ServerFi: Tương lai tiến hóa của GameFi hay là một mệnh đề giả mạo mới?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
ServerFi: Tương lai tiến hóa của GameFi hay là một mệnh đề giả mạo mới?
Điểm trọng tâm của GameFi là tính giải trí chứ không phải đầu cơ, cũng không phải đánh bạc kiếm tiền.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Ac-Core, Nhà nghiên cứu tại YBB Capital
TÓM TẮT
● Hai định hướng thiết kế chính hiện nay trong GameFi là: game blockchain cấp độ 3A lấy trải nghiệm chơi làm trọng tâm, và game hoàn toàn trên chuỗi (On-Chain Game) nhấn mạnh tính công bằng và tinh thần thế giới tự trị (Autonomous World).
● Những điểm nghẽn hiện tại của GameFi gồm: 1. Thiếu tính giải trí, tràn ngập đầu cơ; 2. Thiếu giám sát ngành, người dùng chủ yếu là các nhà đầu cơ tiền mã hóa; 3. Thao tác trên chuỗi phức tạp, rào cản cao, khó mở rộng ra ngoài cộng đồng crypto.
● Cốt lõi của GameFi nằm ở tính giải trí chứ không phải đầu cơ, không phải đánh đổi giữa chơi và kiếm tiền (Earn).
● Khái niệm ServerFi bao gồm: ServerFi – cho phép người chơi kết hợp tài sản trong game để giành quyền sở hữu máy chủ tương lai; phần thưởng liên tục cho người chơi gắn bó lâu dài – khen thưởng có định hướng những người chơi trung thành, duy trì sức sống token và hệ sinh thái ổn định.
I. Thực trạng và điểm nghẽn của GameFi
Nguồn ảnh: MPOST
Trong đợt thị trường tăng giá năm 2021–2022, kể từ khi Axie Infinity, The Sandbox và Stepn nổi lên, khái niệm GameFi và P2E đã nhanh chóng trở nên phổ biến. Các trò chơi nhân giống tương tự (như Farmers World...) cũng mọc lên như nấm. Tuy nhiên, do mô hình kinh tế hai lớp token (token quản trị và token sản xuất) cùng thiết kế NFT (thú cưng, công cụ nông nghiệp, giày chạy bộ – các vật phẩm liên tục tạo ra token) mang bản chất Ponzi thuần túy bị phơi bày, P2E nhanh chóng suy tàn. Đầu ra của game vượt xa nhu cầu, dẫn đến vòng xoáy tử thần và sụp đổ nhanh chóng.
Sau vài năm tích lũy, hiện tại GameFi có hai hướng thiết kế chính: game blockchain cấp độ 3A tập trung vào trải nghiệm chơi, và game hoàn toàn trên chuỗi (On-Chain Game) nhấn mạnh tính công bằng và phù hợp với tinh thần "thế giới tự trị" (Autonomous World). Nếu coi blockchain là nền tảng của thế giới, nó lưu trữ rõ ràng mọi thực thể trong trạng thái của mình. Hơn nữa, các quy tắc được định nghĩa chính thức bằng mã lập trình. Một thế giới dựa trên blockchain cho phép cư dân tham gia vào quá trình đạt đồng thuận, vận hành một mạng máy tính và thống nhất mỗi khi thêm thực thể mới.
— Trích: Phân tích cốt lõi của game hoàn toàn trên chuỗi: Động cơ MUD và Động cơ Thế giới
1.1 Game blockchain cấp độ 3A
Nguồn ảnh: abmedia - Illuvium
Kết hợp game truyền thống và công nghệ blockchain: Game Web2.5 đại diện cho một hình thức sáng tạo nằm giữa game truyền thống (Web2.0) và game hoàn toàn dựa trên blockchain (Web3.0). Loại game này giữ nguyên lối chơi cốt lõi và trải nghiệm người dùng của game truyền thống, đồng thời tích hợp một số yếu tố blockchain như xác thực quyền sở hữu tài sản kỹ thuật số và giao dịch phi tập trung giữa người chơi.
Tính phi tập trung từng phần: Các yếu tố phi tập trung thường chỉ tập trung vào các chức năng hoặc module cụ thể. Ví dụ, vật phẩm ảo, nhân vật hoặc tiền tệ trong game có thể được quản lý và giao dịch qua blockchain, đảm bảo quyền sở hữu thực sự cho người chơi. Tuy nhiên, logic chính, môi trường vận hành và phần lớn nội dung vẫn nằm trên máy chủ tập trung. Mô hình lai này giúp đảm bảo hiệu suất mượt mà của game.
