Quan sát chính sách và sự kiện quản lý ngành tài sản ảo Web3 toàn cầu năm 2023
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Quan sát chính sách và sự kiện quản lý ngành tài sản ảo Web3 toàn cầu năm 2023
Bài viết tập trung vào việc thực thi quản lý và các vụ án tư pháp đối với ngành tài sản ảo trong khu vực tư pháp Hoa Kỳ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Will A Vọng, luật sư đầu tư và tài chính
Bài viết này là phần thứ hai của báo cáo “Tổng quan an ninh Web3 Blockchain năm 2023, phân tích chống rửa tiền và tóm tắt các chính sách quản lý trọng điểm ngành tiền mã hóa”, phần nội dung về tình hình an ninh có thể xem tại “Phân tích tình hình an ninh Web3 Blockchain và chống rửa tiền năm 2023”.
Dưới đây là phần quan sát các chính sách và sự kiện quản lý được đồng tác giả bởi Beosin trong báo cáo thường niên 2023. Bài viết bao quát các động thái quản lý và sự kiện nổi bật của ngành tài sản ảo Web3 trong năm 2023, tập trung vào việc thực thi pháp luật và các vụ án tư pháp tại khu vực Hoa Kỳ đối với ngành tài sản ảo, bao gồm các vụ việc SEC điều tra Kraken, Coinbase, Binance; vụ kiện Ripple; vụ Grayscale kiện yêu cầu ETF Bitcoin giao ngay; CFTC thực thi pháp luật đối với các giao thức DeFi; vụ kiện tập thể chống lại Uniswap... Những vụ việc này đều mang ý nghĩa định hướng lớn đối với ngành tài sản ảo, có khả năng định hình cục diện quản lý tại Mỹ trong tương lai cũng như trên toàn cầu.
Mặc dù trong vụ kiện Ripple, các yêu cầu của SEC không nhận được sự ủng hộ từ tòa án ở mức độ lớn, nhưng phán quyết riêng lẻ này không ảnh hưởng đến việc SEC tiếp tục khởi kiện ba sàn giao dịch lớn nhất là Kraken, Coinbase và Binance. Qua đó, SEC trực tiếp đặt ra câu hỏi then chốt nhất gây tranh cãi trong ngành trước cơ quan lập pháp và tư pháp Mỹ —— «Tài sản ảo nào là chứng khoán?». Tin rằng câu hỏi này sẽ được trả lời rõ ràng trong năm bầu cử tổng thống Mỹ 2024.
Đồng thời, sau một quá trình thăm dò, CFTC cũng chuyển mục tiêu sang DeFi. Trong bối cảnh đó, SEC nhắm vào CeFi, CFTC nhắm vào DeFi, FinCEN/OFAC thuộc Bộ Tài chính Mỹ tập trung kiểm soát KYC/AML/CTF trong lưu thông toàn cầu tài sản ảo —— đây chính là cục diện quản lý ngành tài sản ảo dự kiến trước thềm bầu cử tổng thống Mỹ 2024.
Xét theo góc độ tài chính truyền thống, cùng với việc thị trường ngày càng chuẩn hóa, vị thế hàng hóa của Bitcoin ngày càng được xác định rõ ràng và giá trị được công nhận rộng rãi hơn, dòng vốn từ Phố Wall đang dần đổ vào lĩnh vực này. Các ông lớn tài chính truyền thống đang sẵn sàng hành động, trong đó thời điểm SEC phê duyệt ETF Bitcoin giao ngay sẽ trở thành dấu hiệu khởi phát. Vì vậy, chiến thắng của Grayscale mới thu hút sự chú ý lớn đến vậy.
Trước khi dòng vốn tài chính truyền thống đổ vào, cần giải quyết yếu tố bất định lớn nhất trong ngành —— Binance và CZ. Do đó, thỏa thuận đình chỉ vụ kiện trị giá khổng lồ giữa Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ), CFTC, FinCEN và OFAC với Binance đánh dấu bước tiến tới hợp pháp hóa và tuân thủ toàn diện ngành tài sản ảo. «Bất kỳ chủ thể nào muốn hoạt động tại Mỹ, hưởng lợi từ hệ thống tài chính lành mạnh của Mỹ đều phải tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp Mỹ» —— đây là tuyên bố cứng rắn của Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen.
