Bài viết mới của Arthur Hayes: Ngoài việc dự trữ Bitcoin, tham vọng thống trị tiền mã hóa của Mỹ còn hướng đến điều khác
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bài viết mới của Arthur Hayes: Ngoài việc dự trữ Bitcoin, tham vọng thống trị tiền mã hóa của Mỹ còn hướng đến điều khác
Bất cứ thứ gì có thể được mua, thì cũng có thể được bán.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Arthur Hayes
Biên dịch: TechFlow
(Quan điểm được nêu trong bài viết này chỉ là ý kiến cá nhân của tác giả, không nên được coi là cơ sở để ra quyết định đầu tư, cũng không nên được xem là lời khuyên hay khuyến nghị tham gia giao dịch đầu tư.)
Tập đoàn Make-A-Wish Pax Americana tại Mar-a-Lago hàng ngày đón tiếp một lượng lớn các "người ước". Những người trong lĩnh vực tiền mã hóa cũng như bao người khác xếp hàng dài, cố gắng nắm bắt cơ hội để thực hiện một hoặc nhiều điều ước. Vị "thần đèn" thất thường này – chủ nhân được gọi là "người da cam" – mỗi tuần lại "khai triều" tại câu lạc bộ tư nhân mang phong cách đồng quê pha nhạc hội ở vùng đầm lầy Nam Florida, giữa tiếng nhạc pop kinh điển thập niên 80 và vòng vây những kẻ nịnh hót.
Thần đèn bản thân vốn không thiện cũng chẳng ác, điều chúng ta thực sự cần đánh giá là liệu những điều ước của người ước có hợp lý hay không. Mỗi nền văn hóa trên thế giới đều có những câu chuyện đạo đức về "những điều ước sai lầm", khi ai đó tìm kiếm thành công, tài sản hay hạnh phúc cá nhân bằng con đường tắt thì thường phải đối mặt với hậu quả ngoài mong đợi.
Thông điệp cốt lõi của những câu chuyện này là: trong cuộc sống không tồn tại nút "con đường tắt", mọi điều tốt đẹp đều đến từ nỗ lực và hy sinh.
Trong ngành công nghiệp tiền mã hóa toàn cầu, có hai "điều ước" nổi bật đáng để bàn luận – một là thành lập Dự trữ Chiến lược Bitcoin (Bitcoin Strategic Reserve, BSR), hai là thúc đẩy quy định tiền mã hóa theo kiểu Pax Americana. Nhìn tổng thể, nhiều chuyên gia tiền mã hóa mong muốn chính phủ Mỹ in tiền mua Bitcoin làm một phần dự trữ quốc gia, đồng thời thiết lập hàng rào quy định thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh liên quan đến mã hóa mà họ đang nắm giữ. Tôi cho rằng đây là hướng đi sai lầm. Chúng ta nên chọn con đường khó khăn hơn nhưng ý nghĩa hơn, đưa ra yêu cầu với "thần đèn" sao cho ngay cả chính phủ kế nhiệm (bất kể đảng phái nào) cũng không dễ dàng hủy bỏ.
Ở phần đầu bài viết này, tôi sẽ lập luận vì sao BSR và các dự luật quy định mã hóa vụn vặt sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển ngành công nghiệp, cả ở cấp độ địa phương lẫn toàn cầu. Sau đó, tôi sẽ đưa ra một vài gợi ý dành cho những người mỗi ngày khoác vest sọc hay váy hè, xếp hàng chờ được "thần đèn da cam" ban ước, về những điều ước có giá trị hơn nên được đưa ra.
Dự trữ Chiến lược Bitcoin (Bitcoin Strategic Reserve, BSR)
Bất cứ thứ gì có thể bị mua vào thì cũng có thể bị bán ra. Khi chính phủ tích trữ một tài sản nhất định, vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ hành vi mua bán này thường xuất phát từ mục đích chính trị chứ không phải lợi ích kinh tế. Trong khuôn khổ hệ thống kinh tế toàn cầu hiện nay, liệu Bitcoin có thể mang lại lợi ích trực tiếp nào cho chính phủ Mỹ? Câu trả lời là không. Bitcoin đơn thuần chỉ là một tài sản tài chính khác. Dù một số độc giả có thể coi Bitcoin là "đồng tiền cứng nhất trong lịch sử", được tạo ra bởi "vị thần duy nhất" Satoshi Nakamoto, nhưng tôi có thể khẳng định chắc chắn rằng hành động của "thần đèn" (ám chỉ nhân vật chính trị) không hề bắt nguồn từ lòng tôn kính thần linh, mà là để chiều lòng nhóm cử tri đã đưa ông ta lên quyền lực.
Giả sử Trump thật sự thành công trong việc xây dựng Dự trữ Chiến lược Bitcoin (BSR). Chính phủ mua một triệu Bitcoin theo đề xuất của Thượng nghị sĩ Lummis. Kết quả sẽ ra sao? Giá Bitcoin tăng vọt, thị trường cuồng nhiệt, nhưng ngay sau khi chính phủ hoàn tất việc mua, xu hướng "chỉ tăng không giảm" của Bitcoin cũng chấm dứt đột ngột.
Nhảy tới hai hoặc bốn năm sau. Đến năm 2026, cử tri có thể thất vọng vì Trump không kiểm soát lạm phát hiệu quả, không chấm dứt các cuộc chiến vô tận, cải thiện an toàn thực phẩm hay giải quyết tham nhũng chính phủ, và Đảng Dân chủ có thể tái cầm quyền nhờ làn sóng này. Nếu họ giành được đa số tuyệt đối tại Hạ viện đủ để bác bỏ quyền phủ quyết của tổng thống thì sao? Giả sử đến năm 2028, một tổng thống Dân chủ đắc cử, ví dụ như Gavin Newsom, người có thể trỗi dậy với tư thế "phượng hoàng hồi sinh". Đồng thời, một số chính sách gây tranh cãi, như cho phép trẻ vị thành niên chuyển giới mà không cần sự đồng ý của cha mẹ, có thể lại trở thành hiện thực. Một bộ phận cử tri có thể hoan nghênh điều này.
Với một chính phủ Dân chủ sắp lên nắm quyền, nhiệm vụ hàng đầu là tìm nguồn tài chính sẵn có để đáp ứng nhu cầu của những người ủng hộ. Không chỉ riêng Đảng Dân chủ, thực tế bất kỳ đảng phái nào cũng khó tránh khỏi logic này. Lúc này, khoản dự trữ Bitcoin của chính phủ – một triệu chiếc nằm im lặng – chỉ cần một chữ ký là có thể biến thành "máy rút tiền". Thị trường tự nhiên lo ngại về việc Bitcoin sẽ bị bán ra khi nào và bằng cách nào. Chính phủ sẽ cố gắng giảm thiểu tác động đến thị trường, tối đa hóa lợi nhuận bằng đô la, hay vì mục đích chính trị mà cố tình đàn áp những nhà đầu tư mã hóa ủng hộ "người da cam"? Chúng ta không biết. Nhưng sự bất định này sẽ nghiêm trọng làm suy yếu niềm tin của thị trường vào Bitcoin và toàn ngành mã hóa.