Hiệu suất cao và khả năng tiếp cận rộng rãi: Do không phụ thuộc hoàn toàn vào kiến trúc blockchain, game Web2.5 thường vượt trội hơn game hoàn toàn trên chuỗi về hiệu suất và khả năng sử dụng. Việc hỗ trợ bởi máy chủ truyền thống cho phép game xử lý lượng lớn người chơi trực tuyến cùng lúc, cung cấp nội dung phong phú và phức tạp hơn, không bị giới hạn bởi thông lượng và tốc độ phản hồi hiện tại của blockchain. Thiết kế này giúp cân bằng giữa hiệu suất cao và các đặc tính đổi mới của blockchain.
Cân bằng giữa trải nghiệm game truyền thống và lợi thế blockchain: Game Web2.5 cố gắng tìm điểm cân bằng tối ưu giữa trải nghiệm nhập vai của game truyền thống và các đặc điểm mới do công nghệ blockchain mang lại. Bằng cách tích hợp quản lý tài sản phi tập trung, lịch sử giao dịch minh bạch và khả năng lưu chuyển tài sản xuyên nền tảng, game Web2.5 vừa giữ được chiều sâu gameplay và cốt truyện, vừa mang lại cho người chơi con đường kiếm giá trị mới và mức độ tham gia cao hơn.
Đạt tiêu chuẩn 3A kết hợp với game blockchain: Game 3A truyền thống thường do các đội phát triển lớn thực hiện, với ngân sách cao, đồ họa chất lượng, cốt truyện phức tạp và tương tác sâu sắc với người chơi. Game blockchain cấp độ 3A xây dựng trên nền tảng đó, kết hợp thêm lợi thế của công nghệ blockchain, cho phép người chơi vừa tận hưởng trải nghiệm đỉnh cao, vừa thực sự sở hữu và tự do giao dịch tài sản ảo trong game, tạo ra trải nghiệm có giá trị thực tiễn hơn.
Hỗ trợ đa dạng thể loại game: Vì game Web2.5 áp dụng mô hình đưa tài sản lên chuỗi, về mặt lý thuyết, gần như mọi thể loại game đều có thể áp dụng mô hình này, từ game phiêu lưu, chiến lược đến bắn súng... Hiện nay, thể loại phổ biến nhất là game nhập vai nhiều người chơi (MMORPG).
1.2 Game hoàn toàn trên chuỗi (Full On-Chain Game)
Dựa theo quan điểm từ bộ luận văn về game mã hóa 0xPARC mang tên Autonomous Worlds, game hoàn toàn trên chuỗi cần đáp ứng năm tiêu chí then chốt:
1. Dữ liệu hoàn toàn đến từ blockchain:
Blockchain không chỉ là nơi lưu trữ phụ trợ hay sao chép dữ liệu, mà là nguồn gốc duy nhất của mọi dữ liệu quan trọng. Điều này có nghĩa tất cả dữ liệu ý nghĩa đều phải được lưu trữ và truy cập trên blockchain, không chỉ riêng thông tin quyền sở hữu tài sản. Cách thức này tận dụng tối đa lợi thế của blockchain có thể lập trình như lưu trữ minh bạch và khả năng tương tác không cần cấp phép.
2. Logic và quy tắc game được thực hiện bằng hợp đồng thông minh:
Các hoạt động cốt lõi trong game như chiến đấu không chỉ giới hạn ở việc chuyển nhượng quyền sở hữu, mà hoàn toàn được thực thi trên chuỗi thông qua hợp đồng thông minh. Điều này đảm bảo tính minh bạch và đáng tin cậy của logic game.
3. Nguyên tắc phát triển hệ sinh thái mở:
Hợp đồng thông minh và mã nguồn client của game phải hoàn toàn mã nguồn mở, cho phép nhà phát triển bên thứ ba thông qua plugin, client thứ ba hoặc hợp đồng thông minh tương thích để triển khai lại, tùy chỉnh hoặc fork phiên bản game riêng. Sự cởi mở này thúc đẩy sáng tạo trong cộng đồng, nâng cao khả năng mở rộng và đổi mới của game.
