Multicoin: 7 yếu tố bạn cần cân nhắc khi đánh giá thị trường bộ sưu tập blockchain (BECM)
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Multicoin: 7 yếu tố bạn cần cân nhắc khi đánh giá thị trường bộ sưu tập blockchain (BECM)
Các BECM dựa trên thương hiệu hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư mạo hiểm so với các BECM dựa trên thời gian.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Vishal Kankani & Eli Qian
Biên dịch: TechFlow
Thị trường sưu tầm đang bùng nổ. Hiện nay, hơn một phần ba người Mỹ tự nhận mình là người sưu tầm, và đến năm 2024, quy mô thị trường sưu tầm đạt gần 500 tỷ USD. Ngành sưu tầm đang phát triển mạnh —— và blockchain đang tiến vào lĩnh vực này.
Ngày càng nhiều người sưu tầm thực chất là các nhà giao dịch, những người mua bán các bộ sưu tập trị giá hàng tỷ đô la —— từ rượu whisky hiếm đến đồng hồ cao cấp và túi xách —— nhằm mục đích sinh lời. Mặc dù các thị trường trực tuyến đã phát triển từ bảng tin kỹ thuật số sang tất cả cửa hàng rồi đến thị trường chuyên biệt, nhưng chúng vẫn chưa phát triển để phục vụ hiệu quả nhất cho các nhà giao dịch này.
Để việc lướt sóng (flip trading) trở nên hiệu quả nhất có thể, thị trường sưu tầm cần phải có 1) thanh toán tức thì, 2) lưu trữ vật lý và 3) xác thực. Hiện tại, các thị trường sưu tầm hàng đầu như Bring a Trailer, StockX và Chrono24 đều không cung cấp cả ba yếu tố trên. Thanh toán bằng tiền mặt không khả thi; thay vào đó, thanh toán vật lý là lựa chọn mặc định, với thời gian thanh toán thường tính bằng ngày hoặc tuần. Với các món đồ lớn hơn như ô tô, việc lưu trữ vật lý nhanh chóng trở thành vấn đề (bạn sẽ đặt 20 chiếc xe ở đâu để lướt sóng?). Với các món nhỏ hơn, giao dịch thường diễn ra qua các thị trường ngách như nhóm Facebook, trong khi gian lận luôn là thách thức dai dẳng. Tất cả những yếu tố này khiến việc giao dịch sưu tầm hiện nay cực kỳ kém hiệu quả.
Chúng tôi nhìn thấy cơ hội lớn trong việc tạo ra một thiết kế thị trường mới, được xây dựng riêng cho các nhà giao dịch sưu tầm, gọi là “thị trường sưu tầm dựa trên blockchain” (BECMs). Những thị trường này cho phép giao dịch tức thì thông qua thanh toán bằng tiền mặt, rút ngắn thời gian thanh toán từ vài tuần xuống chỉ vài giây, sử dụng stablecoin, đồng thời tận dụng NFT làm biểu tượng kỹ thuật số cho tài sản vật lý do bên bảo quản hoặc xác thực đáng tin cậy nắm giữ.
BECMs có tiềm năng tái cấu trúc thị trường sưu tầm trị giá hàng chục tỷ đô la, vì chúng giúp: 1) hợp nhất thị trường và tăng tính thanh khoản (so với các chợ đen phân mảnh hiện nay), 2) loại bỏ nhu cầu lưu trữ vật lý cá nhân, từ đó khuyến khích nhiều giao dịch hơn, 3) tăng niềm tin thông qua việc cung cấp xác thực, 4) tài chính hóa hành vi sưu tầm bằng cách thúc đẩy cho vay - điều trước đây là bất khả thi. Chúng tôi tin rằng kết quả của những hiệu quả này sẽ mở rộng đáng kể tổng thị trường khả dụng (TAM) của toàn bộ thị trường sưu tầm, khi ngày càng nhiều nhà giao dịch, thanh khoản, hàng tồn kho và thị trường tham gia hệ sinh thái.
Tuy nhiên, mặc dù về mặt kỹ thuật có thể xây dựng BECM cho bất kỳ danh mục sưu tầm nào, không phải tất cả BECM đều có giá trị như nhau. Phần còn lại của bài viết này sẽ tập trung vào những đặc điểm làm cho một BECM trở thành đối tượng đầu tư hấp dẫn. Chúng tôi sẽ phân tích bảy đặc điểm then chốt theo ba trục thiết kế: trục tài chính, trục thế giới thực và trục cảm xúc.
