Ghi chú podcast | Đối thoại cùng Arthur Hayes: Bong bóng nợ chủ quyền vỡ tung, BTC sẽ đi về đâu?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ghi chú podcast | Đối thoại cùng Arthur Hayes: Bong bóng nợ chủ quyền vỡ tung, BTC sẽ đi về đâu?
Chủ sở hữu tài sản tài chính chủ yếu là 1% những người ở tầng lớp trên trong xã hội, họ hưởng lợi từ đó, trong khi chi phí lại do toàn xã hội gánh vác.
Chuyên sâu báo cáo Web3Thực hiện & Biên dịch: TechFlow
Trong chương trình hôm nay, Arthur Hayes, Giám đốc Thông tin của quỹ Maelstrom, đã thảo luận về sự vỡ bong bóng nợ chủ quyền khi thị trường trái phiếu tiếp tục trải qua một trong những đợt bán tháo lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ, cùng với sự dốc đứng đáng lo ngại của thị trường gấu và tác động của nó đến bảng cân đối kế toán ngân hàng cũng như thanh khoản thị trường.
Tiền mã hóa sẽ đóng vai trò trú ẩn an toàn trong thời kỳ khủng hoảng tài chính như thế nào?
Người dẫn chương trình: Michael, Blockworks Macro
Diễn giả: Arthur Hayes, CIO của quỹ Maelstrom
Tựa đề gốc: “Bursting Of The Sovereign Debt Bubble”
Ngày phát sóng: 1 tháng 11
Tác động của mức nợ toàn cầu cao
-
Bản chất của nợ: Arthur so sánh nợ giống như du hành thời gian – vay từ tương lai để tài trợ cho hoạt động hiện tại, dựa trên kỳ vọng rằng kết quả của các hoạt động này sẽ vượt chi phí nợ. Về mặt lý thuyết, đây là cách tận dụng tăng trưởng tiềm năng trong tương lai để thúc đẩy nền kinh tế hiện tại.
-
Arthur chỉ ra rằng cấu trúc nợ thường dựa vào việc sẽ có thêm nhiều người tham gia hoạt động kinh tế trong tương lai để tạo ra của cải và thu nhập nhằm trả nợ. Nếu tăng trưởng dân số giảm, thì giả định cơ bản này sẽ bị thách thức. Trong điều kiện tăng trưởng dân số chậm lại hoặc âm, số người tham gia hoạt động kinh tế giảm trong khi gánh nặng nợ vẫn tồn tại, khiến những người còn lại phải gánh thêm trách nhiệm trả nợ – tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng ở các nước phát triển.
-
Arthur phê phán việc từ sau Thế chiến II, các quốc gia luôn cố gắng loại bỏ chu kỳ kinh doanh. Ông cho rằng cách làm này nhằm san bằng biến động tự nhiên của nền kinh tế thông qua tài trợ bằng nợ để tránh suy thoái và duy trì tăng trưởng ổn định, nhưng dẫn đến tình trạng không bền vững: tỷ lệ nợ toàn cầu so với GDP đạt khoảng 360%, khiến việc quản lý lãi suất trở thành một thách thức lớn.
-
Arthur nhấn mạnh rằng khi nợ tăng lên mức cao như vậy, nền kinh tế phải dành một lượng lớn nguồn lực chỉ để trả lãi, làm giảm vốn đầu tư cho các lĩnh vực sản xuất khác. Gánh nặng nợ cao này hạn chế không gian tài khóa của chính phủ, buộc họ phải dành phần lớn ngân sách để trả nợ thay vì đầu tư vào giáo dục, hạ tầng hay các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng.
Thị trường gấu dốc đứng, trái phiếu Mỹ không còn hấp dẫn?
-
Định nghĩa: "Bear steepening" (thị trường gấu dốc đứng) ám chỉ tình trạng lãi suất dài hạn tăng nhanh hơn lãi suất ngắn hạn – hiện tượng này được xem là tín hiệu tiêu cực trên thị trường trái phiếu.
-
Arthur so sánh hiệu suất của quỹ ETF trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn (TLT) với Bitcoin. Kể từ ngày 24/2/2022 khi Nga xâm lược Ukraine, Bitcoin tăng khoảng 50% trong khi TLT giảm khoảng 17%. Từ ngày 7/10/2022 đến nay, Bitcoin tăng khoảng 24-25%, còn trái phiếu kho bạc lại giảm 3%.