4. Game tồn tại vĩnh viễn trên blockchain:
Tiêu chí này yêu cầu game có thể tiếp tục vận hành mà không phụ thuộc vào nhà phát triển cốt lõi hay client của họ. Nếu dữ liệu được lưu trữ không cần cấp phép, logic được thực thi không cần cấp phép và cộng đồng có thể tương tác trực tiếp với hợp đồng thông minh cốt lõi, thì ngay cả khi nhà phát triển rút lui, game vẫn tiếp tục tồn tại. Đây là tiêu chuẩn kiểm tra xem một game có thực sự bản địa hóa mã hóa hay không.
5. Tương tác giữa game và thế giới thực:
Blockchain cung cấp một giao diện cho tài sản kỹ thuật số trong game để tương tác với giá trị thế giới thực. Tài sản ảo trong game có thể tương tác với các tài sản quan trọng khác, làm sâu sắc và ý nghĩa hơn cho game, đồng thời kết nối chặt chẽ thế giới ảo với thế giới thực.
Game hoàn toàn trên chuỗi được xây dựng theo các tiêu chí này có thể được xem là "thế giới tự trị" (Autonomous Worlds) dựa trên blockchain như một kiến trúc nền tảng.
1.3 Điểm nghẽn cốt lõi của game blockchain
Nguồn ảnh: Discovermagazine
Sự đổi mới của GameFi là tài chính hóa trò chơi, với lối chơi Pay to Earn – tuy nhiên đáng tiếc là Pay to Earn lại khoác lên mình chiếc áo Ponzi rất dày. Nhìn lại lịch sử trò chơi điện tử, nó bắt đầu xuất hiện dưới dạng phương tiện giải trí thương mại vào những năm 1970, trở thành nền tảng cho một ngành công nghiệp giải trí quan trọng tại Nhật Bản, Mỹ và châu Âu vào cuối thập niên 1970. Sau sự kiện suy thoái ngành game Mỹ năm 1983 và hai năm phục hồi tiếp theo, ngành công nghiệp trò chơi điện tử đã trải qua hơn hai thập kỷ tăng trưởng, trở thành một ngành trị giá 10 tỷ USD, cạnh tranh với ngành truyền hình và điện ảnh, và hiện là ngành giải trí hình ảnh sinh lời nhất thế giới. Sau hàng thập kỷ phát triển, mô hình game không ngừng thay đổi. Giờ đây, khi chuyển game lên chuỗi, vẫn đối mặt với những điểm nghẽn rõ rệt:
1. Nhu cầu người dùng chưa rõ ràng
● Không thể phủ nhận rằng hiện tại GameFi kém xa game truyền thống về tính giải trí và trải nghiệm người dùng, dù game blockchain 3A đang dần cải thiện. Với người dùng, mô hình Pay to Earn của GameFi + thiếu tính chơi khiến họ luôn phải lựa chọn giữa “vui” hay “kiếm tiền”, tức là phải thỏa mãn một trong hai dạng khoái cảm dopamine. Nếu cả hai đều không có, người chơi sẽ rời đi nhanh chóng.
● Kinh tế học của nhiều dự án GameFi hiện nay quá phụ thuộc vào biến động giá token, lại chịu ảnh hưởng bởi “thị trường crypto”. Nếu giá token sụt giảm, lợi ích người chơi bị tổn hại nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ giữ chân, và mất người chơi càng đẩy nhanh chu kỳ kết thúc của game.
2. Thiếu giám sát khiến mất dòng người dùng
● Đằng sau việc tài chính hóa GameFi là khung pháp lý toàn cầu còn non nớt, gây ra rủi ro pháp lý nhất định cho người chơi. Sự bất ổn này cản trở việc mở rộng ra ngoài cộng đồng crypto, và nhóm người chơi còn lại hiện nay chủ yếu vẫn là những nhà đầu cơ tiền mã hóa.
3. Độ phức tạp trong thao tác trên chuỗi gây khó khăn khi phá vỡ vòng tròn khép kín
● Đối với người dùng không dùng tiền mã hóa, rào cản gia nhập GameFi tương đối cao. Người chơi thường cần hiểu biết về ví tiền mã hóa, giao dịch token và các thao tác blockchain – điều này không thân thiện với người chơi thông thường. Rào cản kỹ thuật này hạn chế sự mở rộng người dùng của GameFi, đặc biệt là trong cộng đồng game thủ truyền thống.
