
Hiện tại, thị trường cấp một của Crypto dường như đang rơi vào một cuộc khủng hoảng đa chiều "không tìm được lối thoát"
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow

Hiện tại, thị trường cấp một của Crypto dường như đang rơi vào một cuộc khủng hoảng đa chiều "không tìm được lối thoát"
Điều thực sự đáng sợ không phải là các câu chuyện công nghệ không thể hiện thực hóa, mà là mọi người trực tiếp từ bỏ lớp vỏ kể chuyện, toàn diện đón nhận văn hóa sòng bạc đã bị meme hóa.
Bài viết: Haotian
Khi đang du lịch ở Lệ Giang và Đại Lý, tôi có trò chuyện với vài nhà xây dựng hàng đầu (Builder), và họ đều đồng thuận về một cảm giác chung: thị trường tiền mã hóa cấp một hiện tại dường như đang rơi vào một cuộc khủng hoảng đa chiều – “không tìm thấy lối thoát”:
1) Câu chuyện (narrative) hoàn toàn vô nghĩa, văn hóa sòng bạc thống trị?
Thực ra điều đáng sợ không phải là các câu chuyện công nghệ không thể hiện thực hóa được, mà là mọi người đã trực tiếp từ bỏ lớp vỏ bọc câu chuyện, chuyển sang ôm trọn văn hóa sòng bạc theo kiểu meme.
Các câu chuyện kỹ thuật dù chậm trong việc triển khai ít nhất vẫn thuộc về tư duy dài hạn – có chi phí đổi mới từ vòng VC ban đầu, có lộ trình xây dựng, thử nghiệm, ra mắt mainnet của dự án. Trong quá trình này, sự minh bạch giúp người dùng bình thường nhận diện năng lực thực sự của dự án để hình thành đánh giá về giá trị.
Nhưng bây giờ thì sao? Mọi thứ đã biến thành một trò chơi thuần túy về vận hành cộng đồng và đấu đá vốn sau hậu trường. Cơ hội giao dịch bị thổi phồng đến mức tính theo ngày, thậm chí theo từng phút. Khi thị trường không còn tập trung vào việc xây dựng dài hạn dựa trên câu chuyện kỹ thuật, rủi ro từ việc giao dịch thuần meme tăng vọt gấp nhiều lần. Với đa số người tham gia, thị trường này trở nên nguy hiểm hơn rất nhiều.
2) Nhà phát triển rời bỏ nhanh chóng, đột phá công nghệ đình trệ?
Dữ liệu không nói dối. Theo một số báo cáo, số lượng nhà phát triển tiền mã hóa tích cực trên Github đã giảm gần 30% so với đỉnh điểm năm ngoái, trong khi cùng thời điểm đó, mức đãi ngộ tuyển dụng kỹ sư tại các công ty AI và công nghệ truyền thống lại tăng mạnh.
Lý do đơn giản: khi OpenAI, Google, Meta đều đang chạy đua vũ trang trong lĩnh vực AI để giành giật nhân tài nhằm xây dựng nền văn minh silicon, thì niềm tin "đổi mới Internet" của tiền mã hóa còn đủ sức giữ chân bao nhiêu lập trình viên nữa?
Quan trọng hơn, trải qua hai ba chu kỳ xây dựng, cộng đồng nhà phát triển tiền mã hóa hiện đang rơi vào giai đoạn kiệt sức nội tại, nhiệt huyết đổi mới suy giảm nhanh chóng. Những đột phá công nghệ thực sự từ con số 0 gần như không tồn tại. Các khái niệm như Restaking, Intent, AI Agent liên tục được thổi lên thành trào lưu, nhưng ứng dụng thực tiễn ở đâu? Đâu là sản phẩm phù hợp thị trường (PMF)? Không rõ vì sao, tất cả đều đang mải miết chế tạo bánh xe, nhưng chẳng ai còn sức hay quan tâm xem chiếc xe đó có thể đi được bao xa?
Trước đây, dù lạc trong tiếng ồn thị trường và khoảng thời gian chết (garbage time), phần lớn mọi người vẫn còn một niềm tin: cứ hold, rồi cuối cùng cũng sẽ tốt lên. Còn bây giờ thì sao? Holder đang ở đâu?
3) Thiếu sức hút với nguồn lực bên ngoài, tiền mã hóa dần bị đẩy ra rìa?
Khả năng thu hút vốn và nhân tài từ bên ngoài thị trường rõ ràng đang rất yếu. Hãy nhìn tình hình hiện tại: mùa altcoin thực sự đang diễn ra ở thị trường AI của chứng khoán Mỹ; thị trường đổi mới cấp một thực sự đang nằm trong lĩnh vực web2AI. Sức hấp dẫn của tiền mã hóa đối với các quỹ VC truyền thống và nhân tài hàng đầu ngày càng suy giảm, thậm chí còn bị gắn mác “đầu cơ trục lợi”, mất đi sự tôn nghiêm.
Nhìn sâu vào nguyên nhân, ngoài cái “chiêu bài vàng” là “phát hành token”, tiền mã hóa không còn gì khác thật sự đủ mạnh để tự hào. ETF tuy mang về dòng vốn tổ chức, nhưng đó chủ yếu là sự công nhận ở cấp độ công cụ tài chính – dòng tiền từ Phố Wall đổ vào chỉ đơn thuần là phân bổ tài sản, mối liên hệ với thị trường altcoin rất mong manh.
Có bao nhiêu kịch bản bắt buộc phải dùng tiền mã hóa? Trước đây, giá trị của tiền mã hóa nằm ở việc cung cấp không gian thử nghiệm tương đối tự do cho đổi mới tài chính. Nhưng khi các tổ chức tài chính truyền thống đã bắt đầu tiếp cận thị trường này thông qua stablecoin, ETF,… thì ngoài đặc tính kỹ thuật “phi tập trung”, tiền mã hóa còn có thể mang lại giá trị nào không thể thay thế cho người dùng?
Lưu ý: Nêu ra chủ đề này chỉ để thảo luận. Dù đang mơ hồ, ít nhất vẫn muốn tin rằng, lối thoát thực sự có thể đang ở đâu đó không xa. Giữ vững sự lạc quan là trợ lực tốt nhất, chứ còn biết làm sao nữa!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News














