Blockchain hỗ trợ bảo vệ môi trường, làm thế nào để giải quyết những hạn chế nội tại của nó?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Blockchain hỗ trợ bảo vệ môi trường, làm thế nào để giải quyết những hạn chế nội tại của nó?
Một thế giới phi tập trung không nên đi kèm với mức tiêu thụ năng lượng và gây hại đến môi trường hiện tại, dẫn đến tính bền vững thấp hơn nhiều so với mức độ hiện nay. Chúng ta có thể nhìn từ mục tiêu tổng thể và đối tượng của ngành để hiểu vì sao blockchain cần phải thân thiện với môi trường.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bền vững ngày càng trở thành tiêu chuẩn cốt lõi cho tương lai của ngành công nghiệp blockchain. Một cách để phân tích hiệu quả năng lượng của một blockchain cụ thể là xem xét quá trình tạo và duy trì các khối thông tin của nó: người dùng blockchain đạt được sự đồng thuận như thế nào về việc ghi chép và xác thực thông tin trong mỗi khối của cơ sở dữ liệu phi tập trung — nói cách khác, cơ chế đạt được sự đồng thuận là gì.
Hầu hết các tài sản mã hóa phổ biến nhất hiện nay đều được tạo ra thông qua khai thác theo cơ chế Proof-of-Work (PoW), mang đặc điểm trái ngược với định hướng phát triển bền vững, thân thiện với môi trường. Việc tiêu thụ năng lượng lớn như đào mỏ truyền thống đòi hỏi lượng điện năng khổng lồ. Ngành công nghiệp blockchain và các nhà phát triển có lẽ cần phải suy ngẫm lại: Việc tiêu thụ năng lượng không tương xứng và lượng khí thải nhà kính liên quan có đang đi ngược lại tầm nhìn ban đầu khi phát triển blockchain nhằm xây dựng một thế giới phi tập trung?
Khi những nhà sáng tạo tiên phong mơ ước xây dựng một hệ thống phi tập trung công bằng hơn, dễ tiếp cận hơn và phát triển bền vững hơn so với các hệ thống tập trung truyền thống, họ trước tiên cần giải quyết những vấn đề do blockchain gây ra, làm rõ cách thức ngành công nghiệp hiện tại có thể cải tiến, và khi công nghệ blockchain khắc phục được những hạn chế về môi trường của chính mình, nó cũng sẽ có khả năng hỗ trợ các lĩnh vực bảo vệ môi trường khác.
Tại sao blockchain cần phải xanh hóa+
Như đã đề cập ở trên, một thế giới phi tập trung không nên đi kèm với mức tiêu thụ năng lượng cao và gây hại cho môi trường hiện tại đến mức độ bền vững thấp hơn nhiều so với hiện nay. Chúng ta có thể xem xét từ mục tiêu tổng thể và đối tượng người dùng của ngành để hiểu rõ tại sao blockchain cần phải thân thiện với môi trường.
Ngành công nghiệp blockchain cần kiên định với một mục tiêu
Các dự án và giao thức hoạt động trong không gian mã hóa cần đặt ra một mục tiêu chung, một mục tiêu không chỉ giới hạn trong một ngành riêng lẻ mà phải là kim chỉ nam cho mọi lĩnh vực: ưu tiên đầu tư vào Trái Đất. Khái niệm chú trọng đến các hoạt động tích cực vì môi trường có thể tạo ra tác động sâu rộng hơn nhiều so với những khoản đầu tư cá nhân, từng dự án riêng lẻ hay từng ngành đơn lẻ. Một số người gọi đây là Tài chính Phục hồi (ReFi). Việc phát triển các giải pháp bao trùm, minh bạch và bền vững trên blockchain sẽ làm tăng tính hấp dẫn trong đầu tư nhờ mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Ví dụ, việc hỗ trợ và đầu tư vào một blockchain trong tương lai có thể đại diện cho sự ủng hộ của người dùng đối với một giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, điều này có thể thay đổi đáng kể định hướng đầu tư hiện tại và gia tăng giá trị dài hạn của các khoản đầu tư.
