io.net nổi tiếng khắp nơi, ai đang trả tiền cho câu chuyện AI này?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
io.net nổi tiếng khắp nơi, ai đang trả tiền cho câu chuyện AI này?
"Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây trong nước đều đang đổ xô đào bới", ôm lấy bong bóng trở thành hành động bảo thủ, cố chấp.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Joyce, Sky
Ba tháng trước, trong đợt tích điểm đầu tiên của io.net bắt đầu từ ngày 1 tháng 3, Ahmad Shadid – người sáng lập và CEO io.net – đã cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng token dự kiến sẽ ra mắt vào ngày 28 tháng 4. Dù sau đó lượng cung GPU của io.net tăng vọt trong suốt một tháng, CMO Garrison của io.net khi được phỏng vấn vào đầu tháng 4 vẫn khẳng định rằng "việc phát hành token io.net vẫn đang tiến hành theo kế hoạch, đúng thời điểm báo cáo tài chính của NVIDIA công bố, là thời cơ thích hợp".
Nhưng đến ngày 25 tháng 4, đội ngũ io.net thông báo trên nhóm Telegram rằng sàn giao dịch yêu cầu hoãn TGE (Token Generation Event) của io.net sang sau ngày 28 tháng 4. Hiện tại, đã trôi qua một tháng kể từ thời điểm ban đầu, thời gian phát hành token của io.net vẫn chưa xác định. Tuy nhiên, sau khi chốt snapshot, cộng đồng dường như không còn quan tâm đến io.net nữa.
Kể từ khi bắt đầu chương trình khai thác thưởng, trong ba tháng qua, io.net đã trải qua những biến động lớn: từ hiện tượng nổi bật được xem là dự án sao của chu kỳ thị trường tăng giá, đến liên tục bị chất vấn về dữ liệu gian lận, người sáng lập bị đào lại quá khứ, hàng loạt người dùng lập nhóm đòi quyền lợi "tố cáo io.net". Dù token chưa lên sàn, nhiều người dùng cho rằng kỳ vọng lợi nhuận cao đã tan thành mây khói, nhưng "nhìn chung, io.net vẫn là một dự án tốt".
Dù vậy, ai cũng hiểu rằng bên ngoài io.net, thị trường đã thay đổi. Mười ngày trước, giữa làn sóng bất mãn của cộng đồng với các dự án "FDV cao", Binance tuyên bố sửa đổi quy tắc niêm yết, bắt đầu hỗ trợ các dự án tiền mã hóa quy mô nhỏ và trung bình, nhằm tạo cơ hội cho nhiều dự án có nền tảng vững chắc, cộng đồng tự nhiên, mô hình kinh doanh bền vững và trách nhiệm ngành – thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái blockchain. Và ngay hôm nay, sau khi trì hoãn phát hành token, io.net thông báo đợt khai thác thứ ba sẽ khởi động vào ngày 1 tháng 6.
Lượng truy cập khổng lồ
Nhìn lại, sự bùng nổ của io.net hai tháng trước là điều tất yếu. Từ tháng 2, AI trở thành "chìa khóa làm giàu" được cả cộng đồng mã hóa công nhận. Cổ phiếu NVIDIA liên tục lập đỉnh mới, OpenAI ra mắt sản phẩm cách mạng, WLD tăng vài lần chỉ trong vài ngày, các token AI tăng mạnh vượt xa phần lớn các dự án ở các lĩnh vực khác.
Nhà đầu tư cá nhân sẵn sàng trang bị đầy đủ, xếp hàng tham gia
Theo kịch bản thông thường, làn sóng này nên xuất hiện một số dự án AI mới, những thành viên cộng đồng tham gia sớm may mắn sẽ thu về lợi nhuận trăm lần. Với triết lý "mua mới chứ không mua cũ", trong loạt dự án AI, io.net là dự án trông "đáng tin cậy" nhất.
Thông thường, cộng đồng phân loại hướng kết hợp AI và Web3 thành ba lĩnh vực nhỏ: năng lực tính toán, thuật toán và dữ liệu. Hai tháng trước, rất nhiều dự án AI mới xuất hiện, trong đó thuê GPU là định vị được nhiều dự án lựa chọn nhất. Lý do là ở cấp độ phổ biến kiến thức, phần lớn nhà đầu tư cá nhân khó hiểu rõ vị trí và tiềm năng phát triển của các dự án tương tự về sự kết hợp giữa mô hình AI, ứng dụng và công nghệ mã hóa. Trong khi đó, việc cổ phiếu NVIDIA liên tục tăng khiến mọi người đều nhận ra tầm quan trọng của "năng lực tính toán", định hướng mà io.net chọn có lợi thế tự nhiên hơn so với các dự án khác về mặt nhận thức người dùng.
