Đại Thanh Toán: Đạo tâm của CZ tan vỡ, Binance hoàn tất quá trình “hắc hóa”
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Đại Thanh Toán: Đạo tâm của CZ tan vỡ, Binance hoàn tất quá trình “hắc hóa”
Sự chuyển biến của CZ từ một người cứu rỗi ngành công nghiệp thành nhân vật bị cáo buộc “đổi màu đen” phản ánh những lựa chọn đầy khó khăn mà các ông lớn trong lĩnh vực tiền mã hóa phải đối mặt giữa yêu cầu tuân thủ quy định, đấu trường chính trị và nhận dạng bản sắc — điều cuối cùng dẫn đến việc ông từ bỏ thị trường Mỹ để quay lại phục vụ cộng đồng người dùng gốc Hoa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Con đường sám hối của các ông lớn trong lĩnh vực tiền mã hóa
Ark Invest đã châm ngòi.
Haseeb lại đang đóng vai một nhà tiên tri vĩ đại, Xu Mingxing đảm nhận vai trò Prometheus, kết hợp Đông y và Tây y để cùng nhau thiêu đốt He Yi và CZ; Carthage phải bị hủy diệt, Sodom và Gomorrah cũng vậy.
Loại suy luận có tội mang tính tôn giáo này bắt nguồn từ mâu thuẫn tâm lý phổ biến trong ngành tiền mã hóa.
Toàn bộ lịch sử tiền mã hóa luôn vận động ở rìa các quy tắc, lẩn khuất trong thế giới xám – đen mơ hồ. Hiện nay, các ông lớn trong lĩnh vực tiền mã hóa muốn “lên bờ làm người lương thiện”, nhưng trước mắt họ vẫn còn hai vấn đề cấp thiết cần giải quyết:
- Làm thế nào để chuyển mình từ những kẻ khai thác kẽ hở pháp luật thành những người tuân thủ quy tắc? Ví dụ: Nếu cái giá phải trả cho việc tránh “Đợt thanh lý lớn ngày 10/11” là hy sinh chính mình, thì Binance sẽ cân nhắc ra sao?
- Chiếm giữ quyền định hình các quy tắc tiền mã hóa nhằm giành lợi ích thực chất cho toàn ngành—ví dụ như thái độ của Coinbase có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình ban hành Đạo luật Minh bạch (Clarity Act); vậy quyền lực ấy bắt nguồn từ đâu?
Đáng chú ý, Binance còn đối mặt với một tình thế nan giải về bản sắc riêng: SBF có thể đầu hàng trực tiếp và bóp méo không gian – thời gian để hóa thân thành một đảng viên Đảng Cộng hòa năm 2022, nhưng CZ và thân phận người Hoa cùng nền tảng Trung Quốc của Binance luôn bị đặt dưới vòng xoáy kiểm soát từ phương Tây và tự bào chữa liên miên.
Quy tắc có giá: “Vua tiền mã hóa” cũng chỉ là miếng thịt trên thớt
Mục đích của khoa học chính trị không phải tạo ra con người, mà là khám phá cách sử dụng con người một cách tự nhiên.
Tôi xin kể một câu chuyện cổ xưa: Một kẻ từng giết rồng sau đó chọn trở thành con rồng ác.
Năm 1991, khi Liên Xô sắp sụp đổ, lịch sử dường như bước tới hồi kết trong trật tự chủ nghĩa tự do mới; Mỹ nghiêm túc vận hành hệ thống Liên Hợp Quốc để quản trị Trái Đất. Khi Saddam Hussein xâm lược Kuwait, Mỹ nhận được ủy nhiệm từ Liên Hợp Quốc và dẫn đầu liên quân gồm 35 quốc gia can thiệp—chỉ sau 100 giờ hành động trên mặt đất, liên quân dễ dàng đánh bại Saddam, khôi phục chủ quyền Kuwait.
Lúc ấy, Mỹ được cả thế giới chân thành ca ngợi.
Chỉ hai năm sau, Mỹ đã gặp thất bại thảm hại tại Mogadishu, thủ đô Somalia: Không những không bắt được quân phiến loạn như mục tiêu nhỏ ban đầu, mà còn gây phản ứng dữ dội trong dư luận trong nước. Từ đó, niềm tin lý tưởng của Mỹ bắt đầu tan vỡ; nếu làm điều thiện mà chẳng được báo đáp, thì làm điều ác dường như cũng chẳng phải chịu hậu quả đặc biệt nào.
