Sự độc đáo của cộng đồng NFT Nhật Bản: Địa lý và văn hóa tạo nên thẩm mỹ và sở thích khác biệt
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sự độc đáo của cộng đồng NFT Nhật Bản: Địa lý và văn hóa tạo nên thẩm mỹ và sở thích khác biệt
Cảm ơn tình yêu chung dành cho NFT đã giúp chúng ta gặp gỡ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Thực hiện: Cookie
Các quốc gia khác nhau có nền văn hóa khác nhau, sự khác biệt văn hóa khiến cộng đồng người chơi NFT ở mỗi nước mang những đặc điểm riêng biệt. Những khác biệt này thể hiện ở nhiều khía cạnh như sở thích về loại dự án, gu thẩm mỹ, động lực của "đôi tay kim cương" hay thậm chí là quan điểm đối với NFT.
Do sự khác biệt về ngôn ngữ mẹ đẻ, khi quan sát các kênh chat chung (general) trên máy chủ Discord của các dự án NFT, chúng ta khó cảm nhận được rõ nét những đặc trưng nhóm do ảnh hưởng văn hóa. Tuy nhiên, chỉ cần theo dõi nội dung trò chuyện tại các kênh dùng ngôn ngữ bản địa, ta sẽ có cảm nhận trực tiếp hơn.
Lần này, BlockBeats đã có những cuộc trao đổi sâu sắc với một số game thủ NFT đến từ Nhật Bản. Những người tham gia phỏng vấn bao gồm cả người sáng lập guild game trên blockchain, đến những Bitcoin OG đã đầu tư vào Crypto hơn 8 năm, từ các mod viên Discord giàu kinh nghiệm cho tới những game thủ trẻ tuổi bình thường. Qua những cuộc trao đổi này, chúng tôi có cái nhìn rõ hơn về đặc điểm nổi bật của cộng đồng người chơi NFT Nhật Bản.
「Sự cẩn trọng」
Việc đầu tư vào NFT đòi hỏi trình độ hiểu biết nhất định, đây luôn là một trong những rào cản khiến người mới khó tiếp cận thế giới NFT. Tính cách «cẩn trọng» của người Nhật khiến nhiều người vẫn đang trong trạng thái quan sát, dè dặt trước NFT:
"Tôi tin rằng không ít người Nhật sẽ nói: 'NFT này thật ngầu, tôi muốn mua!'. Nhưng MetaMask là gì? OpenSea là gì? Việc bắt đầu thực sự không dễ dàng. Đồng thời, họ cũng lo lắng liệu mình có bị lừa đảo bởi một vụ gian lận đáng sợ nào đó hay không?"
Hơn nữa, dòng thông tin chính trong cộng đồng NFT chủ yếu bằng tiếng Anh, điều này gây thêm khó khăn cho người Nhật trong việc tiếp cận thông tin. Do đó, «cộng đồng bản địa hóa» cực kỳ quan trọng đối với game thủ NFT Nhật Bản – cũng là một trong những lý do NinjaDAO thành công. Cộng đồng tiếng Nhật không chỉ giúp người chơi Nhật dễ dàng tiếp cận thông tin để đánh giá cơ hội đầu tư, mà còn giúp họ «thưởng thức cộng đồng» khi giao lưu.
Loại trừ Murakami Flowers vốn có ảnh hưởng chủ yếu ở nước ngoài, CryptoNinja Partners của NinjaDAO là dự án NFT hàng đầu tại Nhật Bản. Với tổng nguồn cung 22.222 nhưng tỷ lệ niêm yết chỉ 0,8%, cùng giá sàn gần 3 ETH, đây là một hiệu suất thị trường rất ấn tượng.