-
Arthur chỉ ra rằng chiến lược đầu tư truyền thống – tức là đổ tiền vào tài sản Mỹ khi thị trường bất ổn – đang dần mất hiệu lực. Hiện nay, nhà đầu tư bắt đầu tìm đến các tài sản toàn cầu như Bitcoin vì chúng không chịu sự kiểm soát trực tiếp từ chính phủ một quốc gia nào, đồng thời mang tính ảo và không thể nhìn thấy hay chạm vào như tài sản vật chất. Người ta bắt đầu mất niềm tin vào trái phiếu Mỹ, lo ngại rằng chính phủ Mỹ, do dính líu vào các chiến dịch quân sự toàn cầu, sẽ không thể tiếp tục thực hiện cam kết kinh tế với người về hưu.
-
Arthur mỉa mai những nhà đầu tư vẫn tiếp tục mua trái phiếu mặc dù trong ba năm qua, trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã giảm giá 50%. Ông dự đoán rằng khi những nhà đầu tư này nhận ra trái phiếu không còn giúp giảm biến động tổng thể trong danh mục đầu tư, họ sẽ buộc phải tìm kiếm các kênh đầu tư khác.
-
Arthur cho rằng khi nhà đầu tư dần nhận ra sự thay đổi trong mối quan hệ thị trường, họ sẽ tìm đến các tài sản có nguồn cung cố định như Bitcoin và vàng. Sự chuyển dịch này sẽ thúc đẩy giá các tài sản này tăng lên, bởi thị trường trái phiếu toàn cầu rất lớn. Nếu nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ khả năng giảm biến động danh mục của trái phiếu và nghi ngờ chính phủ có thể duy trì sức mua của trái phiếu trên phương diện năng lượng hay không, thì nhu cầu đối với Bitcoin, cổ phiếu công nghệ và các tài sản khác có thể tăng mạnh.
Khó khăn của các nhà hoạch định chính sách
-
Arthur nhắc đến Chỉ số biến động trái phiếu (MOVE Index), thường dùng để đo lường sự bất ổn trên thị trường. Khi chỉ số này tăng, nó phản ánh tâm lý lo lắng gia tăng trên thị trường. Để làm dịu căng thẳng và ngăn ngừa hỗn loạn tiếp diễn, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hoặc Bộ Tài chính Mỹ có thể can thiệp để ổn định tình hình.
-
Ông chỉ ra rằng mặc dù lãi suất dài hạn tăng thường được coi là có lợi cho ngân hàng, nhưng thực tế, trong giai đoạn 2020–2022, các ngân hàng đã bị dụ dỗ mua một lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ. Giờ đây, giá trị các trái phiếu này đã giảm mạnh, khiến các ngân hàng thực tế trở nên mất khả năng thanh toán, không thể cho vay và do đó không thể sinh lời.
-
Arthur kể về cuộc trao đổi với một nhà quản lý quỹ biến động, người này nói rằng các ngân hàng Mỹ trong báo cáo quý gần đây đã tiết lộ khối lượng lớn tổn thất chưa thực hiện (unrealized losses) đối với trái phiếu nắm giữ đến đáo hạn. Dù những tổn thất này chưa hiện diện trên báo cáo lãi/lỗ, nhưng thực tế đã ảnh hưởng đến tỷ lệ vốn khả dụng của ngân hàng.
-
Arthur nhấn mạnh rằng hệ thống ngân hàng Mỹ đang có vấn đề. Các tín hiệu thị trường cho thấy nếu chỉ số cổ phiếu ngân hàng thấp hơn mức tháng Ba, điều đó có nghĩa là nhiều ngân hàng khác cũng đang gặp tình trạng tương tự. Cùng với việc đường cong lãi suất tăng mạnh, chúng ta có thể chứng kiến thêm nhiều áp lực nữa.
-
Arthur đưa ra một giả thuyết: Liệu có lúc nào đó mà các nhà đầu tư phát hiện một ngân hàng cụ thể sở hữu khối lượng lớn bất động sản thương mại đã mất giá và các khoản lỗ chưa xảy ra? Khi điều này xảy ra, ngân hàng có thể bị buộc phải bán tài sản để cân đối sổ sách. Nếu ngân hàng không thể tự giải quyết, thì FDIC và tiền thuế của người dân Mỹ sẽ phải can thiệp để cứu trợ.
Ghi chú TechFlow: FDIC, Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang, là một cơ quan chính phủ bảo vệ người gửi tiền khỏi rủi ro phá sản ngân hàng.
-
Arthur đặt ra một điểm quyết định then chốt: Liệu có xuất hiện một cơ chế bảo đảm toàn diện, không chỉ bảo vệ tiền gửi của khách hàng ngân hàng, đảm bảo họ không mất tiền do ngân hàng sụp đổ, mà còn mở rộng sang hỗ trợ nhiều loại hình nợ khác?