1. Câu hỏi then chốt của SEC: «Tài sản ảo nào là chứng khoán?»
Sau khi FTX và nhiều nền tảng tài sản ảo sụp đổ vào năm 2022, SEC đã bị thị trường và các nghị sĩ Quốc hội chỉ trích vì chưa kịp thời giám sát ngành đầy biến động này. Ngày 7 tháng 2 năm 2023, bộ phận thanh tra của SEC tuyên bố sẽ ưu tiên xem xét «công nghệ mới nổi và tài sản ảo» (Emerging Technologies and Crypto-Assets) [1].
Kể từ đó, SEC bắt đầu cuộc điều chỉnh mạnh mẽ và quyết liệt hơn đối với ngành tài sản ảo theo kiểu «quản lý bằng thực thi pháp luật» (Regulation by Enforcement), trực tiếp nhắm đến câu hỏi then chốt: «Tài sản ảo nào là chứng khoán?».
1.1 Thỏa thuận đình chỉ vụ kiện sản phẩm Staking của Kraken
Trong các hành động thực thi pháp luật của SEC, sàn giao dịch Kraken là đối tượng đầu tiên bị nhắm tới. Ngày 9 tháng 2 năm 2023, SEC thông báo Kraken đồng ý nộp phạt 30 triệu USD và ngừng cung cấp sản phẩm kiếm lãi từ staking (Staking as a Service) cho khách hàng tại Mỹ để dàn xếp cáo buộc phát hành chứng khoán chưa đăng ký [2].
SEC cho rằng: «Khi nhà đầu tư cung cấp tài sản cho các dịch vụ staking này, họ sẽ mất quyền kiểm soát tài sản và phải chịu rủi ro liên quan đến nền tảng mà gần như không có sự bảo vệ nào». Sau khi nhận được tài sản (chìa khóa) từ nhà đầu tư, Kraken sẽ kiểm soát hoàn toàn tài sản đó để sử dụng vào bất kỳ mục đích nào (thông tin thiếu minh bạch, nhà đầu tư không biết), cuối cùng cam kết mang lại lợi nhuận cao cho nhà đầu tư.
Chủ tịch SEC Gary Gensler thậm chí còn tự mình xuất hiện trong một video giải thích lý do sản phẩm staking sinh lời của Kraken phải tuân thủ Đạo luật Chứng khoán Hoa Kỳ: «Khi một công ty hoặc nền tảng cung cấp các sản phẩm này và hứa hẹn lợi nhuận, dù gọi là Lending, Earn Rewards, APY hay Staking, thì hành vi huy động vốn từ nhà đầu tư theo dạng hợp đồng đầu tư đều phải tuân theo Đạo luật Chứng khoán liên bang… Hành động thực thi lần này nhằm làm rõ với thị trường rằng, các nhà cung cấp dịch vụ staking phải đăng ký và cung cấp đầy đủ, công bằng, minh bạch thông tin cũng như bảo vệ nhà đầu tư».
Lý luận của SEC khi coi sản phẩm staking sinh lời của Kraken là «chứng khoán» như sau: Thứ nhất, Kraken nhận được tiền từ nhà đầu tư (kiểm soát hoàn toàn); thứ hai, tiền được gộp vào một quỹ và dùng vào các hoạt động chung (không rõ cụ thể làm gì); thứ ba, Kraken cam kết lợi nhuận lên tới 21% (trong khi lợi suất ETH staking theo trang web Ethereum Foundation chỉ khoảng 3%-5%); cuối cùng, nhà đầu tư chỉ tham gia đầu tư và lợi nhuận phụ thuộc vào nỗ lực của Kraken. Như vậy, thỏa mãn tất cả điều kiện của bài kiểm tra Howey, cấu thành «hợp đồng đầu tư», là giao dịch chứng khoán.
