Người sáng lập Acheron Trading: 78,5% phương thức tạo lập thị trường gây xáo trộn thị trường
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Người sáng lập Acheron Trading: 78,5% phương thức tạo lập thị trường gây xáo trộn thị trường
Đã đến lúc nâng cao tiêu chuẩn, loại bỏ các nhà tạo lập thị trường dạng ký sinh và yêu cầu nhà tạo lập thị trường đảm nhận vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát hiện giá.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả bài viết: Wesley Pryor, Người sáng lập Acheron Trading
Biên dịch: Chris, Techub News
Trong lòng nhiều người luôn tồn tại một câu hỏi: phải chăng mọi loại tiền mã hóa đều là trò lừa đảo "bơm xong bán tháo"? Gần như mỗi lần người dùng nhìn thấy một token nào đó được niêm yết trên sàn giao dịch, họ đều nhận thấy hiện tượng giống nhau xảy ra: giá tăng vọt lên mức cao bất thường không thể duy trì, sau đó sụp đổ nhanh chóng, cuối cùng những người tham gia chỉ còn nắm giữ các token đã mất giá.
Ai là thủ phạm đứng sau hiện tượng này? Câu trả lời chính là các nhà tạo lập thị trường (market maker) – những công ty được các dự án tiền mã hóa thuê để quản lý lượng token (hoặc thanh khoản) dùng cho giao dịch khi niêm yết trên sàn.
Niêm yết lần đầu đối với tiền mã hóa
Tài sản kỹ thuật số chuyển từ thị trường tư nhân sang thị trường công khai thông qua việc niêm yết lần đầu, tương tự như đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong thị trường chứng khoán truyền thống. Tuy nhiên, có một điểm khác biệt rõ rệt: các bên phát hành tài sản kỹ thuật số thường cố tình định giá mở cửa ở mức thấp, điều này dẫn đến hiệu suất vượt trội mạnh mẽ của thị trường tài sản kỹ thuật số so với thị trường truyền thống trong ngày đầu tiên.
Trong thị trường truyền thống, cổ phiếu chủ yếu do các nhà đầu tư thụ động nắm giữ; trong khi đó, thị trường tài sản kỹ thuật số lý tưởng nhất là khi token được nắm giữ bởi những người tham gia tích cực. Thành công của thị trường token phụ thuộc vào chất lượng của những người nắm giữ nó. Khác với IPO, nơi giá phát hành do ngân hàng đầu tư xác định, giá token trong vòng chào bán công khai thường thấp hơn giá thị trường hợp lý, dẫn đến mức tăng trưởng cao trong ngày đầu giao dịch trên thị trường kỹ thuật số.
Trong quá trình niêm yết lần đầu, các nhà tạo lập thị trường sẽ đưa ra một phần lớn lượng cung lưu hành của token để bán. Việc này được thực hiện trên bảng đặt lệnh trước giao dịch (pre-market order book) của sàn giao dịch, cho phép nhà tạo lập thị trường cung cấp thanh khoản trước khi giao dịch công khai bắt đầu, nhằm đảm bảo thị trường có đủ thanh khoản ngay khi mở cửa.
Tuy nhiên, một số nhà tạo lập thị trường vì lợi nhuận ngắn hạn đã sử dụng phương pháp cung cấp thanh khoản kém chất lượng, gây hại cho cộng đồng và cả dự án. Hành vi này được gọi là "tạo lập thị trường ký sinh", ưu tiên lợi nhuận của nhà tạo lập thay vì sức khỏe của thị trường.
Các phương pháp cung cấp thanh khoản cho lần niêm yết đầu tiên thông qua việc xây dựng bảng đặt lệnh trước giao dịch như sau:
Ký sinh: Các nhà tạo lập thị trường ký sinh thao túng tâm lý thị trường bằng cách tạo cảm giác "khan hiếm". Họ chờ đợi nhà đầu tư nhỏ lẻ mua vào, sau đó bán khống token, đặt lệnh bán giá cao để hấp thụ nhu cầu mua của nhà đầu tư nhỏ, khiến giá token giảm xuống. Chiến lược này thường gây ra tổn hại nghiêm trọng và không thể đảo ngược cho thị trường.
Ngắn hạn: Các nhà tạo lập thị trường ký sinh thao túng bảng đặt lệnh trước giao dịch bằng cách đặt khối lượng lớn lệnh bán để hoàn thành vị thế của họ, tối đa hóa thu nhập phí giao dịch hoặc hoàn tất giao dịch OTC. Hành vi này dẫn đến việc rút khỏi thị trường một cách nhanh chóng, tiêu tan tiềm năng tăng giá bằng cách bán tháo lượng lớn token.
