
Kể chuyện không có tội, Crypto nhờ kể chuyện mà sinh sôi bất tận
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow

Kể chuyện không có tội, Crypto nhờ kể chuyện mà sinh sôi bất tận
Thay vì chịu đựng trong sa mạc "hoang vu" của niềm tin, hãy đến gieo trồng tại ốc đảo "xanh tươi" của kể chuyện.
Tác giả: Haotian
Tại sao "Thuyết vô dụng của narrative" lại là một loại độc tố trong ngành?
1) Narrative không phải là một khái niệm đơn lẻ, mà là kết quả lên men sau khi một khái niệm được thị trường chính thống chấp nhận. Khi một khái niệm mới được đưa ra, ban đầu chưa tồn tại "narrative" nào cả — chỉ khi có đủ nhiều dự án khởi nghiệp liên quan, thị trường bắt đầu tập trung thảo luận, người dùng hình thành ấn tượng thương hiệu, và các nhà đầu tư bắt đầu rót vốn, lúc đó mới hình thành nên một narrative.
Một khái niệm đơn lẻ chỉ đại diện cho sự khác biệt về công nghệ, chứ chưa thể tạo thành narrative. Rất nhiều người thực chất chỉ phản cảm trước hành vi "tạo khái niệm" để câu view và kiếm lợi, chứ không phải phản đối bản thân "narrative".
2) Narrative phải tuân theo một số logic phát triển thương mại nhất định. Cần xem xét kỹ: khung công nghệ có đủ vững chắc không, hệ sinh thái sản phẩm đầu cuối có hoàn thiện không, mô hình kinh doanh có khả thi không, ứng dụng thực tế trong hệ sinh thái có theo kịp không, tốc độ tăng trưởng người dùng thế nào, kỳ vọng lợi nhuận tương lai có thể hiện thực hóa không, v.v. Nếu thiếu tính logic hoặc không bền vững, thì không thể hình thành nên một narrative thực sự.
Các VC rót vốn lớn, các founder dốc toàn lực xây dựng đều dựa trên những suy diễn logic thương mại này. Những sản phẩm đầu tư kiểu MEME dù có yếu tố gây tranh luận và kích thích FOMO cảm xúc, nhưng ở một mức độ nào đó, chúng thuộc về "lý thuyết trò chơi giao dịch", chứ không phải "xu hướng phát triển thương mại". Vì vậy, nếu nói nghiêm ngặt, MEME là dạng narrative cảm xúc, thiếu nền tảng logic thương mại.
3) Narrative có khả năng tập hợp sức mạnh tổng hợp từ "sự chú ý, sức sáng tạo, vốn, nhân tài và nguồn lực" của thị trường. Tại sao các founder thích theo đuổi narrative? Vì dễ gọi vốn hơn, dễ truyền thông hơn, dễ tuyển dụng nhân sự hơn, dễ tích hợp tài nguyên hơn — làm ít, đạt nhiều.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc: kẻ lừa đảo có thể lợi dụng narrative để rút thanh khoản từ thị trường. Tuy nhiên, nhờ vào logic thương mại vốn có của narrative, để lừa đảo thành công, chúng buộc phải đánh bại cùng lúc cả VC, sàn giao dịch, các kỹ sư công nghệ, nhà nghiên cứu, KOL lẫn đông đảo người dùng. Các bẫy lừa đảo tràn lan trong lĩnh vực MEME xuất phát từ việc một mắt xích trong chuỗi logic thương mại đã bị phá vỡ.
4) Narrative có khả năng tự tiến hóa (mở rộng, phân nhánh, thậm chí biến mất), tồn tại theo chu kỳ đổi mới. Narrative mô-đun từng thúc đẩy sức mạnh phát triển thị trường B2B bùng nổ, nhưng khi quá phân mảnh sẽ dẫn đến nhu cầu về "trừu tượng hóa chuỗi" (chain abstraction). ZK ban đầu chỉ là một công cụ công nghệ, nhưng khi số lượng chuỗi đồng cấu/hệ cấu tăng lên, zkVM dần trở thành điểm nhấn mới. Narrative Restaking ngắn hạn thúc đẩy phong trào Farming điểm TVL, nhưng nếu dịch vụ AVS không thể thương mại hóa kịp nhu cầu, toàn bộ narrative này cũng đối mặt nguy cơ sụp đổ.
Về bản chất, thị trường không bài xích "narrative". Chỉ khi công nghệ không thể hiện thực hóa, ứng dụng không triển khai được, mô hình kinh doanh không khép kín, kỳ vọng đầu tư không được "giao hàng", hay narrative bị chiếm lĩnh bởi các vụ lừa đảo, thì nó mới bị phản đối.
5) Narrative thúc đẩy sự trưởng thành và tiến bộ của ngành. Những narrative vượt qua thử thách thời gian có giá trị không thể đo đếm. Crypto trong suốt bao nhiêu năm qua vẫn kiên định với narrative lớn là "phi tập trung", đã tạo cảm hứng và thành công cho biết bao nhiêu người làm trong lĩnh vực này. Narrative có thể bị thêu dệt, bị dựng lên, bị thao túng, nhưng những narrative như vậy chắc chắn chỉ là phù du, thoáng qua rồi tan biến.
Thật đáng hoan nghênh khi thấy các narrative không ngừng xuất hiện, tiến hóa, cập nhật và tái cấu trúc — chính sức sống đổi mới không ngừng nghỉ này của Crypto mới là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy thị trường đang ngày càng trưởng thành.
Thà chịu đựng trong "sa mạc niềm tin", chi bằng hãy cày cấy nơi "ốc đảo narrative".
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News














