SBF viết bài dài giải thích cơ chế thanh lý thuật toán và phản pháo, rốt cuộc hai bên đang tranh luận điều gì?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
SBF viết bài dài giải thích cơ chế thanh lý thuật toán và phản pháo, rốt cuộc hai bên đang tranh luận điều gì?
SBF đã trả lời những nghi vấn về các công ty môi giới hàng hóa phái sinh truyền thống, các nhà môi giới hoa hồng.
Chuyên sâu báo cáo Web3CFTC (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ) đã tổ chức một cuộc họp bàn tròn công khai tại Washington D.C. vào ngày 25 tháng 5, quy tụ các đại diện ngành công nghiệp giao dịch phái sinh để thảo luận về đề xuất "giao dịch không qua trung gian" của sàn giao dịch FTX. Không ngoài dự đoán, nhà sáng lập FTX – SBF đã phải đối mặt với những chất vấn mạnh mẽ từ các thương gia tương lai và môi giới truyền thống. Vậy rốt cuộc, điểm gây tranh cãi trong đề xuất này theo quan điểm tài chính truyền thống là gì? Và SBF có điều gì muốn nói trước những ý kiến phản đối đó.
Vào tháng Ba năm nay, FTX đã gửi đề xuất tới CFTC nhằm sử dụng thuật toán thay thế cho các FCM (Futures Commission Merchant – Môi giới Ủy thác Tương lai) truyền thống1. Cách thức hoạt động yêu cầu khách hàng ký quỹ tài sản đảm bảo, đồng thời tính toán vị thế ký quỹ theo thời gian thực. Ngay khi tỷ lệ ký quỹ xuống quá thấp, FTX sẽ bắt đầu thanh lý trong vài giây.
Hai phía ủng hộ và phản đối đã tranh luận gay gắt tại buổi tọa đàm.
Những bên phản đối như CME (Sở giao dịch Hàng hóa Chicago), FIA (Hiệp hội Tương lai) cho rằng thuật toán không thể xử lý được "các tình huống bất ngờ", và đôi khi vẫn cần sự can thiệp điều chỉnh thủ công của con người. Trong khi đó, phe ủng hộ cho rằng việc thanh lý liên tục 24/7 sẽ nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro.
SBF cho biết, phương pháp này yêu cầu khách hàng phải gửi tài sản đảm bảo/ký quỹ trực tiếp vào DCO trước khi mở vị thế – khác biệt so với mô hình hiện tại nơi DCO quản lý các thành viên thanh toán (FCMs), và chính các FCM chịu trách nhiệm truy thu ký quỹ.
“Tôi hình dung ra một cách làm mà khách hàng gửi ký quỹ vào DCO trước khi mở vị thế. Số tiền ký quỹ này chính là tài sản đảm bảo, chứ không phụ thuộc vào uy tín tín dụng của FCMs. Trong mô hình này, DCO có thể vận hành hiệu quả mô hình quản lý rủi ro, đồng nghĩa với việc bất kỳ ai cũng đều có thể giao dịch.”
Tuy nhiên, phía phản đối rõ ràng không đồng tình.
Ông Sean Downey, Giám đốc điều hành CME, cho rằng việc dùng thuật toán thay thế điều chỉnh thủ công dựa trên nhiều giả định, đồng thời quá phụ thuộc vào hệ thống ký quỹ, nhưng ký quỹ và vốn lại là hai khái niệm khác nhau. Việc thiếu vốn trong hệ thống có thể dẫn đến chuỗi thanh lý liên hoàn khi biến động vượt khỏi “khoảng giá”, gây ra sụp đổ chớp nhoáng (flash crash).
[Ghi chú 1]: FCM có thể nhận lệnh giao dịch tương lai, thu ký quỹ từ khách hàng, và cũng có thể cung cấp dịch vụ giao dịch và thanh toán cho các trung gian khác.
Rốt cuộc điểm nghẽn nằm ở đâu?
Hiện tại, phương thức thanh toán tương lai truyền thống thông qua FCM để thu và truy thu ký quỹ. Khi gặp các thời điểm đặc biệt hoặc khách hàng đặc biệt, họ còn cung cấp dịch vụ ứng trước tiền, nhằm đảm bảo vị thế của khách hàng không bị thanh lý.
Mặc dù phe phản đối không chấp nhận việc dùng thuật toán để thanh lý, nhưng điều thú vị là cả hai phía đều đồng ý rằng việc thanh lý tự động bằng thuật toán có thể áp dụng được cho tiền mã hóa. Điểm tranh cãi thực sự nằm ở chỗ: nếu cơ chế thanh lý tự động này được áp dụng cho các loại hàng hóa khác, liệu có gây ra bất ổn thị trường?
