. Hiện nay có năm loại tài sản token chính:
-
Token thanh toán: như USDT, USDC, neo theo tiền pháp định, dùng cho thanh toán và kết toán hàng ngày. Trong tương lai sẽ xuất hiện stablecoin của đô la Hồng Kông, yên Nhật, euro...
-
Token dự trữ: như Bitcoin, đang chuyển từ tài sản rủi ro sang tài sản dự trữ chiến lược. Nhiều bang tại Mỹ đã thông qua luật đưa Bitcoin vào dự trữ tài sản chính phủ, từ tài sản hộ gia đình, quản lý tiền mặt doanh nghiệp, đang tiến hóa thành dự trữ chiến lược quốc gia.
Sách “Kim tự tháp Tiền tệ” từng dự đoán, Bitcoin trong tương lai sẽ trở thành tài sản dự trữ của các ngân hàng trung ương các nước. Lý do rất đơn giản: đối với thế hệ bản địa số dưới 30 tuổi, sức hấp dẫn của Bitcoin đã vượt qua vàng. Cuốn sách này nói thẳng với các chủ tịch ngân hàng trung ương, bộ trưởng tài chính 70-80 tuổi – các ông rồi sẽ thoái lui khỏi sân khấu lịch sử, còn những người trẻ lớn lên cùng thế giới số sẽ kế nhiệm vị trí của các ông, họ có nhiều khả năng đưa Bitcoin vào dự trữ quốc gia. Xu hướng này không thể đảo ngược, ý chí cá nhân không thể chống lại dòng chảy thời đại.
Điều ngạc nhiên là người khởi xướng xu hướng này không phải thế hệ bản địa số, mà là một cụ già 80 tuổi – Trump. Thực tế này lại chứng minh phán đoán “thế cục mạnh hơn con người”. Ban đầu nghĩ chỉ người trẻ mới thúc đẩy thay đổi, kết quả lại do một người lớn tuổi tiên phong thực hiện.
Hiện tại, xu hướng Bitcoin như tài sản dự trữ đã manh nha. Trong biến động thị trường gần đây, hầu hết tài sản mã hóa giảm mạnh, nhưng跌幅 của Bitcoin tương đối nhỏ. Lý do là phần lớn các đồng tiền mã hóa vẫn bị coi là “tài sản rủi ro”, trong khi Bitcoin đang dần chuyển từ tài sản rủi ro sang “tài sản tín dụng”.
Tác dụng cốt lõi của tài sản tín dụng là phòng ngừa lạm phát tiền pháp định. Ví dụ vàng, lâu nay được toàn cầu coi là phương tiện lưu trữ giá trị, giá cả逆势 tăng trong những năm gần đây. Cổ phiếu Mỹ, trái phiếu Mỹ đồng loạt giảm, trong khi vàng và Bitcoin lại thể hiện vững chắc, cho thấy Bitcoin đang dần có đặc điểm tài sản tín dụng. Dự kiến trong vòng một năm tới, Bitcoin sẽ hoàn tất chuyển đổi toàn diện từ tài sản rủi ro sang tài sản tín dụng.
Hiện tại vốn hóa Bitcoin chưa đến 2 nghìn tỷ đô la, trong khi vàng vượt quá 20 nghìn tỷ đô la. Nếu Bitcoin cuối cùng đạt mức vốn hóa như vàng, dù là trong năm năm hay mười năm, đây vẫn là cơ hội khổng lồ cho nhà đầu tư.
Còn về Ethereum (ETH), nó vẫn thuộc loại token chức năng. Giá trị của nó phụ thuộc vào ứng dụng thực tế trong hệ sinh thái, chỉ khi ứng dụng bùng nổ quy mô lớn, ETH mới có không gian tăng giá đáng kể. Khác với Bitcoin có tiềm năng trở thành “vàng kỹ thuật số”, ETH không thể trở thành tài sản tín dụng, nhưng với tư cách tài sản chức năng, triển vọng vẫn rất rộng mở.