Cho tới sự kiện 11/9/2001, niềm tin ấy hoàn toàn sụp đổ, và Mỹ sau đó sa lầy vào cuộc chiến chống khủng bố trên toàn cầu.
Từ đại cục suy ra tiểu tiết, câu chuyện này rất thú vị—khó khăn hiện tại của ngành tiền mã hóa cũng tương tự như vậy: Sau khi vừa giành thắng lợi trong “chiến tranh lạnh” với Phố Wall và hệ thống ngân hàng, đạt được vị thế bá chủ tuyệt đối trong lĩnh vực token hóa và stablecoin, nội bộ ngành lại nảy sinh bất đồng sâu sắc về định hướng phát triển.
“Black Hawk Down” khiến Mỹ trực tiếp “đen hóa”; làm điều tốt mà không được đền đáp—Binance từng cố gắng cứu ngành tiền mã hóa, cuối cùng lại chọn xây dựng “vùng an toàn riêng” cho mình.
Hãy quay ngược thời gian về năm 2022: Trong lúc FTX sụp đổ, Binance từng nắm giữ hơn 70% thị phần trên toàn bộ sàn giao dịch tập trung (CEX), song toàn ngành chìm trong bóng tối bất định về tương lai.
Binance quyết định ra tay cứu cả ngành: Quỹ SAFU trị giá 1 tỷ USD được thành lập ngay lúc ấy. Dĩ nhiên, quỹ này cũng ẩn chứa vài toan tính nhỏ—chủ yếu được cấu thành từ BUSD và BNB của chính Binance; gần đây nổi tiếng vì hưởng ứng lời kêu gọi của Yi Lihua, chuyển đổi toàn bộ danh mục sang BTC.
Tiếc thay, đó chưa phải toàn bộ câu chuyện. Cùng thời điểm với SAFU, còn có Quỹ Phục hồi Ngành (IRI – Industry Recovery Initiative), nhằm phối hợp với các dự án và sàn giao dịch triển khai kế hoạch tự cứu ngành. Binance cam kết đầu tư ít nhất 1 tỷ USD, kỳ vọng quy mô tổng thể đạt trên 2 tỷ USD.
Hiện nay, biểu mẫu đăng ký tham gia IRI đã không còn truy cập được—có lẽ ngành đã thực sự phục hồi rồi chăng?
Chú thích ảnh: Tình hình góp vốn vào IRI
Nguồn ảnh: @business
Thực tế, IRI đã ngừng hoạt động từ năm 2023. Và nhiều bên cam kết góp vốn—như các nhà tạo lập thị trường Jump/GSR/Kronos—thực tế chưa hề đóng góp đồng nào, bởi “ông lớn” Binance chỉ bỏ ra 15 triệu USD, rồi rút sạch 985 triệu USD còn lại.
Hơn nữa, toàn bộ quá trình vận hành IRI cực kỳ thiếu minh bạch: Bạn hoàn toàn không biết dự án nào nhận được tài trợ, dự án nào kêu cứu vô vọng và chỉ còn biết chờ chết.
Nếu đào sâu hơn, những cam kết chưa thực hiện của Binance không chỉ dừng lại ở IRI: Gần đây là Quỹ Đồng hành trị giá 400 triệu USD sau sự kiện 10/11; xa hơn là Quỹ Phát triển BSC trị giá 1 tỷ USD thành lập năm 2021—sau nhiều năm hoạt động, quỹ này lại chi 50.000 USD để mua đồng tiền meme “Tôi đã tới!” (“Wo Ta Ma Lai Le”).
Chú thích ảnh: Các quỹ trong hệ sinh thái Binance
Nguồn ảnh: @zuoyeweb3
Nếu liệt kê kỹ các sáng kiến do Binance khởi xướng, ta thấy rõ xu hướng đặc biệt ưa chuộng con số “1 tỷ”: Giống như khoản thưởng 100.000 USD mãi mãi không thể nhận được của Sun Yuchen, ngoài Quỹ chính YZi Labs, tổng cam kết đầu tư của Binance qua các quỹ khác vượt quá 5 tỷ USD—song số tiền thực sự giải ngân chưa đến 100 triệu USD.