Cộng sinh: Ngược lại, các nhà tạo lập thị trường cộng sinh tận dụng hiểu biết về bảng đặt lệnh trước giao dịch để thiết lập thanh khoản mở cửa một cách chiến lược, hướng tới việc xây dựng giá trị dài hạn và kiểm soát mức giá tương đối ổn định. Bằng cách cung cấp thanh khoản cho cả hai phía mua và bán, các nhà tạo lập thị trường cộng sinh thúc đẩy quá trình phát hiện giá trật tự, giúp giá trị thị trường thực sự của tài sản được thể hiện rõ ràng.
Để phân loại các phương pháp tạo lập thị trường khác nhau, chúng tôi theo dõi biểu hiện giá của token trong hai giai đoạn then chốt: hai ngày đầu tiên sau niêm yết (phân tích theo giờ) và hai tuần đầu tiên (phân tích theo ngày). Dữ liệu được lấy từ các sàn giao dịch chính của dự án hoặc các nền tảng tổng hợp đáng tin cậy, sau đó được chuẩn hóa để so sánh giữa các dự án khác nhau. Trọng tâm phân tích của chúng tôi là Chỉ số Thay đổi Biến động Tương đối (RCV) – một phương pháp luận mà chúng tôi đã giới thiệu trước đây trong một nghiên cứu điển hình.
Công thức Chỉ số Thay đổi Biến động Tương đối (RCV). Nguồn: Acheron Trading
Công thức RCV dùng để đo lường sự thay đổi biến động của token khi có và không có mức giá cao nhất mọi thời đại (ATH). Nếu giá trị RCV dương, nghĩa là nguồn cung trên bảng lệnh không đủ, cho thấy thanh khoản trước giao dịch chưa đầy đủ. Giá trị âm cho thấy nguồn cung dư thừa, phản ánh hành vi tạo lập thị trường quá mức và giá tài sản bị định giá cao. Giá trị trung tính cho thấy thanh khoản vừa phải, thuận lợi cho quá trình phát hiện giá trật tự.
Để đánh giá phương pháp vận hành của nhà tạo lập thị trường trong lần niêm yết đầu tiên, chúng tôi áp dụng phương pháp RCV vào 93 lần niêm yết mới trên các nền tảng Bybit, KuCoin, Binance, Coinbase, Kraken và OKX kể từ tháng 4 năm 2024.
Phân loại các phương pháp niêm yết trước giao dịch. Nguồn: Acheron Trading
Chúng tôi phát hiện ra rằng 69,9% các lần niêm yết lần đầu được xếp vào loại "ký sinh", 8,6% thuộc loại "ngắn hạn", và chỉ có 21,5% áp dụng phương pháp "cộng sinh". Điều này có nghĩa là 78,5% các phương pháp tạo lập thị trường đều làm xáo trộn quá trình phát hiện giá công bằng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả người dùng lẫn bản thân dự án.
Đối với các lần niêm yết "ký sinh", biến động thị trường bao gồm ATH tăng 420%, cho thấy nguồn cung nghiêm trọng thiếu hụt và giá bị thổi phồng quá mức, dẫn đến bị thị trường từ bỏ. Ngược lại, với các lần niêm yết "ngắn hạn", biến động giảm 34% khi bao gồm ATH, cho thấy nguồn cung dư thừa trên bảng lệnh, quản lý nguồn cung ban đầu kém, chỉ có lợi cho nhà tạo lập thị trường, còn cộng đồng thì chịu thiệt hại.
Dù là phương pháp "ký sinh" hay "ngắn hạn", cả hai đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá token, làm giảm khả năng tham gia liên tục của thị trường. Trái lại, phương pháp "cộng sinh" có RCV dao động khoảng ±20%, tạo nền tảng ổn định cho mức giá token công bằng và lành mạnh.
Khi ngành công nghiệp tiền mã hóa tiếp tục phát triển về quy mô và tính hợp pháp, các nhà tạo lập thị trường cần phải khắc phục tình trạng quản lý kém trong các lần niêm yết lần đầu. Các bên phát hành tài sản và sàn giao dịch nên hợp tác với nhà tạo lập thị trường, đồng thời sử dụng phương pháp RCV để phân tích xem nhà tạo lập thị trường có xây dựng bảng đặt lệnh ban đầu một cách đúng đắn hay không.
Dữ liệu cho thấy hình ảnh xấu về nhà tạo lập thị trường. Đã đến lúc nâng cao tiêu chuẩn, loại bỏ các nhà tạo lập thị trường "ký sinh", và yêu cầu họ đảm nhận đúng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy quá trình phát hiện giá. Ngành công nghiệp của chúng ta xứng đáng có những tiêu chuẩn cao hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Cointelegraph