Về lộ trình phát triển tài sản chức năng, có thể tham khảo cuốn sách kinh điển 30 năm trước của Thung lũng Silicon “Vượt qua khoảng cách”. Sách chỉ ra rằng lộ trình phát triển người dùng của mọi sản phẩm công nghệ cao đều chia thành năm giai đoạn:
Giai đoạn kỹ thuật viên: do các kỹ thuật viên sáng tạo ra sản phẩm. Ví dụ Satoshi, Vitalik, Bitcoin và Ethereum ban đầu do họ tạo ra từ con số không.
Giai đoạn người yêu công nghệ: người dùng ban đầu không theo đuổi ứng dụng thực tế ngay lập tức, chỉ vì yêu thích công nghệ mới. Ví dụ năm 2015, khi Vitalik đến Thượng Hải, mặc dù mạng chính Ethereum chưa ra mắt, Wanxiang Blockchain vẫn đầu tư 500.000 đô la cho anh ấy.
Giai đoạn người thực dụng: người dùng đại chúng bắt đầu quan tâm công nghệ có thực sự mang lại giá trị hay không, có giải quyết vấn đề thực tế hay không. Đây là giai đoạn “khoảng cách sống còn”, 80% dự án sẽ thất bại ở giai đoạn này.
Giai đoạn người chậm hiểu: chỉ theo sau khi thấy người khác được lợi, chiếm đa số người dùng. Giai đoạn này ngưỡng thấp, nhưng điều kiện tiên quyết là phải vượt qua “khoảng cách người thực dụng”.
Giai đoạn người từ chối: luôn từ chối công nghệ mới, những “truyền thống gia”. Họ ưa thích lối sống ổn định, hoài cổ, không chấp nhận điều mới, không cần cố gắng chuyển hóa.
Dự án nào có thể thu hút người dùng và kiếm tiền từ giai đoạn ba, bốn sẽ có nền tảng phát triển bền vững. Ngoài ra, còn hai loại tài sản đáng chú ý:
-
Token chứng khoán: ví dụ RWA (token hóa tài sản thế giới thực), bản chất là công cụ đầu tư chứng khoán được số hóa, phải tuân theo quy tắc quản lý chứng khoán. Coi thường quản lý, cuối cùng sẽ đối mặt rủi ro pháp lý.
-
Meme coin: như meme coin do Trump phát hành, đối tượng người dùng là các nhà đầu cơ mục đích giải trí, giống như sòng bạc Las Vegas. Mặc dù chủ yếu để “giải trí”, nhưng cũng tồn tại người dùng thật và nhu cầu thị trường thật, thuộc danh mục tài sản độc lập.
Tóm lại, trong hệ thống tài sản thế hệ mới, Token chủ yếu chia thành năm loại: dự trữ, chức năng, tín dụng, chứng khoán, giải trí. Làm rõ dự án của mình thuộc loại nào sẽ giúp đánh giá chính xác hơn lộ trình phát triển và yêu cầu quản lý.
Bản chất và hướng phát triển của hệ thống thị trường tài chính thế hệ mới
Bản chất tài chính là sự sai lệch kỳ hạn về giá trị thời gian và không gian. Ví dụ, một công ty khởi nghiệp do nhu cầu mở rộng vay ngân hàng, ngân hàng dựa trên tiềm năng tăng trưởng hai năm tới của công ty để cho vay, thực chất là dùng vốn hiện tại để hiện thực hóa trước giá trị tương lai, đây là ví dụ điển hình về sai lệch giá trị thời gian. Có thể thực hiện việc chuyển giao giá trị này một cách hiệu quả và chi phí thấp hơn chính là sứ mệnh cốt lõi của “tài chính tốt”, các hành vi bề ngoài khác đều thứ yếu.
DeFi (tài chính phi tập trung) và CeFi (tài chính tập trung) không đối lập, chúng có thể kết hợp sử dụng, cùng tối ưu cấu trúc rủi ro-lợi nhuận. Thị trường giao dịch tài sản thế hệ mới có đặc điểm toàn cầu và hoạt động 24/7 – tài sản phát hành trên public chain vốn dĩ có tính truy cập toàn cầu, bất kỳ ai ở bất kỳ thời gian, địa điểm nào đều có thể tham gia giao dịch.