Về bản chất, các dự án năng lực tính toán phi tập trung hiện nay đều thuộc phạm trù DePIN, và các dự án DePIN trên Solana từng gây sốt ngoạn mục năm ngoái. Ba khái niệm AI, Solana và DePIN gộp lại khiến io.net trở thành "dự án được chọn bởi số phận". Ngoài lựa chọn lĩnh vực tốt, io.net còn từng hợp tác sâu rộng với Render Network, lúc đó RNDR đang trong chu kỳ tăng giá, tăng từ dưới 4 USD lên 13 USD trong hai tháng.
Trong tháng 2-3, gần như không có KOL nào quảng bá io.net trên mạng xã hội. Nhưng từ khi io.net khởi động chương trình thưởng điểm Ignition.net kéo dài hai tháng vào ngày 1 tháng 3 và công bố trực tiếp thời gian ra mắt token – ngày 28 tháng 4 – lượng người dùng đổ vào io.net tăng vọt. Một người dùng tham gia sớm io.net chia sẻ với BlockBeats: "Số thành viên cộng đồng Discord tăng gấp mười lần trong vòng một tuần".
Ngày 5 tháng 3, io.net thông báo hoàn thành gọi vốn 30 triệu USD vòng A do Hack VC dẫn dắt, cùng các tổ chức đầu tư như Multicoin Capital, 6th Man Ventures, Solana Ventures, OKX Ventures, Aptos Labs, Delphi Digital, The Sandbox... Trong đó, Multicoin Capital từng có thành tích nổi bật trong lĩnh vực DePIN, từng tham gia đầu tư sớm Helium Mobile (MOBILE). Các nhà đầu tư cá nhân gồm đồng sáng lập kiêm CEO Solana Anatoly Yakovenko, đồng sáng lập kiêm COO The Sandbox Sebastien Borget và đồng sáng lập kiêm Chủ tịch điều hành Animoca Yat Siu.
Có sự hậu thuẫn từ các quỹ uy tín, với dự án io.net, các vấn đề như khó khăn kỹ thuật trong quá trình thực hiện năng lực tính toán phi tập trung, hay liệu có đủ nhu cầu phù hợp để trả tiền cho người dùng và nền tảng hay không – đều không nằm trong suy nghĩ của người tham gia. "Với góc nhìn người dùng, tôi không sợ bạn không triển khai thực tế, chỉ cần câu chuyện bạn kể hấp dẫn".
Rào cản kỹ thuật tham gia io.net không thấp. BlockBeats quan sát thấy, ban đầu hoạt động, khắp nơi trên Discord đều là phản hồi lỗi, đội ngũ dự án phải mở riêng kênh "support ticket" để nhận và xử lý vấn đề người dùng gửi. Người dùng tham gia sớm từng nói với BlockBeats rằng "rào cản cao" cũng là lý do anh ta đánh giá cao io.net, vì điều đó nghĩa là "ít cạnh tranh", số lượng token nhận được sẽ nhiều hơn. Nhưng điều cộng đồng không ngờ tới là các hướng dẫn khai thác io.net sau đó lan truyền cực mạnh trên toàn mạng.
Người dùng io.net tên Chu Duệ (giả danh) chia sẻ chi tiết trải nghiệm với BlockBeats. Lần đầu thử, Chu Duệ phát hiện thiết bị của mình không đáp ứng yêu cầu trên website nên bỏ cuộc. Nhưng sau đó thấy ngày càng nhiều người quen khai thác io.net, nhiều người khoe sở hữu hàng loạt Mac mini: "Tôi có một người bạn… có rất nhiều Mac mini… không biết dùng để làm gì…".
Có lẽ để đề phòng "các studio farm", io.net không công bố chi tiết điểm thưởng, chỉ nói điểm sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian máy online, điểm băng thông, hiệu suất GPU và thời gian thiết bị được thuê. Ngoài đóng góp thiết bị, việc hoàn thành nhiệm vụ Ngân Hà, mức độ hoạt động trên Discord cũng mang lại điểm thưởng khác nhau, nhưng nhiều người dùng chọn tự mua thêm thiết bị, trang bị đầy đủ để tham gia.