II. Khái niệm ServerFi trong luận văn Đại học Yale nói gì?
Nguồn ảnh: ServerFi: A New Symbiotic Relationship Between Games and Players
2.1 Tóm tắt cô đọng
Ghi chú: Chương này không xác minh nguồn gốc hay tính xác thực của tác giả luận văn, chỉ tóm tắt và thảo luận các quan điểm chính. Xem bản gốc tại liên kết mở rộng (1)
GameFi tái cấu trúc quan hệ sản xuất kinh tế, kết hợp “trò chơi” và “tài chính”, thông qua blockchain tạo ra mô hình mới “vừa chơi vừa kiếm tiền” (Play-to-Earn). Các trò chơi này sử dụng NFT và token đồng nhất để tạo ra tài sản mã hóa, mang lại quyền sở hữu phi tập trung, minh bạch và động lực kinh tế cho người chơi. Tuy nhiên, tính ổn định thị trường, tỷ lệ giữ chân người chơi và khả năng bền vững giá trị token vẫn đối mặt với thử thách. So với game mạng truyền thống, game blockchain tận dụng cách lưu trữ tài sản kỹ thuật số độc đáo và mô hình khuyến khích ngày càng hoàn thiện để xây dựng mối quan hệ mới giữa người chơi và nhà phát triển, thúc đẩy chuyển đổi xã hội điện tử. Tuy nhiên, trong bối cảnh Web3, trải nghiệm chơi game dễ dàng truyền thống lại bị đặt vào vị trí thứ yếu.
Mọi trò chơi đều có vòng đời, CryptoKitties cũng không ngoại lệ. Cơ chế sinh sản làm tăng nguồn cung “mèo”, dần làm giảm độ hiếm và giá trị. Khi ngày càng nhiều người chơi tham gia, thị trường nhanh chóng bão hòa, khiến giá token khó duy trì. Nếu không có đủ người chơi hoạt động, mất cân bằng cung-cầu sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng mất giá. Người chơi bỏ nhiều tài nguyên để nhân giống có thể thấy lợi nhuận giảm dần, độ hiếm ban đầu bị thay thế bởi nguồn cung dư thừa, dẫn đến sự suy giảm về hứng thú và mức độ tham gia.
Phần không trọng tâm của bài viết đề cập đến tiến trình phát triển game blockchain (được tóm tắt ngắn gọn như trên), cốt lõi là sử dụng định lý tăng entropy (Entropy) để nhận diện điểm yếu chính trong mô hình kinh tế token. Từ đó, tác giả đề xuất hai mô hình mới: ServerFi và mô hình phần thưởng liên tục cho người chơi gắn bó lâu dài.
Việc kết hợp lý thuyết tăng entropy với kinh tế học token cung cấp góc nhìn sâu sắc để hiểu dòng chảy token và biến động giá trị trong các dự án blockchain. Lý thuyết tăng entropy cho thấy mức độ hỗn loạn (entropy) trong hệ thống kín tăng theo thời gian. Trong kinh tế học token, điều này biểu hiện là phân phối token ban đầu có trật tự, nhưng khi ngày càng nhiều token gia nhập thị trường và giao dịch tăng lên, mức độ hỗn loạn gia tăng, dẫn đến biến động giá và rủi ro lạm phát. Nếu thiếu cơ chế điều tiết hiệu quả, hệ thống có thể rơi vào trạng thái entropy cao, gây mất giá token và giảm sự tham gia của người chơi. Do đó, cần các cơ chế khuyến khích và biện pháp giám sát để làm chậm quá trình tăng entropy, duy trì sự ổn định thị trường và mức độ tham gia.
Ví dụ, kinh tế học token của Axie Infinity có một số khuyết điểm lớn: 1. Quá phụ thuộc vào việc tạo liên tục token mới (ví dụ SLP), dẫn đến cung vượt cầu và mất giá token; 2. Hành vi đầu cơ trong đợt TGE gây biến động giá, ảnh hưởng đến sự ổn định thị trường; về dài hạn, khi nhà đầu cơ rút lui, giá token có thể sụt giảm mạnh, gây thiệt hại cho người chơi thông thường; 3. Mô hình kinh tế thiếu động lực bền vững, khó duy trì nhiệt huyết người chơi; 4. Chi phí đầu tư ban đầu cao cũng tạo rào cản cho người chơi mới, hạn chế sự phổ biến của game.