-
Arthur chỉ ra rằng chủ sở hữu tài sản tài chính chủ yếu thuộc 1% giới tinh hoa xã hội – những người hưởng lợi từ hệ thống này, trong khi chi phí lại do cả xã hội gánh chịu. Điều này dẫn đến phân hóa giai cấp, bất công xã hội và vấn đề lạm phát, có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau ở từng khu vực.
-
Arthur cho biết chính phủ và ngân hàng trung ương có thể tiếp tục in tiền và can thiệp thị trường, đặc biệt khi các tổ chức tài chính gặp khó khăn. Ông nhấn mạnh rằng mặc dù tiền có thể in được, nhưng năng lượng thì không, điều này có thể khiến giá năng lượng tăng và trở thành yếu tố dai dẳng trong lạm phát.
-
Arthur cho rằng các số liệu lạm phát bị các chính phủ thao túng. Mỗi người có giỏ hàng tiêu dùng khác nhau, nên tỷ lệ lạm phát thực tế của mỗi người cũng khác nhau. Phương pháp đúng để xác định lãi suất thực tế là lấy tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa trừ đi lợi suất trái phiếu chính phủ – mới phản ánh đúng mức độ hoạt động kinh tế thực sự.
-
Arthur chỉ ra rằng Mỹ đã thành công trong việc thực hiện chiến lược kiềm chế tài chính (financial repression) vào những năm 1940–1950 vì lúc đó Mỹ là quốc gia sản xuất chính duy nhất trên thế giới. Nhưng trong môi trường kinh tế toàn cầu hóa hiện nay, chiến lược này có thể không còn hiệu quả.
Nợ, cạnh tranh toàn cầu và hiệu suất thị trường tài sản
-
Arthur chỉ ra rằng năm 2023, mọi quốc gia đều đang sản xuất hàng hóa, đều có người lao động cần việc làm, và những người lao động này mong muốn chính phủ thực hiện cam kết tạo việc làm. Ông nói rằng hiện nay cán cân thương mại toàn cầu mất cân đối, đặc biệt Mỹ là nước nợ ròng, trong khi Đức, Trung Quốc và Nhật Bản là các nước cho vay ròng – mối quan hệ cực đoan này là không bền vững.
-
Arthur nói rằng các chính sách tiền tệ của chính phủ Mỹ như Đạo luật Chất bán dẫn (Chip Act) và Đạo luật Giảm lạm phát (Inflation Reduction Act) nhằm khuyến khích sản xuất trong nước thông qua việc in tiền, điều này tạo ra mối đe dọa trực tiếp đối với Trung Quốc, EU và Nhật Bản. Ông trích dẫn câu nói: “Trade Wars Are The Mirror Image Of Currency Wars” (Chiến tranh thương mại là hình ảnh phản chiếu của chiến tranh tiền tệ) – chiến tranh thương mại có thể dẫn đến chiến tranh tiền tệ, và cuối cùng có thể dẫn đến xung đột thực sự.
-
Arthur nhấn mạnh rằng trong hai thập kỷ qua, các can thiệp và hoạt động quân sự của chính phủ Mỹ tại Afghanistan, Iraq và Syria đã tiêu tốn hàng ngàn tỷ USD, những khoản chi khổng lồ này ảnh hưởng sâu sắc đến tình hình kinh tế hiện tại của Mỹ.
-
Arthur chỉ ra rằng các ngân hàng trung ương toàn cầu đều phải phát hành nợ, nhưng vấn đề là ai sẽ mua những khoản nợ đó – và cuối cùng, "gánh nặng" này có thể sẽ đổ lên vai người dân bình thường toàn cầu. Ông dự đoán tình hình thị trường hiện tại có thể xảy ra:lợi suất trái phiếu dài hạn tăng, giá vàng và Bitcoin tăng, xu hướng thị trường chứng khoán đi xuống.
-
Arthur cho rằng các quỹ ETF có thể đẩy giá Bitcoin theo tiền pháp định, nhưng cũng có nguy cơ tập trung quyền sở hữu Bitcoin, điều này mâu thuẫn với tinh thần phi tập trung của nó. Arthur nhấn mạnh rằng tiền mã hóa cung cấp một lối thoát khỏi hệ thống tài chính truyền thống không bền vững. Khi ngày càng nhiều tiền pháp định được bơm ra thị trường, trong khi nguồn cung Bitcoin và các tiền mã hóa chính khác giữ nguyên hoặc trở nên khan hiếm, sự khan hiếm này sẽ khiến giá trị tiền mã hóa tăng so với tiền pháp định.
