Ngân hàng lớn nhất thế giới định vị như thế nào trong lĩnh vực token hóa?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ngân hàng lớn nhất thế giới định vị như thế nào trong lĩnh vực token hóa?
JPMD không chỉ là một bản nâng cấp công nghệ, mà còn giới thiệu một loại tài sản kỹ thuật số mới dưới dạng tiền gửi ngân hàng được mã hóa thành token.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Chu Hạo, Tôn Anh Siêu
(Chu Hạo là Kinh tế trưởng kiêm Trưởng bộ phận kinh tế Trung Quốc tại Ngân hàng Quốc tế Guotai Junan, thành viên Diễn đàn các nhà kinh tế trưởng Trung Quốc)
Gần đây, Ngân hàng JPMorgan đã âm thầm nộp đơn đăng ký nhãn hiệu “JPMD”, thu hút sự chú ý từ ngành tài chính và lĩnh vực tiền mã hóa. Khác với việc phát hành token mang tính đầu cơ hay thử nghiệm phi thực tế, động thái này cho thấy ngân hàng lớn nhất thế giới đang nhanh chóng tiến vào lĩnh vực tài chính số. Tuy nhiên, JPMD không phải là một stablecoin.
Nhà đầu tư có xu hướng cho rằng đây là một khoản đầu tư kỹ lưỡng vào hạ tầng blockchain. JPMD được hỗ trợ bởi tiền gửi chịu sự giám sát của cơ quan quản lý và đang được thử nghiệm trên blockchain công cộng – có thể trở thành khuôn mẫu cho thấy các tổ chức truyền thống có thể tiếp nhận con đường phi tập trung mà không cần từ bỏ yếu tố tuân thủ, ổn định hay quyền kiểm soát.
JPMD là một hình thức tiền gửi khách hàng dựa trên blockchain, vận hành liền mạch trong hệ thống ngân hàng hiện tại. Về bản chất, token JPMD được phát hành nhằm đại diện cho khoản tiền gửi đô la Mỹ của khách hàng tổ chức tại JPMorgan. Những token này có thể được chuyển, giao dịch hoặc sử dụng để thanh toán giữa các mạng blockchain được hỗ trợ.
JPMorgan chọn Base làm nền tảng thử nghiệm, bao gồm việc chuyển một lượng cố định JPMD sang Coinbase để kiểm tra giao dịch giữa các tổ chức. Sau khi hoàn tất thành công, những khách hàng tổ chức được chọn sẽ có quyền truy cập vào giao dịch thời gian thực. Các chuyên gia trong ngành cho rằng động thái này đánh dấu bước chuyển chiến lược của JPMorgan từ chuỗi riêng (permissioned chain) sang chuỗi công cộng (public chain), đồng thời cũng cho thấy rằng các blockchain theo dạng được cấp phép và công nghệ sổ cái phân tán DLT có thể đã rơi vào ngõ cụt về mặt đổi mới sản phẩm và sáng tạo.
Việc phân biệt rõ ràng giữa token tiền gửi và stablecoin là vô cùng quan trọng. Stablecoin như USDT thường được đảm bảo 1:1 bằng tiền mặt hoặc tài sản tương đương, do các công ty tư nhân phát hành. Chúng nhằm duy trì giá trị ổn định và được sử dụng rộng rãi trong giao dịch tiền mã hóa và DeFi. Trong khi đó, token tiền gửi lại do các ngân hàng được cấp phép trực tiếp phát hành, được hỗ trợ bởi dự trữ một phần (fractional reserve), và được thiết kế để tích hợp vào hệ thống ngân hàng. Các chuyên gia tổ chức cho rằng lợi thế về mặt quản lý là then chốt. Một lợi thế tiềm năng của JPMD so với Circle là JPMorgan vốn là một ngân hàng – hơn nữa còn là một ngân hàng lớn – với hàng thập kỷ kinh nghiệm vận hành và chịu sự giám sát, hiểu rõ cách vận hành các dịch vụ ngân hàng cốt lõi như quản lý số dư. Do đó, về mặt công nghệ, điểm thú vị thực sự của JPMD nằm ở chỗ ngân hàng lớn nhất thế giới sẽ mang đến lĩnh vực này những đổi mới trong quản lý rủi ro, vận hành và phát triển sản phẩm.