Không muốn bỏ lỡ, Chu Duệ bắt đầu cân nhắc tham gia. Anh nghiên cứu kỹ các phương án cấu hình lan truyền trong cộng đồng, ban đầu cân nhắc mua Mac mini: "Chiến lược này phù hợp với người chơi ít card đồ họa, vì nếu vượt quá 100 cái thì việc cấu hình rất phức tạp, cần người chuyên trách và địa điểm chuyên biệt để bảo trì – giống như mỏ đào, thuộc loại tài sản nặng. Tuy nhiên cũng có ưu điểm, dùng xong có thể bán lại giá rẻ hoặc chuyển sang đào dự án khác". Trong quá trình nghiên cứu, anh suy đoán khả năng hướng này đã bắt đầu cạnh tranh gay gắt: "Trước đây mua một Mac mini trên Pinduoduo giá 2100 NDT, hai tuần sau đã là 2800 NDT".
Ngoài mua Mac mini, một số người dùng chọn thuê máy chủ đám mây. "Có loại trong nước và quốc tế. Loại trong nước thường ở các trung tâm tính toán, chi phí rẻ, có nguồn thì card 3080ti khoảng 150u-200u". Chi phí bên ngoài cao hơn: "Google Cloud giá card đơn khoảng 1400u/tháng, yêu cầu thuê năm, tối thiểu 50 card; Tencent Cloud thường hết hàng, không có kho; AWS giá card đơn khoảng 2400u/tháng, yêu cầu tối thiểu 8 card".
Cuối cùng Chu Duệ chọn con đường "tài khoản chất lượng cao", anh thuê từ nhà cung cấp đám mây nhỏ nước ngoài hơn 200 card T4 đơn, mỗi cái thuê 400U/tháng, kèm theo 15 máy 8 card A100, mỗi cái thuê 1200U/tháng. Mỗi tháng, Chu Duệ chỉ riêng chi phí thiết bị đã phải bỏ ra khoảng 98.000 USD.
Ngoài chi phí thiết bị, Chu Duệ còn chuẩn bị kỹ lưỡng chống phát hiện Sybil, anh mua hàng trăm IP, tự tay đổi mật khẩu 100 tài khoản Gmail, mất một tuần để vận hành toàn bộ thiết bị.
Chu Duệ thuộc nhóm người dùng quy mô lớn trên io.net. Với nhà đầu tư cá nhân nhỏ và trung bình, sau khi cấu hình thành công "vào cuộc", họ còn đối mặt với vô số thử thách.
Một người dùng io.net nhớ lại với BlockBeats, sau khi trải qua quy trình cấu hình phức tạp, người dùng còn phải xử lý hàng loạt vấn đề. Thiết bị treo trên io.net thường xuyên mất kết nối, trong khi phía người dùng rất khó phân biệt thiết bị của mình có đang online hay không. "Có thể hiển thị frontend là thiết bị online, nhưng backend thực tế đã mất kết nối, chúng tôi bất lực, cuối cùng viết một script tự động khởi động lại hàng ngày để giải quyết vấn đề này".
Ngoài chi phí tiền bạc lớn, người dùng io.net còn phải kiểm tra liên tục tình trạng hoạt động thiết bị, những người không có khả năng viết script thì chỉ có thể cấu hình lại thủ công. Trong một video hướng dẫn trên YouTube có lượt xem trên 10.000, blogger airdrop cũng bó tay với vấn đề này: "Nếu sau khi cấu hình xong mà không thấy trạng thái hoạt động thiết bị trên trang web chính thức, tôi khuyên bạn làm lại toàn bộ quy trình".
Điểm chi phí bảo trì cao này thực ra nằm trong thiết kế của io.net. Giải thích chính thức là việc liên tục yêu cầu người dùng cấu hình lại nhằm lọc tài khoản Sybil. Sau này tần suất này giảm đáng kể. Nhưng lúc đó, một số người dùng lại coi đây là tín hiệu tích cực, vì "sóng gió càng lớn, cá càng đắt", với những game thủ Web3 "lăn lộn giang hồ lâu năm", chỉ cần lợi nhuận sau này đủ lớn, mọi nỗ lực đầu óc và thể lực ban đầu đều xứng đáng.
"Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây đều đang khai thác io.net"
Mức độ nóng của io.net không giảm dù người dùng phàn nàn về chi phí bảo trì cao. Tiêu đề một video của blogger YouTube "Alex - Nhật ký mã hóa" hai tháng trước có lẽ là lời giải thích phù hợp nhất cho tình hình lúc đó: "[io.net] Dự án đáng tin cậy nhất trong lĩnh vực AI x Crypto là kết hợp năng lực tính toán và mã hóa. Hai tuần trước chúng tôi lên kế hoạch 600 máy khai thác io.net, hai tuần sau giấc mơ trung tâm dữ liệu tan thành mây khói! Nhưng không thể nghi ngờ đây là dự án tốt nhất cùng lĩnh vực trước khi Gensyn phát hành".
Trong video, blogger Alex giải thích lý do "giấc mơ trung tâm dữ liệu tan mộng": Ban đầu dự kiến triển khai 800 thiết bị, sức mạnh tính toán ước tính chiếm khoảng 1-2% toàn mạng, tìm được trung tâm dữ liệu ở nước ngoài, trong lúc thương lượng giá cả thì io.net bắt đầu bùng nổ, tất cả nhà cung cấp đám mây nước ngoài từng liên hệ đều hỏi anh có đang khai thác io.net không, trung tâm dữ liệu đã thỏa thuận giá ban đầu cũng tăng gấp đôi báo giá.
Io.net nổi tiếng, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây trong và ngoài nước tăng giá tại chỗ có lẽ là người hưởng lợi lớn nhất từ đợt sốt này.
Hiện tại, không có kênh nào thống kê con số lợi nhuận cụ thể các nhà cung cấp đám mây kiếm được từ cơn sốt io.net này. Alex từng đăng tweet cho biết Amazon Web Services – nhà cung cấp đám mây hàng đầu nước ngoài – đã thu về 40 triệu USD từ dịch vụ khai thác io.net. Dù phần lớn bình luận nghi ngờ con số này, nhưng nếu tính theo hàng trăm ngàn GPU hiển thị trên frontend io.net lúc đó, con số này có thể không quá phóng đại.
Không chỉ nhà cung cấp nước ngoài hưởng lợi, nhiều người dùng phỏng vấn bởi BlockBeats đều bày tỏ cùng một nhận định: "Tất cả các nhà cung cấp dịch vụ đám mây trong nước đều đang khai thác io.net".
Một nhà cung cấp máy chủ đám mây tên Tiểu Cúc (giả danh), có nguồn lực trung tâm dữ liệu và không phục vụ nhà đầu tư cá nhân, tiết lộ với BlockBeats: "Nhìn lại hiện tại, cho thuê máy khai thác io.net là làm ăn đơn giản nhất tôi từng làm". Khi được hỏi về quy mô cho thuê cụ thể, Tiểu Cúc nói: "Chỉ cần bạn có đủ nguồn lực máy móc, cho thuê vài trăm nghìn máy một tháng là chuyện dễ, vài triệu cũng không khó, lên đến hàng chục triệu thì cố gắng một chút. Các dịch vụ đám mây trong và ngoài nước, máy móc đều bán sạch, trung tâm dữ liệu trong nước cơ bản đều cho thuê hết, lúc đó tất cả nhà cung cấp máy móc đều tăng giá tại chỗ, bạn có thuê hay không thì người khác cũng sẽ thuê ngay sau đó".
Hơn nữa, do io.net hỗ trợ thiết bị Mac mini của Apple, "các team farm airdrop đã mua hết Mac mini trên chương trình百亿补贴 của Pinduoduo, đẩy giá tăng vài trăm tệ, Mac mini trên Xianyu cũng đều tăng giá vài trăm tệ".
Ngay cả đến tháng 4, khi đợt thưởng đầu tiên của io.net đã qua nửa chặng đường, người dùng vẫn ào ào cố gắng mua thêm thiết bị. Tiểu Cúc nhớ lại: "Sau tháng 4 tôi không còn cho thuê máy nữa, nhưng vẫn có nhiều người tìm tôi, tôi đều trả lời thuê một tháng không có lời, thuê rồi cũng cơ bản bị ngược farm, đừng làm nữa, quá cạnh tranh".
Kỳ vọng lệch pha
Theo kịch bản từng xảy ra trong ngành mã hóa, người dùng đầu tư vào io.net có thể nói là đã đúng công thức. Nếu đối mặt rủi ro bị ngược farm, khó tránh khỏi cảm xúc tiêu cực. Tuy nhiên, xét về một dự án Web3, bản thân đội ngũ io.net cũng không thực sự "làm điều xấu", liên tục cải thiện trải nghiệm tương tác, phản hồi nhanh chóng khi gặp tranh cãi. Nhưng các vấn đề thực sự đã xảy ra, ba tháng qua, io.net thường xuyên đối mặt tình thế khó xử.