Ngày 20 tháng 11 năm 2023, SEC áp dụng logic xác định chứng khoán nói trên đối với các đồng tiền ảo niêm yết trên sàn Kraken. Do các sản phẩm giao dịch bao gồm token chứng khoán (Crypto Asset Securities), SEC cáo buộc Kraken tích hợp các dịch vụ tài chính truyền thống như sàn giao dịch, môi giới và tổ chức thanh toán, cần phải đăng ký tại SEC theo quy định pháp luật [3]. Điều này giống hệt cáo buộc đối với Coinbase, đều hướng tới câu hỏi then chốt «Tài sản ảo nào là chứng khoán?».
1.2 Vụ kiện chứng khoán đối với sàn giao dịch hợp pháp lớn nhất nước Mỹ – Coinbase
Ngày 6 tháng 6, SEC khởi kiện Coinbase – sàn giao dịch tài sản số hợp pháp lớn nhất tại Mỹ. Coinbase từng niêm yết tại Mỹ vào tháng 4 năm 2021, trở thành nhà cung cấp dịch vụ tài chính tổng hợp tài sản ảo đầu tiên, nổi tiếng với tính tuân thủ pháp luật. Vụ kiện này phản ánh thách thức quản lý và khung pháp lý mà mọi sàn giao dịch tài sản ảo đều phải đối mặt từ SEC [4].
Theo cáo buộc của SEC [5], Coinbase tích hợp các dịch vụ tài chính truyền thống như sàn giao dịch, môi giới và tổ chức thanh toán. Do các sản phẩm giao dịch bao gồm token chứng khoán (Crypto Asset Securities), sàn cần đăng ký tại SEC theo quy định pháp luật. Như vậy, Coinbase vi phạm các điều khoản sau: (1) Không đăng ký làm môi giới – bao gồm tuyển dụng nhà đầu tư tiềm năng, xử lý tiền và tài sản khách hàng, thu phí giao dịch; (2) Không đăng ký làm sàn giao dịch – cung cấp nơi tập hợp đơn đặt hàng mua bán tài sản ảo từ nhiều bên để khớp lệnh và thực hiện giao dịch; (3) Không đăng ký làm tổ chức thanh toán – bao gồm lưu trữ tài sản khách hàng trong ví do Coinbase kiểm soát và bù trừ giao dịch qua ghi nợ.
SEC còn cáo buộc Coinbase phát hành và bán chứng khoán chưa đăng ký thông qua chương trình staking (Staking-as-a-Service Program). SEC từng dùng lý do tương tự để xử phạt Kraken vào tháng 2, khiến Kraken phải nộp 30 triệu USD để dàn xếp, còn Coinbase chọn đối đầu trực diện.
Thêm nữa, SEC liệt kê 13 loại token trên nền tảng Coinbase là token chứng khoán, bao gồm SOL, ADA, MATIC, FIL, SAND, AXS, CHZ, FLOW, ICP, NEAR, VGX, Dash, NEXO. Lưu ý rằng SEC nhấn mạnh đây là danh sách «không đầy đủ» (a Non-Exhaustive List).
Bình luận từ Web3 Tiểu Luật:
Lý do SEC khởi kiện Kraken và Coinbase là giống nhau: một số token trên sàn giao dịch được xác định là «chứng khoán», dẫn đến cáo buộc sàn không đăng ký với tư cách là sàn giao dịch, môi giới, tổ chức thanh toán tại SEC. Việc xác định «chứng khoán» đối với tài sản ảo luôn là vấn đề then chốt mà quản lý Mỹ cần giải quyết.
Mặc dù Chủ tịch SEC Gary Gensler đến nay vẫn tránh trả lời trực tiếp liệu ETH có phải là chứng khoán hay không, nhưng Thẩm phán Katherine Polk Failla trong vụ Uniswap đã gọi ETH là hàng hóa (Crypto Commodities). Với việc bà cũng đang xét xử vụ SEC kiện Coinbase, câu trả lời của bà về việc tài sản ảo có phải là «chứng khoán» hay không: «Không phải tòa án quyết định, mà là Quốc hội» – đẩy câu hỏi then chốt này lên cơ quan lập pháp Mỹ. Tuy nhiên, quá trình lập pháp tại Quốc hội sẽ rất dài và đầy bất định trong năm bầu cử 2024.