Xét về xu hướng phát triển, JPMD không chỉ đơn thuần là một nâng cấp công nghệ. Nó còn giới thiệu một loại tài sản kỹ thuật số mới dưới dạng tiền gửi được token hóa. JPMD được định vị là cổng kết nối đáng tin cậy và tuân thủ quy định cho tài chính dựa trên blockchain, cho phép các tổ chức tham gia vào tài sản kỹ thuật số mà vẫn duy trì các tiêu chuẩn quản lý. Cuối cùng, nó có thể trở thành mô hình mẫu cho thấy tài chính truyền thống có thể đón nhận đổi mới blockchain mà không ảnh hưởng đến an toàn hay giám sát. Nếu JPMorgan thành công trong việc mở rộng JPMD vượt ra ngoài phạm vi thử nghiệm, điều này có thể dẫn dắt một cuộc chuyển đổi lớn – báo hiệu rằng ngân hàng, thanh toán và thị trường vốn bắt đầu hiện diện một cách an toàn và hợp pháp trên chuỗi.
Xét theo góc độ dài hạn hơn, quá trình hội tụ giữa tài chính tổ chức và hạ tầng phi tập trung đã và đang diễn ra. Khi ngày càng nhiều công cụ tài chính số được kết hợp với công nghệ kỹ thuật số – ví dụ như nhiều tài sản token được xây dựng trên hệ sinh thái Solana – các dịch vụ stake như Marinade sẽ dần trở thành một phần của lớp xác thực và hạ tầng cho TradFi. Điều này cũng có nghĩa rằng các giao dịch tài chính trên chuỗi trong tương lai sẽ phong phú hơn và mang tính phái sinh cao hơn, trong khi tính tuân thủ sẽ giúp tăng cường sự hòa nhập với tài chính truyền thống.
Gần đây, Ngân hàng JPMorgan đã âm thầm nộp đơn đăng ký nhãn hiệu “JPMD”, thu hút sự chú ý từ ngành tài chính và lĩnh vực tiền mã hóa. Khác với việc phát hành token mang tính đầu cơ hay thử nghiệm phi thực tế, động thái này cho thấy ngân hàng lớn nhất thế giới đang nhanh chóng tiến vào lĩnh vực tài chính số. Tuy nhiên, JPMD không phải là một stablecoin.
Nhà đầu tư có xu hướng cho rằng đây là một khoản đầu tư kỹ lưỡng vào hạ tầng blockchain. JPMD được hỗ trợ bởi tiền gửi chịu sự giám sát của cơ quan quản lý và đang được thử nghiệm trên blockchain công cộng – có thể trở thành khuôn mẫu cho thấy các tổ chức truyền thống có thể tiếp nhận con đường phi tập trung mà không cần từ bỏ yếu tố tuân thủ, ổn định hay quyền kiểm soát.
JPMD là một hình thức tiền gửi khách hàng dựa trên blockchain, vận hành liền mạch trong hệ thống ngân hàng hiện tại. Về bản chất, token JPMD được phát hành nhằm đại diện cho khoản tiền gửi đô la Mỹ của khách hàng tổ chức tại JPMorgan. Những token này có thể được chuyển, giao dịch hoặc sử dụng để thanh toán giữa các mạng blockchain được hỗ trợ.
