Sự phát triển chiều sâu hệ sinh thái Arbitrum: Nova ra đời đúng lúc!
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sự phát triển chiều sâu hệ sinh thái Arbitrum: Nova ra đời đúng lúc!
Với sự phát triển tổng thể của hệ sinh thái Arbitrum, chuỗi Nova sẽ cùng Ntiro mang đến cho người dùng trải nghiệm mở rộng thân thiện hơn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 0xCryptolee, Học giả CIG
Hiệu đính: Ngô Cực, Nhà kinh tế học cốt lõi CIG Labs
Thẩm định kỹ thuật: Jason (Arbitrum)
Một, Bối cảnh ra mắt
Sau khi thị trường trải qua giai đoạn biến động giảm mạnh và tâm lý xuống điểm thấp, Arbitrum đã khởi động chiến dịch Odyssey nhằm thu hút người dùng trải nghiệm và hỗ trợ các dự án trong hệ sinh thái. Khi hoạt động quảng bá của Arbitrum dần được đẩy mạnh, các dự án trong hệ sinh thái lần lượt nhận được lượng truy cập và độ phủ sóng lớn, số địa chỉ độc lập trên Arbitrum sau đó tăng mạnh, nhất thời tạo nên không khí sôi động cho sự kiện. Đến tuần thứ hai của chiến dịch, phí gas giao dịch trên Arbitrum thậm chí còn cao hơn cả mạng chính. Điều này một phần cũng thúc đẩy việc ra mắt Ntiro và Nova.
Tình hình tăng trưởng số lượng địa chỉ độc lập của Arbitrum, ảnh chụp từ arbiscan.io
Tất nhiên sự kiện Odyssey sôi động chỉ là yếu tố thúc đẩy việc ra mắt Ntiro và Nova, yếu tố chính dẫn đến việc ra mắt Nova vẫn là chiến lược sản phẩm khác biệt hóa của Arbitrum. Mặc dù Arbitrum Rollup đã mở rộng đáng kể hiệu suất của Ethereum, nhưng khi gặp phải lưu lượng lớn thì vẫn xảy ra vấn đề tăng vọt phí gas, điều này do chi phí thuê không gian khối trên mạng chính Ethereum và chi phí tính toán, lưu trữ lớp hai gây ra.
Để giải quyết vấn đề này, các giải pháp mở rộng khác của Ethereum đều đã tung ra nhiều sản phẩm để người dùng lựa chọn, ví dụ như zkSync có giải pháp zkPorter, giảm chi phí bằng cách đặt khả năng truy xuất dữ liệu (data availability) xuống layer ngoài chuỗi; thậm chí BNB Chain cũng đã ra mắt giải pháp khác biệt hóa BAS nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch tần suất cao trong lĩnh vực game, mạng xã hội. Tương tự, Arbitrum chọn sử dụng công nghệ Anytrust để đáp ứng nhu cầu ở các kịch bản khác nhau, nhằm đạt được sự phát triển bền vững cho hệ sinh thái, từ đó Nova ra đời đúng lúc!
Tình hình tiêu thụ GAS của Arbitrum, ảnh chụp từ cryptofees.info
Hai, Làm rõ khái niệm
1. Nova
Nova là chuỗi đầu tiên dựa trên công nghệ Anytrust do Offchain Labs ra mắt, hiện tại chưa mở cửa cho tất cả người dùng. Các nhà phát triển có thể đăng ký tham gia thử nghiệm triển khai trên mạng Nova thông qua trang web chính thức của Arbitrum. Do Nova áp dụng công nghệ Anytrust, về chi phí có ưu thế rất lớn, có thể nhanh chóng thu hút các ứng dụng có tần suất giao dịch cao tiến hành triển khai thử nghiệm, về lâu dài sẽ mang lại trải nghiệm tương tác tốt hơn cho các trường hợp và người dùng này.
2. Anytrust
Anytrust là ý tưởng ban đầu của giải pháp mở rộng Arbitrum, về kiến trúc có mức độ tương đồng rất lớn với phương án Rollup, phần sau sẽ phân tích điểm giống và khác giữa Anytrust và Rollup.
3. Arbitrum One
Arbitrum One là phiên bản mạng chính hiện tại của Arbitrum Rollup, tự xây dựng AVM để đạt được sự tương thích EVM của Ethereum, giúp các dapp trong hệ sinh thái Ethereum có thể di chuyển sang một cách liền mạch với ít thay đổi tối thiểu.