Nếu chính phủ Mỹ quyết định tích trữ các loại "tiền rác" (shitcoins) bao gồm Ripple, các tiền mã hóa này sẽ không thể tránh khỏi việc bị biến thành công cụ chính trị mạnh mẽ. Tuy nhiên, với tư cách là một chiến lược thuần túy chính trị, liệu chính phủ Mỹ có thực sự nghiêm túc tham gia vào cộng đồng mã hóa? Họ sẽ đóng góp để hỗ trợ các nhà phát triển lõi Bitcoin không? Chạy nút Bitcoin không? Có thể... nhưng nhìn vào cuộc thảo luận hiện tại về BSR, dường như đây chỉ là một kế hoạch "mua rồi để đó". Trump và Đảng Cộng hòa có thể thấy giá Bitcoin tăng vọt, tuyên bố "nhiệm vụ hoàn thành", và nhân cơ hội tổ chức những bữa tối xa hoa giá 10.000 USD mỗi suất để David Bailey huy động thêm tiền vận động tranh cử. Đừng đổ lỗi cho người chơi, hãy đổ lỗi cho luật chơi. Tuy nhiên, việc ước điều này với "thần đèn" có thể gây ra đau khổ không cần thiết cho ngành mã hóa trong vòng hai năm.
Dự luật mã hóa Frankenstein
Để hiểu chính sách quy định mà một nhà đầu tư mã hóa (Hodler) mong muốn, cách đơn giản nhất là nhìn vào danh mục đầu tư của họ. Từ góc nhìn tách biệt khỏi sự ồn ào quanh "thần đèn", những người đầu tư lớn vào các trung gian tài chính mã hóa tập trung thường là nhóm có khả năng cao nhất đạt được điều ước quy định, vì họ có tiếng nói lớn nhất. Thật không may, những nhà phát triển kiên trì xây dựng công nghệ và ứng dụng phi tập trung thực sự lại thiếu tiềm lực tài chính để tham gia vào cuộc chơi chính trị trong chu kỳ này. Những người giàu nhất trong ngành mã hóa hiện nay thường kiểm soát các sàn giao dịch, dịch vụ môi giới hoặc nền tảng cho vay nào đó.
Vì vậy, nếu điều ước về quy định mã hóa thực sự được đáp ứng, nó có thể xuất hiện dưới dạng các quy định phức tạp, chi tiết, chỉ những công ty lớn tập trung với nguồn lực dồi dào mới gánh nổi chi phí tuân thủ. Bởi vì người duy nhất hiểu được luật pháp này là các luật sư doanh nghiệp chuyên nghiệp luân chuyển giữa các cơ quan quản lý. Và các luật sư này không hề rẻ – phí lên tới 2.000 USD mỗi giờ. Có lẽ ở Dubai thì đây là "giá bèo", nhưng theo tôi, đây là khoản chi phí đắt đỏ.
Liệu đây thực sự là kết quả mà cộng đồng mã hóa rộng lớn mong muốn nhận được từ "thần đèn"? Phải chăng tất cả chỉ để Brian Armstrong và Larry Fink trở nên giàu hơn? Tôi không đang phê phán họ; họ chỉ đang làm đúng trách nhiệm của mình – xây dựng cấu trúc độc quyền để tối đa hóa giá trị cổ đông, giúp doanh nghiệp vượt trội. Có lẽ các cổ đông Coinbase và BlackRock thực sự mong muốn một dự luật mã hóa kiểu Frankenstein như vậy. Nhưng theo tôi, quy định này không thay đổi cấu trúc ngành hiện tại. Dù không gây hại trực tiếp cho ngành mã hóa, nhưng cũng tuyệt đối không mang lại lợi ích tích cực nào.
Đối với những nhà sáng lập chọn di cư đến đây vì nghĩ Mỹ có chính phủ "thân thiện với mã hóa", xin hãy cân nhắc kỹ. Nếu bạn mặc nhiên chấp nhận tình trạng này, công ty khởi nghiệp của bạn rất có thể sẽ thất bại. Những doanh nghiệp độc quyền dựa vào các hàng rào quy định phức tạp để tự bảo vệ hoàn toàn không quan tâm đến đổi mới thực sự. Họ sẽ dùng đặc quyền độc đáo của mình để loại bỏ các đối thủ tiềm năng. Là một nhà sáng lập, bạn có thể bay đến sân bay JFK bằng hạng thương gia, nhưng khi rời đi, rất có thể chỉ còn ngồi ghế phổ thông.
Hãy ước đi
Nếu tôi được ước, tôi sẽ ước điều gì? Tôi sẽ nói cho bạn biết. Nhưng theo phong cách của tôi, trước khi tiết lộ, chúng ta cần ôn lại lịch sử tài chính, kết hợp góc nhìn của tôi để diễn giải một số sự kiện then chốt.
Vấn đề cốt lõi là, tại sao "thần đèn" lại đáp ứng điều ước của tôi, hoặc ít nhất là một biến thể gần giống? "Thần đèn" cùng những trợ thủ thực sự điều hành đất nước chỉ có thể đồng ý nếu điều ước của tôi giúp họ đạt được mục tiêu.
Hai trợ thủ then chốt của Trump – Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Ngoại trưởng Mỹ Mark Rubio – có mục tiêu chính là củng cố vị thế đồng đô la và duy trì bá quyền Mỹ thông qua cải cách trật tự kinh tế toàn cầu. Như tôi đã đề cập trong bài viết trước The Ugly , hệ thống đô la thực chất gồm hai phần: một là tiền tệ, hai là tài sản dự trữ. Kể từ Hiệp định Bretton Woods năm 1944, đô la Mỹ luôn là tiền tệ dự trữ toàn cầu, nhưng hình thức tài sản dự trữ đã thay đổi theo thời đại.
Sự tiến hóa của tài sản dự trữ trong hệ thống đô la
-
1944 - 1971: Vàng
Trong giai đoạn này, giá trị đô la được cố định ở mức 35 đô la Mỹ mỗi ounce vàng. Các quốc gia chủ quyền liên minh với Pax Americana có thể đổi đô la lấy vàng theo tỷ lệ này.
-
1971 - 1994: Dầu mỏ
Để chi trả cho khoản chi phí khổng lồ của chiến tranh Việt Nam và chương trình phúc lợi xã hội quy mô lớn do Tổng thống tiền nhiệm Lyndon B. Johnson thực hiện, Tổng thống Richard Nixon quyết định chấm dứt chế độ bản vị vàng. Kể từ đó, tài sản dự trữ chuyển sang đô la dầu mỏ. Ả Rập Saudi trở thành quốc gia đầu tiên đồng ý rõ ràng định giá dầu bằng đô la Mỹ, và đầu tư phần thặng dư đô la từ doanh thu dầu vào trái phiếu chính phủ Mỹ. Thỏa thuận này cho phép Bộ Tài chính Mỹ phát hành trái phiếu, được đảm bảo thực tế bởi dòng dầu mỏ từ quốc gia sản xuất dầu biên tế lớn nhất thế giới.
-
1994 - 2025: Dự trữ ngoại hối của các nước xuất khẩu toàn cầu
Bước vào thập niên 80, Mỹ tăng sản lượng dầu và nâng cao hiệu quả năng lượng của nền kinh tế, từ đó tăng đáng kể sức chống chịu kinh tế. Trong khi đó, sự trỗi dậy của Trung Quốc cùng với "bốn con rồng châu Á" Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Malaysia, Thái Lan khiến hàng hóa có thể được sản xuất với chi phí cực thấp để phục vụ người tiêu dùng Mỹ và Tây Âu. Năm 1994, Trung Quốc thực hiện chiến lược phá giá Nhân dân tệ quy mô lớn, chính thức tham gia cuộc đua trọng mercantilism toàn cầu nhằm đổi xuất khẩu lấy dự trữ ngoại hối. Các nước xuất khẩu được phép tiếp cận thị trường tiêu dùng khổng lồ của phương Tây, nhưng điều kiện là phải định giá hàng hóa bằng đô la Mỹ và đầu tư phần thặng dư đô la vào trái phiếu chính phủ Mỹ.