Khác với các stablecoin như USDC hay USDT, JPMD có những đặc điểm sau:
-
Tích hợp hoàn toàn vào hệ thống ngân hàng truyền thống
-
Được hỗ trợ bởi tiền gửi ngân hàng thật sự, chịu sự giám sát của cơ quan quản lý
-
Được thiết kế dành riêng cho đối tượng tổ chức
Hiện tại, JPMD chỉ dành cho khách hàng tổ chức. Tuy nhiên, nếu thử nghiệm chứng minh thành công và các quy định tiếp tục phát triển để thích nghi với việc áp dụng rộng rãi hơn, các phiên bản trong tương lai có thể hỗ trợ: thanh toán thương mại xuyên biên giới, giải pháp quản lý dòng tiền, và thanh toán lập trình cho tài chính doanh nghiệp. Xét theo quy định ngân hàng hiện hành, khả năng JPMD được sử dụng bởi khách hàng bán lẻ trong ngắn hạn là rất thấp.
Đơn đăng ký nhãn hiệu của JPMorgan mô tả phạm vi dịch vụ rộng rãi của JPMD, bao gồm:
-
Giao dịch tài sản kỹ thuật số
-
Hỗ trợ đổi tiền mã hóa
-
Chuyển tiền và thanh toán trên chuỗi
-
Xử lý thanh toán
Mặc dù không phải là stablecoin, JPMD sở hữu nhiều đặc điểm tương tự như các token kỹ thuật số liên quan đến tiền pháp định. Điều này cho thấy JPMorgan có thể đang định vị JPMD không chỉ là một công cụ thanh toán, mà còn có thể phát triển thành một công cụ nền tảng cho tài chính được token hóa.
Từ JPM Coin đến JPMD
JPMorgan không xa lạ gì với các token kỹ thuật số. JPM Coin của họ ra mắt năm 2019 đã xử lý hơn 1,5 nghìn tỷ USD giao dịch tổ chức trên blockchain riêng. Điểm khác biệt của JPMD là việc sử dụng chuỗi công cộng, qua đó mở rộng khả năng tương tác.
JPMD mở rộng khái niệm JPM Coin, cho phép chuyển tiền trên chuỗi tương tác với hệ sinh thái blockchain rộng lớn hơn, bao gồm cả ứng dụng trên Ethereum và các tổ chức hoạt động trên Base.
Triển khai trên Base: Vì sao chọn Layer-2?
Việc JPMorgan chọn Base – blockchain Layer-2 trên Ethereum do Coinbase phát triển – cho thấy tầm nhìn cởi mở trong chiến lược tổng thể. Nói cách khác, mặc dù hiện tại JPMD bị giới hạn trong hệ sinh thái nội bộ của JPMorgan, nhưng việc phát hành trên mạng Base của Coinbase cho thấy ngân hàng này có ý định mở rộng ra các kịch bản thanh toán thương mại và người tiêu dùng trong tương lai. Base nổi tiếng với các đặc điểm:
-
Thông lượng cao và phí giao dịch thấp
-
Tương thích với hạ tầng dựa trên Ethereum
-
Tỷ lệ áp dụng ngày càng tăng từ các dự án DeFi tổ chức
Việc lựa chọn Base giúp JPMorgan:
-
Tận dụng blockchain công cộng có khả năng mở rộng và an toàn
-
Thừa hưởng uy tín quản lý và lượng người dùng của Coinbase
-
Khám phá các ứng dụng thực tế của blockchain vượt ra khỏi giai đoạn thử nghiệm nguyên mẫu
Thử nghiệm này bao gồm việc chuyển một lượng cố định JPMD sang Coinbase để kiểm tra giao dịch giữa các tổ chức. Sau khi hoàn tất thành công, những khách hàng tổ chức được chọn sẽ có quyền truy cập vào giao dịch thời gian thực. Các chuyên gia trong ngành cho rằng động thái này đánh dấu bước chuyển chiến lược của JPMorgan từ chuỗi riêng (permissioned chain) sang chuỗi công cộng (public chain), đồng thời cũng cho thấy rằng các blockchain theo dạng được cấp phép và công nghệ sổ cái phân tán DLT có thể đã rơi vào ngõ cụt về mặt đổi mới sản phẩm và sáng tạo.
