Xu hướng blockchain tự làm
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Xu hướng blockchain tự làm
Khi mỗi người đều xây dựng cao tốc riêng của mình, thì còn ai sẽ đi trên đó?
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Thejaswini M A
Biên dịch: Block unicorn
Lời mở đầu
Bạn sẽ mua vài bóng đèn thông minh Philips Hue vì chúng được cho là tốt nhất. Ứng dụng của nó có giao diện đơn giản, màu sắc rực rỡ, và bạn cảm thấy mình như một chuyên gia công nghệ khi điều chỉnh độ sáng bằng điện thoại, cảm giác rất cao cấp.
Sau đó bạn nghĩ rằng bộ điều nhiệt của mình cũng nên trở nên thông minh. Nest sở hữu trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ nhất, vậy là bạn mua luôn. Ứng dụng khác, tài khoản khác, nhưng cũng chẳng sao, chỉ thêm một tính năng nữa mà thôi.
Không biết từ lúc nào, cuộc sống của bạn chìm vào hỗn loạn. Chuông cửa Ring không thể giao tiếp với loa Alexa, loa Alexa không thể điều khiển cửa nhà để xe Apple HomeKit, còn cửa nhà để xe thì lại không kết nối được với trung tâm Samsung SmartThings. Bạn cần tới bốn ứng dụng khác nhau để bật/tắt đèn, điều chỉnh nhiệt độ và khóa cửa. Mỗi công ty đều hứa hẹn với bạn về “trải nghiệm ngôi nhà thông minh liền mạch”, nhưng kỳ lạ thay, ngôi nhà của bạn lại càng ngày càng “ngốc nghếch” hơn – chỉ thêm vài ứng dụng mà thôi.
Liệu Circle và Stripe có đang lặp lại sai lầm này trong lĩnh vực tiền mã hóa?
Circle và Stripe
Tháng 8 năm 2025, hai tin tức lớn được công bố.
Đầu tiên, có thông tin cho rằng gã khổng lồ thanh toán trị giá 50 tỷ USD, Stripe, đang hợp tác với công ty đầu tư mạo hiểm tiền mã hóa Paradigm để phát triển một blockchain hiệu suất cao, tập trung vào thanh toán mang tên Tempo. Một ngày sau, công ty phát hành stablecoin USDC trị giá 67 tỷ USD, Circle, công bố kế hoạch Arc – một blockchain lớp 1 được thiết kế riêng cho thanh toán stablecoin, giao dịch ngoại hối và thị trường vốn.
Bên trong Circle Arc: Circle xây dựng Arc dành riêng quanh stablecoin USDC của họ. Hầu hết các blockchain yêu cầu bạn dùng token gốc để trả phí giao dịch. Ví dụ Ethereum dùng ETH, Solana dùng SOL. Trên Arc, bạn có thể trực tiếp dùng USDC để trả phí, không cần sở hữu token biến động để sử dụng mạng.
Arc tích hợp sẵn động cơ ngoại hối. Không cần dùng dịch vụ bên ngoài hay sàn giao dịch phi tập trung (DEX) để đổi tiền, Arc xử lý giao dịch ngoại hối ngay ở tầng giao thức. Gửi USDC, người nhận sẽ nhận được EURC (đồng Euro kỹ thuật số), quá trình chuyển đổi diễn ra tự động, không cần dịch vụ thứ ba hay phí bổ sung.
Còn có kiểm soát quyền riêng tư. Hầu hết các blockchain công khai (Ethereum, Bitcoin, Solana) công khai mọi thông tin: địa chỉ, số tiền, thời gian. Các đồng tiền riêng tư như Monero mặc định ẩn tất cả. Arc cung cấp quyền riêng tư có chọn lọc: tổ chức có thể ẩn số tiền giao dịch, trong khi vẫn giữ địa chỉ hiển thị, đồng thời tích hợp sẵn tính năng tuân thủ quy định. Nó được thiết kế riêng cho doanh nghiệp cần quyền riêng tư cạnh tranh nhưng không phải ẩn danh hoàn toàn.