Trục tài chính
Thiếu nơi giao dịch chuyên biệt
Hiện nay, phần lớn các món đồ sưu tầm không có thị trường hoặc sàn giao dịch chuyên biệt để tập trung thanh khoản và thúc đẩy việc khám phá giá công khai; thay vào đó, chúng được giao dịch trên nhiều nền tảng khác nhau —— cuộc trò chuyện WhatsApp, nhóm Facebook, các nhà đấu giá, v.v. —— điều này làm phân tán thanh khoản. Điều này đồng nghĩa với việc cơ hội rất lớn để phục vụ các thị trường sưu tầm bị bỏ quên; tuy nhiên, nếu cấu trúc thị trường hiện tại đã hiệu quả, thì BECM sẽ khó cạnh tranh. Những thị trường như vậy ít hấp dẫn nhà đầu tư mạo hiểm.
Theo đánh giá ban đầu của chúng tôi về thị trường sưu tầm, rượu vang và rượu mạnh, túi xách và đồng hồ là những danh mục có tiềm năng cải thiện lớn nhất. Các món đồ này chủ yếu được giao dịch trên chợ đen, thiếu thanh khoản và minh bạch giá cả, khiến thị trường hiện tại dễ bị phá đảo.
Khoảng giá phù hợp
Để một danh mục sưu tầm có giá trị đầu tư, giá của các món đồ trong đó phải đủ rẻ để người sưu tầm có thể sở hữu hoàn toàn tài sản. Việc sở hữu một phần tài sản chấp nhận được đối với đầu tư tài chính, nhưng với tư cách người sưu tầm, quyền sở hữu nửa chiếc túi xách cao cấp sẽ đi ngược lại bản chất sưu tầm. Hơn nữa, các món đồ quá đắt sẽ thu hẹp nhóm người mua, làm giảm thanh khoản cho toàn danh mục. Ví dụ, không ai lướt một chiếc Ferrari trị giá hàng triệu đô la vì nhu cầu không trùng lặp 24/7.
Mặt khác, giá món đồ phải đủ cao để sở hữu nó mang lại địa vị xã hội nhất định, cảm giác độc quyền và sự thỏa mãn cảm xúc. Nếu quá rẻ, ai cũng có thể sở hữu, thì sẽ không thu hút được người mua bị thúc đẩy bởi cảm xúc và địa vị, từ đó làm giảm thanh khoản thị trường. Ngoài ra, mức giá cũng cần đủ cao để các nhà tạo lập thị trường tiềm năng sẵn sàng dành thời gian nghiên cứu danh mục đó. Nếu món đồ quá rẻ, chúng phải được giao dịch thường xuyên hơn để đảm bảo kinh tế đơn vị hợp lý. Tuy nhiên, các món sưu tầm rẻ thường không mang lại đủ địa vị để thu hút người sưu tầm tạo nên thị trường thanh khoản.
Chúng tôi cho rằng khoảng giá vàng cho một BECM có thể đầu tư nằm trong khoảng từ 1.000 đến 100.000 USD. Điều này khiến giày thể thao, đồng hồ, túi xách và đồ cổ trở thành ứng cử viên lý tưởng cho BECM. Trong khi đó, nghệ thuật và ô tô quá đắt đối với đa số, còn đĩa nhạc và tem thư lại quá rẻ, có thể không phù hợp với BECM.
Hình: Khả năng đầu tư bằng vốn mạo hiểm là đánh giá chủ quan của chúng tôi, kích thước bong bóng tương ứng với quy mô thị trường, nguồn gồmđĩa nhạc,thẻ thể thao,tem,sách hiếm,giày thể thao,whisky,túi xách,đồng hồ,đồ cổ,nghệ thuật,xe cổ
Được coi là công cụ lưu trữ giá trị
Người sưu tầm là những người mua tìm kiếm địa vị. Họ được gọi là "người giữ lâu dài". Sự hiện diện của họ rất quan trọng để duy trì đáy giá lành mạnh cho thị trường sưu tầm. Điều này cho thấy một món đồ không chỉ là mốt nhất thời mà có liên quan văn hóa bền vững. Bởi vì khi đủ nhiều người tin rằng một món đồ sẽ tiếp tục có liên quan văn hóa trong tương lai dài hạn, nó mới có thể được coi là công cụ lưu trữ giá trị. Những món sưu tầm được coi là công cụ lưu trữ giá trị sẽ hấp dẫn qua nhiều thế hệ và thường kháng cự tốt với biến động công nghệ.