«Thưởng thức cộng đồng» đòi hỏi yêu cầu cao hơn đối với vận hành máy chủ Discord – nó không chỉ là trung tâm thông tin cho một dự án NFT cụ thể, mà còn là nền tảng giao lưu của người chơi, giống như một diễn đàn BBS lớn, cấu trúc đa dạng và phức tạp. Thông qua «giao lưu tập thể», tính «cẩn trọng cá nhân» dần được xóa nhòa. Lấy ví dụ NinjaDAO, người chơi NFT không phải Nhật Bản khi mới tham gia thường cảm thấy khá bối rối:
Mức giá thấp hoặc Free Mint cũng là một chiến lược để giảm bớt sự dè dặt. Giá phát hành dưới 0,005 ETH là điều khá phổ biến ở các dự án NFT Nhật Bản (ví dụ như CryptoNinja Partners kể trên, giá phát hành chỉ 0,001 ETH), đồng thời thường dùng NFT từ dự án cũ làm điều kiện sàng lọc để cấp whitelist cho dự án mới. Một số người được phỏng vấn giải thích hiệu quả của chiến lược này theo góc nhìn thú vị, gọi đó là «dùng thử», và nhắc tới «văn hóa otaku» đặc trưng của Nhật Bản:
"Tại Nhật Bản tồn tại một văn hóa là mua tranh của các họa sĩ nghiệp dư có tài năng vẽ đẹp, đó chính là văn hóa otaku. Đối với những người sưu tầm có sở thích này, việc mua NFT hay tranh vật lý, khác biệt duy nhất có lẽ chỉ là dùng yên hay ETH để thanh toán. Dù sao thì NFT vẫn là thứ khá mới mẻ, và trong số người mua NFT cũng có nhiều người mang mục đích kiếm tiền. Vì vậy, với điều kiện chi phí thấp để «thử sức», mức hấp dẫn là rất lớn. Giống như khi bạn thấy một thương hiệu ngũ cốc mới lạ trong siêu thị, bạn sẽ mua gói nhỏ để dùng thử. Nếu trải nghiệm sau này với NFT này tốt về mọi mặt, người chơi sẽ tiếp tục đầu tư."
Ngoài ra, các dự án NFT Nhật Bản rất chú trọng tổ chức hoạt động ngoại tuyến và thể hiện ảnh hưởng tại thực tế. Những người được phỏng vấn cho rằng dù không chắc đây là biện pháp có chủ đích của đội ngũ dự án, nhưng điều này thực sự mang lại hiệu quả tốt đối với «sự cẩn trọng»:
ShikibuWorld từng đề cập IP của họ được cảnh sát tỉnh Nagasaki bổ nhiệm làm «Đại sứ phòng chống tội phạm» vào năm 2021. Hiện tại, giá sàn của bộ sưu tập này là 0,5 ETH, tỷ lệ niêm yết chỉ 1%.
Sự kiện ngoại tuyến CryptoNinja Festival 2022 của NinjaDAO vô cùng phong phú, ngoài các hoạt động tiêu chuẩn như bán sản phẩm lưu niệm và gặp gỡ nghệ sĩ, còn có giải đấu sưu tầm thẻ bài, giải đấu Super Smash Bros., biểu diễn sân khấu sôi động. Để khuyến khích phụ huynh đưa con em tham gia, ban tổ chức còn bố trí khu vui chơi trẻ em, phòng thay tã, thậm chí cả nhân viên trông trẻ.
「Sở thích」
Phần lớn người được phỏng vấn cho biết họ bắt đầu tiếp xúc NFT nhờ StepN. Và sau khi hiệu ứng kiếm tiền từ StepN suy giảm, người chơi Nhật Bản vẫn giữ nhiệt huyết cao với các dự án kiểu «XX To Earn». Từ «Play To Earn», «Move To Earn» cho tới «Sleep To Earn», người chơi Nhật Bản mong muốn tìm thấy dự án «XX To Earn» hiện tượng tiếp theo như StepN. Một người được phỏng vấn cho biết, vào thời điểm nhiệt huyết với các dự án «XX To Earn» đạt đỉnh, thậm chí một số vị thành niên cũng tham gia.
Sự xuất hiện ồ ạt của các dự án mới chất lượng kém khiến một số người chơi thất vọng, làm giảm phần nào nhiệt huyết này. Thái độ chung của những người được phỏng vấn là:
"Trên thị trường có quá nhiều câu chuyện đẹp đẽ nhưng không thể hoặc hoàn toàn không muốn thực hiện. Tôi không phản đối giai đoạn Ponzi ngắn hạn ban đầu của dự án, nhưng tôi cần thấy đội ngũ phát triển có kế hoạch rõ ràng về những gì họ có thể và nên thực hiện trong ngắn hạn, và mục tiêu dài hạn là gì. Hiện tại, tôi muốn thấy những sản phẩm chất lượng được chăm chút kỹ lưỡng, điều này có thể đánh giá ở nhiều khía cạnh như giao diện UI/UX đẹp mắt, trải nghiệm sử dụng mượt mà... Chỉ cần tôi cảm thấy vui vẻ khi sử dụng, tôi sẵn sàng đầu tư dài hạn dù phải chờ đợi."