Bên trong Stripe Tempo: Điểm khác biệt của Stripe dường như nằm ở việc trừu tượng hóa trải nghiệm người dùng. Các giải pháp thanh toán mã hóa khác vẫn khiến người dùng cảm thấy như đang dùng tiền mã hóa – kết nối ví, ký giao dịch, chờ xác nhận – trong khi Tempo dường như nhằm mục đích khiến thanh toán blockchain cảm giác giống như thanh toán thẻ tín dụng từ góc nhìn người dùng.
Tương thích với Ethereum nghĩa là nó có thể tận dụng cơ sở hạ tầng DeFi hiện có và công cụ phát triển, nhưng lợi thế nằm ở việc tích hợp với hệ sinh thái thương gia hiện tại của Stripe. Hàng triệu doanh nghiệp đang dùng Stripe có thể thêm chức năng thanh toán mã hóa mà không cần thay đổi quy trình thanh toán hay học hệ thống mới.
Quan trọng nhất, mối quan hệ hiện có của Stripe với các ngân hàng và cơ quan quản lý có thể giải quyết một vấn đề lớn. Hầu hết các giải pháp thanh toán mã hóa gặp khó khăn ở "chặng đường cuối cùng" – việc chuyển tiền từ blockchain về tài khoản ngân hàng thông thường. Stripe đã sở hữu các mối quan hệ ngân hàng mà các công ty mã hóa khác mất nhiều năm mới xây dựng được.
Tại sao tôi vẫn cảm thấy lo lắng
Vì vậy, chúng ta quay lại ngôi nhà phân mảnh kỹ thuật số của tôi, nơi vấn đề bắt đầu nhân lên, giống như những biểu tượng thông báo trên các ứng dụng tự động hóa gia đình của tôi.
Điều đầu tiên làm tôi băn khoăn: nhu cầu thực sự cho các blockchain chuyên dụng này ở đâu?
Circle và Stripe liên tục nói về thanh toán stablecoin và chức năng doanh nghiệp, nhưng lĩnh vực hoạt động thực sự của stablecoin là DeFi. Người dùng sử dụng USDC để mua tài sản mã hóa khác, tham gia các giao thức cho vay, giao dịch trên sàn phi tập trung và tương tác với hệ sinh thái ứng dụng tài chính rộng lớn hơn. Tất cả những điều này chủ yếu diễn ra trên Ethereum.
Nó giống như việc xây một bộ điều nhiệt thông minh tiên tiến nhất thế giới, nhưng chỉ có thể dùng trong một ngôi nhà không có bất kỳ thiết bị thông minh nào khác.
Dĩ nhiên, bộ điều nhiệt đó có thể vượt trội về mặt kỹ thuật, nhưng bạn đã tự cách ly khỏi toàn bộ hệ sinh thái nơi mọi người thực sự muốn dùng các chức năng nhà thông minh.
Vấn đề thứ hai: ý nghĩa của việc phát minh lại bánh xe là gì?
Mọi thứ mà Circle và Stripe theo đuổi – tốc độ giao dịch nhanh hơn, phí thấp hơn, chức năng tùy chỉnh, xây dựng thương hiệu doanh nghiệp – đều có thể đạt được thông qua các giải pháp Layer 2 của Ethereum. Bạn có được bảo mật từ lớp nền Ethereum, truy cập vào hệ sinh thái DeFi lớn nhất, và khả năng tùy chỉnh mạng theo nhu cầu.
Một số blockchain lớp 1 đã nhận ra điều này. Celo, một blockchain độc lập tập trung vào thanh toán di động, đã công bố kế hoạch chuyển đổi thành Layer 2 của Ethereum. Họ tính toán và thấy rằng việc gia nhập hệ sinh thái Ethereum hợp lý hơn nhiều so với việc tự xây dựng hiệu ứng mạng từ đầu.
Càng nhiều blockchain, càng cần nhiều cây cầu. Và chính những cây cầu mới là vấn đề… Chúng chuyển tài sản giữa các blockchain khác nhau. Về cơ bản là thông qua các hợp đồng thông minh phức tạp, khóa token của bạn trên một chuỗi rồi đúc token tương đương trên chuỗi khác. Nhưng các cây cầu thường xuyên bị hacker tấn công. Rất thường xuyên. Tôi thề bằng cái tên Ronin. Chúng ta không nói đến sự bất tiện nhẹ khi chuyển từ ứng dụng Philips Hue sang ứng dụng Nest. Chúng ta đang nói đến thiệt hại tài chính nếu phần mềm cây cầu gặp lỗi.
