Làm thế nào để đánh giá một cách khách quan chiến lược Layer 2 của Ethereum?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Làm thế nào để đánh giá một cách khách quan chiến lược Layer 2 của Ethereum?
Tất cả các điểm mâu thuẫn đều tập trung vào quy mô người dùng và hệ sinh thái của Layer 2, nơi đang cần tăng trưởng cấp bách.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Haotian
Gần đây, làn sóng FUD nhắm vào Ethereum và @VitalikButerin lại gia tăng mạnh mẽ. Đặc biệt, xung quanh các chủ đề như tỷ lệ sử dụng không gian Blobs và doanh thu của Layer2, các KOL nước ngoài đã có những thảo luận rất sôi nổi. Bỏ qua những cảm xúc bị chi phối bởi thị trường thứ cấp, chỉ đơn thuần nhìn vào dữ liệu, ta nên đánh giá chiến lược layer2 của Ethereum ra sao? Dưới đây là quan điểm của tôi:
Hãy quay ngược thời gian về trước khi Ethereum nâng cấp Cancun, lúc đó mọi người đều tràn đầy nhiệt huyết với RaaS và "cuộc chiến DA", bởi vì việc tạo layer2 chỉ bằng một cú nhấp chuột khiến các layer2 mọc lên như nấm sau mưa, trực tiếp thúc đẩy nhu cầu giao dịch Batch từ layer2 đối với khả năng DA (lưu trữ dữ liệu) của mạng chính Ethereum, từ đó kích hoạt cuộc cạnh tranh về giá không gian Blobs, khiến lượng lớn ETH bị đốt trong "cuộc chiến layer2", biến Ethereum từ lạm phát thành giảm phát, kéo theo giá ETH tăng vọt – một kết cục hoàn hảo cho tất cả.
Tuy nhiên thực tế là, kể từ sau nâng cấp Cancun, câu chuyện hoành tráng về Rollup as a Service (RaaS) đã tắt lịm. Mặc dù hạ tầng cơ bản để triển khai một chuỗi chỉ bằng một thao tác đã sẵn sàng, nhưng số lượng nhà phát triển thực sự tạo chuỗi lại không đông như kỳ vọng.
1) Tỷ lệ sử dụng không gian Blobs vẫn chưa bão hòa — theo thống kê, mới chỉ đạt khoảng 80%. Các layer2 có thể tối ưu hóa việc sử dụng blob bằng cách chủ động lựa chọn xem có chiếm dụng blob ở khối hiện tại hay không. Ví dụ: theo dõi mức độ sử dụng blob tại khối hiện tại; nếu tỷ lệ sử dụng quá cao, sẽ chuyển sang khối tiếp theo. Điều này khiến thị trường phí blob không thể tạo ra tâm lý FOMO.
2) Phí sử dụng Blobs và chi phí DA của các dự án layer2 hiện tại chỉ chiếm 0,3% tổng doanh thu. Theo thống kê sơ bộ, doanh thu hàng ngày của các dự án layer2 vào khoảng 500.000 USD, trong khi chi phí sử dụng không gian Blobs chỉ chiếm 0,3%, còn rất xa so với mức bão hòa. Dù rằng các dự án layer2 cũng có những chi phí khác như máy chủ Sequencer, chi phí phần cứng-phần mềm cho Prover và hợp tác xác minh, nhưng chi phí DA rõ ràng không cao.
Một mặt, điều này chứng tỏ sau nâng cấp Cancun, Ethereum đã thành công xuất sắc trong việc giảm phí. Nhưng mặt khác, nó cũng cho thấy quy mô người dùng và khối lượng giao dịch hiện tại của layer2 vẫn chưa đủ lớn để truyền giá trị ngược trở lại layer1, chứ đừng nói đến kỳ vọng "giảm phát" trong kịch bản lạc quan.
Theo tôi, xét ngắn hạn dựa trên phân tích dữ liệu, chiến lược tập trung vào Rollup của Ethereum vẫn khá thành công. Chi phí DA đã giảm, các dự án layer2 có thể xây dựng hệ sinh thái lớn với chi phí thấp, đồng thời người dùng sử dụng layer2 cũng chỉ mất phí gas ở mức gần như không cảm nhận được (0,001–0,01 USD).
Một bộ phận lớn người dùng sẽ chọn layer2 làm chuỗi giao dịch tần suất cao. Việc để layer2 đứng trước Ethereum, trở thành lựa chọn hàng đầu với phí thấp, trải nghiệm tốt và TPS cao, chẳng phải chính là mục tiêu bước đầu của chiến lược Rollup của Ethereum sao? Vì vậy, xét ngắn hạn, chiến lược layer2 của Ethereum rõ ràng là thành công.
Xét dài hạn, khi khối lượng giao dịch trên layer2 tăng theo cấp số nhân và tỷ lệ sử dụng không gian Blobs đạt mức bão hòa cao, điều gì sẽ xảy ra?
Chi phí phí DA sẽ tăng lên. Dù từ mức 0,3% hiện tại, biên độ tăng trưởng cũng không quá lớn, nhưng nếu tỷ trọng chi phí DA vượt quá 50%, nhiều dự án layer2 sẽ chủ động rút khỏi cuộc đua giành không gian Blobs của Ethereum, từ đó làm gia tăng nhu cầu đối với các nhà cung cấp DA bên thứ ba như Celestia. Đồng thời, một bộ phận layer2 sẽ trực tiếp chuyển đổi sang làm layer3 hoặc thậm chí Validium, khiến hệ sinh thái Rollup của Ethereum trở nên đa dạng và phong phú hơn.
Vấn đề đặt ra là: Liệu câu chuyện và sức hút từng được xây dựng trên layer2 của Ethereum sẽ không thể duy trì chỉ vì nâng cấp Cancun quá thành công? Đúng vậy, chính xác là như thế.
Khi tỷ lệ sử dụng không gian Blobs chưa bão hòa, thị trường phí động cho Blobs không được kích hoạt, mọi mâu thuẫn dồn hết lên quy mô người dùng và hệ sinh thái layer2 — vốn đang cần tăng trưởng gấp. Nhưng điều đáng lo là hiện tại, lượng người dùng hoạt động hàng ngày và doanh thu của các layer2 hàng đầu xét về mặt dự án thì cũng không hề tệ.
Vậy bạn đã hiểu điểm nghẽn của layer2 Ethereum nằm ở đâu chưa?
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Haotian | CryptoInsight