Blockchain được cấp phép yêu cầu xác minh danh tính trước khi tham gia mạng (như liên minh chuỗi, chuỗi riêng), chủ yếu phục vụ các tình huống doanh nghiệp (ví dụ như tài chính chuỗi cung ứng). Trong khi đó, DLT được cấp phép nhấn mạnh "kiểm soát quyền truy cập", trái ngược với mô hình "phi tập trung, không cần cho phép" của blockchain công cộng (như Bitcoin, Ethereum). Về bản chất, mục tiêu ban đầu của blockchain là giải quyết vấn đề niềm tin thông qua phi tập trung, nhưng chuỗi được cấp phép về cơ bản vẫn giữ lại "kiểm duyệt tập trung" (ví dụ như quyền quản trị viên), chấp nhận đánh đổi tính minh bạch dữ liệu và khả năng chống kiểm duyệt, do đó khó có thể tạo ra các đổi mới đột phá (như Web3, metaverse – những ứng dụng phụ thuộc vào blockchain công cộng).
Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng cho rằng chuỗi được cấp phép chưa hẳn đã là "ngõ cụt hoàn toàn". Ví dụ, trong một số trường hợp cụ thể, chuỗi được cấp phép vẫn có tính ứng dụng, đặc biệt ở những lĩnh vực cần cân bằng giữa tuân thủ và hiệu quả (như hành chính công, chuỗi cung ứng doanh nghiệp lớn), nơi tính kiểm soát vẫn là ưu thế. Hướng đổi mới của chúng là tối ưu hiệu suất (ví dụ tăng thông lượng TPS) chứ không phải "đổi mới phi tập trung". Đồng thời, xu hướng kết hợp giữa chuỗi được cấp phép và chuỗi công cộng cũng đang xuất hiện – một số dự án thử nghiệm kiến trúc lai ("permissioned + public") để tận dụng ưu điểm cả hai: dùng chuỗi được cấp phép xử lý dữ liệu riêng tư, chuỗi công cộng kết nối hệ sinh thái, từ đó mở ra con đường phát triển sản phẩm mới.
JPMD và Stablecoin
Việc phân biệt rõ ràng giữa token tiền gửi và stablecoin là vô cùng quan trọng. Stablecoin như USDT thường được đảm bảo 1:1 bằng tiền mặt hoặc tài sản tương đương, do các công ty tư nhân phát hành. Chúng nhằm duy trì giá trị ổn định và được sử dụng rộng rãi trong giao dịch tiền mã hóa và DeFi. Mặc dù USDT vẫn chiếm vị trí dẫn đầu về vốn hóa và khối lượng sử dụng, nhưng IPO của Circle vào tháng 6 năm 2025 đánh dấu bước chuyển từ công ty tư nhân sang công ty đại chúng, giúp USDC có lợi thế về mặt quản lý và minh bạch, đặc biệt trên thị trường tổ chức.
Mặt khác, token tiền gửi lại do các ngân hàng được cấp phép trực tiếp phát hành, được hỗ trợ bởi dự trữ một phần (như tiền gửi ngân hàng truyền thống), và được thiết kế để tích hợp vào hệ thống ngân hàng. Các chuyên gia tổ chức cho rằng lợi thế về mặt quản lý là then chốt. Một lợi thế tiềm năng của JPMD so với Circle là JPMorgan vốn là một ngân hàng – hơn nữa còn là một ngân hàng lớn – với hàng thập kỷ kinh nghiệm vận hành và chịu sự giám sát, hiểu rõ cách vận hành các dịch vụ ngân hàng cốt lõi như quản lý số dư. Do đó, về mặt công nghệ, điểm thú vị thực sự của JPMD nằm ở chỗ ngân hàng lớn nhất thế giới sẽ mang đến lĩnh vực này những đổi mới trong quản lý rủi ro, vận hành và phát triển sản phẩm.
Naveen Mallela, người đứng đầu Kinexys – bộ phận blockchain của JPMorgan, mô tả token tiền gửi là "một lựa chọn thay thế vượt trội cho stablecoin xét về góc độ tổ chức", vì chúng cung cấp tính tuân thủ, khả năng mở rộng và tiềm năng trả lãi – những tính năng mà phần lớn stablecoin hiện nay chưa cung cấp.