Khi nói đến PFP, nhiều người được phỏng vấn cho biết họ không mấy hứng thú. Hơn nữa, khái niệm «lướt hình» khá xa lạ với họ, phần lớn vẫn thiên về sở thích sưu tầm, nếu gặp tác phẩm yêu thích, giá hợp lý thì sẵn sàng mua. Dù thiếu dữ liệu thống kê, nhưng phần lớn người được phỏng vấn khẳng định chắc chắn rằng số lượng người yêu thích «XX To Earn» trong cộng đồng NFT Nhật Bản nhiều hơn số người yêu thích PFP, và người yêu thích PFP sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn, còn người yêu thích «XX To Earn» lại thiên về «farm miễn phí».
Người chơi Nhật Bản cũng có sở thích riêng về thẩm mỹ PFP. Hầu hết người được phỏng vấn đều không hứng thú với phong cách thiết kế của CryptoPunks và Bored Ape Yacht Club, một người thậm chí thẳng thắn nói:
"Tôi chưa từng gặp game thủ NFT Nhật Bản nào thích CryptoPunks hay Bored Ape Yacht Club... Tất nhiên vẫn có người mua vì mục đích kiếm tiền, nhưng phong cách thiết kế thực sự không hợp khẩu vị tôi, hoặc có thể nói, không hợp khẩu vị người Nhật. Người Nhật thích thiết kế theo phong cách manga Nhật hơn."
Nếu yêu cầu chọn một dự án blue-chip hiện có, Azuki là lựa chọn của phần lớn người được phỏng vấn. Nhìn vào bảng xếp hạng khối lượng giao dịch lịch sử của các dự án NFT Nhật Bản, có thể thấy NFT theo phong cách manga chiếm đa số:
Bên cạnh đó, các series NFT do Nhật Bản sản xuất được người chơi Nhật ưa chuộng hơn. 70% người được phỏng vấn cho biết NFT đầu tiên họ mua là sản phẩm Nhật Bản, 30% còn lại chỉ từng mua các sản phẩm Nhật Bản. Họ cho biết NFT do Nhật sản xuất khiến họ cảm thấy an tâm và yêu thích hơn. Lý do cảm thấy an tâm là vì đội ngũ quản lý có người Nhật, tạo cảm giác thân thuộc và quen thuộc, đồng thời không có rào cản ngôn ngữ, giúp họ hiểu sâu hơn. Còn về sự yêu thích thì liên quan đến sở thích phong cách thiết kế như đã nêu trên.
「Tĩnh lặng」
Trong cộng đồng, biểu hiện «tĩnh lặng» của người chơi Nhật Bản để lại ấn tượng sâu sắc với tôi. Tôi từng thấy một bình luận như thế này:
"Mỗi ngày kiếm được 10 đô la Mỹ trong StepN cũng đã rất tốt rồi. Vừa có sức khỏe lại có thêm thu nhập, tôi cảm thấy hài lòng."
Tôi nghĩ có thể đây chỉ là trường hợp cá biệt, nhưng qua trao đổi với những người được phỏng vấn, tôi nhận ra không ít người có quan điểm tương tự, dù họ đặt trong những điều kiện khác nhau. Một số người cho rằng, miễn là dự án đáng tin cậy và có thể coi là khoản đầu tư dài hạn, thì thu nhập 10 đô la mỗi ngày thực sự khiến họ hài lòng. Một số khác cho rằng quan điểm này chỉ đúng khi chi phí bỏ ra thấp hoặc đã hoàn vốn. Dù có những điều kiện tiên quyết như vậy, tôi vẫn cảm thấy người chơi Nhật Bản «tĩnh lặng» hơn.
Một biểu hiện «tĩnh lặng» khác là cộng đồng Nhật Bản hiếm khi lan truyền FUD, mà thường thể hiện sự ủng hộ dự án. Về điểm này, một số người được phỏng vấn cho rằng đây có thể là «vấn đề tính cách dân tộc»:
"Người chơi Nhật Bản thực sự có xu hướng bày tỏ sự ủng hộ dự án, ít khi chỉ trích trực tiếp một dự án. Điều này có thể liên quan đến tính cách người Nhật – trừ khi có người đứng ra nêu rõ bất mãn chung, nếu không mọi người thường giữ thái độ dè dặt khi phê bình. Mọi người không muốn trở thành kẻ xấu, hay lo ngại phát biểu ý kiến trái chiều với đám đông. Xu hướng này rõ rệt hơn ở những người mới chơi NFT và các thành viên cộng đồng không có ảnh hưởng."