Ngành công nghiệp blockchain cần chú ý đến đối tượng người dùng
Với đặc tính phi tập trung và là công nghệ nền tảng của kỷ nguyên Internet mới, blockchain đã xác định và phát triển một thị trường ngách cốt lõi — đó là GenZ và thế hệ trẻ hơn thuộc nhóm Millennials, chiếm tới 94%. Cần lưu ý rằng, nhiều khảo sát cho thấy thế hệ Z và Millennials được coi là những thế hệ quan tâm đến biến đổi khí hậu nhất từ trước đến nay, do đó, vì công nghệ blockchain có ảnh hưởng đến môi trường, họ chọn không tham gia vào công nghệ này. Việc từ bỏ yếu tố bền vững sẽ làm tổn thương chính thị trường ngách vốn có của blockchain.
Đồng thời, nếu muốn công nghệ này được áp dụng rộng rãi và thu hút đầu tư nhiều hơn, hay nói cách khác là tiến vào dòng chảy chính, chúng ta cần thu hút một đối tượng người dùng rộng lớn hơn. Các khảo sát cho thấy các nhà đầu tư trẻ có xu hướng tham gia vào các khoản đầu tư rủi ro cao hơn — ví dụ như tài sản mã hóa nổi tiếng với biến động giá mạnh. Tuy nhiên, loại hình đầu tư này không hấp dẫn những người mong muốn tiết kiệm cho gia đình hoặc hưu trí; do đó, nhiều người tiêu dùng trung niên và lớn tuổi không hề quan tâm. Vì vậy, khi công nghệ blockchain chứng minh được tính bền vững và các trường hợp ứng dụng trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, nó sẽ dần thu hút được sự chú ý của thị trường rộng lớn hơn và mở rộng đối tượng người dùng.
Các giải pháp phát triển bền vững cho blockchain
Hiện nay đã có những blockchain đang khám phá các cơ chế mới nhằm giảm lượng khí thải carbon và nâng cao tính bền vững của công nghệ blockchain, nhiều khía cạnh trong số này cũng có thể được áp dụng để cải thiện các hoạt động khai thác gây ô nhiễm nặng nề hiện tại, giúp các blockchain hiện hữu tìm ra con đường hướng tới sự phát triển bền vững hơn. Ethereum là một ví dụ điển hình, khi nâng cấp sang cơ chế đồng thuận Proof-of-Stake (PoS), mức tiêu thụ năng lượng đã giảm tới 99,5%. Mặc dù việc tích hợp tính bền vững vào blockchain là một thách thức trong việc cân bằng phức tạp giữa tính phi tập trung, bảo mật và khả năng mở rộng, các nhà phát triển vẫn có một số hướng đi có thể tập trung và cải thiện:
Chuyển đổi sang năng lượng tái tạo
Dữ liệu về lượng khí thải carbon do ngành mã hóa tạo ra đã rất rõ ràng, nhưng vẫn còn một vấn đề quan trọng là nguồn năng lượng sử dụng có phải là năng lượng tái tạo hay không. Năm 2021, ít hơn 40% lượng Bitcoin được khai thác theo cơ chế Proof-of-Work sử dụng năng lượng tái tạo. Do đó, việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo có thể phần nào giải quyết vấn đề tiêu thụ năng lượng quá mức.
Thay đổi cơ chế đồng thuận
Ví dụ điển hình là nâng cấp Ethereum và hoàn toàn chuyển sang cơ chế đồng thuận Proof-of-Stake (PoS). Cơ chế PoS đồng thời loại bỏ yếu tố tính toán cạnh tranh của Proof-of-Work, cho phép mỗi máy xử lý các vấn đề khác nhau và tối ưu hóa mức tiêu thụ năng lượng.
Giới thiệu cơ chế tín chỉ carbon
Việc áp dụng tín chỉ carbon cho các doanh nghiệp blockchain, đặc biệt là các công ty khai thác và tổ chức liên quan, có thể khiến họ phải mua tín chỉ carbon từ các công ty khác để đáp ứng yêu cầu cấp tín chỉ quốc gia, giúp bù đắp lượng khí thải toàn cầu, hoặc chuyển sang sử dụng năng lượng sạch hơn để có thể bán tín chỉ carbon của chính mình.