-
2025 - Tương lai: Bitcoin/vàng
Tuy nhiên, Trung Quốc không cam tâm tiếp tục vai trò phụ thuộc trong hệ thống Pax Americana. Với Trung Quốc, thế kỷ 20 là "thế kỷ nhục nhã", khi các hoàng đế nhà Thanh yếu đuối ký các hiệp ước bất bình đẳng với các cường quốc, tiếp nối là hai cuộc chiến tranh thế giới và một nội chiến khiến đất nước rơi vào vực thẳm. Trong suốt lịch sử dài trước Phục hưng châu Âu, Trung Quốc từng là nền kinh tế lớn nhất thế giới. Vì vậy, Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) coi "phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa" là mục tiêu cốt lõi. Thực tế, tư tưởng "Make America Great Again" (MAGA) không phải độc quyền của Mỹ – Trung Quốc đã theo đuổi giấc mơ phục hưng dân tộc này từ năm 1949.
Để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc đã thành công trong việc chuyển đổi từ một quốc gia sản xuất giá rẻ, chất lượng thấp thành một quốc gia sản xuất giá rẻ, chất lượng cao. Tuy nhiên, khi lãnh đạo Trung Quốc nhận ra rằng việc dùng thặng dư để mua thêm trái phiếu chính phủ Mỹ chỉ càng củng cố vị thế "quốc gia phụ thuộc" của họ, họ đã quyết định ngừng tích lũy trái phiếu. Theo thói quen cũ, mỗi đô la thặng dư xuất khẩu đều phải dùng để mua trái phiếu chính phủ Mỹ tương đương. Tuy nhiên, theo dữ liệu công khai 12 tháng qua, Trung Quốc dù kiếm được 1 nghìn tỷ đô la thặng dư xuất khẩu nhưng dự trữ trái phiếu chính phủ Mỹ lại giảm 14 tỷ đô la.
Xu hướng này cũng thu hút sự chú ý của các nước xuất khẩu khác. Trong các nước phương Nam đang phát triển nhanh chóng, phần lớn đã có kim ngạch thương mại với Trung Quốc vượt Mỹ, dù phần lớn giao dịch vẫn định giá bằng đô la Mỹ. "Phi đô la hóa" không có nghĩa là từ bỏ hoàn toàn đô la, mà là đầu tư thặng dư vào các tài sản không bị chi phối bởi Pax Americana, ví dụ như Bitcoin và vàng. Đây là dấu hiệu cho một sự chuyển đổi tiềm năng trong trật tự kinh tế toàn cầu.
Các trợ thủ của Trump đang đối mặt với một vấn đề nan giải: họ cần thiết kế một hệ thống mới, vừa duy trì đô la Mỹ làm tiền tệ định giá chính trong thương mại toàn cầu, vừa tìm được tài sản dự trữ phù hợp để duy trì hoạt động bình thường của thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ. Nếu họ thực sự có đủ năng lực, có thể họ còn tìm cách đưa tỷ lệ nợ công Mỹ so với GDP xuống khoảng 30% – mức của Mỹ vào năm 2000.
Tuy nhiên, thị trường toàn cầu đã không còn sẵn sàng coi trái phiếu chính phủ Mỹ là công cụ tiết kiệm. Đây chính xác là lý do tại sao cần một "tài sản dự trữ trung lập". Không quốc gia nào muốn đảm nhận vai trò phát hành tiền tệ dự trữ toàn cầu và để thị trường trái phiếu của mình trở thành tài sản dự trữ toàn cầu, bởi vai trò này tự nhiên đòi hỏi mở cửa tài khoản vốn, đồng thời khi một quốc gia ngừng sản xuất hàng hóa thực tế và chuyển sang kỹ nghệ tài chính, phần lớn người dân bình thường sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này rõ ràng trái ngược với lý tưởng "phồn vinh chung". Do đó, một hệ thống cải tiến có thể là: tiếp tục dùng đô la để giao dịch, hoặc cho phép trao đổi tiền tệ địa phương song phương, nhưng lưu trữ thặng dư thương mại trong Bitcoin. Hệ thống này có lợi cho tất cả – trừ những tổ chức tài chính truyền thống (TradFi) "lớn đến mức không thể sụp đổ". Những tổ chức này sẽ phải đối mặt với sự suy giảm dần quyền lực và uy tín, trong khi tài chính phi tập trung (DeFi) ngày càng gia tăng ảnh hưởng.
Trước khi tiếp tục nói về điều ước của tôi, tôi muốn đề cập đến cách một chiến lược gia hàng đầu trong lĩnh vực thị trường tiền tệ tài chính truyền thống (TradFi) nhìn nhận vấn đề này.
DeepSeek
Zoltan Pozsar là cựu nhân viên Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas, đồng thời là chiến lược gia tại Credit Suisse. Hiện tại, blog của ông được giới tinh hoa tài chính Pax Americana hết mực yêu thích. Giải pháp của ông (sẽ trình bày chi tiết sau) có thể được đưa vào thực tiễn, vì vậy đáng để thảo luận. Nhưng tôi cũng sẽ chỉ ra điểm khác biệt trong quan điểm của tôi với ông. Về cơ bản, tôi cho rằng giải pháp của ông phù hợp hơn với thập niên 80 chứ không phải năm 2025.
Nhiều chiến lược gia tin vào "ngoại lệ Mỹ" cho rằng việc giành lại sức mạnh và uy tín của Pax Americana giống như cốt truyện trong phim Top Gun. Trong trí tưởng tượng của họ, Tom Cruise lái máy bay chiến đấu F-14, dễ dàng đánh bại đối thủ Nga và Trung Quốc. Tuy nhiên, suy nghĩ này rõ ràng là sai.
Phần tiếp theo gần đây của Top Gun có lẽ phản ánh đúng hơn tình hình quốc tế hiện nay, chỉ cần điều chỉnh một chút. Thay thế máy bay chiến đấu F-18 trị giá gần 75 triệu đô la bằng máy bay không người lái Shahed do Iran sản xuất. Loại UAV này chỉ có giá 50.000 đô la và được bán rộng rãi ở các nước phương Nam. Tom Cruise, dù đã ngoài 60 tuổi, vẫn lái những máy bay quá đắt tiền, trong khi đối thủ của ông là một đội UAV kết nối bằng AI, với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ. Trên chiến trường Ukraine, Nga và Mỹ đều đã chứng kiến vũ khí thế kỷ 20 vô lực ra sao trước trận địa UAV hiện đại.
Điều này khiến tôi nghĩ đến DeepSeek. Nếu bạn quá đắm chìm trong thế giới TikTok, có thể chưa biết rằng DeepSeek là một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) AI cách mạng. Hiệu suất của nó sánh ngang ChatGPT hay Claude, nhưng chi phí huấn luyện thấp hơn 95%. Quan trọng hơn, nó là mã nguồn mở. Cho đến nay, không có CEO nào của các tập đoàn công nghệ lớn như Jensen Huang của NVIDIA hay Satya Nadella của Microsoft đứng ra nghi ngờ tính xác thực của kết quả hay tính hợp lý của chi phí.
Ý nghĩa của DeepSeek nằm ở chỗ nó do một chuyên gia quỹ phòng hộ Trung Quốc đến từ Hàng Châu phát triển. Trong bối cảnh Mỹ phong tỏa kinh tế bán dẫn hiệu suất cao với Trung Quốc, logic của Mỹ cho rằng doanh nhân Trung Quốc không thể huấn luyện và triển khai LLM có hiệu suất gần với những mô hình phụ thuộc vào chip hiệu suất cao của Mỹ. Tuy nhiên, thành công của DeepSeek đã trực tiếp phá vỡ niềm tin sâu sắc rằng "ai chi nhiều tiền nhất thì LLM của họ tốt nhất". Nó một lần nữa khẳng định câu nói xưa: "Cần thiết là mẹ của sáng tạo". Ngay cả khi bị trừng phạt kinh tế, một đội khởi nghiệp nhỏ Trung Quốc chỉ 200 người vẫn có thể đột phá nhờ quyết tâm. Nếu không thể phá hủy năng lực sản xuất của Trung Quốc bằng chiến tranh mặt đất, thì có lẽ thời đại "ngoại lệ Mỹ" thực sự đã走向终结. Thực ra, trở thành một quốc gia bình thường cũng chẳng có gì xấu, trừ khi toàn bộ bản sắc quốc gia của bạn được xây dựng trên cảm giác ưu việt quốc tịch hư cấu, và chỉ vì sinh ra ở "Mỹ" mà tự cho mình cao hơn người khác.