Sau khi công bố điểm thưởng đợt đầu, nhiều người dùng vì thiết bị không online trong thời gian snapshot nên nhận điểm rất thấp, cộng đồng bắt đầu xuất hiện các hành động đòi quyền lợi nhắm vào đội ngũ io.net. Chu Duệ nhớ lại, ngày 3 tháng 5, có người trên Twitter tổ chức một buổi "đấu tố io.net" trên Space, không cần quảng bá trước mà có hơn 1.000 người tham gia, nhóm WeChat tràn ngập thông tin đòi quyền lợi.
Điểm thưởng không thể tính rõ
Khác với các dự án khác công khai bảng điểm, io.net dường như từ đầu đã không có ý định công bố bảng điểm thưởng. BlockBeats từng hỏi một người dùng gần với đội ngũ io.net vào đầu tháng 3 về vấn đề thống kê điểm hiển thị trên frontend, anh ta suy đoán: "Có thể do thiếu nhân lực, nếu có cơ hội tôi sẽ đề xuất với họ".
Trong hai tháng kể từ khi bắt đầu chương trình tích điểm, liên tục có tiếng nói chất vấn số lượng GPU hiển thị trên nền tảng io.net. Được chú ý nhất là nghi ngờ của thành viên cộng đồng Martin Shkreli ngày 13 tháng 5, anh đăng hàng loạt tweet về độ chính xác dữ liệu hiển thị trên frontend io.net và nhận được phản hồi trực tiếp từ người sáng lập io.net Shadid.
Trong tweet, anh cho rằng lợi nhuận hiển thị trên nền tảng không khớp thực tế. Ví dụ phát hiện lợi nhuận hàng ngày nền tảng luôn là 1,1 triệu USD, số lượng cụm online rất ít, tổng thời gian tính toán trên nền tảng luôn hiển thị 88 giờ, v.v. Sau khi nhận được giải thích từ Shadid, Martin Shkreli tiếp tục công bố cách tính toán riêng của mình về chỉ số lợi nhuận hàng ngày, Shadid chủ yếu phản hồi về sai sót thống kê dữ liệu, ví dụ sự khác biệt giữa lợi nhuận trung bình ngày và lợi nhuận tích lũy, lợi nhuận chưa tính các cụm có thông số khác, v.v.
Pima – người sáng lập ContinueCapital – từng chỉ ra hai tháng trước rằng một số dự án AI phi tập trung hiện tại có hiện tượng gọi cổng chéo, "chia sẻ năng lực tính toán". Một người dùng ẩn danh tham gia sớm io.net cũng giải thích với BlockBeats rằng thiết bị người dùng cung cấp trên io.net có thể được thuê trên Render Network, và ngược lại. Đầu tháng 4, frontend io.net hiển thị 200.000 GPU online, trong khi Render Network chỉ khoảng 3.700 GPU.
Trong trường hợp này, muốn tính rõ điểm thưởng đòi hỏi năng lực kỹ thuật cao hơn. Quỹ đầu tư Mint Ventures từng đề cập trong phân tích io.net các vấn đề cần giải quyết để đạt năng lực tính toán phi tập trung, bao gồm xác minh kỹ thuật, song song hóa và bảo vệ quyền riêng tư, trong đó vấn đề song song hóa liên quan nhiều trở ngại kỹ thuật, bao gồm phân chia nhiệm vụ AI, phụ thuộc dữ liệu và chi phí truyền thông giữa các thiết bị.
Khách quan mà nói, đúng là một số người dùng bị phát hiện Sybil do mua phải "card giả" từ máy phân mảnh. Tiểu Cúc giới thiệu với BlockBeats: "Lúc đó thị trường thuê máy rất hỗn loạn, lý thuyết thì khan hiếm tài nguyên máy móc, nhưng lại có rất nhiều nhà cung cấp, bạn cần bao nhiêu họ cũng có thể cung cấp, thực chất là bán máy ảo thành máy thật, ví dụ dùng một card 4090 có thể giả lập vô hạn card, nhà cung cấp kiếm tiền không tốn chi phí, loại máy này cuối cùng dễ bị phát hiện, bị phát hiện Sybil nên không có điểm".
