Dự đoán một số định hướng và mục tiêu tiềm năng cho sự phát triển của chuỗi khối trong 5 năm tới
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Dự đoán một số định hướng và mục tiêu tiềm năng cho sự phát triển của chuỗi khối trong 5 năm tới
Chủ đề chính trong tương lai nên là sự trỗi dậy của stablecoin, việc đưa tài sản hiện có lên chuỗi và tăng cường bảo vệ quyền riêng tư.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Hoàng Thế Lượng
Gần đây ngành blockchain có phần ảm đạm, giá cả xuống dốc, nhưng so với lo lắng về giá cả, tôi cảm thấy cộng đồng lớn blockchain dường như đã mất phương hướng phát triển – điều này mới thực sự đáng lo ngại hơn.
Tôi cảm giác chủ đề được thảo luận lâu nhất và sôi nổi nhất trên X trong năm nay là liệu việc tranh luận về tiền meme có hợp lý hay không, bao gồm cả Vitalik Buterin, các quỹ VC lớn và những KOL hàng đầu đều tham gia vào cuộc tranh luận.
Quan điểm chính chia làm hai phe: một bên cho rằng meme là tiếng ồn, thậm chí là yếu tố tiêu cực đối với blockchain; phe còn lại cho rằng chính meme mới đại diện cho bản chất của tiền mã hóa và blockchain.
Một điểm nóng khác là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) và Phố Wall... những tổ chức này đã trở thành tâm điểm trung tâm của thị trường tiền mã hóa. Dù lý tưởng ban đầu của tiền mã hóa có phải là phản kháng lại các tổ chức này hay không, thì việc cả ngành giờ đây xoay quanh họ dường như cho thấy ngành đã đánh mất cốt lõi, tự nguyện trở thành công cụ chính sách của đế chế Mỹ.
Tôi không muốn tham gia vào tranh luận đúng sai xung quanh hai chủ đề lớn này, tôi chỉ dùng hai hiện tượng này để chứng minh rằng cộng đồng lớn blockchain dường như đã lạc lối, đang sa đà vào những tranh cãi vụn vặt không đáng kể.
Cách đây N năm (khoảng năm 2016), việc mở rộng quy mô Bitcoin gần như trở thành vấn đề duy nhất quan trọng của toàn bộ ngành blockchain, nhưng Ethereum lại âm thầm phát triển và hoàn thành một loạt đổi mới trọng đại nhất trong lịch sử blockchain, bao gồm hợp đồng thông minh, DeFi, Rollup – những phát minh làm thay đổi cả ngành.
Nhìn lại cuộc tranh luận về mở rộng quy mô Bitcoin lúc đó, thực ra đó chẳng qua chỉ là một tiểu tiết nhỏ trên con đường phát triển ngành. Trong những năm đó, sự phát triển của hợp đồng thông minh, DeFi mới là chủ lưu đích thực.
Tôi cảm giác rằng hiện tại, cả ngành blockchain đang dồn hết sức lực vào meme, và dành quá nhiều năng lượng để xoay quanh FED, cũng chỉ là những tiểu tiết nhỏ trên con đường phát triển. Chủ lưu thực sự là những điều dưới đây.
Theo tôi, ba định hướng lớn thực sự của ngành, và khả năng cao sẽ đạt được trong 5 năm tới, là ba mục tiêu sau:
1. Tiền ổn định (stablecoin) sẽ chiếm một vị trí rất quan trọng trong hoạt động kinh tế toàn cầu. Nếu phải đưa ra con số dự đoán, tôi nghĩ có thể là:
1) Tổng lượng stablecoin vượt quá 1 nghìn tỷ USD; 2) Khối lượng giao dịch stablecoin chiếm 10% tổng thanh toán thương mại toàn cầu.
Stablecoin trên chuỗi thực sự quá tiện dụng, sở hữu ưu điểm kép của cả blockchain và tiền pháp định, đồng thời loại bỏ những khuyết điểm nghiêm trọng của tiền pháp định.