Khi giới tinh hoa ngoài Mỹ cảm thấy bản thân về bản chất thấp kém hơn, họ thường chọn phục tùng. Tâm lý này cho phép giới tinh hoa tài chính Mỹ dễ dàng thống trị chính sách toàn cầu, ví dụ như quyết định tiền tệ nào một quốc gia sử dụng trong thương mại và cách đầu tư thặng dư quốc gia. Tuy nhiên, nếu người ngoài Mỹ bắt đầu nhận ra họ bình đẳng với người Mỹ, họ có thể sẽ không còn dễ dàng chấp nhận chỉ thị từ nhà ngoại giao Mỹ. Điều này đặc biệt quan trọng với đề xuất chính sách của Zoltan, vì biện pháp của ông dựa trên hợp tác song phương. Nếu Bessent đưa ra yêu cầu "làm theo", bộ tài chính hoặc kho bạc một quốc gia có thể tuân theo, nhưng nếu quốc gia đó từ chối, thì mọi thứ đều đổ vỡ. Đây chính là điểm yếu chí mạng trong phương án chính sách của Zoltan.
Mục tiêu của Zoltan và tôi là giống nhau: làm suy yếu giá trị thực tế của trái phiếu chính phủ Mỹ. Ngoài ra, Zoltan cũng đúng khi chỉ ra Mỹ cần kéo dài kỳ hạn nợ và giảm lãi suất phải trả. Giả sử Bessent muốn giảm tỷ lệ nợ/GDP từ 100% xuống 30%, nếu GDP giữ nguyên, giá trị thực tế của nợ cần giảm 70%. Tư tưởng cốt lõi của Zoltan là yêu cầu các chủ nợ nước ngoài đổi trái phiếu ngắn hạn của họ lấy trái phiếu 100 năm. Trái phiếu 100 năm này không thể giao dịch, nhưng nếu quốc gia chủ nợ cần tiền mặt, có thể mua lại theo mệnh giá.
Hãy để tôi giải thích cơ chế này hoạt động như thế nào:
Giả sử bạn là một quốc gia phương Nam (thuật ngữ mang rõ sắc thái miệt thị), đang nắm giữ một trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm mệnh giá 100 đô la, giá trị biểu kiến cũng là 100 đô la.
-
Theo yêu cầu của Bessent, bạn cần đổi trái phiếu kỳ hạn 10 năm này lấy một trái phiếu 100 năm không lãi suất (gọi là trái phiếu thế kỷ). Giá trị thị trường thực tế của trái phiếu thế kỷ này chỉ là 30 đô la, nhưng mệnh giá vẫn là 100 đô la. Để minh họa, tôi đơn giản hóa phép toán trái phiếu. Trái phiếu không có lãi và kỳ hạn dài hơn chắc chắn có giá trị nội tại thấp hơn trái phiếu có lãi và kỳ hạn ngắn.
-
Qua việc đổi này, giá trị thực tế của nợ bạn bị cắt giảm 70%, nhưng mệnh giá vẫn giữ nguyên ở 100 đô la.
-
Nếu bạn là một "đồng minh nghe lời" (ví dụ như châu Âu... dù hơi thiếu tin cậy) hoặc một "chư hầu trung thành" (ví dụ như Philippines... thực ra châu Âu có thể thuộc nhóm này), bạn có thể liên hệ với Fed bất cứ lúc nào để đổi trái phiếu thế kỷ này lấy đô la theo mệnh giá, không mất phí. Ví dụ, khi cần dùng đô la mua dầu từ Ả Rập Saudi, giá trị thị trường thực tế của trái phiếu thế kỷ chỉ là 30 đô la, nhưng Fed sẽ đổi cho bạn 100 đô la theo mệnh giá hôm nay, không tính lãi.
-
Nhưng từ giờ trở đi, mọi thặng dư đô la của bạn chỉ có thể dùng để mua trái phiếu thế kỷ trong thương mại tương lai. Bạn không được phép mua bất kỳ tài sản tài chính nào khác.
Giao dịch này có cả lợi và hại. Hại là giá trị thực tế của nợ bạn bị cắt giảm 70%, tương đương làm tổn thương nghiêm trọng hệ thống tiết kiệm quốc gia. Tệ hơn nữa, bạn đồng ý chỉ nhận hỗ trợ thanh khoản từ bên phát hành nợ – tức là Fed – chứ không được tự do giao dịch trên thị trường toàn cầu. Nhưng mặt khác, nếu bạn "nghe lời", Fed sẽ cung cấp khoản vay không lãi theo mệnh giá cho bạn.
Lợi ích của giao dịch này là nếu bạn sẵn sàng chấp nhận "sự sỉ nhục trần trụi" này, bạn sẽ được vào "vòng tròn phồn vinh chung" của Pax Americana. Hình phạt là nếu từ chối giao dịch, hàng xuất khẩu của bạn sẽ bị áp thuế cao hoặc bị phong tỏa hoàn toàn, đồng thời bạn cũng không nhận được vũ khí Mỹ để đối phó xung đột trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, có vài điểm cần lưu ý, tổng hợp lại có thể khiến nhiều quốc gia không chấp nhận giao dịch này. Thứ nhất, với nhiều quốc gia, Trung Quốc hiện đã thay Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn nhất. Thứ hai, nguồn cung vũ khí Mỹ đã cạn kiệt, vì hầu hết đã được dùng để vũ trang cho Ukraine. Ngoài ra, nhiều vũ khí Mỹ thực chất là tái xuất khẩu sản phẩm trung gian Trung Quốc, vậy sao không mua trực tiếp từ Trung Quốc? Cuối cùng, về mặt tâm lý, nếu một quốc gia đã thoát khỏi "tâm lý nô lệ", tại sao lại tự nguyện chấp nhận "sự sỉ nhục trần trụi" này?
Tầm nhìn của tôi
Tôi có thể cải tiến ý tưởng của Zoltan không? Câu trả lời rõ ràng là có.
Mục tiêu cốt lõi của chúng ta vẫn không đổi: làm suy yếu giá trị thực tế của trái phiếu chính phủ Mỹ hiện có, duy trì đô la Mỹ làm tiền tệ thanh toán chính trong thương mại toàn cầu, và kéo dài kỳ hạn trái phiếu lên 100 năm. Đồng thời, tôi đặt ra mục tiêu mới: biến Bitcoin thành tiền tệ dự trữ trung lập toàn cầu.
Việc lựa chọn đối tượng tham chiếu để mất giá tiền pháp định rất quan trọng. Nếu chọn hàng hóa có công dụng thực tế như dầu mỏ hay thực phẩm, có thể gây bất ổn xã hội do lạm phát. Vì vậy, việc mất giá phải nhắm vào một tài sản không làm tổn hại nghiêm trọng đến mức sống của đại chúng.
Giải pháp của Zoltan lấy thời gian làm đối tượng tham chiếu để mất giá. Ý tưởng của ông là đổi một trái phiếu kỳ hạn 10 năm lấy một trái phiếu kỳ hạn 100 năm. Theo lý thuyết giá trị thời gian tiền tệ, tài sản có thể兑现 trong 100 năm sau có giá trị nội tại thấp hơn nhiều so với tài sản兑现 trong 10 năm tới. Nhưng việc đổi này cần sự đồng ý của đối tác. Tôi cho rằng đối tượng tham chiếu để mất giá nên là Bitcoin. Quan trọng hơn, việc mất giá này có thể thực hiện đơn phương, cuối cùng đạt hiệu quả giống phương pháp của Zoltan.