4. Arbitrum Ntiro
Ntiro là phiên bản nâng cấp mạng chính của One (hiện chưa nâng cấp). Sau khi nâng cấp, AVM gốc sẽ bị loại bỏ, thay vào đó là client GETH được viết bằng WASM. Đồng thời, để phản hồi tốt hơn các giao thức EIP tiếp theo của Ethereum, các hợp đồng rollup của Ntiro sẽ thay thế hợp đồng Node và hợp đồng challenge trong phiên bản Arbitrum One bằng các thư viện (lib) hợp đồng. Ngoài ra, phiên bản Ntiro thông qua việc tối ưu mô hình gas, làm cho nó gần giống với mô hình gas của mạng chính hơn, điều này không những giảm chi phí sử dụng mạng cho người dùng mà còn giảm độ khó khi nhà phát triển di chuyển ứng dụng.
5. Odyssey
Odyssey (Chiến dịch Hành trình) là hoạt động trải nghiệm các dự án trong hệ sinh thái do Arbitrum tổ chức, thông qua bỏ phiếu sớm để chọn ra các dự án phổ biến nhất trong hệ sinh thái, sau đó mỗi tuần hướng dẫn người dùng trải nghiệm các sản phẩm trong hệ sinh thái theo từng nhóm, hoàn thành nhiệm vụ liên quan sẽ nhận được NFT tương ứng làm phần thưởng tương tác. Chiến dịch Odyssey là sự kiện lớn nhất trong hệ sinh thái cho đến nay, thu hút đông đảo cư dân Web3 tham gia. Mặc dù vì sự cố tắc nghẽn mạng trong thời gian diễn ra sự kiện mà buộc phải tạm dừng, nhưng sau khi nâng cấp Ntiro, Odyssey sẽ được mở lại, khi đó người dùng cũng sẽ có trải nghiệm tốt hơn.
Ba, Phân tích chi tiết Nova
Nova là một chuỗi độc lập do Arbitrum ra mắt, vận hành độc lập tách biệt khỏi Arbitrum One hiện tại. Vì phần lớn thiết kế kiến trúc trùng lặp với Arbitrum Rollup, nên phần phân tích dưới đây dựa trên giả định bạn đã đọc bài viết 《Chiến dịch Odyssey đã đến, bạn thực sự hiểu Arbitrum chưa?》, nếu chưa, rất khuyến khích bạn đọc trước rồi quay lại xem bài viết này.
1. Ủy ban Khả năng truy xuất dữ liệu (Data Availability Committee)
Như ta đã biết, Arbitrum One sử dụng công nghệ Rollup, bộ định thứ tự (sequencer) sẽ đóng gói các giao dịch trong một khoảng thời gian thành một batch, nén dữ liệu giao dịch và tải lên hợp đồng inbox trên mạng chính Ethereum dưới dạng calldata. Lúc này, khả năng truy xuất dữ liệu giao dịch trên Arbitrum One được lưu trữ và đảm bảo bởi mạng chính Ethereum, đây cũng là lý do an ninh của nó gần sát với mạng chính Ethereum.
Khác biệt giữa Anytrust và Rollup nằm ở chỗ Anytrust giới thiệu Ủy ban Khả năng truy xuất dữ liệu, chuyển dữ liệu calldata vốn nên lưu trong hợp đồng inbox sang lưu trữ ở Ủy ban này bên ngoài chuỗi. Trong mô hình công nghệ Anytrust, sau khi người dùng gửi giao dịch đến Sequencer, Sequencer sẽ gửi dữ liệu giao dịch đến Ủy ban Khả năng truy xuất dữ liệu. Ủy ban sẽ ký chứng chỉ khả năng truy xuất dữ liệu (DACerts) cho các giao dịch theo lô, chỉ khi DACerts được tải lên hợp đồng inbox trên mạng chính thì mới giảm thêm dữ liệu cần gửi lên mạng chính. Để đảm bảo khả năng truy xuất dữ liệu, Ủy ban sẽ vận hành máy chủ khả năng truy xuất dữ liệu và công bố API REST, cho phép lấy dữ liệu lô qua Hash.
