Kế hoạch cải cách của Cục Dự trữ Liên bang, Kế hoạch chính sách tiền tệ "2025" nói những gì?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Kế hoạch cải cách của Cục Dự trữ Liên bang, Kế hoạch chính sách tiền tệ "2025" nói những gì?
Dưới chế độ ngân hàng tự do, lãi suất và cung tiền không bị chính phủ kiểm soát, Cục Dự trữ Liên bang thực tế bị bãi bỏ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Nicholas Jasinski
Một chương trình chính sách bảo thủ rộng rãi dành cho chính quyền tổng thống tiếp theo sẽ đặt ra những giới hạn lớn đối với thẩm quyền và các công cụ chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
"Dự án 2025" (Project 2025), do tổ chức tư vấn bảo thủ Quỹ Di sản (Heritage Foundation) đề xuất, đưa ra một số khuyến nghị chính về Fed, bao gồm tập trung kiểm soát lạm phát, thu hẹp bảng cân đối kế toán và chấm dứt vai trò người cho vay cuối cùng. Một số đề xuất khác còn muốn đưa nước Mỹ trở lại chế độ bản vị vàng hoặc xóa bỏ hoàn toàn Fed.
Chương trình chính sách toàn diện "Dự án 2025" được trình bày chi tiết trong một cuốn sách khoảng 900 trang có tên “Mandate for Leadership: The Conservative Promise”. Cuốn sách do Paul Dans và Steven Groves biên soạn (cả hai từng làm việc trong chính quyền Donald Trump), và có sự đóng góp từ khoảng 400 nhân vật bảo thủ, cung cấp các đề xuất cụ thể cho Nhà Trắng và từng cơ quan liên bang.
Chương về Fed trong sách đã chỉ trích gay gắt cách quản lý "kém hiệu quả" của Fed đối với cung tiền và hoạt động giám sát tài chính kể từ khi Quốc hội thành lập tổ chức này vào năm 1913. Báo cáo nhận định rằng phạm vi trách nhiệm của Fed đã mở rộng dần qua nhiều năm, đồng thời cho rằng Fed chịu áp lực chính trị nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trước các cuộc bầu cử và tài trợ thâm hụt ngân sách chính phủ.
Sách viết: “Vấn đề cốt lõi khi chính phủ kiểm soát chính sách tiền tệ là nó phải đối mặt với hai áp lực chính trị không thể tránh khỏi: áp lực in tiền để bù đắp thâm hụt ngân sách và áp lực in tiền để kích thích kinh tế nhân tạo cho đến kỳ bầu cử tiếp theo. Hai áp lực này luôn tồn tại trong tay các chính trị gia ích kỷ, vì vậy biện pháp khắc phục lâu dài duy nhất là lấy lại vô-lăng tiền tệ khỏi tay Fed và trả lại cho nhân dân”.
Dự án 2025 đưa ra một loạt đề xuất rộng rãi đối với Fed. Trước hết là loại bỏ mục tiêu kép hiện nay – ổn định giá cả và việc làm đầy đủ. Sách cho rằng điều này tạo ra định kiến tai hại đối với lạm phát dưới danh nghĩa ngăn suy thoái kinh tế.
Sách viết: “Những người ủng hộ mở rộng thẩm quyền này tuyên bố rằng chính sách tiền tệ cần thiết để giúp nền kinh tế tránh hoặc thoát khỏi suy thoái. Quan điểm thỏa hiệp này là sai lầm. Trên thực tế, chính sách nới lỏng tiền tệ tương tự cũng gây ra hàng loạt thất bại, từ đó dẫn đến suy thoái. Nói cách khác, mục tiêu kép có thể vô tình làm trầm trọng thêm suy thoái thay vì khắc phục nó”.
Ngược lại, sách cho rằng Fed nên tập trung duy nhất vào việc kiềm chế lạm phát. Việc thay đổi mục tiêu kép đòi hỏi Quốc hội thông qua đạo luật. Trong vài tuần gần đây, các quan chức Fed bắt đầu nhấn mạnh ngày càng nhiều hơn khía cạnh thị trường lao động trong mục tiêu kép. Kể từ năm 2022, tỷ lệ lạm phát đã giảm đáng kể dù vẫn cao hơn mục tiêu hàng năm 2% của Fed, trong khi thị trường lao động đã bắt đầu hạ nhiệt từ mức quá nóng.