Các sàn giao dịch truyền thống như Nasdaq, NYSE cũng bắt đầu thử nghiệm kéo dài thời gian giao dịch, từ trước đây 5 ngày/tuần, 5 giờ/ngày, tiến tới hệ thống giao dịch gần như suốt ngày đêm “5×23 giờ”. Thực tế công nghệ mới đã có thể hỗ trợ giao dịch “7×24 giờ”, hoàn toàn có thể bao phủ múi giờ toàn cầu, phá vỡ thiết lập thời gian giao dịch “phi nhân tính” trước đây. Khi công nghệ đã sẵn sàng, đón nhận thay đổi là lựa chọn hợp lý.
AI và blockchain cùng tạo thành cơ sở hạ tầng cho hệ thống phân phối của cải thế hệ mới. Trong thời đại AGI, hệ thống tài chính mới dựa trên blockchain sẽ trở thành cơ chế phân phối của cải toàn cầu tối ưu.
Blockchain không chỉ là cơ sở hạ tầng tài chính, mà còn là công cụ quản trị kinh doanh mới. Dữ liệu trên chuỗi có đặc điểm công bố thời gian thực (mỗi khối một lần), không thể thay đổi, có thể truy vết và kiểm toán, giúp doanh nghiệp không cần dựa vào báo cáo sáu tháng, báo cáo hàng năm truyền thống vẫn đạt được công bố thông tin hiệu quả và minh bạch. So với hệ thống kế toán truyền thống, cơ chế công bố thông tin kiểu blockchain hiệu quả và đáng tin cậy hơn. Các hình thức tổ chức mới như DAO (tổ chức tự trị phi tập trung) chính là dựa trên dữ liệu minh bạch trên chuỗi, cho phép người lạ toàn cầu hợp tác hoàn thành nhiệm vụ phức tạp – đây là mô hình quản trị mới.
Thời đại AI là thời đại hợp tác quy mô lớn giữa những người lạ toàn cầu. Các phương thức hợp tác hiệu quả như hợp đồng công ty truyền thống, chuyển khoản ngân hàng đã không còn đủ. Giao thức trên chuỗi, hợp đồng thông minh và cơ chế thưởng token sẽ trở thành cơ sở hạ tầng cho các hoạt động kinh doanh mới.
RWA: Tiến trình token hóa tài sản thế giới thực
RWA (Real World Assets, tài sản thế giới thực) về bản chất là quá trình token hóa tài sản, tức là chuyển đổi tài sản ngoài chuỗi thành dạng chuẩn hóa, chia nhỏ, chứng khoán hóa trên chuỗi. Cách đây mười năm, các stablecoin như USDT và USDC đã thực hiện token hóa tiền pháp định, có thể coi là điểm khởi đầu của RWA.
Xét theo giai đoạn phát triển, RWA chủ yếu chia thành ba giai đoạn:
-
Giai đoạn một (2015): token hóa tiền pháp định đại diện bởi USDT. Do tiền pháp định chủ quyền có sự bảo lãnh tín dụng mạnh, phụ thuộc ít vào oracle, chỉ cần ngân hàng giám hộ cung cấp chứng từ nhận tiền, thị trường có thể tin tưởng.
-
Giai đoạn hai (2024): đại diện là Build của BlackRock, thúc đẩy việc đưa các tài sản tài chính như quỹ trái phiếu kho bạc ngắn hạn lên chuỗi. Loại tài sản này được đảm bảo tín dụng thông qua các tổ chức tài chính được cấp phép, quản lý chứng khoán, ngân hàng giám hộ, kiểm toán luật sư...
-
Giai đoạn ba (tương lai): token hóa tài sản hữu hình. Giai đoạn này khó nhất, điểm nghẽn cốt lõi nằm ở xác minh tính xác thực và quyền sở hữu tài sản ngoài chuỗi, oracle trở thành nút thắt then chốt.