Đối mặt "cả mạng lên án", đội ngũ io.net đăng một bài viết dài trên Discord phản hồi. Cho biết sẽ thực hiện tính điểm đợt hai, loại bỏ tài khoản Sybil, giữ lại người dùng thật. Ngoài tranh cãi điểm thưởng, đội ngũ còn cho biết cộng đồng đang chịu "cuộc tấn công tin giả và tin đồn", và chỉ ra背後是假卡工作室的推動。
Về vấn đề ô nhiễm dữ liệu do card giả, các phản hồi từ người dùng io.net khác nhau với BlockBeats đều nói "đã có từ lâu". "Trước khi io.net công bố điểm thưởng hai tháng, tôi đã biết có một nhóm người đang ồ ạt làm card giả, lúc đó tôi chạy lên Discord nói, không có ai trong ban quản trị để ý tôi, tôi cũng thường xuyên thấy người khác phản ánh vấn đề này, nhưng cũng không gây được sự chú ý, đến khi bắt đầu tính điểm họ mới nói sẽ bắt đầu nhận diện máy giả, thì đã quá muộn", Tiểu Cúc nói với BlockBeats.
ImbaTrader cũng nhớ lại: "Rất sớm, khi Discord chỉ có vài nghìn người, đã có một người tự xưng là sinh viên một trường đại học Mỹ nghi ngờ io.net gian lận số lượng thiết bị GPU hiển thị trên frontend, nhưng không ai phản hồi việc này".
Tuy nhiên, mặt khác, điểm thưởng mơ hồ thực sự đã để lại không gian cho đội ngũ io.net điều chỉnh phân bổ token linh hoạt tùy tình hình. Khi "quá卷" trở thành từ khóa trong các chủ đề liên quan io.net, sau cùng về số điểm, thành viên cộng đồng đều phản ánh xảy ra tình trạng "người lớn điểm thấp", "tài khoản nhỏ (một hai máy) được nhiều điểm hơn tài khoản lớn của tôi dùng hàng chục card cao cấp, quan sát chung thấy tài khoản nhỏ thường điểm cao, tài khoản lớn dùng nhiều thiết bị điểm lại thấp, có vẻ kiểu 'giết người lớn, ủng hộ散户'". Sau khi cập nhật điểm lần hai, có người phát hiện điểm của mình tăng gấp ba lần.
Tuy nhiên, bất kể điểm thưởng phân phối thế nào, tổng lượng token dành cho thợ đào là 32 triệu token không đổi. Trong số thiết bị thợ đào này, đội ngũ io.net dường như cũng "chiếm" một phần không nhỏ.
Có người dùng từng nói với BlockBeats đầu tháng 3: "Tôi cảm giác nhiều A100 trong đó có thể là máy của đội ngũ dự án". Nhưng do bản ghi thiết bị chưa lên blockchain, cộng đồng cũng nghi ngờ io.net có khả năng gian lận dữ liệu frontend.
Blogger YouTube Alex - Nhật ký mã hóa trong một video tháng 4 kể rằng ban đầu quan sát thấy số lượng thiết bị GPU trên frontend io.net dao động 60.000-80.000 chiếc, một đêm bỗng tăng vọt lên 140.000-150.000 chiếc, anh phát hiện số lượng GPU hiển thị trên frontend tăng đều đặn vài nghìn chiếc mỗi nửa giờ, card 4070 trước đó không có bỗng dưng xuất hiện thêm hơn 20.000 chiếc. Xét đến trạng thái online của thiết bị từ người dùng thật không ổn định, con số tăng tuyến tính khó tránh khỏi nghi ngờ là hành động từ đội ngũ dự án.
Vài ngày trước, Asa – người phụ trách khu vực châu Á của io.net – từng tham gia một buổi space, đối mặt câu hỏi từ người dùng cộng đồng về "dữ liệu frontend và backend không nhất quán, vấn đề lưu trữ dữ liệu thiết bị tập trung", Asa trả lời: "Công nghệ stack phi tập trung là cải tiến sẽ thực hiện sau này, khối lượng công việc của đội kỹ thuật gần một tháng qua bằng cả ba tháng trước đó".
Ba đặc điểm: biện pháp chống Sybil nghiêm ngặt, phát hiện card giả ra mắt chậm, điểm thưởng không minh bạch – vô hình trung làm tăng chi phí tham gia của người dùng thật muốn tương tác tốt. Ngoài chi phí kinh tế như lưu lượng, điện, "nó vừa PUA bạn phải treo máy lâu dài, lại không nói điểm thực tế, nên mọi người bỏ ra rất nhiều công sức, sau này phản ứng lại cũng mạnh như vậy". Người dùng Liu phân tích với BlockBeats về hành động đòi quyền lợi cộng đồng trước khi io.net phát hành token.