Trải nghiệm người dùng tệ hại. Trong ngôi nhà thông minh của tôi, điều tồi tệ nhất là phải mở một ứng dụng khác chỉ để tắt đèn hiên. Nhưng đối với blockchain doanh nghiệp, người dùng có thể cần dùng ví khác nhau, token Gas khác nhau, giao diện khác nhau và cài đặt bảo mật khác nhau cho mỗi mạng. Hầu hết mọi người đã vật lộn để quản lý một ví mã hóa. Hãy tưởng tượng việc giải thích tại sao họ cần dùng ví khác nhau cho thanh toán Stripe và chuyển tiền Circle.
Nhưng điều thực sự làm tôi bối rối là hiệu ứng mạng hoàn toàn không tồn tại.
Giá trị của mạng thanh toán tăng theo cấp số nhân khi số lượng người dùng và ứng dụng tăng lên. Ethereum có nhiều nhà phát triển, nhiều ứng dụng và thanh khoản nhất. Tính đến giữa năm 2025, TVL (Tổng giá trị khóa) của Ethereum là 96 tỷ USD, chiếm khoảng 60-65% hoạt động DeFi. Solana, với tư cách là phương án thay thế hiệu suất cao, có TVL là 11 tỷ USD. Các chuỗi chính khác như Binance Smart Chain (7,35 tỷ USD), Tron (6,78 tỷ USD) và Arbitrum (3,39 tỷ USD) chia nhau phần còn lại.
Những chuỗi doanh nghiệp này chọn rời bỏ hiệu ứng mạng này để xây dựng một thứ gì đó tách biệt, hy vọng người dùng sẽ tự động đổ xô đến.
Bạn có xây một cửa hàng hoàn hảo trên một hòn đảo hoang không? Dĩ nhiên, các quốc gia như UAE đã xây những thành phố như Dubai, và con người thực sự đã đến. Nhưng đó là vì có những ràng buộc về địa lý. Họ buộc phải làm vậy.
Cuối cùng, còn có một vấn đề cạnh tranh mà không ai muốn đối mặt trực tiếp. Những công ty này thực sự đang cố xây dựng cơ sở hạ tầng tốt hơn, hay chỉ đơn giản là không muốn chia sẻ "sân chơi" với đối thủ? Khi tôi nhìn vào mớ hỗn độn ngôi nhà thông minh của mình, tôi thấy mỗi công ty đều có lý do kỹ thuật hợp lý cho lựa chọn của họ. Nhưng động lực thực sự thường là họ không muốn phụ thuộc vào nền tảng của người khác hoặc trả phí cho đối thủ cạnh tranh.
Có lẽ đây mới là sự thật. Circle không muốn trả phí giao dịch Ethereum, Stripe cũng không muốn xây dựng trên cơ sở hạ tầng mà họ không kiểm soát. Điều đó hợp lý. Nhưng hãy thành thật về chuyện này. Việc này không liên quan đến đổi mới hay trải nghiệm người dùng, mà là về quyền kiểm soát và lợi ích kinh tế.
Việc các ông lớn dường như không lo lắng
Ethereum dường như không mấy quan tâm. Mạng lưới này xử lý hơn 1 triệu giao dịch mỗi ngày, chiếm phần lớn hoạt động DeFi, và gần đây đã thu hút dòng vốn tổ chức quy mô lớn thông qua ETF của nó. Một ngày tháng 8, dòng tiền ròng vào ETF Ethereum đạt 1 tỷ USD, vượt tổng cộng cả tuần trước đó của các ETF Bitcoin.
Phản ứng của cộng đồng Ethereum trước các chuỗi doanh nghiệp này khá thú vị. Một số người coi đó là sự xác nhận. Dù sao đi nữa, Arc và Tempo đều được xây dựng như các chuỗi tương thích EVM, về cơ bản là áp dụng tiêu chuẩn phát triển của Ethereum.
Nhưng ở đây có một mối đe dọa tinh vi. Mỗi giao dịch USDC được thực hiện trên Arc thay vì Ethereum là một khoản phí không chảy vào các trình xác thực Ethereum. Mỗi khoản thanh toán thương gia của Stripe nếu được xử lý trên Tempo thay vì Layer 2 Ethereum là một hoạt động không đóng góp vào hiệu ứng mạng của Ethereum.