Chính vì sự bất định này, SEC mới có không gian hành động rộng lớn. SEC sẽ cố gắng tránh xử lý sâu định nghĩa «chứng khoán» (giống như cách Gary Gensler né tránh trong các phiên điều trần), mà lấy việc xác định token dự án là «chứng khoán» làm điểm đột phá, từ đó mở rộng điều tra sâu hơn về dự án, ví dụ như rửa tiền, thao túng thị trường, lừa dối nhà đầu tư... Ví dụ điển hình nhất là vụ dàn xếp giữa Binance và CZ.
Do đó, việc một token dự án đơn lẻ có được xác định là «chứng khoán» hay không (ví dụ SEC kiện Ripple) không quan trọng bằng việc sau khi bị SEC điều tra, ngoài việc nộp phạt, SEC còn yêu cầu dự án triển khai chương trình kiểm soát nội bộ. Khi ngày càng nhiều dự án áp dụng chương trình kiểm soát nội bộ này, nó sẽ tự nhiên trở thành quy định pháp luật. Gary Gensler trước đây khi làm Chủ tịch CFTC đã từng «ép» ra quy định theo cách này, tương tự như tình huống hiện tại tại SEC.
2. Xác định XRP là «chứng khoán» hay không cần tòa án làm rõ thêm
Ngày 13 tháng 7 năm 2023, vụ kiện lớn kéo dài 3 năm, tốn kém 200 triệu USD giữa SEC và Ripple tạm thời khép lại. Trong bản án dài 34 trang [6], thẩm phán nhận định việc Ripple huy động vốn từ nhà đầu tư tổ chức là hợp đồng đầu tư, tức là phát hành «chứng khoán», trong khi việc bán token qua thuật toán sàn giao dịch không cấu thành hợp đồng đầu tư, không phải là phát hành «chứng khoán».
Ngày 22 tháng 12 năm 2020, SEC khởi kiện Ripple và các nhà sáng lập, cáo buộc từ năm 2013, Ripple và các nhà sáng lập nhiều lần phát hành và bán (Offered to Sell or Sold) token XRP để đổi lấy hơn 1 tỷ USD, nhưng không đăng ký phát hành và bán token tại SEC, cũng không được miễn đăng ký, vi phạm Điều 5 Đạo luật Chứng khoán Hoa Kỳ về phát hành chứng khoán.
Thẩm phán trong vụ này khéo léo né tránh câu hỏi gây tranh cãi lớn nhất giữa các cơ quan quản lý Mỹ – tài sản ảo nào là chứng khoán? Mà thay vào đó, căn cứ vào bản chất kinh tế của giao dịch token để xem xét liệu các phương thức phát hành XRP có cấu thành «phát hành chứng khoán» hay không. Thẩm phán cho rằng: phần lớn tài sản cơ sở của hợp đồng đầu tư chỉ là hàng hóa, như vàng, dầu thô… không nhất thiết phù hợp định nghĩa «chứng khoán». Điều này cũng đúng với token XRP của Ripple.
Với việc bán XRP cho nhà đầu tư tổ chức (Institutional Sales), do Ripple quảng bá công khai và nhận thức hợp lý từ nhà đầu tư tổ chức, thẩm phán cho rằng hình thức phát hành này thỏa mãn bài kiểm tra Howey, cấu thành «phát hành chứng khoán». Còn việc bán XRP qua sàn (Programmatic Sales), do nhà đầu tư thị trường thứ cấp kỳ vọng lợi nhuận không nhất thiết phụ thuộc vào nỗ lực của đội ngũ Ripple, mà nhiều khả năng dựa vào đánh giá môi trường vĩ mô, chiến lược giao dịch… nên không thỏa mãn bài kiểm tra Howey, không cấu thành «phát hành chứng khoán».
Với các hình thức phát hành khác (Other Distributions), bao gồm trả lương cho nhân viên và trả thưởng cho bên thứ ba (cộng đồng tham gia hệ sinh thái) dưới dạng XRP. Thẩm phán cho rằng những hình thức này không thỏa mãn điều kiện «góp tiền» trong bài kiểm tra Howey, tức là không có bằng chứng ghi nhận việc góp tiền hoặc giá trị hữu hình cho Ripple.