-
Arthur cho rằng giá trị của tiền tệ không nằm ở số lượng, mà ở chỗ nó có thể mua được bao nhiêu năng lượng. Ông nhấn mạnh rằng, bất kể là loại tiền nào, kể cả Bitcoin, điều quan trọng là nó có thể mua được bao nhiêu năng lượng. Năng lượng là tài nguyên không thể in ra. Nếu chúng ta tiếp tục in mọi thứ khác ngoại trừ năng lượng, thì giá năng lượng sẽ tiếp tục tăng và trở thành thành phần dai dẳng, cứng nhắc trong lạm phát.
Kịch bản của BTC trong bối cảnh kinh tế hiện tại
-
Arthur nói rằng vào năm 2021, hiệu suất của Bitcoin tương tự như cổ phiếu công nghệ – cả hai đều phản ứng giống nhau trước biến động thị trường và các yếu tố vĩ mô.
-
Nhưng trong vài tháng gần đây, hành vi của Bitcoin đã phân hóa – ngược lại với cổ phiếu công nghệ, Bitcoin bắt đầu hành xử giống vàng hơn. Sự thay đổi này cho thấy Bitcoin đang được xem như một phương tiện lưu trữ giá trị ổn định hơn, thay vì bị gắn với các cổ phiếu công nghệ rủi ro cao như trước đây.
-
Arthur xem giá Bitcoin là sự kết hợp giữa thanh khoản tiền pháp định và công nghệ. Khi sự chú ý tập trung vào công nghệ Bitcoin như một đồng tiền ngang hàng phi tập trung, cộng với thanh khoản tiền pháp định, có thể tạo ra một đợt tăng giá lớn.
-
Arthur tiếp tục chỉ ra rằng khi thanh khoản tiền pháp định toàn cầu tăng (ví dụ như qua các chính sách nới lỏng định lượng của ngân hàng trung ương), lượng thanh khoản dư thừa này thường tìm kiếm kênh đầu tư, và Bitcoin với nguồn cung hạn chế, đặc tính phi tập trung, trở thành một mục tiêu hấp dẫn.
-
Arthur nói rằng khi thị trường tập trung vào ưu thế công nghệ của Bitcoin và đồng thời thanh khoản tiền pháp định tăng, sự kết hợp này có thể kích hoạt một đợt tăng giá lớn.
-
Arthur nhắc đến ảnh hưởng mà các nhà đầu tư tổ chức lớn như BlackRock có thể gây ra trên thị trường Bitcoin. Nếu các tổ chức này kiểm soát lượng lớn Bitcoin và hoạt động khai thác, điều này có thể ảnh hưởng lớn đến tương lai của Bitcoin. Ông đưa ra một kịch bản: BlackRock và các tổ chức khác thông qua ETF thu gom lượng lớn Bitcoin đang lưu thông, có thể khiến Bitcoin trở nên kém thanh khoản hơn vì những đồng Bitcoin này bị khóa trong ETF thay vì được giao dịch tự do.
-
Arthur lo ngại rằng nếu các tổ chức này trở thành cổ đông chính trong hoạt động khai thác Bitcoin, họ có thể sẽ không ủng hộ việc nâng cấp mạng lưới Bitcoin – những nâng cấp này có thể bao gồm cải thiện riêng tư hoặc mã hóa để đảm bảo Bitcoin là một tài sản tiền mã hóa vững chắc.
-
Ông cho rằng sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức là con dao hai lưỡi. Một mặt, họ mang lại lượng lớn vốn và uy tín cho thị trường Bitcoin; nhưng mặt khác, họ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tính phi tập trung và thanh khoản tự do của Bitcoin. Arthur chỉ ra rằng nếu phần lớn nguồn cung Bitcoin bị các tổ chức này kiểm soát, thì bản chất của Bitcoin như một tài sản phi tập trung, có thể giao dịch tự do sẽ bị đe dọa.
-
Về chu kỳ thị trường, Arthur cho rằng thứ tự thông thường là bắt đầu từ Bitcoin, sau đó lan sang các tiền mã hóa chính khác như Ethereum, cuối cùng là các tài sản rủi ro cao hơn. Ông nói rằng mỗi chu kỳ đều mang đến một "điều mới" để thu hút sự chú ý của thị trường, dù quỹ Maelstrom có tham gia vào các chu kỳ này, nhưng việc thuyết phục người tiêu dùng chấp nhận cái mới và thay đổi thói quen lâu đời là vô cùng khó khăn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