Solana có thể cảm nhận được sự cạnh tranh này mạnh mẽ hơn. Mạng lưới này định vị mình là phương án thay thế hiệu suất cao cho Ethereum, đặc biệt trong thanh toán và ứng dụng người dùng. Khi các công ty thanh toán lớn chọn xây chuỗi riêng thay vì sử dụng Solana, điều đó làm suy yếu lập luận mà Solana luôn ca ngợi: "mọi thứ đều có thể chạy trên một chiếc máy tính nhanh".
Nghĩa địa blockchain doanh nghiệp
Lịch sử không tử tế với những công ty cố xây blockchain riêng. Như tôi đã đề cập trước đó, Celo từng thực hiện bước đi tương tự vào năm 2023.
Bạn còn nhớ Libra của Facebook không? Ban đầu là một kế hoạch đầy tham vọng để tạo ra một loại tiền tệ kỹ thuật số toàn cầu, sau đó đổi tên thành Diem, rồi trở nên không bền vững dưới áp lực quản lý, và cuối cùng bị chia nhỏ và bán đi. Đừng quên rằng, trong các quy tắc rõ ràng hơn ngày nay, Đạo luật GENIUS đã xác định rõ cách thức hoạt động của các nhà phát hành stablecoin, dự án của Facebook thực tế có thể đã thành công.
Nỗ lực blockchain của JPMorgan có lẽ là câu chuyện cảnh tỉnh phù hợp nhất. Ngân hàng này dành nhiều năm phát triển JPM Coin (đồng đô la kỹ thuật số), Quorum (mạng blockchain riêng tư của họ) và các dự án blockchain khác. Mặc dù có gần như vô hạn nguồn lực, mối quan hệ quản lý và cơ sở khách hàng khổng lồ, những dự án này chưa bao giờ đạt được sự chấp nhận đáng kể ngoài phạm vi hoạt động nội bộ của JPMorgan. JPM Coin xử lý hàng chục tỷ USD giao dịch, nhưng chủ yếu chỉ dùng để chuyển tiền giữa các khách hàng tổ chức nội bộ ngân hàng.
Ngay cả những nỗ lực của các công ty thanh toán lớn cũng không mấy ấn tượng. PayPal ra mắt stablecoin riêng (PYUSD) vào năm 2023, trở thành công ty fintech lớn đầu tiên của Mỹ bước chân vào lĩnh vực stablecoin. Nhưng PayPal chọn ra mắt trên các mạng hiện có như Ethereum, thay vì xây dựng cơ sở hạ tầng tùy chỉnh. Kết quả? Giá trị vốn hóa PYUSD chỉ đạt 1,102 tỷ USD, nhỏ bé so với 67 tỷ USD của USDC, và chủ yếu bị giới hạn trong hệ sinh thái riêng của PayPal.
Điều này đặt ra một câu hỏi: Nếu một công ty có ảnh hưởng rộng và chuyên môn thanh toán mạnh như PayPal cũng không thể tạo ra tác động lớn chỉ với một stablecoin, thì tại sao Circle và Stripe lại nghĩ rằng việc xây cả một blockchain sẽ làm tốt hơn?
Mô hình này cho thấy rằng việc xây dựng một blockchain thành công đòi hỏi nhiều hơn là năng lực kỹ thuật và nguồn lực tài chính. Bạn cần hiệu ứng mạng, sự nhiệt huyết của nhà phát triển và sự chấp nhận tự nhiên – những thứ cực kỳ khó tạo ra ngay cả khi có sự hậu thuẫn của doanh nghiệp.
Lần này có khác biệt không?
Chúng ta có lý do để tin rằng Circle và Stripe có thể thành công nơi những công ty khác vật lộn.
Thứ nhất, minh bạch quản lý đã cải thiện đáng kể. Đạo luật GENIUS được thông qua tại Mỹ đã cung cấp một khuôn khổ rõ ràng cho các nhà phát hành stablecoin, loại bỏ phần lớn sự không chắc chắn mà các nỗ lực blockchain doanh nghiệp trước đây phải đối mặt. Khi Circle ra mắt Arc, họ không còn ở vùng xám pháp lý. Họ là một công ty đại chúng hoạt động trong các quy tắc rõ ràng.