Vậy đây có phải lý do khiến người chơi Nhật Bản có nhiều «đôi tay kim cương»? Cũng không hẳn. Ít nhất, từ một số câu trả lời của người được phỏng vấn, tôi thấy sự «tĩnh lặng» của họ còn thuần túy hơn tôi tưởng:
"Anh vừa nhắc đến hiện tượng tỷ lệ lên sàn thấp của NinjaDAO. Trong cộng đồng của họ, HOLD là đồng thuận chung, họ đã đạt đến mức độ khiến người chơi NFT ngoài Nhật phải ngưỡng mộ, điều này rất tốt cho việc mở rộng ảnh hưởng của NFT Nhật Bản ra toàn cầu. Nhưng tôi không thích bị bao quanh bởi những giọng điệu rằng tôi 'phải' HOLD. Hãy tự do mua bán thứ bạn thích – NFT vốn nên như vậy, tại sao lại phải nhấn mạnh việc HOLD? Nếu tôi có hứng thú, tôi sẽ mua và tận hưởng quá trình sở hữu. Nếu tôi mất hứng thú, tôi sẽ rời đi. Việc ghét bỏ việc bán đi NFT từng sở hữu thực sự khá kỳ quặc. Dĩ nhiên, sự đồng thuận này gắn chặt với tầm ảnh hưởng và độ tin cậy của nhà sáng lập Ikehaya-san, ông ấy có những người theo dõi trung thành."
Một điểm thú vị khác là thành viên Nhật Bản trong Discord không thích bị @everyone quá thường xuyên, nhưng nếu tắt thông báo lại có thể bỏ lỡ thông tin quan trọng, điều này khiến họ cảm thấy khó xử. Giải pháp rất đơn giản: tạo một vai trò riêng để nhận thông báo sẽ khiến họ cảm thấy thoải mái hơn.
Kết luận
@zenryoku_eth đã công bố một thống kê vào tháng 6 năm ngoái, sau khi loại bỏ các địa chỉ trùng lặp, ước tính số người mua PFP tại Nhật Bản khoảng 8.000 người. Những cuộc trao đổi với người chơi NFT Nhật Bản khiến tôi tin rằng thị trường NFT Nhật Bản vẫn còn rất nhiều tiềm năng để khai thác.
Thành công của CryptoNinja Partners đã mở bước đầu tiên cho NFT Nhật Bản vươn ra thế giới. Ngày càng nhiều người bắt đầu chú ý đến thị trường NFT Nhật Bản đang trỗi dậy nhờ dự án thành công này. Đơn vị phát hành NinjaDAO hiện đang chiếm ngôi vương tại phân khúc PFP, nhưng khi ngày càng nhiều vốn mới đổ vào, có thể sẽ xuất hiện những làn sóng kế tiếp mạnh mẽ hơn.
Tuy nhiên, «những làn sóng kế tiếp mạnh mẽ hơn» này nhiều khả năng vẫn sẽ xuất phát từ các NFT do Nhật Bản sản xuất. Với thị trường NFT các quốc gia, chỉ khi xây dựng chiến lược vận hành phù hợp «gu bản địa» dựa trên nền tảng văn hóa riêng, mới có thể giành được sự yêu thích và tin tưởng từ người dùng.
Chiến lược vận hành cộng đồng của các dự án NFT Nhật Bản cũng mang lại cho tôi nhiều cảm hứng. Trước đây, chúng ta thường tập trung vào thành công của từng dự án NFT riêng lẻ. Nhưng sau khi hoàn tất phát hành, việc duy trì «sự gắn kết» bên trong cộng đồng và «sự chú ý» từ bên ngoài thường là bài toán khó. Khi tầm nhìn dài hạn khó mang lại cảm giác trực tiếp và thường xuyên để củng cố niềm tin, trong bối cảnh vốn mới hạn chế và sức hút câu chuyện giảm, việc thuyết phục người dùng coi việc mua NFT là «đầu tư dài hạn» là điều khó khăn.
Nếu như thời kỳ thị trường tăng giá là «mua câu chuyện», thì hiện tại nhiều hơn là «mua cộng đồng». Các dự án NFT Nhật Bản đang cho chúng ta thấy một giải pháp: dùng chi phí thấp, quy mô cộng đồng lớn và xây dựng «mối quan hệ bạn bè» để làm mờ «ý thức đầu cơ». Giải pháp này còn nhiều chi tiết đáng để chúng ta nghiên cứu sâu hơn. Dù sao thì, chỉ bằng những cuộc trò chuyện thường xuyên hay các hoạt động cộng đồng đơn giản, truyền thống, vẫn rất khó để xây dựng tốt «mối quan hệ bạn bè».
Cuối bài viết, tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả những người đã dành thời gian trao đổi với tôi, và xin mượn một câu nói của một người được phỏng vấn khi kết thúc buổi trò chuyện:
"Cảm ơn vì tình yêu chung dành cho NFT, đã khiến chúng ta quen biết nhau."
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
BlockBeats