Phán quyết này mang lại tin tốt lớn cho thị trường, nhiều sàn giao dịch như Coinbase, Kraken, Gemini và Crypto.com tuyên bố mở lại giao dịch XRP, giá XRP tăng mạnh tới khoảng 75%, vốn hóa vượt 42,8 tỷ USD, đứng thứ tư toàn cầu. Tuy nhiên, cần lưu ý phán quyết này do tòa án địa phương đưa ra, không mang tính ràng buộc.
Ngày 18 tháng 8 năm 2023, SEC chính thức nộp đơn kháng cáo trung gian (Interlocutory Appeal) lên Tòa án Quận Nam New York, yêu cầu kháng cáo phán quyết sơ thẩm. Đơn kháng cáo bị tòa bác, phiên tranh luận về các vấn đề liên quan sẽ diễn ra vào tháng 4 năm 2024.
Đọc thêm:Phân tích vụ SEC kiện Ripple, làm rõ thêm sương mù quản lý
Bình luận từ Web3 Tiểu Luật:
Trong vụ này ta thấy tư duy của thẩm phán là làm mờ định nghĩa bản thân token (vì nhiều tài sản cơ sở của hợp đồng đầu tư đều là «hàng hóa»), mà thiên về đánh giá hình thức phát hành và bán token (như Solo Staking bản thân không cấu thành «chứng khoán», nhưng sản phẩm tài chính Staking có thể cấu thành «chứng khoán»). Đây có thể là định hướng quản lý trong tương lai.
Hơn nữa, nhận định của thẩm phán về các hình thức phát hành khác (Other Distributions) có sự khác biệt lớn so với «Khung phân tích hợp đồng đầu tư đối với tài sản số» (Framework for Investment Contract Analysis of Digital Assets) mà SEC sửa đổi ngày 8 tháng 3 năm 2023 [7].
SEC cho rằng ngoài định nghĩa thông thường về «tiền (thường là tiền tệ)», định nghĩa «tiền (Money)» còn bao gồm nhưng không giới hạn: (1) Phần thưởng tiền mã hóa nhà đầu tư nhận được khi hoàn thành nhiệm vụ cụ thể (Bounty Program); (2) Phần thưởng tiền mã hóa nhà đầu tư nhận qua hình thức airdrop (Air Drop). Tin rằng điểm mâu thuẫn này sẽ được tranh luận kỹ hơn trong vụ kháng cáo.
Mặc dù vụ việc dường như mang lại «chiến thắng» ngắn hạn cho Ripple, nhưng nhìn vào các vụ kiện nhắm vào các sàn lớn như Kraken, Coinbase, Binance, SEC đã không còn giới hạn ở việc xác định từng token đơn lẻ có phải là «chứng khoán» hay không, mà SEC muốn tìm kiếm một câu trả lời toàn diện từ Quốc hội.
3. Grayscale thắng kiện SEC, ETF Bitcoin giao ngay còn bao xa?
Ngày 29 tháng 8 năm 2023, một phán quyết của tòa án liên bang Mỹ giúp Grayscale giành chiến thắng trong vụ kiện phản đối việc SEC từ chối đơn xin ETF Bitcoin giao ngay [8]. Động thái này có thể thúc đẩy tiến trình đơn xin ETF Bitcoin giao ngay của các ông lớn tài chính truyền thống như Blackrock và Fidelity trong vài tháng qua.
Tháng 10 năm 2021, Grayscale lần đầu tiên xin chuyển quỹ tín thác Bitcoin đóng kín GBTC thành quỹ ETF Bitcoin giao ngay. Tuy nhiên, đơn bị SEC từ chối với lý do Grayscale chưa trả lời thỏa đáng các vấn đề ngăn ngừa gian lận và thao túng thị trường. Năm ngoái, Grayscale đã kiện SEC, yêu cầu tòa án xem xét lại hành vi hành chính của SEC.
Trước đó, SEC từng cho phép giao dịch ETF Bitcoin kỳ hạn vào năm 2021, với lý do sản phẩm kỳ hạn khó bị thao túng hơn vì dựa trên giá kỳ hạn của Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME), vốn chịu sự quản lý của CFTC.