Thứ hai, cả hai công ty đều sở hữu thứ mà JPMorgan thiếu: cơ sở người dùng lớn, không chủ yếu tập trung vào mã hóa. Stripe xử lý hơn 1 nghìn tỷ USD giao dịch mỗi năm cho hàng triệu thương gia toàn cầu, và đang từng bước xây dựng cơ sở hạ tầng mã hóa của mình – mua lại Bridge (cơ sở hạ tầng stablecoin) với giá 1,1 tỷ USD và Privy (công nghệ ví mã hóa), xây dựng một chồng thanh toán end-to-end. USDC của Circle đã được tích hợp vào hàng trăm ứng dụng và nền tảng giao dịch. Họ không phải xây blockchain rồi hy vọng có người dùng, mà đang xây cơ sở hạ tầng cho người dùng họ đã phục vụ, kèm công cụ tích hợp liền mạch.
Paradigm's Matt Huang khi mô tả chiến lược của Stripe nhấn mạnh cách công nghệ blockchain có thể "lùi vào hậu trường" khỏi tầm nhìn của người dùng thông thường. Hãy tưởng tượng thanh toán trực tuyến với thanh toán tức thì, phí thấp hơn và tính năng lập trình, nhưng việc tích hợp của thương gia trông hoàn toàn giống quy trình thanh toán Stripe hiện tại. Điều này hoàn toàn khác biệt so với việc yêu cầu mọi người tải MetaMask và quản lý cụm từ khôi phục. Đây là trải nghiệm người dùng Web2 kết hợp cơ sở hạ tầng Web3. Người dùng thậm chí không cảm nhận được chút "vị blockchain" nào.
Thứ ba, bản thân công nghệ đã trưởng thành. Vào năm 2017-2018 khi JPMorgan thử nghiệm blockchain, cơ sở hạ tầng thực sự rất sơ khai. Ngày nay, việc xây dựng một blockchain hiệu suất cao với các tính năng dành cho tổ chức tuy vẫn thách thức nhưng không phải chưa từng có tiền lệ. Circle đã mua lại đội ngũ phát triển động cơ đồng thuận Malachite, cung cấp cho họ công nghệ xác nhận dưới một giây đã được kiểm chứng thực tế. Hợp tác giữa Stripe và Paradigm mang đến chuyên môn mã hóa sâu sắc để bổ sung kiến thức thanh toán của họ.
Động lực chi phí cũng thay đổi lớn. Năm 2017, việc khởi chạy một blockchain mới thường tốn từ 1 đến 5 triệu USD, với chu kỳ phát triển 1-2 năm hoặc hơn. Đến năm 2025, chi phí trung bình để ra mắt một ứng dụng blockchain chức năng là từ 40.000 đến 200.000 USD, thường mất 3-6 tháng, nhờ các công cụ phát triển, động cơ đồng thuận và nền tảng dịch vụ blockchain được cải thiện. Việc triển khai hiện đại rẻ hơn tới 43% so với ứng dụng tập trung trong một số lĩnh vực, nhờ hiệu quả nâng cao và mở rộng cơ sở hạ tầng.
Các công ty thanh toán nhận ra rằng họ đang trả phí cho cơ sở hạ tầng mà họ có thể tự xây dựng. Thay vì trả phí cho Circle khi giao dịch USDC hoặc phụ thuộc vào cấu trúc phí của Ethereum, các công ty như Stripe hiện có thể xây dựng chồng cơ sở hạ tầng riêng với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ khoản phí dài hạn họ trả cho bên thứ ba.
Đây là quyết định cổ điển "tự xây hay mua", và giờ chi phí tự xây đã giảm từ hàng triệu xuống còn hàng chục ngàn.
Vấn đề đồng tồn tại
Vậy điều này dẫn chúng ta đến đâu? Liệu chúng ta đang tiến tới một tương lai phân mảnh nơi mỗi công ty lớn vận hành blockchain riêng, hay các lực lượng thị trường sẽ thúc đẩy tích hợp và khả năng tương tác?