Dự án 2025 đề xuất giảm dần quy mô tài sản trên bảng cân đối kế toán của Fed (hiện vượt quá 7 nghìn tỷ USD) và giới hạn các khoản mua tài sản trong tương lai ở trái phiếu kho bạc Mỹ. Sau cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, Fed đã triển khai nhiều đợt nới lỏng định lượng (quantitative easing - QE), khiến bảng cân đối kế toán phình to mạnh. Trong đại dịch, Fed cố gắng bơm thanh khoản vào hệ thống ngân hàng Mỹ bằng cách mua trái phiếu kho bạc và chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp quy mô lớn, khiến bảng cân đối kế toán lại phình to lần nữa. Tháng 6 năm 2022, Fed bắt đầu giảm dần bảng cân đối kế toán – quá trình này được gọi là thắt chặt định lượng (QT).
Các tác giả của Dự án 2025 cho rằng nới lỏng định lượng làm tăng thâm hụt ngân sách liên bang bằng cách lấy đi nguồn vốn từ các lĩnh vực vay mượn khác trong nền kinh tế, trong khi việc mua chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp đẩy giá nhà và tiền thuê lên cao do làm giảm lãi suất thế chấp.
Hơn nữa, sách còn đề xuất hủy bỏ chức năng người cho vay cuối cùng của ngân hàng trung ương. Trong các thời kỳ căng thẳng tài chính nghiêm trọng, Fed có thể và đã thực sự cung cấp thanh khoản cho các ngân hàng và tổ chức tài chính khác nhằm ngăn chặn việc rút tiền ồ ạt và ngăn khủng hoảng lan rộng sang các khu vực khác của hệ thống tài chính.
Dự án 2025 cho rằng điều này tạo ra rủi ro đạo đức và đầu cơ thái quá, đồng thời hình thành các tổ chức "quá lớn để sụp đổ".
Sách viết: “Điều này tương đương một chương trình cứu trợ dài hạn, khuyến khích các ngân hàng và tổ chức tài chính phi ngân hàng tham gia vào hoạt động cho vay liều lĩnh, thậm chí đầu cơ. Điều này không chỉ làm trầm trọng thêm chu kỳ kinh tế mà còn có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính buộc phải cứu trợ như năm 1992 hay 2008”.
Các đề xuất khác mang tính toàn diện hơn nhưng khó khả thi về mặt chính trị bao gồm chuyển sang chế độ ngân hàng tự do, khôi phục chế độ bản vị vàng, và áp dụng phương pháp hoạch định chính sách tiền tệ theo công thức hoặc dựa trên các quy tắc rõ ràng.
Sách viết: “Trong một hệ thống ngân hàng tự do, cả lãi suất lẫn cung tiền đều không bị chính phủ kiểm soát, Fed về cơ bản bị xóa bỏ, và Bộ Tài chính chủ yếu chỉ xử lý các vấn đề tài chính của chính phủ”.
Lo ngại rằng chính phủ liên bang có thể theo dõi các giao dịch tài chính, Dự án 2025 cũng phản đối việc tạo ra đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) – thứ mà Fed đã nghiên cứu trong nhiều năm qua.
Tuần này, Trump đã chính thức nhận đề cử của Đảng Cộng hòa và có khả năng quay lại Nhà Trắng vào tháng 11. Gần đây ông đã cố gắng giữ khoảng cách với kế hoạch này, tuy nhiên Dự án 2025 được chuẩn bị bởi nhiều cựu quan chức và cố vấn trong chính quyền Trump.
Chương về Fed chủ yếu do nhà kinh tế học Paul Winfree soạn thảo, hiện đang lãnh đạo Trung tâm Đổi mới Chính sách Kinh tế tại Washington D.C., từng hai lần giữ chức Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Kinh tế tại Quỹ Di sản vào các năm 2015-2016 và 2018-2022. Trong thời gian này, Winfree từng giữ nhiều vị trí trong chính quyền Trump tại Nhà Trắng, bắt đầu từ nhóm chuyển giao nhiệm vụ tổng thống năm 2016, sau đó là Phó trợ lý Tổng thống phụ trách chính sách nội địa, Phó Chủ tịch Hội đồng Chính sách Nội địa và Giám đốc Chính sách Ngân sách.
Các cộng sự khác đóng góp vào chương về Fed bao gồm các nhà kinh tế học Alexander Salter, Peter St Onge và Judy Shelton, người được Trump đề cử vào Hội đồng Thống đốc Fed năm 2019 nhưng không được Thượng viện phê chuẩn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