Có thể khẳng định rõ ràng rằng, sau thất bại của IRI, Binance thực tế đã bước vào giai đoạn “đóng cửa dòng chảy ngành thay vì nuôi dưỡng ngành”—tức là hỗ trợ sàn giao dịch chính Binance để cạnh tranh với các CEX khác, đồng thời hỗ trợ BNB Chain để cạnh tranh với các blockchain công cộng như Solana.
Đây cũng chính là nguồn gốc lời tuyên bố của Anatoly, đồng sáng lập Solana, rằng ngành cần 18 tháng để phục hồi: Binance chẳng quan tâm chu kỳ tăng – giảm hay thịnh – suy của ngành, miễn là hệ sinh thái BSC và sàn giao dịch chính Binance duy trì vị thế bá chủ về khối lượng giao dịch.
Binance không thể trở thành người dẫn dắt quy tắc, mà chỉ có thể làm “vua” trên mảnh đất riêng của mình.
Tuy nhiên, CEO Coinbase Brian Armstrong lại nghĩ khác: Theo ông, đừng cố gắng tuân theo các quy tắc hiện hữu, mà hãy nỗ lực “thuần hóa” chúng. Cuộc đấu tranh hiện tại giữa Coinbase và hệ thống ngân hàng về vấn đề sinh lời của USDC chỉ là phần nổi của tảng băng chìm; can thiệp trực tiếp vào chính trị mới chính là “phiên bản cuối cùng”.
Điều này không có nghĩa Coinbase dùng RPG bắn tung xe hơi của thị trưởng. Coinbase có cách chơi cao cấp hơn—áp dụng tư duy kỹ thuật và thương mại hóa vào hoạt động vận động hành lang.
Cách vận động hành lang truyền thống trên “K Street” dựa vào mạng lưới quan hệ của các chính khách đã về hưu—gọi nôm na là “cửa xoay chính – thương”—để tác động lên chính trị. Nhưng đối với Thung lũng Silicon, cách làm này quá “lỗi thời”: Từ Airbnb đến Uber, tất cả đều lơ lửng trên ranh giới giữa đổi mới và tuân thủ pháp luật. Theo góc nhìn này, tiền mã hóa cũng chẳng đặc biệt đến thế.
Chú thích ảnh: Dữ liệu bầu cử và quyên góp
Nguồn ảnh: @zuoyeweb3
Nhưng cả SBF của FTX lẫn CZ của Binance đều là những cá thể “dị thường”: SBF thiên vị quá mức đảng Dân chủ—dù đã chuyển mình thành đảng viên Đảng Cộng hòa, nhưng theo thống kê của tạp chí TIME, ông ta đã quyên góp hơn 40 triệu USD cho đảng Dân chủ, vượt xa con số 29 triệu USD dành cho đảng Cộng hòa.
Trong khi đó, Binance sẵn sàng nộp phạt 4,2 tỷ USD cho Tổng thống Dân chủ, hoặc hợp tác với Tổng thống Cộng hòa trong thương vụ đầu tư 2 tỷ USD đổi lấy cổ phần MGX thông qua USD1, song khoản chi cho vận động hành lang năm 2025 chỉ vỏn vẹn 800.000 USD.
Người dẫn đầu và người đứng thứ hai đều “trong trẻo và ngây thơ”. Coinbase—dù khối lượng giao dịch thấp hơn—lại về sau vượt trước: Không chỉ tuyển dụng Chris Lehane để thành lập đội vận động hành lang mạnh nhất từ trước tới nay, mà còn hợp tác trực tiếp với A16Z xây dựng bảng xếp hạng “StandwithCrypto” (Đứng về phía tiền mã hóa) gồm hai màu đỏ – đen, chấm điểm trực tiếp từng chính khách—những nghị sĩ thân thiện với tiền mã hóa sẽ nhận được quyên góp; những người không thân thiện sẽ không bị tấn công trực diện, nhưng đối thủ của họ sẽ được tài trợ.
Cốt lõi của chính trị Mỹ là bầu cử; điểm then chốt của hệ thống quan chức Trung Quốc là tuyển chọn. Chính nhờ chiến lược đi trước của Coinbase, nên mới xuất hiện hiện tượng “Trump yêu Bitcoin” trong mùa bầu cử.
Thất bại khi “xâm nhập Mỹ”: Chiếc heo đất nhỏ chui vào chiếc heo đất lớn
Khi Mỹ nói bạn có liên hệ với chính phủ Trung Quốc, tốt nhất bạn nên thực sự có mối liên hệ ấy.