Dấu hiệu ban đầu cho thấy tương lai có thể là sự đồng tồn tại thực dụng, chứ không phải cạnh tranh kiểu "kẻ thắng tất cả". Circle tuyên bố rõ ràng rằng Arc sẽ bổ sung chứ không thay thế chiến lược đa chuỗi của họ. USDC sẽ tiếp tục hoạt động trên Ethereum, Solana và hàng chục mạng khác. Arc được định vị là lựa chọn bổ sung cho người dùng cần các tính năng cụ thể như quyền riêng tư tổ chức, thời gian thanh toán đảm bảo hoặc chức năng ngoại hối tích hợp.
Chiến lược của Stripe dường như tương tự. Tempo không nhằm thay thế hoàn toàn các kênh thanh toán hiện tại, mà là cung cấp phương án thay thế cho các trường hợp blockchain có lợi thế rõ rệt. Thanh toán xuyên biên giới, tiền tệ lập trình và thanh toán thương gia là những lĩnh vực công nghệ blockchain thực sự vượt trội so với hệ thống truyền thống.
Trải nghiệm người dùng cuối cùng sẽ quyết định việc phân mảnh này là một tính năng hay một vấn đề. Nếu công nghệ "trừu tượng hóa chuỗi" phát triển như cam kết, người dùng có thể sử dụng các blockchain khác nhau mà không hay biết. Ứng dụng thanh toán của bạn có thể tự động định tuyến giao dịch qua mạng tốt nhất về tốc độ và chi phí.
Dự đoán của tôi (nếu tôi lạc quan một chút) là: chúng ta sẽ thấy cả hai kịch bản, nhưng ở các lĩnh vực thị trường khác nhau.
Đối với người dùng tổ chức và doanh nghiệp, nhiều blockchain chuyên dụng có thể phát triển mạnh. Một công ty đa quốc gia chuyển 100 triệu USD giữa các công ty con quan tâm đến các tính năng tuân thủ, đảm bảo thanh toán và tích hợp với hệ thống tài chính hiện tại. Họ không quan tâm đến biến động giá Gas, blockchain của họ có dự án NFT ngầu nhất hay giao thức DeFi sôi động nhất hay không. Một chuỗi cho phép doanh nghiệp kết nối trực tiếp với hệ thống ngân hàng truyền thống, cung cấp báo cáo quản lý tích hợp hoặc đảm bảo thời gian thanh toán sẽ được ưa chuộng hơn cơ sở hạ tầng chung của Ethereum.
Arc có thể thực sự phục vụ những người dùng này tốt hơn Ethereum.
Phí ổn định, thanh toán tức thì và các tính năng tuân thủ tích hợp có thể quan trọng hơn đối với giám đốc tài chính so với việc truy cập vào các giao thức DeFi mới nhất.
Đối với nhà đầu tư cá nhân và nhà phát triển, hiệu ứng mạng vẫn rất quan trọng. Blockchain có nhiều ứng dụng nhất, thanh khoản cao nhất và hoạt động nhà phát triển sôi động nhất sẽ tiếp tục thu hút thêm những yếu tố tương tự. Hiện tại đó vẫn là Ethereum, và các chuỗi doanh nghiệp này dường như không thách thức trực tiếp vị thế thống trị này.
Một biến số là liệu các blockchain doanh nghiệp này có duy trì tập trung vào doanh nghiệp hay không. Nếu Stripe cung cấp phương thức thanh toán nhanh hơn, rẻ hơn cho các thương gia, trong khi khách hàng không hề nhận ra họ đang dùng blockchain, thì nó có tiềm năng vượt ra ngoài phạm vi ứng dụng doanh nghiệp.
Nhưng then chốt của cơ sở hạ tầng là: loại tốt nhất là loại vô hình. Khi bạn bật công tắc đèn, bạn không nghĩ đến nhà máy điện hay đường dây truyền tải. Khi các thí nghiệm blockchain này thành công, đó là bởi vì chúng khiến công nghệ nền tảng hoàn toàn biến mất.
Liệu điều này có thực sự xảy ra vẫn còn phải xem. Hiện tại, chúng ta đang ở giai đoạn tranh giành vị trí, nơi ai cũng muốn giành một phần trong cơ sở hạ tầng tài chính tương lai.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