Trong vụ kiện, thẩm phán cho rằng hành vi hành chính của cơ quan quản lý phải được thực hiện công bằng, đây là nguyên tắc cơ bản của luật hành chính. Gần đây SEC chấp thuận hai ETF Bitcoin kỳ hạn và cho phép giao dịch trên sàn, nhưng lại từ chối ETF Bitcoin giao ngay của Grayscale. Việc SEC từ chối đơn của Grayscale là tùy tiện và vô căn cứ, vì SEC không giải thích được sự xử lý khác biệt đối với các sản phẩm ETF tương tự. Do đó, tòa án cho rằng hành vi phân biệt đối xử này vi phạm luật hành chính, chấp thuận yêu cầu của Grayscale và hủy bỏ quyết định từ chối của SEC.
Đọc thêm:Grayscale giành chiến thắng vì tương lai, ETF Bitcoin giao ngay còn bao xa?
Bình luận từ Web3 Tiểu Luật:
Hiện tại, tòa án chưa ra lệnh SEC phải phê duyệt đơn xin ETF của Grayscale. Bản án chỉ nói rằng phân tích của SEC về vấn đề «gian lận và thao túng» là sai. Vậy SEC sẽ làm gì?
Một khả năng: SEC sẽ tiếp tục bịa ra lý do khác để từ chối đơn của Grayscale, buộc Grayscale phải tiếp tục vụ kiện dài hơi và tốn kém hơn. Điều này hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng phụ thuộc vào việc SEC có chấp nhận thua thiệt lần này hay không, và quyết tâm của Gary Gensler trong việc tiếp tục chống lại ngành tài sản ảo. Khả năng khác: SEC sẽ dùng phán quyết của tòa án làm cái cớ để rút lui một cách lịch sự khỏi lập trường phản đối ETF Bitcoin giao ngay. Trong thông cáo báo chí, SEC có thể viết: «Dù chúng tôi không đồng ý với phán quyết của tòa, nhưng chúng tôi phải tuân thủ pháp luật và duy trì công lý tư pháp.»
Dù chúng ta thấy SEC trì hoãn nhiều lần việc phê duyệt ETF Bitcoin giao ngay, nhưng cũng thấy nhiều tin tích cực về việc SEC tích cực phối hợp với các đơn vị xin cấp phép, tuy nhiên trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 15 tháng 12 [9], Gary Gensler lần đầu tiên trả lời trực diện về ETF Bitcoin giao ngay: «Khi tòa án có quan điểm khác với SEC về việc từ chối phê duyệt ETF Bitcoin giao ngay, SEC sẽ xem xét lại quy trình phê duyệt ETF.» Có thể thấy ít nhất đây là sự thay đổi thái độ từ phía Gary Gensler. Thời điểm phê duyệt ETF tiếp theo là ngày 10 tháng 1 năm 2024.
4. Diễn biến thỏa thuận đình chỉ vụ kiện khổng lồ giữa Binance và CZ
Quản lý Mỹ đã quan tâm đến Binance từ lâu, qua vụ việc thực thi pháp luật với Binance, ta thấy bóng dáng hầu hết các cơ quan quản lý Mỹ: góc nhìn quản lý stablecoin từ cơ quan quản lý tài chính New York, góc nhìn tuân thủ chứng khoán từ SEC, góc nhìn tuân thủ phái sinh từ CFTC, góc nhìn nhận dạng khách hàng (KYC), chống rửa tiền (AML) từ FinCen, góc nhìn chống tài trợ khủng bố (CTF) từ OFAC, góc nhìn tội phạm từ DOJ – quả thật là một ví dụ giáo khoa về tuân thủ quản lý.
4.1 Cơ quan quản lý tài chính New York yêu cầu Paxos ngừng phát hành stablecoin BUSD
Ngày 13 tháng 2 năm 2023, CZ của Binance ra tuyên bố: Bộ Dịch vụ Tài chính New York (NYDFS) yêu cầu nhà phát hành stablecoin Paxos ngừng phát hành BUSD mới. Đồng thời, Paxos xác nhận đã nhận được thông báo từ SEC về các cáo buộc tiềm tàng liên quan đến sản phẩm BUSD của họ.