Kế hoạch của tôi:
Bước một: Tuyên bố công khai
Bessent phát biểu, tuyên bố Mỹ có kế hoạch tái cấu trúc hệ thống tiền tệ dự trữ toàn cầu. Đô la Mỹ sẽ tiếp tục là tiền tệ định giá trong thương mại toàn cầu, nhưng tài sản dự trữ sẽ được thay thế bằng Bitcoin.
Bước hai: Mất giá từng bước
Bộ Tài chính Mỹ sẽ mua Bitcoin bằng đô la Mỹ với giá cao hơn giá thị trường hiện tại. Bằng cách này, từ từ nâng vốn hóa thị trường Bitcoin, khiến nó đủ lớn để đảm nhận vai trò tài sản dự trữ toàn cầu. Ví dụ, nếu vốn hóa Bitcoin cần đạt quy mô tương đương thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, giá phải tăng lên 1,8 triệu đô la.
Ví dụ:
Giả sử giá Bitcoin hiện tại là 100.000 đô la, Bessent tuyên bố Bộ Tài chính sẽ mua Bitcoin với giá 200.000 đô la. Nhưng khác với cách mua truyền thống, Bộ Tài chính sẽ không trả tiền mặt, mà cung cấp một trái phiếu 100 năm không lãi suất (trái phiếu thế kỷ) dựa trên blockchain. Ngoài ra, bất kỳ ai đáp ứng yêu cầu xác minh danh tính đều có thể mua lại trái phiếu này theo mệnh giá không lãi suất, với kỳ hạn mua lại là một năm luân chuyển. Nói cách khác, người bán Bitcoin bề ngoài nhận được đô la Mỹ, nhưng thực chất nắm giữ trái phiếu thế kỷ dưới dạng khoản vay.
Phản ứng thị trường:
Do giá chào mua của Bộ Tài chính cao hơn giá giao ngay thị trường, điều này tạo cơ hội chênh lệch giá cho các nhà giao dịch. Nhà giao dịch có thể vay đô la Mỹ, mua Bitcoin với giá giao ngay thấp hơn giá chào mua của Bộ Tài chính, sau đó bán cho Bộ Tài chính để nhận trái phiếu thế kỷ, rồi dùng cơ chế mua lại để đổi trái phiếu lấy đô la Mỹ, cuối cùng dùng số đô la này trả khoản vay. Vì mọi thứ diễn ra trên blockchain, bất kỳ ai trên toàn cầu đều có thể tham gia giao dịch này, giá Bitcoin sẽ nhanh chóng tăng lên mức giá chào mua của Bộ Tài chính.
Phê bình:
Tại sao người nắm giữ Bitcoin lại sẵn sàng đổi Bitcoin lấy một trái phiếu thế kỷ "không hấp dẫn"? Lý do rất đơn giản: giá đủ cao. Cũng giống như nhiều người cho rằng giao Bitcoin cho BlackRock là ý tưởng hay. Nếu giá đủ hấp dẫn, phần lớn lý tưởng và lẽ thường sẽ bị gạt bỏ.
Bước ba: Kéo dài kỳ hạn trái phiếu
Lúc này, tài sản của Bộ Tài chính Mỹ nắm giữ là Bitcoin, còn nợ là trái phiếu thế kỷ. Thị trường sẽ kỳ vọng Bessent tiếp tục tăng giá chào mua, từ đó hành động trước. Lúc này, Bộ Tài chính có thể bán Bitcoin với giá cao hơn để lấy đô la Mỹ. Ví dụ, khi giá thị trường tăng lên 300.000 đô la, trong khi Bộ Tài chính mua vào ở mức 200.000 đô la, lợi nhuận 100.000 đô la này có thể dùng để mua lại trái phiếu kỳ hạn 10 năm. Bằng cách này, Bessent có thể dần kéo dài kỳ hạn trung bình có trọng số (WAM) của nợ quốc gia.
Chủ nợ trái phiếu sẽ không bị thiệt hại, vì họ biết Bộ Tài chính sẽ dùng lợi nhuận giao dịch để mua lại trái phiếu không lưu hành. Điều này cực kỳ quan trọng, vì nó duy trì niềm tin và sự ổn định của các tổ chức tài chính truyền thống (TradFi) đối với trái phiếu chính phủ như tài sản thế chấp và cơ chế định giá khoản vay.
Bước bốn: Ngân hàng mạng xã hội
Để củng cố thêm vị thế thống trị của đô la Mỹ ở khu vực ngoài Trung Quốc (do các nền tảng mạng xã hội lớn của Mỹ như Facebook và X bị cấm ở Trung Quốc), Bessent đề xuất Zuck (CEO Facebook) và Musk (CEO X) tích hợp chức năng chuyển tiền stablecoin đô la Mỹ vào ứng dụng của họ. Tất nhiên, lựa chọn lý tưởng nhất là dùng stablecoin đô la tổng hợp USDe của Ethena. Bằng cách này, toàn thế giới, đặc biệt là khu vực phương Nam (Facebook, WhatsApp và Instagram là nền tảng giao tiếp và thương mại trực tuyến chính ở đây), sẽ được tích hợp vào hệ thống đô la Mỹ. Chiến lược này có thể hiệu quả ngăn chặn mọi nỗ lực "phi đô la hóa" của các quốc gia này.
Quan trọng hơn, các nhà lãnh đạo các quốc gia này gần như không thể ngăn cản xu hướng này. Nếu họ cố tước bỏ sự phụ thuộc của người dân vào mạng xã hội, có thể gây bất ổn xã hội chỉ trong một đêm. Cũng giống như Mỹ không thể cấm TikTok do Trung Quốc sở hữu, vì thế hệ trẻ sẽ loại bỏ bất kỳ chính trị gia nào thúc đẩy lệnh cấm trong cuộc bầu cử tiếp theo.
Khi đô la kỹ thuật số tích lũy dần trên toàn cầu, thặng dư đô la này có thể được lưu trữ trong Bitcoin hoặc tiền mã hóa khác. Nếu giá Bitcoin tiếp tục tăng, những người nắm giữ nhỏ lẻ tự nhiên bị thu hút, bán lại Bitcoin cho Bộ Tài chính để lấy trái phiếu thế kỷ. Như vậy, chủ nợ trái phiếu chính phủ Mỹ sẽ chuyển từ một vài quốc gia sang hàng tỷ người dân bình thường trên toàn cầu. Thay vì thuyết phục một vài quốc gia không bán tháo nợ, hãy để hàng tỷ người bình thường nắm giữ nợ phân tán, vì gần như không thể xảy ra bán tháo đồng loạt. Cuối cùng, mục tiêu của Bộ Tài chính là đảm bảo chủ nợ sẵn sàng nắm giữ trái phiếu lâu dài.
Bản đồ kỹ thuật
Dù World Liberty Financial (WLF) tuyên bố với nhà đầu tư họ đang phát triển cái gì, đây mới là điều họ thực sự nên làm. Nếu bạn chưa biết, World Liberty Financial là một tổ chức mã hóa liên quan đến gia đình Trump. Mục tiêu của họ là sử dụng công nghệ Web3 và WLF xây dựng hạ tầng, mang lại cải cách trực tiếp cho Bộ Tài chính Mỹ. Cách làm này sẽ bỏ qua các ngân hàng "lớn đến mức không thể sụp đổ" truyền thống, nhưng những ngân hàng này ngoài việc gây ra cuộc khủng hoảng tài chính này đến cuộc khác, cần in tiền để cứu trợ, thì còn làm được gì? Cuối cùng, chúng tạo ra lạm phát tiền tệ đang bào mòn nền tảng kinh tế Mỹ.