Ưu điểm lớn nhất của stablecoin là hiệu suất cao, vượt xa chuyển khoản ngân hàng, đặc biệt khi vượt biên giới – lợi thế của stablecoin trên chuỗi gần như áp đảo tuyệt đối.
Chi phí giao dịch của stablecoin cũng rõ ràng thấp hơn nhiều so với tiền pháp định.
Một ưu điểm quan trọng nữa là hệ thống NoKYC, dù điều này hơi "không đúng chính trị".
Tôi cho rằng những ưu điểm này khiến stablecoin tốt hơn tiền pháp định ít nhất 10 lần trong thương mại quốc tế.
Một mặt, tổng lượng stablecoin sẽ tăng mạnh, đạt 1 nghìn tỷ USD trong vòng 5 năm tới là điều hoàn toàn khả thi.
Mặt khác, loại hình stablecoin cũng sẽ đa dạng hơn, khả năng cao sẽ sao chép lại các loại tiền tệ chủ đạo hiện nay trong thương mại quốc tế – ngoài stablecoin đô la Mỹ chiếm vị trí áp đảo, sẽ còn có stablecoin euro, stablecoin nhân dân tệ, bảng Anh, yên Nhật, v.v.
Đây là một mục tiêu rất đáng theo đuổi của ngành blockchain.
2. Theo tôi, một định hướng phát triển lớn khác của ngành blockchain trong 5 năm tới là ngày càng nhiều tài sản hiện hữu được mang lên chuỗi – RWA. Nói cách khác, đưa các sản phẩm hiện đang giao dịch trên sàn chứng khoán như cổ phiếu, quỹ, trái phiếu và bảo hiểm lên chuỗi để giao dịch.
Nếu lấy ETF của BTC và ETH hiện nay làm chuẩn, tôi cho rằng thay vì gọi là RWA, chi bằng gọi là "ETF ngược" cho cổ phiếu, trái phiếu, v.v.
ETF của BTC và ETH là biến tài sản trên chuỗi thành sản phẩm giao dịch được trên sàn chứng khoán hiện đại, còn việc token hóa cổ phiếu cũng có thể áp dụng cơ chế ETF tương tự, nhưng ngược lại: gửi cổ phiếu và các tài sản khác vào một công ty quỹ, sau đó phát hành token tương ứng lên chuỗi.
So với tài sản trên sàn chứng khoán, tài sản trên chuỗi tốt hơn gấp mười lần.
Tài sản trên chuỗi có thể vận hành linh hoạt trong hệ sinh thái DeFi.
Cổ phiếu đã phát triển hàng trăm năm, tích tụ một số vấn đề nội tại. Với đa số người mua, cổ phiếu chỉ có thể bán ra với giá cao hơn, ngoài ra chẳng có tác dụng gì khác. Để giải quyết những vấn đề này cần sự đổi mới từ bên ngoài, và blockchain là một trong những lực lượng có thể tận dụng.
Token có thể tham gia vào vô số cơ chế DeFi. Đặc biệt, người dùng có thể đúc LP Token (token thanh khoản) để kiếm phí giao dịch, hoặc gửi token vào các quỹ cho vay để kiếm lãi.
Hãy thử hỏi, bao giờ cổ phiếu của bạn mới có thể cho người khác vay để kiếm chút lãi?
Thực ra, sau khi trải nghiệm blockchain, mô hình hoạt động hiện tại của các sàn chứng khoán hoàn toàn lỗi thời.
NASDAQ nên tự mình phát hành một rollup trên Ethereum, rồi xây dựng một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) NASDAQ trên chuỗi.
3. Theo tôi, định hướng lớn thứ ba và mục tiêu của ngành là tăng cường bảo vệ quyền riêng tư – điều này đã trở nên cấp bách.
Blockchain đạt đến cực điểm về tính minh bạch, nhưng điều này gây khó khăn cho việc bảo vệ quyền riêng tư.