Token khó giành lấy
Người dùng Tiểu Cúc cảm nhận sâu sắc: "Với cá nhân tôi, thua lỗ trên io.net là chuyện nhỏ, io.net là dự án làm tôi đau khổ nhất, lúc đó một ngày mất kết nối vài lần, tất cả máy mất kết nối bảo trì lại mất vài giờ, xong rồi lại mất kết nối,总之 io.net là dự án làm tôi đau khổ nhất, bóng ma blockchain".
Từ góc độ đội dự án, rào cản bảo trì cao bị phàn nàn thực ra xuất phát từ quản lý nút chất lượng thấp. Giám đốc vận hành io.net Garrison Yang trong một lần phỏng vấn podcast, khi nói về đợt airdrop đặc biệt giới thiệu quản lý nút chất lượng thấp: "Chúng tôi đưa vào 'điểm thời gian' và 'điểm uy tín'. Mỗi nút trên io.net đều có điểm uy tín, khách hàng nhìn thấy thời gian một nút duy trì khả dụng, thời gian online và các chỉ số hiệu suất khác để ra quyết định. Chúng tôi liên tục ping từng nút, nếu nút không phản hồi thì coi là không khả dụng. Nếu không khả dụng thì sẽ không nhận thưởng".
Trong tưởng tượng của đội ngũ, "kích thích kinh tế mã hóa là trực tiếp: nếu một nút khả dụng, nó cung cấp dịch vụ tốt hơn cho bên có nhu cầu, được thuê thường xuyên hơn, kiếm thêm thưởng. Miễn là nút duy trì khả dụng và hiệu suất khi được thuê, bên có nhu cầu nhận được năng lực tính toán cần thiết, đôi bên cùng có lợi". Dù thiết lập này sau này góp phần tạo ra một trong những tranh cãi io.net phải đối mặt.
Theo ước tính định giá, tỷ lệ token, tổng điểm và giá giao dịch ngoài sàn, ngoài người tham gia sớm, đa số người dùng cảm thấy mình sẽ không lãi nhiều trên io.net: "Dự án này khoảng một tháng trước khi công bố điểm airdrop, tôi đã đoán sẽ bị ngược farm, vì airdrop có hạn, mà máy thì vô hạn". "Tính theo giá ngoài sàn và tỷ lệ ước tính của tôi, trường hợp xấu tôi lỗ khoảng một nửa, trường hợp tốt nhất cũng chỉ hòa vốn".
Tuy nhiên dù vậy, Tiểu Cúc cho rằng vấn đề của đội ngũ là lỗi kỹ thuật, không phải cố ý làm điều xấu: "Máy đều là thuê, io.net chưa bao giờ thu một xu nào từ nhà đầu tư cá nhân". Không chỉ Tiểu Cúc, trong các cuộc phỏng vấn của BlockBeats với người dùng sớm và người tham gia lớn, đều bày tỏ mức độ đánh giá cao io.net. Alex nói trong video: "Dù không khuyến nghị tham gia nữa, tôi vẫn cho rằng io.net là dự án đáng chú ý và tốt".
"Dù chúng tôi cũng bị ngược farm, nhưng tiền của tôi không phải trả cho io.net. Trước tiên mọi người phải hiểu rõ vấn đề này", Alex giải thích khi phỏng vấn BlockBeats: "Thông thường, khi bạn tương tác một dự án, chi phí tiền bạc bạn bỏ ra bị đội ngũ dự án thu đi, sau đó họ tự quyết định phân bổ token trong tay. Nhưng vấn đề của io.net là, trong quá trình thiết lập, chỉ có散户 và đội dự án, thực tế là nhà cung cấp đám mây,散户 và đội dự án.散户 trả tiền cho nhà cung cấp đám mây, nhà cung cấp đám mây không chuyển tiền cho io.net, nên io.net từ đầu đến cuối chỉ chi trả chi phí lương, chi phí vận hành và kỳ vọng ngày càng cao của mọi người".
Một thành viên quỹ VC tham gia quá trình đầu tư io.net nói với BlockBeats, lúc đó họ đang tìm dự án AI, quỹ đối tác giới thiệu dự án io.net, từ tiếp xúc đến quyết định đầu tư mất khoảng một tháng rưỡi. "Sức mạnh biểu hiện ban đầu khá mạnh, bao gồm các tài liệu kỹ thuật và mối quan hệ hợp tác với Render, trong số các dự án khảo sát lúc đó, io.net là lựa chọn khá tốt. Nhưng lúc đó định giá io.net khá cao, báo giá 300 triệu USD, nên không lập tức chốt, đến khi định giá thị trường thứ cấp tăng lên, mức định giá này mới trở nên phù hợp".
