DeFi trên Bitcoin: Cuối cùng đã trở nên thú vị chưa?

Bài viết: Chilla

Biên dịch: Block unicorn

Lời mở đầu

Tài chính phi tập trung (DeFi) trên Bitcoin không còn chỉ là lý thuyết. Mặc dù đã gặp phải một số trở ngại, động lực nhằm khai thác tiềm năng của Bitcoin vượt xa vai trò "vàng kỹ thuật số" đang ngày càng gia tăng.

Nhưng nói thật: chẳng ai thực sự quan tâm. Cũng dễ hiểu thôi. Vì cho đến gần đây, tình hình vẫn khá lộn xộn.

Trong khi Ethereum đã xây dựng nền kinh tế DeFi khổng lồ, thì Bitcoin lại đứng ngoài cuộc chơi, với hơn 1,5 nghìn tỷ USD thanh khoản bị khóa trong ví lạnh. Thiếu hợp đồng thông minh DeFi, thiếu giải pháp đóng gói/chuyển nhượng BTC phi tập trung (wBTC), cùng định danh "vàng kỹ thuật số" của Bitcoin đã hạn chế sự phát triển hệ sinh thái quanh đồng tiền cam này. Nhưng mọi thứ đang thay đổi.

Cùng với việc ra mắt hàng loạt giao thức mới trên và xung quanh Bitcoin, chúng ta đang chứng kiến nền tảng cho một stack DeFi gốc BTC thực sự. Các dự án như Babylon, Lombard, SatLayer và Solv Protocol đang dẫn đầu về công nghệ và tổng giá trị khóa (TVL), mỗi bên giải quyết một phần khác nhau trong bộ lego DeFi.

Babylon: Lớp staking của Bitcoin

Babylon có thể được so sánh với Beacon Chain của Ethereum, nhưng được thiết kế riêng cho Bitcoin. Đây là giao thức staking gốc Bitcoin, sở hữu TVL hơn 5 tỷ USD, là giao thức đầu tiên trong loại hình này.

Điểm đặc biệt của Babylon là cho phép người dùng staking trực tiếp BTC trên mạng chính Bitcoin mà không cần chuyển nhượng hay đóng gói. Đồng coin vẫn ở nguyên chỗ, được lưu trữ theo cách phi giám sát.

Nhưng Babylon không chỉ đơn thuần là staking để lấy staking. Sáng kiến chính của nó là mở rộng tính bảo mật của Bitcoin sang các blockchain khác, dù là chuỗi EVM, Rollup hay chuỗi ứng dụng.

Người nắm giữ Bitcoin giờ đây có thể giúp bảo vệ an toàn mạng lưới bằng cách khóa coin của họ, và nhận phần thưởng từ các chuỗi mà họ bảo vệ.

Lombard: Staking linh hoạt cho Bitcoin

Nó là Lido dành cho Bitcoin. Babylon lo phần staking; Lombard làm cho nó khả năng kết hợp.

Vì vậy, Lombard sở hữu TVL liên quan đến Bitcoin lên tới 1,9 tỷ USD, được xây dựng trên Babylon. Nó cho phép người dùng staking BTC qua Babylon và nhận LBTC, một token staking linh hoạt đại diện cho vị thế staking.

Thực tế, như chúng tôi đã nói trước đó, BTC staking qua Babylon vẫn bị khóa trên mạng BTC. Do đó, nếu không xác thực cơ chế đồng thuận của mạng khác, chúng sẽ "vô dụng". Chúng không thể dùng trong DeFi. Chính đây là lúc Lombard phát huy tác dụng. Giờ đây, người dùng có thể có được BTC staking linh hoạt (LBTC), rồi bắt đầu giao dịch, vay mượn, đào và làm tất cả những việc tương tự khác.

Lombard tạo lợi nhuận bằng cách ủy thác BTC cho các validator Babylon, những người này ngược lại bảo vệ các mạng bên ngoài và nhận phần thưởng, như đã nêu trên. Những phần thưởng này được chia sẻ cho người nắm giữ LBTC. Nói đơn giản, Babylon xác thực càng nhiều chuỗi, lợi nhuận của người staking càng cao.