Cùng với sự ra đời của ETF, toàn ngành ngày càng có xu hướng "Mỹ hóa", blockchain có nguy cơ trở thành công cụ của đồng đô la Mỹ, lực lượng thực thi pháp luật Mỹ có thể thâm nhập hoàn toàn vào các chuỗi. Những đặc tính mà blockchain hứa hẹn với người dùng như phi tập trung, chống kiểm duyệt, không cần cấp phép... có thể bị tước đoạt bắt buộc trong bối cảnh đồng đô la hóa.
Một hướng bảo vệ quyền riêng tư là ZK – lĩnh vực mạnh của hệ sinh thái Ethereum.
Nhưng theo cảm nhận chủ quan của tôi, hệ sinh thái Ethereum ngày càng hời hợt trong việc đầu tư vào hướng này. Hiện tại họ dùng ZK để làm Rollup, chứ không phải để bảo vệ riêng tư. Việc bảo vệ riêng tư thực sự là dùng ZK để che giấu hoặc làm rối thông tin giao dịch, khiến giao dịch khó truy vết hơn, nội dung giao dịch kém minh bạch hơn.
Sau khi dự án Tornado bị cơ quan chức năng xử lý, hệ sinh thái Ethereum dường như chưa xuất hiện dự án nào thực sự nối tiếp ngọn cờ bảo vệ quyền riêng tư. Ngược lại, họ ngày càng ngoan ngoãn trong việc tuân thủ kiểm duyệt – ví dụ như DAI của MakerDAO, sau khi nâng cấp thành USDS của Sky, đã có chức năng danh sách đen.
Một hướng bảo vệ quyền riêng tư khác là hệ sinh thái UTXO đại diện bởi Bitcoin. Về tổng thể, công nghệ UTXO vẫn vượt trội hơn hệ thống tài khoản của Ethereum trong bảo vệ riêng tư. Ít nhất cho đến nay vẫn chưa thấy công nghệ danh sách đen trên nền tảng UTXO.
Bảo vệ quyền riêng tư là điều các nhà phát triển Bitcoin Core đặc biệt chú trọng, nhưng sự bảo thủ của Core cũng đồng thời dẫn đến nhược điểm là khả năng lập trình của Bitcoin quá yếu – tức là không thể làm được Token hóa và DeFi.
Dù thường xuyên thấy các phương án phát hành tài sản và các lớp thứ hai (layer-2) xuất hiện trên hệ sinh thái Bitcoin nhằm nâng cao khả năng lập trình, tôi cho rằng đây chỉ là biểu hiện của mong muốn mạnh mẽ từ cộng đồng, nhưng đến nay vẫn chưa thấy giải pháp phi tập trung thực sự nào.
Trong các chuỗi UTXO khác, chỉ có hệ sinh thái BCH còn sẵn sàng phát triển các công nghệ này, còn chút hy vọng mong manh; còn lại như LTC, Doge đều hoàn toàn thiếu ý thức cạnh tranh.
Không có công nghệ token hóa và DeFi, cả hệ sinh thái sẽ không thể phát triển phong phú được.
Tóm lại, phe phái công nghệ UTXO dường như chưa coi trọng vấn đề này. Rất có thể, kỳ vọng vẫn phải đặt vào Ethereum.
Trong ba định hướng trên, điều duy nhất khiến tôi lo lắng là bảo vệ quyền riêng tư – hiện tại quả thực không có lực lượng mạnh nào thúc đẩy hướng đi này.
Tôi cho rằng stablecoin đạt mức 1 nghìn tỷ USD và phong trào "ETF ngược" là điều chắc chắn sẽ xảy ra trong 5 năm tới.
Và khả năng cao, cuối cùng định hướng bảo vệ quyền riêng tư cũng sẽ thành công.
Bạn hỏi tại sao? Câu trả lời chính là niềm tin vào sự phi tập trung.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