Tức là, khi cần lấy dữ liệu giao dịch của lô tương ứng, chỉ cần lấy giá trị hash được tải lên từ hợp đồng inbox, thông qua API công cộng do máy chủ khả năng truy xuất dữ liệu cung cấp, có thể tra cứu được dữ liệu giao dịch. So với việc trực tiếp tải dữ liệu calldata của giao dịch lên hợp đồng inbox, phương án Anytrust đã hy sinh một phần tính phi tập trung, người dùng phải lấy dữ liệu giao dịch từ Ủy ban và buộc phải tin tưởng họ đảm bảo dữ liệu. Tuy nhiên, phương án Anytrust vẫn có ưu thế lớn so với các sidechain thông thường hay các chuỗi dùng cơ chế đồng thuận BFT, trọng tâm ở đây là Fallback to Rollup.
2. Fallback to rollup
Fallback to rollup là giới hạn an toàn của Anytrust, tức là trong trường hợp Ủy ban Khả năng truy xuất dữ liệu ngừng hoạt động, Anytrust có thể quay trở lại chế độ Rollup, đưa lại khả năng truy xuất dữ liệu lên hợp đồng inbox của layer 1, đợi đến khi Ủy ban phục hồi mới chuyển lại chế độ Anytrust.
So với cơ chế đồng thuận BFT thông thường, Anytrust có giả định tin cậy thấp hơn. Trong Ủy ban Khả năng truy xuất dữ liệu, chỉ cần hai trình xác thực trung thực là có thể đảm bảo an toàn cho chuỗi. Quy trình như sau: ký một chứng chỉ khả năng truy xuất dữ liệu, vì cần chữ ký của N - 1 trình xác thực, nên ngay cả khi có người ác ý trong N trình xác thực, luôn đảm bảo ít nhất một trong hai trình xác thực trung thực nằm trong nhóm N-1 người ký, khi có chữ ký ác ý, một trong hai trình xác thực trung thực từ chối ký, thì không thể hình thành đủ chữ ký.
Do đó, trong giả định tin cậy của Anytrust, chỉ cần hai trình xác thực trung thực là có thể đảm bảo chữ ký đúng, so với các chuỗi đồng thuận BFT yêu cầu 2/3 nút trung thực thì có độ an toàn cao hơn. Hơn nữa, lợi thế độc đáo của Anytrust – khi Ủy ban Khả năng truy xuất dữ liệu ngừng hoạt động, chuỗi không ngừng tạo khối, sequencer có thể gửi calldata lên hợp đồng inbox của mạng chính để quay lại chế độ Rollup, đảm bảo an toàn và ổn định cho chuỗi, đây là điều mà các sidechain khác không có.
Tóm tắt
Tóm lại, chuỗi Nova sử dụng công nghệ Anytrust có ưu thế cực lớn về chi phí giao dịch, có thể đáp ứng nhu cầu trong lĩnh vực game và NFT, đồng thời có ít giả định tin cậy hơn và độ an toàn cao hơn. Cùng với sự phát triển tổng thể của hệ sinh thái Arbitrum, chuỗi Nova sẽ cùng Ntiro mang đến trải nghiệm mở rộng thân thiện hơn cho người dùng, chắc chắn sẽ thúc đẩy và phát triển thêm sự phồn vinh của hệ sinh thái Ethereum, giải quyết vấn đề hiệu suất mà người dùng phải đối mặt từ lâu.
Bài viết do 0xCryptolee sáng tác, xuất bản bởi CIG.
Nhóm nghiên cứu CIG Labs là một tổ chức học tập hỗ trợ lẫn nhau theo triết lý đại học mở, chào đón mọi người đến chia sẻ, phân tích dự án, góc nhìn ngành hoặc quan điểm vĩ mô đều được, chúng tôi tổ chức định kỳ các buổi giao lưu party, và cam kết tạo ra môi trường chia sẻ phi tập trung và trải nghiệm thú vị.
Chi tiết xin liên hệ qua Discord
Bài viết tham khảo
https://twitter.com/hhh69251498/status/1540929062889488384
https://mp.weixin.qq.com/s/V5X3bi71gVKn5BgHtQAXCw
https://mp.weixin.qq.com/s/mMBGqUwsyJ3bEYXxrwVM1w
https://mp.weixin.qq.com/s/MIK7foIIkzvDoA5PbStRIQ
https://mp.weixin.qq.com/s/s48Urgd0xQsTHQ7w6XrcUw
https://mp.weixin.qq.com/s/MIK7foIIkzvDoA5PbStRIQ
https://developer.offchainlabs.com/docs/anytrust
https://github.com/OffchainLabs/nitro/blob/master/docs/inside_anytrust.md
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