Paxos là nhà phát hành stablecoin đăng ký tại New York, nắm giữ giấy phép Bitlicense hoạt động tài sản ảo, chịu sự giám sát trực tiếp của NYDFS. Sản phẩm BUSD của họ xây dựng trên chuỗi khối Ethereum và được dự trữ đầy đủ theo tỷ lệ 1:1 bằng tài sản đô la Mỹ theo yêu cầu trong «Hướng dẫn phát hành stablecoin đô la Mỹ» [10] do NYDFS ban hành tháng 6 năm 2022.
NYDFS có quyền yêu cầu Paxos ngừng phát hành BUSD hoặc thu hồi trực tiếp giấy phép Bitlicense nếu Paxos không thực hiện đánh giá rủi ro định kỳ và thẩm định khách hàng, nhằm ngăn chặn hành vi xấu (như rửa tiền)... NYDFS cho biết biện pháp quản lý này nhằm làm rõ các vấn đề phức tạp chưa được giải quyết giữa Paxos và Binance. Trên website, Paxos phản hồi biện pháp quản lý của NYDFS, cho biết từ ngày 21 tháng 2, Paxos sẽ ngừng phát hành BUSD mới theo chỉ đạo của NYDFS, hợp tác chặt chẽ với NYDFS và chấm dứt hợp tác với Binance về BUSD.
4.2 CFTC cáo buộc Binance và CZ cố ý trốn tránh luật pháp Mỹ, kinh doanh trái phép dịch vụ phái sinh tài sản ảo
Ngày 27 tháng 3 năm 2023, CFTC thông báo đã nộp đơn kiện dân sự lên tòa án liên bang Mỹ, cáo buộc CZ và ba pháp nhân vận hành Binance nhiều lần vi phạm Đạo luật Giao dịch Hàng hóa (CEA) và các quy định của CFTC [11]. Theo đơn kiện, từ tháng 7 năm 2019 đến nay, Binance cung cấp và thực hiện giao dịch phái sinh tài sản ảo cho công dân Mỹ (mặc dù đã chặn IP Mỹ), dưới sự chỉ đạo của CZ, Binance hướng dẫn nhân viên và khách hàng trốn tránh các kiểm soát tuân thủ (bao gồm dùng VPN, thành lập công ty vỏ bọc...) để cố ý trốn tránh luật pháp Mỹ, hoạt động theo cách mập mờ, phớt lờ CEA và các quy định của CFTC, đồng thời có kế hoạch trục lợi thương mại bằng cách trốn tránh quản lý [12].
CFTC cáo buộc các thực thể như Binance cung cấp dịch vụ phái sinh tài sản ảo tại Mỹ phải đăng ký với CFTC, thực hiện nghĩa vụ KYC và các yêu cầu tuân thủ cơ bản nhằm ngăn ngừa và phát hiện tài trợ khủng bố, rửa tiền. Nhưng Binance chưa từng đăng ký với CFTC.
Do đó, CFTC khởi kiện dân sự nhằm buộc CZ và các bên liên quan phải chịu trách nhiệm vì vi phạm các quy định pháp luật về giao dịch kỳ hạn, thiếu giám sát, không thực hiện KYC hoặc quy trình chống rửa tiền, và xây dựng chương trình tuân thủ không đạt chuẩn, đồng thời yêu cầu tòa án áp hình phạt dân sự và cấm vĩnh viễn giao dịch, đăng ký.
(từ CFTC kiện Zhao và cộng sự, ý kiến pháp lý từ Samuel Lim, cựu giám đốc tuân thủ Binance)
Chủ tịch CFTC Rostin Behnam cho biết: «Hành động thực thi hôm nay cho thấy không vùng đất nào, hay vùng đất nào tuyên bố không chịu sự quản lý, có thể ngăn CFTC bảo vệ nhà đầu tư Mỹ. CFTC sẽ tiếp tục sử dụng mọi quyền lực để phát hiện và chấm dứt hành vi sai trái trong ngành tài sản ảo hỗn loạn và rủi ro cao… Suốt nhiều năm, Binance biết rõ họ vi phạm quy định CFTC nhưng vẫn tích cực hoạt động để duy trì dòng tiền và tránh tuân thủ. Đây nên là lời cảnh báo cho mọi người trong ngành tài sản ảo rằng CFTC sẽ không dung túng hành vi cố ý trốn tránh luật pháp Mỹ.»