Việc ra mắt JPMD diễn ra ngay sau khi Thượng viện Hoa Kỳ thông qua dự luật GENIUS, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc quản lý stablecoin. Nếu được thông qua, dự luật này sẽ đưa ra các quy tắc rõ ràng hơn cho token đô la kỹ thuật số, bao gồm yêu cầu dự trữ và tiêu chuẩn kiểm toán.
JPMD và tương lai của tài chính số
Sự xuất hiện của JPMD là một phần trong xu hướng rộng lớn hơn:
Các tài sản được token hóa đang tạo đà phát triển mạnh mẽ: Các tài sản thực tế (RWA) như trái phiếu kho bạc và trái phiếu chính phủ Mỹ ngày càng được token hóa, với các công ty như BlackRock và Franklin Templeton đang khám phá việc sử dụng blockchain cho phát hành và thanh toán.
Các ngân hàng đang thoát khỏi nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi: JPMorgan, Citigroup và các công ty khác đang tích cực thử nghiệm các phiên bản kỹ thuật số cho dịch vụ của mình, từ tiền gửi được token hóa đến thanh toán lập trình.
Tuân thủ pháp lý là lợi thế cạnh tranh: Khác với các dự án tiền mã hóa giai đoạn đầu, hiện nay các tổ chức tìm kiếm sự chắc chắn về mặt quản lý. JPMD nằm ở điểm giao thoa giữa đổi mới và quản lý.
Xét từ những góc độ này, JPMD không chỉ đơn thuần là một nâng cấp công nghệ. Nó còn giới thiệu một loại tài sản kỹ thuật số mới dưới dạng tiền gửi được token hóa. JPMD được định vị là cổng kết nối đáng tin cậy và tuân thủ quy định cho tài chính dựa trên blockchain, cho phép các tổ chức tham gia vào tài sản kỹ thuật số mà vẫn duy trì các tiêu chuẩn quản lý. Cuối cùng, nó có thể trở thành mô hình mẫu cho thấy tài chính truyền thống có thể đón nhận đổi mới blockchain mà không ảnh hưởng đến an toàn hay giám sát. Nếu JPMorgan thành công trong việc mở rộng JPMD vượt ra ngoài phạm vi thử nghiệm, điều này có thể dẫn dắt một cuộc chuyển đổi lớn – báo hiệu rằng ngân hàng, thanh toán và thị trường vốn bắt đầu hiện diện một cách an toàn và hợp pháp trên chuỗi.
Xét theo góc độ dài hạn hơn, quá trình hội tụ giữa tài chính tổ chức và hạ tầng phi tập trung đã và đang diễn ra. Khi ngày càng nhiều công cụ tài chính số được kết hợp với công nghệ kỹ thuật số – ví dụ như nhiều tài sản token được xây dựng trên hệ sinh thái Solana – các dịch vụ stake như Marinade sẽ dần trở thành một phần của lớp xác thực và hạ tầng cho TradFi. Marinade Finance (Marinade) là giao thức stake thanh khoản hàng đầu trên Solana. Người dùng stake SOL (token gốc thiết yếu của blockchain Solana) sẽ nhận được mSOL. mSOL đại diện cho lượng SOL đã stake và phần thưởng tích lũy, có thể tự do sử dụng trong DeFi để kiếm thêm lợi nhuận. Giao thức tự động phân bổ SOL đến nhiều nút xác thực, dễ sử dụng, lợi nhuận hấp dẫn (lợi tức stake cơ bản + cơ hội kiếm lợi nhuận từ DeFi), đồng thời hỗ trợ phi tập trung hóa mạng lưới. Điều này cũng có nghĩa rằng các giao dịch tài chính trên chuỗi trong tương lai sẽ phong phú hơn và mang tính phái sinh cao hơn, trong khi tính tuân thủ sẽ giúp tăng cường sự hòa nhập với tài chính truyền thống.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