Nghệ thuật là một ví dụ điển hình. Con người đã thưởng thức nghệ thuật trong hàng ngàn năm, và có thể hợp lý giả định rằng con người sẽ tiếp tục làm như vậy trong hàng ngàn năm tới. Trường hợp đĩa vinyl phức tạp hơn. Chúng phổ biến rộng rãi ở thế hệ lớn tuổi, nhưng liệu thế hệ trưởng thành sau thời iPod có tiếp tục coi trọng đĩa vinyl hay không vẫn còn để ngỏ.
Trục thế giới thực
Khó khăn trong lưu trữ
Những món sưu tầm chiếm nhiều không gian vật lý hoặc dễ suy thoái là ứng cử viên chính cho BECM, do đó thuộc nhóm có thể đầu tư tốt. Người bình thường rất khó lưu trữ các món đồ dễ hỏng như rượu vang và tác phẩm nghệ thuật trong thời gian dài mà không áp dụng các biện pháp phòng ngừa môi trường (độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng...). Ngay cả khi bạn có thể "phép thuật" giải quyết các vấn đề này, bạn nhanh chóng gặp giới hạn về không gian —— việc lưu trữ hơn 50 bức tranh hay 100 chai rượu vang trong hầu hết các ngôi nhà là không thực tế. Ngay cả khi bạn loại bỏ được giới hạn không gian, bạn vẫn phải đối mặt với rắc rối về bảo hiểm.
Nếu việc bảo quản một danh mục sưu tầm là đơn giản, việc xây dựng BECM vẫn có thể sinh lời, nhưng rào cản gia nhập sẽ thấp hơn nhiều, dẫn đến cạnh tranh gia tăng, thanh khoản phân tán và khả năng định giá giảm. NFT là ví dụ điển hình cho nhóm này: chúng không chịu ảnh hưởng môi trường, không chiếm không gian vật lý, nguồn gốc minh bạch trên blockchain gần như loại bỏ khả năng gian lận, do đó rất khó xây dựng một thị trường NFT có khả năng phòng thủ.
Hình: Khối lượng giao dịch thị trường NFT Ethereum, nguồn:The Block
Chúng tôi cho rằng rượu vang, whisky và ô tô là những danh mục sưu tầm gặp khó khăn lớn nhất về lưu trữ, do đó người sưu tầm các món này sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ BECM. Rượu vang và whisky cực kỳ nhạy cảm với môi trường, đòi hỏi các hầm bảo quản đặc biệt kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và các yếu tố khác (khoản đầu tư của chúng tôi vào Baxus đang giải quyết vấn đề này). Ô tô cần gara lớn —— hầu hết mọi người khó có thể lưu trữ hơn 3-4 chiếc tại nhà. Thẻ thể thao, giày thể thao, đồng hồ và túi xách tương đối dễ lưu trữ —— người sưu tầm vẫn có thể hưởng lợi từ việc thuê ngoài lưu trữ, nhưng mức cải thiện cận biên thấp hơn.
Tồn tại vấn đề niềm tin
Bên cạnh việc giải quyết vấn đề bảo quản vật lý, BECM còn phải giải quyết vấn đề xác thực để thu hút nhà đầu tư.
Hiện nay, người sưu tầm đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng về niềm tin; người mua và người bán trong các nhóm trò chuyện dựa vào lời giới thiệu cộng đồng và các quản trị viên ẩn danh để thẩm định đối tác giao dịch. Lừa đảo xảy ra phổ biến gần như ở mọi danh mục sưu tầm, khiến người tham gia thị trường khó có thể hoàn toàn tin tưởng vào giao dịch của mình. Việc thiết lập tiêu chuẩn thị trường và các chuyên gia giám định đáng tin cậy là then chốt để thu hút thanh khoản từ người sưu tầm, nhà đầu tư tài sản thay thế và người đầu cơ.
Có hai cách xác thực:
1. Xác thực nội bộ: Cách này đòi hỏi chuyên môn sâu và vận hành phức tạp hơn. Nếu thị trường xác định sai, họ phải bồi thường cho người sưu tầm. Tuy nhiên, điều này có thể tạo nên một hào moat tốt, đặc biệt khi món đồ khó xác thực. Các thị trường xác thực nội bộ cần quản lý xung đột lợi ích tiềm tàng và cần một số hình thức giám sát để duy trì niềm tin của người mua.
2. Thuê ngoài xác thực: Cách này đơn giản hơn nhưng làm giảm lợi nhuận mà thị trường có thể thu được. Do đó, khi danh mục sưu tầm dễ xác thực, thuê ngoài là lựa chọn hợp lý hơn. Một lợi ích khác là việc thuê ngoài tự nhiên tạo ra sự tách biệt giữa thị trường và chuyên gia xác thực, giảm nhẹ xung đột lợi ích tiềm tàng.