Chỉ cần đi một chuyến đến New York, trung tâm tài chính của Pax Americana, bạn có thể thấy rõ thực tế. Các hộp đêm ánh sáng rực rỡ, nhưng bóng tối của nghèo đói, vô gia cư và tội phạm ở khắp nơi. Tất cả đều phải đổ lỗi cho hệ thống ngân hàng truyền thống như JP Morgan & Chase.
Ngăn xếp công nghệ Web3 nên được hỗ trợ bởi blockchain công cộng. Bạn biết câu trả lời là gì: đừng bao giờ ngừng tiến lên! Từ góc nhìn này, Aptos là lựa chọn lý tưởng nhất. Đây là blockchain công cộng nhanh nhất hiện nay (800ms), chi phí thấp nhất (chỉ $0,00005 mỗi giao dịch) và đáng tin cậy nhất (thời gian hoạt động 99,99%), có thể hỗ trợ giao dịch tài chính hiệu suất cao.
Hơn nữa, hiệu suất của Aptos đã được chứng minh. Theo dữ liệu từ RWA.xyz , Aptos đang âm thầm lọt vào top 3 mạng lưới có tài sản tổ chức trên chuỗi nhiều nhất, đồng thời thiết lập quan hệ hợp tác với các tổ chức như Franklin Templeton, Brevan Howard và Microsoft. Kiến trúc MOVE của nó được Facebook nội bộ thiết kế riêng để xử lý giao dịch tài chính cho mạng xã hội lớn nhất thế giới, hoàn toàn có thể đảm nhận nhiệm vụ này.
Maelstrom sẽ không miễn phí làm việc. Trước tiên cần nói rõ, chúng tôi nắm giữ lượng lớn tài sản Aptos và Ethena.
Bộ Tài chính Mỹ cần xây dựng một sàn giao dịch trên chuỗi để giao dịch đô la kỹ thuật số, trái phiếu thế kỷ và Bitcoin.
Bước một: Ra mắt đô la kỹ thuật số. Bộ Tài chính cần chọn hai loại đô la kỹ thuật số: USDT của Tether và USDe của Ethena. USDT về bản chất là đô la Mỹ gửi trong hệ thống ngân hàng Mỹ, còn USDe là đô la tổng hợp được tạo ra bằng cách mua dài crypto và bán khống phái sinh vĩnh viễn; tất cả tài sản được lưu ký tại các sàn giao dịch mã hóa lớn. Bản chất chính trị là "trao đổi lợi ích", vậy chính phủ hiện tại được lợi gì từ hai phương án này? Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nắm cổ phần Tether, trong khi World Liberty Financial (WLF) nắm token quản trị $ENA của Ethena trị giá hàng triệu đô la. Nếu Tether và Ethena được chọn làm đô la kỹ thuật số được Bộ Tài chính công nhận, các cổ đông và holder token đều được hưởng lợi. Sự "tư lợi" này chính là động lực cơ bản thúc đẩy xã hội loài người phát triển.
Bước hai: Token hóa trái phiếu thế kỷ. Bộ Tài chính có thể phát hành một token (TSY100) cho mỗi trái phiếu thế kỷ. Người dùng có thể dùng Bitcoin được đóng gói (Wrapped Bitcoin) trên blockchain Aptos để mua token này (hiện đã có thể thực hiện qua các công cụ như Wormhole, Celer và LayerZero). Tiếp theo, cần xây dựng cơ chế mua lại, cho phép người dùng thế chấp TSY100 để vay USDT hoặc USDe.
Chú thích kỹ thuật: Về mặt kỹ thuật, Bộ Tài chính không thể trực tiếp tạo USDT hoặc USDe. Vì vậy, nếu người dùng cần USDT, Bộ Tài chính cần chuyển khoản vào tài khoản ngân hàng của Tether để鑄 USDT. Nếu người dùng cần USDe, Bộ Tài chính cần鑄 USDT trước, sau đó dùng cơ chế Ethena để tạo USDe. Quá trình này có thể tự động hóa qua API do Tether và Ethena cung cấp, và hoàn thành dưới dạng giao dịch nguyên tử.
Bước ba: Xây dựng sàn giao dịch thị trường tiền tệ Web3. Bộ Tài chính cần xây dựng một sàn giao dịch thị trường tiền tệ Web3 theo dạng được phép, chúng ta có thể gọi là EagleSwap. Bộ Tài chính đã có dịch vụ xác minh danh tính ID.me (một ví dụ về dịch vụ xác minh danh tính trực tuyến). Dịch vụ này có thể được mở rộng để người dùng toàn cầu có thể dùng chữ ký thêm ví Aptos của họ vào danh sách trắng. Khi người dùng kết nối ví Aptos với EagleSwap qua thiết bị để bàn hoặc di động, nếu nằm trong danh sách trắng, họ có thể tự do giao dịch giữa USDT, USDe, TSY100 và Bitcoin được đóng gói. Vì Bộ Tài chính mua bán quy mô lớn Bitcoin, đô la Mỹ và trái phiếu chính phủ trên toàn cầu, EagleSwap nhanh chóng sẽ trở thành nơi thanh khoản cao nhất cho các giao dịch tài sản này.
Giai đoạn tiếp theo: Kết nối nền tảng mạng xã hội. Bộ Tài chính cũng có thể hợp tác với các nền tảng mạng xã hội do các tập đoàn kiểm soát trên toàn cầu. Facebook và X là những ứng cử viên phù hợp nhất để triển khai chức năng ví mã hóa. Bằng cách kết nối người dùng của họ một cách trừu tượng với EagleSwap, người dùng này sẽ có thể dễ dàng chuyển tiền, giao dịch và lưu trữ đô la kỹ thuật số, trái phiếu thế kỷ và Bitcoin được đóng gói. Đối với khu vực phương Nam, nhu cầu bức thiết nhất là có thể thực hiện hoạt động thương mại bằng đô la Mỹ ngoài hệ thống tài chính truyền thống của họ. Dù đô la Mỹ có vấn đề, nhưng so với các tiền pháp định khác, nó vẫn là lựa chọn ổn định hơn. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật để xây dựng kết nối này nên dùng blockchain Aptos.
Sự kiểm soát của các tập đoàn là không thể nghi ngờ, điều này thể hiện rõ qua vị trí nổi bật của họ trong lễ nhậm chức của Trump. Tiếp theo, họ cần hành động mạnh hơn, làm suy yếu các ngân hàng tài chính truyền thống (TradFi) sống ký sinh.
Trước đó tôi đã thảo luận cách thực hiện chiến lược này thông qua việc mất giá đơn phương đô la Mỹ và các phương tiện kỹ thuật liên quan. Tiếp theo, tôi sẽ bàn về lý do tại sao Mỹ có thể đạt được lợi thế độc đáo trong sản xuất "tài sản dự trữ trung lập" bằng cách ban hành luật pháp phù hợp.
Tài sản dự trữ trung lập: Lợi thế tiềm năng của Mỹ
Nếu muốn giới tinh hoa điều hành Pax Americana chấp nhận giải pháp này, Mỹ phải có lợi thế cạnh tranh độc đáo nào đó trong khai thác Bitcoin. Ai cũng biết khai thác Bitcoin cần tiêu thụ nhiều năng lượng để giải các bài toán toán học phức tạp. Vậy câu hỏi đặt ra là: Mỹ có nguồn cung năng lượng rẻ và dồi dào không? Câu trả lời là có, Mỹ có hai lợi thế nổi bật trong sản xuất năng lượng.