Tôi muốn kể thêm một câu chuyện khác: Một bầy rồng ác vật lộn trong bùn lầy.
Khi Trump chuẩn bị tái chiếm Nhà Trắng, Bezos yêu cầu tờ The Washington Post do mình sở hữu giữ thái độ trung lập trong bầu cử; Microsoft gấp rút giải tán bộ phận DEI (Đa dạng, Bình đẳng và Hòa nhập); Zuckerberg khôi phục tài khoản Instagram của Trump. Tuy nhiên, Peter Thiel đã đặt cược vào “Trump 2.0” từ năm 2020, còn Musk chọn đầu hàng vào năm 2022.
Kết quả họ nhận được cũng khác nhau: Thiel hưởng lợi nhiều nhất, Musk đứng thứ hai, còn lại các tỷ phú khác đều tạm an toàn. Nếu cộng thêm các “siêu gia tộc cũ” như Koch Brothers và Mellon Family (New York), bạn sẽ quan sát thấy một sự thật thú vị trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump:
Các “gia tộc siêu già” được miễn trừ thanh trừng; các “gia tộc già” có quyền đặt cược hai mặt; giới internet “trung lưu” có quyền dao động; các “đại gia bỗng chốc giàu lên nhờ tiền mã hóa” phải đặt cược thận trọng; còn “người ngoại bang” chỉ là miếng thịt trên thớt—Sun Guo bị cắt phế (khó đòi quyền lợi với FDUSD, bị WLFI chặn), CZ chi nhiều tiền nhất nhưng lại bất an nhất.
Chú thích ảnh: Con đường từ bỏ chính mình của Binance
Nguồn ảnh: @zuoyeweb3
Sự bất an này luôn ám ảnh CZ, đặc biệt khi hộ chiếu UAE vừa không bảo vệ được an toàn thân thể, vừa không giữ được danh tiếng công ty qua thỏa thuận đổi cổ phần lấy quyền phát hành tiền mã hóa.
- Các quốc gia sản xuất dầu vùng Vịnh như UAE thực chất chỉ là “chiếc heo đất khổng lồ” của Mỹ—Mỹ không đặc biệt tôn trọng chủ quyền của họ, nên phạm vi bảo hộ chính trị kiểu này cực kỳ hạn chế;
- WLFI của gia đình Trump và khoản đầu tư MGX của UAE gắn chặt với nhau hai chiều; bên duy nhất phải thực sự từ bỏ lợi ích thực chất chỉ là Binance và CZ, và sự phục tùng này cũng chẳng bền vững.
MGX của UAE đại diện cho lợi ích của Hoàng gia Abu Dhabi—đây cũng chính là lý do Binance chuyển trụ sở từ Dubai sang Abu Dhabi ngay sau khi nhận được đầu tư từ MGX. Hơn nữa, MGX chi 2 tỷ USD để mua token USD1 của WLFI, sau đó Binance mới nhận được đầu tư từ MGX.
Theo The Washington Post, công nghệ nền tảng USD1 hoàn toàn do Binance phát triển—nói cách khác, Binance vừa góp tiền, vừa cung cấp công nghệ, lại còn mở rộng mạng lưới phân phối, trong khi WLFI chỉ việc ngồi hưởng thành quả. MGX ít ra còn nhận được cổ phần của Binance.
Giá thị trường cho đặc ân ân xá trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump do các công ty vận động hành lang báo giá bắt đầu từ 1 triệu USD; chỉ trong năm tháng đầu nhiệm kỳ, ông đã ân xá 1.600 người—CZ hiển nhiên là “người ủng hộ lớn nhất”.
Tuy nhiên, loại bảo hộ này chẳng hiệu quả chút nào trước những người Mỹ như Ark Invest và Musk: CZ từng đầu tư 500 triệu USD để hỗ trợ Musk mua lại Twitter, chiếm khoảng 1% trong tổng số 43 tỷ USD của Musk—đúng với vai trò một cổ đông nhỏ. Nhưng trong viễn cảnh tương lai mà Musk vẽ ra cho Twitter, vai trò của Binance khó lòng được nhắc tới.
CZ chỉ có thể dồn mọi nỗ lực chuyển lưu lượng từ Twitter sang Binance Square—song những người đến Binance Square sẽ không phải là “nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng Twitter”, ít nhất là Từ Minh Tinh sẽ không bao giờ ghé thăm.