Dựa trên những phân tích trên, bài viết đề xuất hai cải tiến cho mô hình kinh tế GameFi:
● ServerFi:
ServerFi phù hợp tinh thần Web3, cho phép người chơi tổng hợp tài sản trong game để giành quyền sở hữu máy chủ game. Cơ chế này cho phép người chơi kiểm soát máy chủ bằng cách tích lũy và hợp nhất các tài sản kỹ thuật số như NFT, khuyến khích đầu tư sâu hơn, tăng mức độ tham gia và lòng trung thành.
● Phần thưởng liên tục cho người chơi gắn bó lâu dài:
Nhóm phát triển có thể theo dõi hành vi người chơi, khen thưởng định hướng cho những người chơi trung thành, duy trì sức sống token và hệ sinh thái khỏe mạnh. Phương pháp này khuyến khích sự tham gia liên tục, thúc đẩy sự ổn định và tăng trưởng kinh tế token. Ví dụ, phân bổ một phần doanh thu máy chủ cho người dùng hàng đầu, tạo ra động lực “vừa chơi vừa kiếm tiền”, khuyến khích người chơi đóng góp liên tục.
Xác minh mô hình:
Đại học Yale đã sử dụng thí nghiệm mô phỏng hành vi nhóm để đánh giá hiệu quả các mô hình kinh tế token này, với việc đưa vào các yếu tố ngẫu nhiên thực tế (từ nhiều góc độ, bao gồm hành vi cá nhân và tăng trưởng dân số).
Kết quả thí nghiệm cho thấy, như hình bên trái (mô hình tư nhân hóa tổng hợp tài sản), giá trị đóng góp của người chơi tăng liên tục theo số lần lặp, cho thấy mô hình này có thể duy trì sự tham gia và thúc đẩy tăng trưởng giá trị dài hạn. Trong khi đó, ở mô hình phần thưởng liên tục cho người chơi gắn bó lâu dài (bên phải), mặc dù giá trị đóng góp ban đầu tăng mạnh, nhưng sau đó giảm nhanh chóng, cho thấy thách thức trong việc duy trì sự tham gia dài hạn.
Bài viết cho rằng, chiến lược phần thưởng cho người chơi gắn bó tuy tăng được mức độ tham gia ban đầu, nhưng về dài hạn sẽ làm trầm trọng thêm sự phân tầng người chơi, làm lu mờ người chơi nhóm đuôi và tăng rào cản gia nhập cho người mới, dẫn đến vòng luẩn quẩn xấu. Ngược lại, cơ chế ServerFi thông qua việc tổng hợp mảnh ghép và quay số may mắn để tạo ngẫu nhiên, tăng tính di động xã hội giữa người chơi. Người chơi hàng đầu phải đóng góp liên tục, người chơi mới cũng có cơ hội chia sẻ phần thưởng, từ đó duy trì sự sống động và bền vững của hệ thống.
Nguồn ảnh: ServerFi: A New Symbiotic Relationship Between Games and Players
2.2 Gạt bỏ lời lẽ phức tạp của ServerFi, bản chất nó nói gì?
Phân tích nghĩa đen của ServerFi: Server nghĩa là máy chủ, ServerFi giống như một mạng máy chủ. Nói đơn giản, mục đích chính vẫn là phân quyền sở hữu, làm sâu sắc thêm tinh thần phi tập trung của Web3, “phá vỡ máy chủ” và cho phép người chơi thu thập tài sản trong game để cuối cùng giành quyền sở hữu máy chủ tương lai.
Nhưng chỉ có ServerFi thôi là chưa đủ, nên cần thêm cơ chế phần thưởng liên tục cho người chơi gắn bó. Nói đơn giản là chơi càng lâu, càng thu thập được nhiều “mảnh máy chủ”. Tuy nhiên, bài viết gốc không giải thích chi tiết về việc có cần “tiêu dùng liên tục” hay chỉ cần thời gian chơi lâu. Nếu vẫn phải liên tục mua token để tiêu hao và đánh đổi kiếm tiền, bản chất vẫn là Play to Earn. Dù vậy, sáng kiến này vẫn nhằm giảm hoặc cải tiến lối chơi Ponzi thuần túy của Play to Earn, giảm hành vi đầu cơ.