Hiện nay chủ yếu có ba loại giải pháp oracle:
1) Oracle bản địa mã hóa như Chainlink: đã thực hiện đưa dữ liệu, giá cả thị trường mã hóa lên chuỗi.
2) DePIN (mạng cơ sở hạ tầng vật lý phi tập trung): là oracle then chốt cho dữ liệu máy trong tương lai, như dữ liệu thế giới thực do xe tự lái, robot hình người tạo ra. Cùng với sự phát triển của AI và phần cứng, tầm quan trọng của nó sẽ tăng mạnh.
3) Oracle tổ chức tài chính: các tổ chức tài chính được quản lý cung cấp xác nhận dữ liệu trên chuỗi thông qua giám hộ. Ví dụ ngân hàng với tư cách giám hộ xác nhận lệnh thay đổi số lượng token, đảm bảo tài sản trên chuỗi đáng tin cậy.
Việc ánh xạ tài sản hữu hình lên chuỗi vẫn đối mặt thách thức lớn, hiện chưa có cơ chế đảm bảo tín dụng đáng tin cậy, nhưng sự phát triển liên tục của hệ thống oracle trong tương lai có thể giải quyết vấn đề này.
Khi thảo luận về RWA (tài sản thế giới thực), nếu cho rằng “mọi thứ đều có thể RWA”, thì chắc chắn là quá lý tưởng. Để làm RWA, trước tiên cần giải quyết hai vấn đề cốt lõi:
Thứ nhất, làm thế nào để lên chuỗi. Tức là làm sao đảm bảo dữ liệu là thật, không thể thay đổi và có thể truy vết. Điều này thường phụ thuộc vào hệ thống oracle, nhưng bản thân oracle cũng đối mặt vấn đề tin cậy và độ chính xác.
Thứ hai, vấn đề tuân thủ. Một số sản phẩm tài chính cần được cơ quan quản lý chứng khoán phê duyệt trước khi token hóa. Ví dụ token hóa quỹ tiền tệ đô la Mỹ, tại Hồng Kông phải được Ủy ban Chứng khoán phê duyệt mới được thực hiện.
Ngoài ra, token hóa không thể chỉ để token hóa. Đối với nhà đầu tư bình thường, lợi nhuận mua một quỹ tiền tệ đô la Mỹ và mua phiên bản token hóa của nó không khác biệt bản chất, nhưng lại làm phức tạp thêm quản lý ví, an toàn khóa riêng... Trong thực tế, quỹ tiền tệ có thể mua ở khắp nơi, hoàn toàn không có rào cản.
Vì vậy, để RWA thành công, nó phải có công dụng độc đáo và giá trị bổ sung. Nếu không, việc chứng khoán hóa tài sản thế giới thực đã đủ trưởng thành, hoàn toàn không cần thêm một lớp token hóa. Nói cách khác, token hóa phải giải quyết vấn đề mà tài chính truyền thống không thể đáp ứng.
Một ví dụ điển hình là kết hợp với DeFi. Ví dụ hiện nay lợi suất hàng năm của quỹ tiền tệ đô la Mỹ dao động từ 4,5%-4,9%. Nếu sau khi token hóa vẫn hưởng lợi suất đó, đồng thời còn có thể thông qua cho vay DeFi kiếm thêm lợi nhuận khoảng 5%, đây là một cách “gia tăng giá trị mà không tăng rủi ro”. Lợi nhuận này đến từ việc nâng cao hiệu suất vốn, không phải tăng đòn bẩy, là đổi mới đáng được công nhận. Hiện tại chúng tôi cũng đang trao đổi với cơ quan quản lý, nhưng chưa được phê duyệt, chưa thể chính thức dùng quỹ tiền tệ được token hóa cho vay DeFi.