Theo giải thích từ chính sách của FTX.US, nếu đề xuất của FTX được chấp thuận, thì các DCO (Tổ chức Thanh lý Phái sinh) do CFTC quản lý có thể cung cấp dịch vụ như đã nêu cho người dùng. Điều đó có nghĩa là trong tương lai, DCO có thể áp dụng cơ chế thanh lý này cho các mặt hàng khác – đây mới chính là điều phe phản đối thực sự lo ngại.
Ngoài vấn đề lợi ích lớn từ việc loại bỏ FCMs, các hợp đồng tương lai giao nhận vật chất cũng không hoàn toàn phù hợp với việc thanh lý tự động. Như đã nói ở trên, một khi biến động vượt khỏi khoảng giá, việc thanh lý có thể được kích hoạt, khiến giá hàng hóa sụp đổ hoặc tăng vọt chớp nhoáng.
Ông Nelson Neale từ Ủy ban Hợp tác xã Nông dân Toàn quốc phát biểu rằng, mặc dù thanh lý tự động rất phù hợp với tiền mã hóa, nhưng đối với những người phụ thuộc vào sự ổn định giá năng lượng hay thực phẩm, thì đây không phải là giải pháp tốt.
“Dưới mô hình thanh lý tự động, (biến động giá mạnh) đương nhiên rất tệ đối với nhà giao dịch tiền mã hóa (ám chỉ việc thanh lý), nhưng đối với nông dân Mỹ, tình hình sẽ còn tồi tệ hơn nhiều so với thị trường mã hóa.”
SBF lên tiếng
Mặc dù buổi tọa đàm diễn ra khá dài, nhưng vẫn chưa đủ thời gian để trả lời đầy đủ các ý kiến, vì vậy SBF đã đăng bài viết bổ sung trên Twitter sau khi kết thúc.
Trước những chỉ trích về việc hệ thống thiếu vốn, SBF phản bác rằng FTX đã tích lũy vốn:
“Chúng tôi đã tích lũy vốn trong hệ thống này, gần đây chúng tôi đã đưa vào 250 triệu USD, nên vấn đề vốn không tồn tại.”
SBF cũng nhấn mạnh rằng FTX có thiết lập cơ chế ổn định giá (Price Bands):
“Khoảng giá có thể ngăn chặn sụp đổ chớp nhoáng. Chúng tôi có thiết lập khoảng giá, không hiểu sao một số người lại nghĩ rằng chúng tôi không có.”
Tiếp theo, SBF dành phần lớn nội dung để giải thích sự khác biệt giữa cơ chế thanh lý bằng thuật toán của FTX và mô hình truyền thống.
SBF cho biết, cách thức gửi ký quỹ trước thực tế còn bảo vệ khách hàng tốt hơn, tránh được rủi ro hệ thống, minh chứng rõ nhất là FTX hiện đang nắm giữ hàng chục tỷ USD tài sản làm ký quỹ.
Anh cũng đồng ý với quan điểm của ICE rằng hệ thống nên cho phép bên thứ ba cung cấp tín dụng cho các khách hàng có nguy cơ bị thanh lý.
Tuy nhiên, SBF nhấn mạnh khoản tín dụng khẩn cấp trong hệ thống này sử dụng tài sản từ bên thứ ba, chứ không phải tiền của các người dùng khác trong hệ thống, và do áp dụng “thanh lý thời gian thực”, việc truy thu ký quỹ có giới hạn thời gian rõ ràng.
“Thành thật mà nói, khi giám đốc rủi ro của DCO gọi điện cho khách hàng lớn, tin tưởng vào uy tín của họ mà không truy thu ký quỹ, thực chất là đang mạo hiểm tài sản của các khách hàng khác – suy nghĩ này thật sự đáng sợ!”
Ngoài ký quỹ, SBF cũng nhắc lại rằng FTX còn có một Quỹ Bảo đảm:
“Nhắc lại lần nữa, FTX không phụ thuộc vào tín dụng, nên không cần thêm vốn để hỗ trợ tín dụng, tuy nhiên chúng tôi vẫn có ký quỹ ban đầu và Quỹ Bảo đảm.
Điều kỳ lạ là, dường như những bình luận này đều quên mất một thực tế rõ ràng: đề xuất của chúng tôi đã nêu rõ ràng rằng ngoài ký quỹ, chúng tôi còn có Quỹ Bảo đảm.”
SBF kêu gọi rằng, cơ chế thanh lý tự động của FTX không nhằm phản đối các FCM truyền thống.
Anh thừa nhận rằng nếu liên quan đến “giao nhận thực tế”, cơ chế thanh lý tự động có thể không phù hợp với mọi mặt hàng, nhưng điều quan trọng là phải quay trở lại cơ chế thị trường, để khách hàng tự chọn sàn giao dịch và cơ chế thanh lý.