Một hạt mưa, một ngụm nước—đều do tiền định.
Chú thích ảnh: Ý nghĩa của “quân đội mạng”
Nguồn ảnh: @cz_binance
Sau khi Binance và CZ “thất bại khi xâm nhập Mỹ”, bạn sẽ ngạc nhiên nhận ra CZ bắt đầu đăng tweet bằng tiếng Trung và cố gắng phổ biến khái niệm “quân đội mạng” cho cộng đồng tiếng Anh—dường như mối quan hệ giữa CZ và người dùng gốc Hoa lại gần nhau hơn.
Đây không phải ảo giác: Việc tái gắn kết với thị trường người Hoa đã trở thành chủ đề xuyên suốt của Binance. Lý do cũng hết sức đơn giản: Những vòng tròn không thể lọt vào thì đừng cố chen vào.
Tâm thế của CZ rất phù hợp với người Hoa kể từ thời kỳ cải cách mở cửa: Coi quy tắc là thiêng liêng, coi văn minh phương Tây là cao quý, tuyệt đối không dám can thiệp vào chính trị như Coinbase, cũng không dám đặt cược như Musk. Tóm lại một câu: Chỉ biết làm bài, không dám ra đề.
Đối mặt với áp lực từ Mỹ, CZ rơi vào trạng thái “trượt dốc tư duy”: Vì mình chi tiền chưa đủ nhiều nên phải chi thêm. Về điểm này, rõ ràng CZ chưa hiểu được “nghệ thuật thương lượng” của Trump—chỉ khi mọi điều kiện đã được thỏa thuận hoàn toàn, lúc ấy mới là thời điểm đưa ra mức giá.
Không dám tham gia vào cuộc đấu tranh với chính phủ và cơ quan lập pháp Mỹ—tức là không thể đi con đường thượng tầng—cũng không thể giành được sự ủng hộ từ dư luận cơ sở,
Nhìn trái, nhìn phải, cuối cùng chỉ còn trông cậy vào người dùng gốc Hoa—nhưng lại cố chấp thoát ly khỏi mối quan hệ với chính phủ Trung Quốc, dẫn đến tình trạng Mỹ xử lý thế nào thì Trung Quốc cũng mặc kệ: Không được bảo vệ thân thể như Mạnh Vãn Châu, cũng không được hưởng lợi ích thương mại như TikTok.
So sánh một chút: TikTok hiện nay được chia thành ba phần—Douyin Trung Quốc, TikTok Mỹ (TT.US) và TikTok Toàn cầu. ByteDance giữ 19,9% cổ phần tại TT.US, còn Oracle, MGX và Silver Lake mỗi bên nắm 15%.
TT.US lựa chọn mô hình “Texas trên đám mây”: ByteDance vẫn giữ quyền sở hữu trí tuệ đối với thuật toán và lợi nhuận. Sau khi thỏa thuận được ký kết, người dân Mỹ đồng loạt đổ lỗi cho Oracle về việc “tăng cường kiểm soát”, đây chính là kết quả tốt nhất đối với ByteDance—vừa giữ được một phần lợi nhuận, vừa giành được sự cảm thông từ dư luận.
À, mà còn chẳng phải nộp khoản phạt khổng lồ nào nữa.
Kết luận
Tự do của người Anh không phải tự do của người Pháp; đầu tư của các tân quý tộc Internet không phải đầu cơ của các đại gia tiền mã hóa.
Lời cầu xin vụng về của SBF khiến ta nhớ lại mùa hè năm 2022, khi FTX từng là tia hy vọng cuối cùng của ngành tiền mã hóa; còn Armstrong của Coinbase thì trông có vẻ thiếu hẳn uy tín “xuất thần”.
Thế nhưng so với họ, CZ đã sớm bị loại khỏi cuộc đồng loã giữa vốn và quyền lực—thậm chí chưa từng thực sự trở thành một phần của cuộc chơi—cuối cùng chỉ còn bất đắc dĩ hóa thân thành “người Hoa mang hộ chiếu Canada, cư trú tại UAE”, và trong chiến dịch truyền thông lại ôm lấy hình tượng dư luận đầy gượng ép: “đấu tranh giành không gian cho người Hoa trong thế giới tiền mã hóa”.
Nhưng điều này chưa bao giờ là sự thật.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@zuoyeweb3