Lombard đang hoạt động tích cực trong nhiều hệ sinh thái như Sonic, Sui và Base, hợp tác với các giao thức như Aave, Pendle, Ether.Fi và Corn, thể hiện tính khả năng kết hợp. Nó cũng đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch thanh khoản Boyco Berachain, giúp khởi động TVL ban đầu.

SatLayer: EigenLayer cho Bitcoin

Như tiêu đề gợi ý, SatLayer có thể hình dung là Eigen Layer được xây dựng trên Babylon.

Mặc dù TVL của nó là thấp nhất trong danh sách, chỉ 340 triệu USD, nhưng nó giới thiệu một mô hình tái staking mới. Babylon khóa BTC để bảo vệ các mạng bên ngoài ở tầng đồng thuận, trong khi SatLayer cho phép người dùng tái staking LBTC để bảo vệ tầng ứng dụng.

Điều này mở ra cánh cửa cho thị trường lợi nhuận trực tiếp từ các ứng dụng được bảo vệ, ví dụ, một oracle trả tiền cho người tái staking để đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu, hoặc một Rollup trả tiền cho người tái staking để đảm bảo tính hợp lệ giao dịch, hoặc một cầu nối trả tiền để tránh bị phạt hoặc gian lận.

SatLayer hỗ trợ tái staking trên các mạng EVM và Sui.

Giờ bạn đã thấy toàn cảnh chưa?

• Babylon đóng vai trò lớp nền tảng, cung cấp đồng thuận cho mạng;

• Lombard là staking linh hoạt, mở khóa BTC Babylon bị khóa;

• SatLayer cung cấp tái staking, đảm bảo an ninh kinh tế cho tầng ứng dụng.

Sự tương đồng với Ethereum, Lido và Eigen Layer đã bắt đầu rõ ràng chưa?

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Lombard và SatLayer hiện tại đều phụ thuộc vào Babylon, còn ngược lại thì không.

SatLayer không nhất thiết phụ thuộc vào Lombard, mặc dù do đặc tính phi tập trung, Lombard hiện là giải pháp duy nhất mà nó sử dụng.

Giao thức Solv: Dự trữ BTC và kho DeFi

Giao thức Solv sở hữu TVL 524,27 triệu USD trong hệ sinh thái BTC, theo đuổi một hướng đi khác biệt.

Giống Lombard, nó cung cấp staking linh hoạt cho BTC, nhưng không phụ thuộc Babylon, và tập trung vào việc xây dựng chiến lược dự trữ Bitcoin riêng cùng các sản phẩm DeFi khác.

Thực tế, token SolvBTC là đại diện thanh khoản cho chiến lược dự trữ BTC của nó, người dùng gửi phiên bản đóng gói của BTC, sau đó Solv chuyển phần lớn thành BTC gốc thông qua kênh tổ chức, và lưu trữ qua bên giám sát tập trung.

Mặc dù Solv không phụ thuộc Babylon, nó lại được hưởng lợi từ các tài sản liên quan Babylon như LBTC. Đổi lại, nhờ kho DeFi của mình, nó cung cấp khả năng kết hợp cao hơn.

Kết luận

DeFi trên Bitcoin không còn là giấc mơ viển vông. Cùng với sự xuất hiện của các giao thức mới và thanh khoản gia tăng, chúng ta có lẽ đang chứng kiến một kỷ nguyên mới về lợi nhuận phi tập trung trên Bitcoin.

Đây không còn đơn thuần là việc đóng gói BTC sang Ethereum nữa, mà là mở khóa DeFi gốc BTC.

Cùng với việc ra mắt thêm nhiều dự án như Botanix - các blockchain Bitcoin tương thích EVM, tính khả dụng kết hợp và giá trị tiềm năng của các lớp này có thể bứt phá. Hàng tỷ BTC đang nằm im có thể sớm trở thành tài sản thế chấp hoạt động, giúp xác thực mạng lưới, bảo vệ ứng dụng và mang về lợi nhuận thực sự.