Thứ nhất, tài nguyên hydrocarbon phong phú của Mỹ. Lãnh thổ Mỹ chứa đựng lượng lớn tài nguyên hydrocarbon chưa được khai thác, phân bố trong "biên giới quốc gia" mà chúng ta gọi. Việc này chỉ cần đủ vốn và giấy phép khoan từ chính phủ. Quan trọng hơn, hoạt động khoan cung cấp năng lượng cho mỏ Bitcoin không bị giới hạn bởi vị trí địa lý năng lượng. Thông thường, trữ lượng năng lượng thường ở xa các trung tâm dân cư lớn, chi phí vận chuyển tài nguyên đến thành phố đôi khi còn cao hơn chi phí khai thác. Tuy nhiên, nếu xây nhà máy điện trực tiếp tại địa điểm khai thác để cung cấp điện cho mỏ Bitcoin, thì có thể hoàn toàn loại bỏ rắc rối vận chuyển.
Nhiều khu vực hẻo lánh tuy tài nguyên năng lượng dồi dào nhưng do thiếu hệ thống ống dẫn và cơ sở hạ tầng vận tải nên tài nguyên thường không được sử dụng hiệu quả. Bằng cách xây dựng trạm phát điện và mỏ Bitcoin tại chỗ, những tài nguyên năng lượng "bị mắc kẹt" này có thể được phát huy tối đa. Ví dụ, Alaska không chỉ hẻo lánh, tài nguyên hydrocarbon cực kỳ phong phú, mà khí hậu lạnh, rất phù hợp xây mỏ Bitcoin. Khí hậu lạnh có thể giảm đáng kể chi phí làm mát thiết bị mỏ, khiến Alaska trở thành cơ sở khai thác Bitcoin lý tưởng.
Thứ hai, truyền thống chủ nghĩa tư bản của Mỹ. Hệ thống chủ nghĩa tư bản của Mỹ là lợi thế lớn khác. Dù chủ nghĩa tư bản có gây tranh cãi về mặt đạo đức, nhưng sự tồn tại của hệ thống này là một thực tế không thể chối cãi. Mỹ là một quốc gia được xây dựng bởi một nhóm chủ nô trốn thuế, họ soạn Hiến pháp để đảm bảo vốn của mình tiếp tục tăng giá trị, và con cháu họ tiếp tục nắm quyền kinh tế và chính trị. Trong hệ thống như vậy, triển khai một dự án đầu tư vốn lớn dài hạn như khoan hydrocarbon và khai thác Bitcoin rõ ràng là lựa chọn lý tưởng.
Điểm khác là lợi thế mới từ việc xây dựng nhà máy bán dẫn trong nước Mỹ. TSMC (Taiwan Semiconductor) gần như hoàn tất việc xây dựng vài nhà máy wafer tiên tiến nhất tại Arizona. Đồng thời, dưới sự khuyến khích của các khoản trợ cấp và miễn giảm thuế từ chính phủ, các nhà máy bán dẫn khác cũng được khuyến khích xây dựng tại Mỹ. Điều này có nghĩa chip ASIC Bitcoin (chip mạch tích hợp chuyên dụng) có thể được sản xuất tại Mỹ. Ngay cả khi giá Bitcoin tăng khiến nhu cầu toàn cầu tăng vọt, Mỹ cũng có thể đảm bảo nguồn cung chip đầy đủ, không xảy ra tình trạng khan hiếm.
Nhưng hiện tại tồn tại một thách thức lớn: Trong khi vốn pháp định truyền thống tại Mỹ được hưởng chính sách ưu đãi hàng đầu, Bitcoin và các tiền mã hóa khác lại chưa nhận được sự hỗ trợ tương tự. Để giải quyết vấn đề này, Mỹ cần bảo vệ Bitcoin và tiền mã hóa ở cấp độ hiến pháp. Nguyên tắc cốt lõi của thợ đào Bitcoin là phi tập trung và không thể kiểm duyệt, nhưng hiện tại tồn tại khả năng các nhà lập pháp yêu cầu thợ đào hoặc người vận hành nút thực hiện hình thức kiểm duyệt nào đó. Vì vậy, sổ cái mã hóa công cộng (như blockchain) cần được coi là hình thức ngôn luận được bảo vệ. Quan điểm này là hợp lý, vì blockchain công cộng về bản chất là một mạng phi tập trung do thợ đào điều khiển bằng cách tiêu thụ điện năng, cốt lõi là một chuỗi ngôn luận số không thể thay đổi.
Nếu Mỹ muốn trở thành trung tâm khai thác Bitcoin toàn cầu, chỉ cần thông qua một đạo luật chưa đến 200 chữ: "Tiền mã hóa và các token hoạt động trên blockchain cần được coi là hình thức ngôn luận được bảo vệ. Mọi luật áp dụng cho tự do ngôn luận cũng áp dụng cho người dùng hoặc trung gian công nghệ blockchain công cộng. Tiền mã hóa và blockchain công cộng thuộc khu vực tư nhân, bất kỳ cơ quan chính phủ nào cũng không được buộc các trung gian, người tham gia hoặc người vận hành nút blockchain thu thập hoặc cung cấp dữ liệu về người tham gia và giao dịch."
Nếu Mỹ có chính phủ hỗ trợ phát triển năng lượng, kết hợp với đạo luật mã hóa thúc đẩy đổi mới không cần giấy phép, có thể đặt nền móng vững chắc để thu hút hoạt động mã hóa toàn cầu. Sản xuất năng lượng và sản xuất chip ASIC cần chi phí vốn lớn (CAPEX), Mỹ không chỉ có thị trường vốn dồi dào mà còn cung cấp bảo vệ pháp lý cho việc vận hành mạng phi tập trung ngang hàng. Những điều kiện này sẽ khiến Mỹ trở thành nơi tập trung chủ yếu năng lực tính toán mạng Bitcoin. Cuối cùng, "tài sản dự trữ trung lập" sẽ được sản xuất tại Mỹ, mang lại lợi thế chiến lược to lớn cho Mỹ trong nền kinh tế toàn cầu.
Một khi đạo luật liên quan được thông qua, việc bãi bỏ nó sẽ cực kỳ khó khăn. Giống như nhiều chính trị gia dù phàn nàn về tác động tiêu cực của các công ty công nghệ lớn và mạng xã hội, nhưng kể từ khi Điều 230 của Đạo luật Truyền thông (Communications Bill) có hiệu lực năm 1996, gần như không có tiến triển thực chất nào có thể bãi bỏ điều khoản này. Điều khoản này trao cho các nền tảng công nghệ quyền miễn trừ trách nhiệm đối với nội dung và hoạt động trên mạng lưới của họ, và hiện trạng này quá có lợi cho các bên liên quan. Liên minh lợi ích tương tự cũng có thể hình thành giữa tiền mã hóa và chính trị gia, đồng thời mang lại lợi ích thực tế cho các doanh nghiệp và cá nhân cần việc làm lương cao và tăng trưởng thuế.
Sự trỗi dậy của người nắm giữ
Nếu Bessent có thể thúc đẩy giá Bitcoin vượt 1,8 triệu đô la, sẽ xuất hiện một nhóm người giàu có nhất trong lịch sử nhân loại. Hiện tại, một số người nắm giữ Bitcoin lớn nhất hoặc là cư dân Mỹ hoặc là công ty đăng ký tại Mỹ. Ví dụ, BlackRock sau chưa đầy một năm ra mắt ETF Bitcoin đã tích lũy gần 600.000 Bitcoin, trị giá gần 60 tỷ đô la. Xét đến quyền lực chính trị Mỹ phần lớn dựa vào của cải, những người nắm giữ Bitcoin này sẽ có thể ảnh hưởng lớn đến chính trị. Nếu Đảng Cộng hòa thông qua chính sách ủng hộ mã hóa, những người nắm giữ này có thể trở thành người ủng hộ trung thành trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ tới.