Ứng dụng blockchain trong bảo vệ môi trường
Các nhà phát triển nhận thấy rằng khi blockchain tiêu thụ quá nhiều năng lượng và gây hại cho môi trường, điều này sẽ phản tác dụng trở lại chính nó, khiến công nghệ bị giới hạn bởi vấn đề bền vững, không thể đạt được phạm vi thị trường và mức độ phát triển như tiềm năng vốn có. Sau khi cải thiện và tối ưu hóa các hạn chế hiện tại thông qua một loạt giải pháp, họ cũng có thể suy nghĩ về việc ứng dụng công nghệ blockchain để hỗ trợ các ngành công nghiệp bảo vệ môi trường hiện nay. Chúng tôi đã khảo sát các ứng dụng phổ biến hoặc đầy tiềm năng trong và ngoài nước về blockchain trong lĩnh vực bảo vệ môi trường cùng các dự án tiêu biểu, tổng hợp dưới đây với hy vọng giúp các nhà phát triển blockchain đổi mới thêm nhiều ứng dụng vì mục tiêu phát triển bền vững, đáp ứng nhu cầu bảo vệ môi trường.
Tái chế
Các chính sách tái chế hiện hành thường thiếu động lực tham gia, đồng thời hiệu quả của các chính sách này cũng khó đánh giá và so sánh. Các khu vực khác nhau và các loại rác thải khác nhau đều đối mặt với vấn đề tái chế, ví dụ như tỷ lệ thu gom và tái chế nhựa ở đô thị tương đối cao, trong khi ô nhiễm từ các sản phẩm nhựa nông nghiệp như màng phủ lại cần được quan tâm đặc biệt. Các chương trình tái chế dựa trên công nghệ blockchain có thể khuyến khích người dân tham gia bằng phần thưởng kinh tế, tăng động lực tái chế, chẳng hạn như bỏ chai nhựa, lon nhôm sẽ nhận được tài sản kỹ thuật số. Thực tế, các chương trình tương tự đã được triển khai tại một số khu vực trên thế giới, đặc biệt phổ biến ở khu vực Bắc Âu.
-
Dự án Social Plastic của Plastic Bank xử lý nguyên liệu nhựa đại dương đã qua tái chế, cải tạo và đưa trở lại chuỗi cung ứng toàn cầu, cho thấy tác động tích cực đến môi trường, xã hội và kinh tế. Bằng cách thiết lập các trung tâm tái chế tại các nước đang phát triển thông qua hợp tác, nhựa được chuyển đổi thành tiền tệ. Khi người dân bỏ các sản phẩm nhựa đã qua sử dụng, họ sẽ nhận được tiền, có thể đổi lấy dịch vụ như sạc điện thoại hoặc gas. Họ hiện đang phát triển một ứng dụng di động khác được hỗ trợ bởi blockchain, cho phép người dùng đổi nhựa lấy lợi ích.
Tương tự, DApp RecycleToCoin cũng đang trong quá trình phát triển.
Phân phối năng lượng
Trong việc phân phối và cân bằng cung - cầu năng lượng, ngành công nghiệp blockchain đã đề xuất các hệ thống năng lượng dựa trên công nghệ blockchain điểm-điểm (P2P), nhằm giảm nhu cầu vận chuyển xa, từ đó giảm lượng điện tiêu thụ trong quá trình. Đồng thời, điện năng có thể được chuyển từ nơi dư thừa sang các khu vực địa phương khác đang có nhu cầu, giảm nhu cầu lưu trữ điện. Ngoài ra, việc xây dựng nhà máy điện luôn đòi hỏi chi phí khổng lồ, thường do chính phủ hoặc các công ty tư nhân lớn tài trợ. Nền tảng blockchain khuyến khích nhiều tổ chức, công ty và cá nhân đầu tư vào các thiết bị năng lượng tái tạo tại các địa phương để kiếm lợi nhuận.
-
Voltreum đến từ Ấn Độ đã đề xuất hệ thống giao dịch năng lượng P2P dựa trên công nghệ blockchain. Nền tảng này cho phép người tiêu dùng, nhà sản xuất và các bên liên quan trao đổi năng lượng theo mô hình điểm-điểm thông qua hợp đồng thông minh. Dự án tận dụng nguồn điện phân tán của công nghệ blockchain, kết hợp mạng lưới phân phối địa phương và lưới điện vi mô. Nền tảng Voltreum có thể giúp cộng đồng cung cấp điện an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí cho gia đình và doanh nghiệp nhỏ.