Dòng tweet dài của SBF chủ yếu nhằm làm rõ các nghi vấn, trình bày cách thức vận hành và động cơ đằng sau các cơ chế này, tuy nhiên anh cũng buông vài lời mỉa mai trước những bình luận thiếu căn cứ.
Phản hồi trước phát biểu của ông Sean Downey (CME) rằng “cơ chế thanh lý truyền thống vận hành tốt, đến nay vẫn chưa có vấn đề gì”, SBF đáp lại bằng cụm “LOL nickel” – “LOL” hàm ý cười lớn, còn “nickel” là ám chỉ sự kiện LME gần đây phải tạm ngừng giao dịch do giá nickel sụt giảm mạnh.
Anh cũng tỏ ra không hài lòng khi nhiều người cho rằng buổi tọa đàm trước “tự chứng nhận” là cần thiết.
“Tự chứng nhận” (Self-Certification) nghĩa là nếu một tổ chức thuộc DCO chịu sự quản lý của CFTC, thì trước khi niêm yết sản phẩm mới, chỉ cần nộp văn bản chứng minh sản phẩm mới tuân thủ quy định, kèm theo tài liệu yêu cầu phê duyệt trước.
Nếu đáp ứng hai điều kiện trên và CFTC không phát hiện vi phạm, DCO có thể ra mắt sản phẩm mới sau một ngày làm việc.
Trước đây, CME cũng đã áp dụng cách này khi ra mắt hợp đồng tương lai Bitcoin.
SBF mỉa mai:
“Rất vui khi nghe các đối thủ cạnh tranh đều cho rằng trước khi tự chứng nhận cần phải có buổi tọa đàm để trao đổi kỹ lưỡng. Tôi đoán họ sẽ ủng hộ việc mỗi lần tự chứng nhận ra mắt sản phẩm mới, đều phải tổ chức một buổi tọa đàm như vậy?”
Anh cũng chỉ trích một số người chưa thực sự hiểu rõ cơ chế thanh lý tự động đã vội vàng lên giọng bình luận:
“Họ đều nói cần có cơ chế ổn định giá! Để bảo vệ người dùng khi biến động mạnh trong vòng một phút.
Nhưng có những người còn kém hiểu biết về thị trường mã hóa hơn cả khách hàng của FTX, mà giờ đây lại phải nghe họ lên giọng dạy đời về việc bảo vệ người dùng – thật tréo ngoe.”
Hai bên có logic thanh lý khác nhau, vẫn đang tìm kiếm điểm đồng thuận
Tổng thể, hướng đi thanh lý của hai bên là khác nhau.
Theo quan điểm tài chính truyền thống, do biến động của các sản phẩm phái sinh “thường” không cao như tiền mã hóa, cộng với nhu cầu tối ưu hóa hiệu quả vốn của khách hàng, nên họ mong muốn FCM thẩm định uy tín tín dụng người dùng. Miễn là tín dụng khách hàng tốt, và FCM có thể ứng trước tiền thanh lý, thì mô hình thanh lý này vẫn vận hành được.
Tuy nhiên, trước tính biến động cao của thị trường mã hóa, FTX đã thiết kế cơ chế thanh lý dựa trên tài sản đảm bảo và thực hiện thanh lý thời gian thực. Lợi ích là không cần qua bên thứ ba, do đó sẽ không xảy ra tình trạng FCM mạo hiểm dùng tiền của khách hàng khác.
Nếu lấy ví dụ kinh doanh khách sạn, tư duy tài chính truyền thống giống như: đã xác minh danh tính khách, có kênh bồi thường, nên dù khách chưa đủ tiền, khách sạn vẫn có thể ứng trước và thu lãi.
Còn quan điểm của SBF là: lo ngại khách làm hư hỏng thiết bị trong phòng, nên yêu cầu khách phải đặt cọc, và chỉ hoàn lại tiền cọc sau khi kiểm tra thiết bị nguyên vẹn lúc trả phòng.
Do đó, SBF cho rằng điều quan trọng là phải quay lại cơ chế thị trường, để khách hàng tự chọn sàn và cơ chế thanh lý – nhưng đổi mới chắc chắn sẽ vấp phải phản ứng trái chiều.
Như SBF tổng kết trong dòng tweet của mình: FTX đã làm đúng một số điều.
“Tôi nghĩ rằng, nếu những gì chúng tôi đang làm khiến tất cả mọi người ở đây tranh luận, tranh cãi và học hỏi, thì chắc chắn chúng tôi đã làm đúng một số điều.
Nếu không có sự nỗ lực của Zach, Brian, Julie và cả đội ngũ, chúng tôi đã không thể đi xa đến vậy.”
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