Nếu BECM có thể xây dựng niềm tin và cung cấp đảm bảo hoàn tiền, họ có thể tạo ra rào cản cạnh tranh, từ đó trở nên hấp dẫn với nhà đầu tư mạo hiểm. Các món như đồng hồ, túi xách và rượu vang tràn ngập hàng giả. BECM có cơ hội lớn để tăng niềm tin và thu hút những người sưu tầm mới vốn e ngại vì lo sợ gian lận.
Trục cảm xúc
Gốc gác theo thời gian hoặc thương hiệu
Trong bối cảnh sưu tầm, "gốc gác" (provenance) là cách một món đồ có được giá trị của nó. Với các món sưu tầm, gốc gác thường dựa trên thời gian hoặc thương hiệu.
Gốc gác theo thời gian nghĩa là tài sản tăng giá nhờ tuổi đời và bối cảnh lịch sử. Sách hiếm là một ví dụ cho nhóm này. Các tài sản có gốc gác theo thời gian thường chỉ được giao dịch trên thị trường thứ cấp —— không có người phát hành trung tâm, tài sản thường là duy nhất hoặc rất hiếm. Đặc điểm này có thể hạn chế hoạt động thị trường thứ cấp, vì người sưu tầm không cần dòng tiền liên tục để mua hàng mới phát hành, trong khi những người giữ lâu dài làm giảm nguồn cung có thể giao dịch. Constitution DAO là ví dụ điển hình —— bản sao hiến pháp họ đấu giá vẫn chưa quay lại thị trường thứ cấp. Các món sưu tầm khác có gốc gác theo thời gian gồm đồ cổ, nghệ thuật, ô tô và súng.
Ngược lại, gốc gác theo thương hiệu nghĩa là thương hiệu xây dựng được uy tín theo thời gian, khiến thị trường bắt đầu coi sản phẩm của họ là có giá trị. Đồng hồ là ví dụ điển hình cho gốc gác theo thương hiệu. Các nhà sản xuất đồng hồ cao cấp hàng đầu —— Rolex, Patek Philippe, Richard Mille và Audemars Piguet —— có thể kiểm soát gần một nửa thị trường đồng hồ cao cấp nhờ giá trị thương hiệu. Các món sưu tầm theo thương hiệu có nhà phát hành trung tâm, theo đuổi lợi nhuận, liên tục tung ra sản phẩm mới. Khác với các món theo thời gian, loại này khuyến khích hoạt động thị trường thứ cấp, vì người sưu tầm cần tiền để mua hàng mới và chuyển sang thị trường thứ cấp để bán.
Do đó, BECM theo thương hiệu hấp dẫn nhà đầu tư mạo hiểm hơn BECM theo thời gian.
Có cộng đồng sưu tầm đam mê
Nhà đầu tư mạo hiểm muốn thấy sự đam mê mạnh mẽ đối với một món sưu tầm; đây là dấu hiệu báo trước của những người giữ lâu dài. Thiếu họ, rất khó đạt được thanh khoản tự nhiên. Do đó, một BECM có cộng đồng yếu sẽ khó thu hút khối lượng giao dịch và mất sức hút đầu tư.
Dấu hiệu tốt nhất của một cộng đồng phát triển mạnh là sự đam mê đến mức tranh luận. Chúng tôi mong muốn thấy người sưu tầm ô tô tranh luận về siêu xe hay nhất mọi thời đại, hoặc những người yêu túi xách bảo vệ thương hiệu mà họ cho là bị đánh giá thấp nhất. Cộng đồng sưu tầm đam mê sẽ hoạt động sôi nổi khắp các ngóc ngách internet —— subreddit, diễn đàn và các nhóm trò chuyện.
Kỷ nguyên Cambri của việc sưu tầm
Tương lai không chỉ giới hạn ở BECM cho đồng hồ, túi xách và rượu vang. Còn hàng trăm danh mục khác có thể đầu tư.
Cơ hội với BECM nằm ở việc mở ra các thị trường mới cho nhiều loại sưu tầm, cải thiện khả năng tiếp cận các hình thức đầu tư thay thế mới.
Chúng tôi từ lâu đã quan tâm đến cách mã hóa chạm tới thế giới thực, từng đầu tư ban đầu vào Helium từ năm 2019, người tiên phong khái niệm nay được gọi là DePIN. Chúng tôi học được rất nhiều từ việc tham gia sớm vào DePIN và chia sẻ một số góc nhìn về cơ hội thị trường DePIN tại đây.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Multicoin Capital