4.3 SEC cáo buộc Binance và nhiều pháp nhân khác cùng người sáng lập CZ với 13 tội danh
Ngày 5 tháng 6 năm 2023, SEC cáo buộc Binance và nhiều pháp nhân khác cùng người sáng lập CZ với 13 tội danh, bao gồm vận hành sàn giao dịch, môi giới tự doanh và tổ chức thanh toán chưa đăng ký; thực hiện giao dịch giả mạo và quản lý Binance US không hiệu quả; phát hành và bán chứng khoán chưa đăng ký [13].
Trong bản cáo trạng dài 136 trang [14], SEC cáo buộc CZ và Binance trên nhiều phương diện: Binance thu hút bất hợp pháp nhà đầu tư Mỹ mua, bán và giao dịch tiền ảo, không hạn chế truy cập Binance.com của nhà đầu tư Mỹ; Binance phát hành và bán chứng khoán chưa đăng ký, bao gồm BNB, BUSD và các sản phẩm cho vay như «Simple Earn» và «BNB Vault», cũng như các kế hoạch đầu tư staking trên Binance. SEC còn chỉ ra Binance bí mật kiểm soát tài sản mà khách Mỹ staking trong kế hoạch BAM; nhiều pháp nhân Binance nhiều lần lừa dối nhà đầu tư, cho phép trộn lẫn tùy tiện hoặc chuyển tài sản khách hàng, kể cả chuyển sang pháp nhân Merit Peak Limited do CZ kiểm soát thực tế – điều này tương tự cáo buộc với FTX và người sáng lập Sam; các pháp nhân Binance nên đăng ký hoạt động như sàn giao dịch, môi giới tự doanh và tổ chức thanh toán nhưng chưa đăng ký; Binance.US nói dối về việc ngăn thao túng thị trường và cho phép một công ty giao dịch «market maker» không được tiết lộ tên là Sigma Chain thực hiện giao dịch rửa (Washing Trading), công ty này cũng do CZ sở hữu.
Chủ tịch SEC Gary Gensler chỉ trích CZ và các pháp nhân Binance «xây dựng một mạng lưới chứa đựng lượng lớn gian lận, xung đột lợi ích, thiếu minh bạch và cố ý trốn tránh pháp luật». «Như đã cáo buộc, CZ và các pháp nhân Binance lừa dối nhà đầu tư về kiểm soát rủi ro và khối lượng giao dịch giả mạo, đồng thời chủ động che giấu hoạt động nền tảng, thao túng market maker liên kết giao dịch, thậm chí sử dụng tiền gửi của nhà đầu tư», Gensler nói trong thông cáo: «Họ cố gắng trốn tránh luật chứng khoán Mỹ bằng kiểm soát giả tạo để giữ chân khách hàng Mỹ giá trị cao trên nền tảng. Công chúng nên thận trọng khi đầu tư bất kỳ tài sản nào vào các nền tảng bất hợp pháp này.»
4.4 Thỏa thuận đình chỉ vụ kiện khổng lồ giữa Binance và CZ
Ngày 22 tháng 11 năm 2023, Binance thừa nhận vi phạm các quy định liên quan Luật Bí mật Ngân hàng, Luật Trừng phạt Kinh tế về chống rửa tiền, tuân thủ kinh doanh, tuyên bố đạt thỏa thuận đình chỉ trị giá 4,3 tỷ USD với Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) và Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính (FinCEN) [15].
Theo thông cáo: Vấn đề lớn nhất của Binance là trong giai đoạn phát triển ban đầu, không thực hiện nghiêm túc các quy định KYC/AML/CTF. Thái độ buông lỏng, đặt lợi ích lên trên tuân thủ của Binance khiến lượng lớn tiền chảy vào tay khủng bố, hacker mạng và các tội phạm khác.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
0xWillmfer