Các hiệp ước bảo vệ môi trường và chính sách môi trường
Giống như việc thực thi và hiệu quả thực tế của các chính sách môi trường, các hiệp ước bảo vệ môi trường cũng đối mặt với cùng một vấn đề: hiệu quả thực tiễn rất khó đo lường. Với blockchain, việc giám sát và ghi nhận việc thực hiện các hiệp ước môi trường của doanh nghiệp và tổ chức trở nên hiệu quả. Nhờ vào bản ghi công khai, bất biến dưới cơ chế phi tập trung, cộng đồng xã hội có thể giám sát hành vi của doanh nghiệp trong phạm vi quy định của hiệp ước. Các doanh nghiệp cũng sẽ chủ động tuân thủ các hiệp ước liên quan hơn vì uy tín thương mại và sự công nhận của người dùng. Hiện tại chưa có dự án nào được triển khai và áp dụng thực tế, có lẽ đây là vùng đất tiềm năng để các kỹ sư đang tìm kiếm cảm hứng có thể dừng chân và khám phá cơ hội lẫn thách thức.
Tiếp tục dự đoán, các quy định môi trường đảm bảo thực thi và minh bạch cũng có thể thiết lập hệ thống khen thưởng - xử phạt phù hợp, khuyến khích mọi người tích cực và liên tục bảo vệ môi trường. Ví dụ như xếp hạng tín dụng, thương mại hóa hành vi bảo vệ môi trường, v.v. Những phần thưởng này đủ sức thay đổi động lực kinh tế, không chỉ mang lại lợi ích cho chúng ta mà cả thế hệ tương lai cũng được hưởng.
Ngoài các ứng dụng được liệt kê ở trên, còn nhiều lĩnh vực khác đang gặp phải các vấn đề thực tế và điểm nghẽn, và tất cả đều có thể được giải quyết bằng cách kết hợp với công nghệ blockchain. Chẳng hạn như các tổ chức phi chính phủ, tổ chức phi lợi nhuận trong lĩnh vực từ thiện, bảo vệ môi trường, việc sử dụng công nghệ blockchain để gây quỹ có thể đảm bảo nguồn gốc và việc sử dụng tiền bạc minh bạch. Với công nghệ blockchain, các quốc gia chưa có hệ thống ngân hàng hoàn thiện cũng có thể được hưởng lợi. Tức là loại bỏ trung gian và các thủ tục rườm rà, chuyển tiền cứu trợ trực tiếp đến những người cần. Bitgive và Bithope là những ví dụ điển hình về các tổ chức từ thiện sử dụng tài sản mã hóa.
Các lĩnh vực khác như vận chuyển và quản lý chuỗi cung ứng thực phẩm, tín chỉ carbon và thuế carbon, v.v., đều có thể phát huy tối đa vai trò bền vững nhờ sự hỗ trợ của công nghệ blockchain.
Kết luận
Ứng dụng công nghệ blockchain tỏa sáng trong nhiều lĩnh vực như tài chính, đầu tư, thể thao, trò chơi, mạng xã hội, v.v. Khi các nhà phát triển suy nghĩ về các lĩnh vực quan tâm hoặc những không gian còn tiềm năng, họ có thể chuyển từ nhu cầu tiêu dùng cá nhân như đời sống, giải trí sang những nhu cầu bền vững lớn hơn của các cấu trúc tổ chức. Nhu cầu này sẽ không dễ bị ảnh hưởng bởi một hay một vài người dùng, mà lại có giá trị ổn định và lâu dài hơn.
Đối mặt trực diện với các vấn đề môi trường và năng lượng hiện tại của ngành blockchain, thúc đẩy tính bền vững và phát triển, cũng như ứng dụng rộng rãi hơn trong nhiều lĩnh vực khác, có lẽ sẽ giúp các nhà phát triển dũng cảm vượt sóng gió thời đại, nổi bật lên và đạt được sự phát triển lâu dài.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@OurTinTinLand