Đối với chính trị gia, tái đắc cử là mục tiêu cốt lõi. Ngoài Trump, những người Cộng hòa chia sẻ quan điểm chính trị của ông có khả năng cao được bầu lại vào năm 2026 hoặc 2028. Việc làm cho người nắm giữ mã hóa Mỹ trở nên cực kỳ giàu có, đồng thời củng cố thêm vị thế bá quyền toàn cầu của đô la Mỹ, rõ ràng là một trong những chiến lược tốt nhất để các chính trị gia Cộng hòa đảm bảo tái đắc cử.
Sự chấp nhận toàn cầu về Bitcoin làm tài sản dự trữ
Các nước thặng dư thương mại lớn khác có chấp nhận Bitcoin thay trái phiếu chính phủ làm tài sản dự trữ không? Câu trả lời là có.
Giả sử vốn hóa thị trường Bitcoin đủ lớn để hỗ trợ hàng nghìn tỷ đô la thương mại quốc tế, Bitcoin có những lợi thế nổi bật so với trái phiếu chính phủ:
-
Mã Bitcoin không thể bị thay đổi đơn phương.
-
Thiết kế phi tập trung của Bitcoin đảm bảo không ai có thể đơn phương thay đổi mã của nó. Ngay cả khi một số thợ đào Mỹ cố gắng thay đổi blockchain bằng hard fork, ví dụ loại bỏ một số giao dịch hoặc sửa đổi tổng cung Bitcoin, điều này cũng chỉ khiến giá trị Bitcoin trên chuỗi mới về 0, khiến tài sản của họ ngay lập tức mất giá trị. Lý thuyết trò chơi kinh tế đằng sau blockchain Bitcoin đảm bảo tình huống này sẽ không xảy ra.
-
-
Giao dịch Bitcoin không biên giới. Chỉ cần có kết nối internet, Bitcoin có thể được truy cập và giao dịch không cần giấy phép bất cứ lúc nào, ở bất kỳ đâu.
-
Bitcoin là sản phẩm phái sinh thuần túy nhất của năng lượng tiền tệ. Nó có thể hiệu quả lưu giữ giá trị năng lượng thặng dư thương mại theo thời gian, từ đó trở thành tài sản dự trữ lý tưởng.
Không quốc gia nào, kể cả Trung Quốc, muốn đảm nhận vai trò phát hành tiền tệ dự trữ toàn cầu và để thị trường trái phiếu của mình trở thành tài sản dự trữ toàn cầu. Bởi vai trò này tự nhiên đòi hỏi mở cửa tài khoản vốn, đồng thời khi một quốc gia ngừng sản xuất hàng hóa thực tế và chuyển sang kỹ nghệ tài chính, phần lớn người dân bình thường sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này rõ ràng trái ngược với lý tưởng "cùng giàu". Vì vậy, một hệ thống cải tiến có thể là: tiếp tục dùng đô la để giao dịch, hoặc cho phép trao đổi tiền tệ địa phương song phương, nhưng lưu trữ thặng dư thương mại trong Bitcoin. Hệ thống này có lợi cho tất cả... trừ những tổ chức tài chính truyền thống (TradFi) "lớn đến mức không thể sụp đổ". Những tổ chức này sẽ phải đối mặt với sự suy giảm dần quyền lực và thanh thế, trong khi ảnh hưởng của tài chính phi tập trung (DeFi) ngày càng tăng.
Điều ước đúng đắn
Tích lũy satoshi (Stacking sats) là sở thích của tôi, tôi cũng mong là của bạn. Vì vậy, nếu bạn có cơ hội ngồi trước "bàn của thần đèn", ăn mặc chỉnh tề, hãy đảm bảo bạn ước điều ước đúng đắn.
Hậu ký: Sự ngây thơ và hiện thực trong cộng đồng mã hóa
Con người trong cộng đồng mã hóa thường là những người thông minh nhất thế giới, đồng thời cũng là những người ngây thơ nhất. Và Trump đang dạy họ một bài học chính trị cấp tốc.
Giá Bitcoin tăng từ 70.000 đô la lên 110.000 đô la trong chưa đầy 60 ngày, hiện tượng này đằng sau là niềm tin phổ biến trong cộng đồng mã hóa rằng mọi điều ước của họ sẽ được đáp ứng trong khuôn khổ Pax Americana. Tuy nhiên, suy nghĩ này có một vấn đề then chốt: trong mọi trao đổi giá trị song phương, lựa chọn lý trí là nhận hàng trước rồi mới thanh toán. Trump và Đảng Cộng hòa rõ ràng đã nhận được những gì họ muốn từ cộng đồng mã hóa trước – đủ phiếu bầu để giành chức tổng thống và đa số đảng phái tại Hạ viện và Thượng viện. Giờ đến lượt họ "thanh toán", nhưng lịch trình của họ rõ ràng khác xa tâm lý nóng lòng của chúng ta, những "kẻ cuồng đầu cơ" dán mắt vào biểu đồ nến từng giây.
Trump hiện đang thành lập các nhóm làm việc và tiểu ban Thượng viện, nhưng chưa hành động thực tế. Khi Trump thực sự muốn hành động, ông ấy thực hiện nhanh chóng. Ví dụ, ông ấy áp thuế 25% lên đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, từ tuyên bố đến thực thi chỉ mất vài ngày; ông ấy nhanh chóng hủy bỏ các chính sách ESG (môi trường, xã hội, quản trị) và DEI (đa dạng, công bằng, hòa nhập) trong các cơ quan chính phủ. Những ví dụ này cho thấy Trump không phải là không thể hành động tích cực cho mã hóa, mà là cho thấy quy định mã hóa hoặc Dự trữ Chiến lược Bitcoin không phải là ưu tiên hàng đầu của ông hay Đảng Cộng hòa. Điều này thật đáng tiếc, vì về biên độ, cử tri đơn vấn đề mã hóa chính là lực lượng then chốt giúp họ lên nắm quyền.
Giá Bitcoin sẽ giảm?
Khi toàn cầu dần nhận ra chính trị Mỹ không thay đổi căn bản do Trump đắc cử, giá mã hóa có thể giảm về mức quý IV năm 2024. Tôi vẫn kiên trì dự đoán Bitcoin sẽ kiểm định lại vùng 70.000 đến 75.000 đô la.
Thị trường mã hóa làm sao thoát khỏi trì trệ?
Để thị trường hồi sinh, có thể cần xảy ra một trong các tình huống sau: các tổ chức như Fed, Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc hoặc Nhật Bản đưa ra hình thức nới lỏng tiền tệ nào đó, hoặc ban hành đạo luật rõ ràng ủng hộ đổi mới mã hóa không cần giấy phép (Permissionless Crypto Innovation). Tuy nhiên, nếu đạo luật này bị lắp ghép kiểu "Frankenstein" chỉ để chiều lòng lợi ích của Coinbase, BlackRock và nhà đầu tư cổ phiếu truyền thống, thì với chúng tôi, những kẻ cuồng mã hóa (crypto degens), nó sẽ không thúc đẩy thị trường lên đỉnh mới, cũng không đạt được mục tiêu "phi tập trung hóa tất cả". Đạo luật như vậy không chỉ đi ngược lý tưởng mã hóa, mà còn xúc phạm tinh thần "phi tập trung", hậu quả sẽ nhanh chóng và nghiêm khắc.
Hành động, lên tiếng vì tương lai mã hóa
Dù vậy, chúng ta vẫn còn hy vọng. Nếu bạn là nhà đầu tư mã hóa (Hodler) tại Mỹ, đã đến lúc hành động!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Arthur Hayes