Thêm một ví dụ về vàng RWA: mọi người thường nghĩ vàng rất phù hợp để làm ETF hoặc RWA, nhưng điều này phụ thuộc vào chủ thể thực hiện cụ thể. Nếu một công ty khai thác hoặc luyện vàng tuyên bố mỗi ngày sản xuất vàng, và muốn token hóa, là không khả thi. Bên ngoài không thể xác minh quyền sở hữu, độ tinh khiết hay an toàn của vàng. Nhưng nếu là ETF vàng do tổ chức tài chính được cấp phép phát hành, được cơ quan quản lý chứng khoán phê duyệt, và có ngân hàng giám hộ, ví dụ một bên phát hành tại Hồng Kông gửi vàng vào kho bạc HSBC, với HSBC làm bên giám hộ, thì loại ETF vàng này chuyển đổi thành RWA Token là có độ tin cậy. Nói cách khác, thị trường tin tưởng không phải chủ mỏ, mà là HSBC.
Tóm lại, không phải tài sản nào cũng phù hợp để trực tiếp làm RWA. Thường cần chuyển đổi thành sản phẩm tài chính hợp lệ trước, rồi mới token hóa. Đây là thực tế ngành phải đối mặt hiện nay.
Kết hợp AGI (trí tuệ nhân tạo tổng quát) và blockchain
Khi thảo luận về kết hợp AGI (trí tuệ nhân tạo tổng quát) và blockchain, tôi muốn chia sẻ một câu chuyện nhỏ. Ba tuần trước, tôi gặp Thẩm Hướng Dương tại Hồng Kông, ông ấy cũng cho rằng AI và mã hóa là lĩnh vực tự nhiên phù hợp, chúng tôi đang cùng nhau khám phá cách kết hợp hai thứ này.
Trong năm qua, tôi luôn tìm kiếm các dự án AI+Crypto thực sự có giá trị. Không phải làm một chuỗi, phát một đồng coin, dán nhãn AI rồi xong, mà là giải quyết vấn đề thực tế, làm kỹ thuật thực sự. Ví dụ, mạng lưới suy luận phân tán là hướng đi chúng tôi đầu tư lâu dài. Chúng tôi muốn xây dựng một hệ thống có thể hỗ trợ 200, 2.000, thậm chí 20.000 thiết bị cùng hoàn thành nhiệm vụ suy luận AI. Đây không phải hô khẩu hiệu, mà là kỹ thuật sâu sắc ở cấp độ phần cứng, cấp độ mạng. Hiện tại, hệ thống của chúng tôi dự kiến sẽ khởi động TGE (Sự kiện tạo token) trong vòng hai tháng tới.
Chúng tôi tin chắc kết hợp sâu sắc giữa AI và blockchain nhất định sẽ xảy ra, và tích cực tìm kiếm các dự án khởi nghiệp có khả năng triển khai. Tôi biết trong số các nhà khởi nghiệp S5 của chương trình ươm tạo vạn vật cũng có nhiều người đang thử nghiệm tương tự, rất hoan nghênh mọi người cùng thảo luận.
Thực ra từ tháng 2 năm ngoái, tôi đã tìm đội CSDN, hy vọng họ có thể huy động các nhà phát triển, chạy mô hình lớn theo cách phân tán. Dự án này đã tiến hành hơn một năm, vì mọi người đều nghiêm túc, làm việc thực tế, chúng tôi thấy rất đáng giá.
Chúng tôi cũng đang hợp tác với đội của Thẩm Hướng Dương, Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông, Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông. Ví dụ, họ đã nén mô hình AI xuống mức có thể chạy trên điện thoại. Chúng tôi đang thảo luận: nếu không thể cài đặt sẵn mô hình, liệu có thể hợp tác với kênh phân phối điện thoại, cài đặt sẵn mô hình trong quá trình bán, kích hoạt sau khi người dùng ủy quyền. Theo thử nghiệm của chúng tôi, 90% người dùng sẽ không tự gỡ bỏ, mà sẵn sàng giữ lại.
Và mạng lưới nút tính toán biên phi tập trung này trong tương lai có thể cho phép người dùng nhận thưởng token nhờ chia sẻ
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