Người đầu tư này nói với BlockBeats rằng khoảng cách giữa kỳ vọng lợi nhuận và thực tế của io.net rất lớn. Ban đầu kỳ vọng môi trường thuận lợi, FDV có thể đạt 5 tỷ USD, dự kiến lợi nhuận khoảng hơn mười lần. Hơn nữa, người trong cuộc tiết lộ với BlockBeats, một số quỹ đầu tư sớm đã treo thiết bị đang chạy năng lực tính toán lên io.net, tham gia khai thác với chi phí thấp.
Về các tình huống xảy ra sau này: "Thực ra ở khía cạnh này cũng không thể kiểm soát, chỉ có thể quan sát phát triển sau này". Người đầu tư này nói. Thiếu sót kỹ thuật và bê bối nhà đầu tư sẽ không thành lý do rút lui.
PMF ở đâu?
Thời gian phát hành token io.net vẫn chưa xác định, dù không còn kỳ vọng tỷ suất lợi nhuận cao, nhưng Chu Duệ và đa số người dùng vẫn cho rằng "bản thân io.net là dự án tốt". "Trong ngành crypto, logic sản phẩm không quan trọng lắm, nếu theo cách fud io.net để fud các sản phẩm crypto khác, có bao nhiêu sản phẩm chịu được phân tích sâu như vậy?", Chu Duệ nói với BlockBeats: "Sau lần bị fud này, io.net cũng đã sắp xếp lại cấu trúc sản phẩm, tôi cho là việc tốt, hiện tại thị trường ấm lại, trì hoãn phát hành token tốt hơn so với phát hành một tháng trước trong thị trường gấu".
Ý tưởng phi tập trung, quyền sở hữu tài sản ra đời hơn mười năm, cuộc cách mạng AI cần liên tục phát triển, dưới nhận thức "AI đại diện cho lực lượng sản xuất, Web3 đại diện cho quan hệ sản xuất", không ai có thể phủ nhận không gian tưởng tượng khổng lồ khi hai thứ va chạm. Từ quỹ VC đến nhà đầu tư cá nhân, đều đặt kỳ vọng lớn vào sự phát triển khái niệm AI.
Nhưng khách quan mà nói, với tư cách là câu chuyện hot trong chu kỳ thị trường tăng giá này, nguồn sức hút Web3xAI đến từ sự đổi mới bùng nổ của năng lực sản xuất AI bên ngoài cộng đồng mã hóa. So với các loại dự án DeFi, GameFi năm trước mang đậm đặc điểm mã hóa, mô hình định giá có thể truy tìm dấu vết, lĩnh vực AI hoàn toàn khác biệt. Trong các báo cáo phân tích của các tổ chức nghiên cứu đầu tư lớn, hướng này dường như vẫn dừng ở "mô tả không gian tưởng tượng, phân loại các dự án hiện tại".
Người dùng sớm io.net ImbaTrader nói với BlockBeats: "Tôi cảm giác kỳ vọng về câu chuyện io.net cao như vậy, có thể nguyên nhân lớn hơn không phải do bản thân dự án io.net xuất sắc đến đâu, mà là thị trường Web3 quá khao khát câu chuyện này".
Trình độ kỹ thuật, logic sản phẩm bị nghi ngờ là tình huống mọi dự án Web3 đều gặp phải, vấn đề thực sự io.net cần giải là trong dư luận cộng đồng, io dường như đã chuyển từ "dự án câu chuyện hàng đầu năm nay" thành "dự án FDV cao hệ VC".
Tuy nhiên, câu chuyện AI vẫn có sức sống không thể nghi ngờ. Trong bối cảnh năng lực tính toán ngày càng căng thẳng, khi io.net không ngừng mài giũa sản phẩm, vẫn có lợi thế rõ ràng về quy mô và vốn trong năng lực tính toán phi tập trung. Với các dự án AI, vốn đã có nhu cầu vốn khổng lồ, chỉ vì "FDV cao" mà phủ nhận sự phát triển dự án cũng hơi phiến diện.
Trong thế giới Web3, làm thế nào để điều khiển làn sóng hot là vấn đề mỗi dự án đều cần suy nghĩ. Cuối cùng là "ôm bong bóng" hay "khắc thuyền tìm kiếm", chỉ có thời gian mới có thể đưa ra câu trả lời.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
BlockBeats