Tóm lại bằng một câu: Mô hình ServerFi + phần thưởng liên tục cho người chơi gắn bó về bản chất vẫn là sự cải tiến và đổi mới “thiết lập tham số” trong hướng thuộc tính tài chính của GameFi.
III. Suy ngẫm cuối bài: GameFi và ServerFi có thực sự sai hướng?
Có phải cả hai đều đang đi sai đường?
Nguồn ảnh: Ảnh chụp màn hình
3.1 Tính giải trí của game quan trọng hay cuộc đánh đổi kiếm tiền (Earn) quan trọng hơn?
Không nghi ngờ gì, tính giải trí mới là quan trọng. Bản chất của game là mang lại trải nghiệm cuốn hút cho người chơi, kiếm tiền chỉ là điểm cộng. Chỉ có kiếm tiền mà không có tính giải trí thì không phải là game, mà là máy đánh bạc điện tử. Duy trì trải nghiệm chơi thú vị mới là chìa khóa thu hút và giữ chân người chơi, chứ không phải dựa vào lượng truy cập bùng nổ ngắn hạn kiểu Ponzi. Nếu chỉ có kiếm tiền mà không có tính giải trí, GameFi chỉ là một mệnh đề giả.
Động lực kinh tế chỉ nên là giá trị bổ trợ để giữ chân người chơi, thúc đẩy sự tham gia và thu hút thêm người vào game. Cuộc đánh đổi kiếm tiền (Earn) là động lực cốt lõi cho nền kinh tế nội bộ và dòng chảy token trong game, dùng kinh tế để trao quyền cho người chơi chứ không phải trói buộc họ. Hai yếu tố này trong GameFi hỗ trợ lẫn nhau: tính giải trí tạo sức hấp dẫn dài hạn và nền tảng người chơi ổn định, trong khi kiếm tiền thu hút người dùng ban đầu và thúc đẩy vòng tuần hoàn kinh tế. Do đó, mục đích duy nhất để game phát triển lâu dài là: vui.
3.2 GameFi và ServerFi kể những câu chuyện gì?
GameFi kể về mô hình Pay to Earn khi đưa game lên chuỗi, bùng nổ tập trung trong giai đoạn thị trường tăng giá 2021–2022. Cơn sốt Ponzi đã đưa Axie Infinity, The Sandbox, Stepn lên ngôi, nhưng khi thủy triều rút, chỉ còn lại đống đổ nát – để lại ký ức về lượng truy cập bùng nổ và khơi dậy sự đổi mới, thử nghiệm đưa game lên chuỗi.
ServerFi kể về sự cải tiến của mô hình Pay to Earn, nhằm giảm hoặc cải thiện lối chơi Ponzi thuần túy của Play to Earn, đồng thời tiếp tục phi tập trung hóa hệ thống kinh tế. So với cách giành quyền sở hữu bằng cách vượt qua trò chơi như trong Ready Player One, ServerFi là cách người chơi trung thành lâu dài giành quyền sở hữu với thuộc tính tài chính mạnh mẽ.
Phần lớn đổi mới trên blockchain hiện nay về bản chất đều là sự tiến hóa phi tập trung của tài chính trên chuỗi (hoặc bản chất vẫn là sản phẩm phái sinh của DeFi), GameFi cũng không ngoại lệ. Việc gắn thuộc tính tài chính mạnh cho game có thể không sai, nhưng khó khăn nằm ở chỗ làm sao sử dụng tốt thanh gươm hai lưỡi này của blockchain. Tuy nhiên, câu chuyện của GameFi và ServerFi vẫn chỉ dừng lại ở đổi mới trong thiết kế mô hình kinh tế. Nếu cứ hô hào “chơi game để kiếm tiền”, khi giá token chắc chắn sẽ giảm trong tương lai, người chơi chỉ còn biết vừa chơi vừa lỗ tiền, đẩy nhanh chu kỳ suy tàn không thể đảo ngược của game. Cần đưa GameFi trở về với Game, đưa Game trở về với sự vui vẻ. Chúng ta cần “thiết kế nội dung vui”, chứ không cần “thiết kế số liệu kinh tế”. Có lẽ đây mới là con đường phá vỡ bế tắc cho GameFi.
Liên kết mở rộng
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@YBBCapital
