Bankless: Ethereum có thể tiến tới cuộc cải biến cuối cùng mang tên "lồng ghép như con búp bê Matryoshka"
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bankless: Ethereum có thể tiến tới cuộc cải biến cuối cùng mang tên "lồng ghép như con búp bê Matryoshka"
Cộng đồng Ethereum đang trải qua quá trình chuyển đổi thú vị này hướng tới sự đa dạng hóa ngày càng lớn hơn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả bài viết: Viktor Bunin, tác giả khách mời của Bankless
Biên dịch: Sharon, BlockBeats
Chú thích biên tập:
Trong khi làn sóng inscriptions trên Bitcoin và đà tăng giá chung của các token trên hệ sinh thái Solana vẫn chưa hạ nhiệt, thì Ethereum cùng hệ sinh thái của nó lại đang có biểu hiện không được như mong đợi. Trong một bài viết đăng ngày 22 tháng 12 do Bankless phát hành, Viktor Bunin – tác giả khách mời của Bankless – đã thảo luận và đưa ra dự đoán về tương lai của Ethereum và các giải pháp L2.
Theo ông, một mặt, số lượng người dùng trên blockchain Ethereum có thể sẽ giảm; mối quan hệ giữa Ethereum, hệ sinh thái Ethereum và người dùng cuối có thể trở nên giống như những chiếc hộp xếp lồng vào nhau, khiến cho hệ sinh thái Ethereum không còn một câu chuyện tổng thể duy nhất nào nữa. Mặt khác, toàn bộ hệ sinh thái Rollup sẽ tiếp tục bảo vệ những nguyên tắc xã hội trọng yếu nhất của Ethereum – phi tập trung, trung lập đáng tin cậy, và khả năng truy cập cũng như đổi mới không cần xin phép; đồng thời, blockchain Ethereum sẽ trở thành nền tảng vững chắc, lâu đời, được mặc định tồn tại và hỗ trợ. Dưới đây là bản dịch toàn văn bài viết từ BlockBeats:
Gần đây, Twitter trong cộng đồng Bitcoin và Solana tràn ngập sự phấn khích, điều này được thúc đẩy bởi các cải tiến cơ bản, chi phí gia tăng và sự tăng trưởng về số liệu liên quan đến token. Tuy nhiên, cộng đồng Ethereum – trung tâm của việc áp dụng và đổi mới tiền mã hóa – đôi khi lại dường như khá bình tĩnh. Điều này khiến tôi tự hỏi, phải chăng vấn đề ở Ethereum chỉ đơn thuần là các con số chưa tăng?
Tôi cho rằng có một lý do sâu xa hơn: blockchain Ethereum đang chuyển dịch từ mô hình B2C (thực thi) sang B2B (bù trừ). Đây là kết quả kỹ thuật đã được biết đến trong "cuộc chiến cuối cùng" của Ethereum, nhưng điều này mang ý nghĩa gì đối với tầng lớp xã hội và cộng đồng Ethereum? Tôi chưa thấy nhiều bài viết nói rõ về khía cạnh này, vì vậy tôi sẽ cố gắng mổ xẻ chủ đề này tại đây.
Xét về dài hạn, số lượng người dùng trên blockchain Ethereum sẽ tăng hay giảm so với hiện nay? Tôi cho rằng sẽ giảm. Các L2 hiện đã tiêu thụ tới 20% lượng gas của Ethereum, và tôi dự kiến tỷ lệ này sẽ tiếp tục tăng trong vài năm tới, ngay cả khi các bước tiến như EIP-4844 và Full Danksharding làm giảm đáng kể chi phí bù trừ của Rollups lên Ethereum. Việc giảm số lượng người dùng cuối trên blockchain Ethereum đồng nghĩa với việc ngày càng ít người sẽ trực tiếp là một phần của cộng đồng Ethereum.
Thay vào đó, danh tính của mọi người sẽ trở nên giống như những chiếc hộp xếp lồng vào nhau, họ chủ yếu gắn bó với các thành phần hướng tới người dùng mà họ tương tác, ví dụ như các mạng Base, Arbitrum One hoặc Polygon zkEVM. Ngày nay bạn đã có thể thấy điều này trên Twitter – các cộng đồng L2 nói trên đang phát triển nhanh chóng, nhưng họ chủ yếu tập trung vào chuỗi riêng của mình chứ không phải vào cộng đồng Ethereum rộng lớn hơn.
Thực tế này khiến cho mọi người, đặc biệt là những người chỉ trích, khó hiểu Ethereum hơn, bởi vì nó không còn là một chuỗi đơn lẻ và một cộng đồng duy nhất, mà là một hệ sinh thái gồm nhiều chuỗi và cộng đồng. Một cách mỉa mai, điều này cũng từng khiến người ta khó hiểu cộng đồng Cosmos trong nhiều năm qua.
Sự thay đổi này còn có nghĩa là, theo định nghĩa, hệ sinh thái Ethereum sẽ không còn một câu chuyện tổng thể duy nhất nào nữa. Sự đa dạng về cộng đồng và quan điểm chính là câu chuyện, điều này trái ngược với những gì chúng ta thường thấy trong các hệ sinh thái tiền mã hóa (ví dụ: Ethereum chuyển sang PoS, Solana ra mắt Firedancer, việc sử dụng Bitcoin chuyển sang Lightning Network).
Dĩ nhiên, bản thân blockchain Ethereum thông qua đội ngũ phát triển cốt lõi và các EIP đang hiện thực hóa một tầm nhìn, như được mô tả trong lộ trình cập nhật của Vitalik, nhưng đó chỉ là một trong nhiều câu chuyện của Ethereum, bên cạnh Optimistic Rollups, zk-Rollups, chuỗi tuần tự chia sẻ, Rollups riêng tư, khả năng sẵn sàng dữ liệu, danh tính, NFT, Rollups dành riêng cho từng trường hợp sử dụng (ví dụ như game), v.v.
Xu hướng phân tán cộng đồng này sẽ không chỉ gia tốc trên Ethereum, mà còn xảy ra trên mọi chuỗi hợp đồng thông minh phổ quát. Rốt cuộc, hệ sinh thái tiền mã hóa đang lên kế hoạch thu hút 8 tỷ người. Vì quy mô phá vỡ sự thân mật, nên hợp lý khi giả định rằng theo thời gian sẽ không chỉ có một cộng đồng Ethereum hay một cộng đồng Solana.
Vậy bây giờ chúng ta nên làm gì? Thành công trong việc hoàn tất quá trình chuyển đổi này đối với cộng đồng Ethereum có nghĩa là gì? Ở đây, tôi tìm kiếm ba chỉ báo.
Thứ nhất, những nguyên tắc xã hội quan trọng nhất của Ethereum phải được duy trì xuyên suốt hệ sinh thái Rollup. Những nguyên tắc này bao gồm phi tập trung, trung lập đáng tin cậy, và khả năng truy cập cũng như đổi mới không cần xin phép. Nếu người dùng cuối bị kiểm duyệt hoặc tài sản bị giữ lại bởi hệ sinh thái tổng hợp, thì dù blockchain Ethereum có trung lập đáng tin cậy đến đâu cũng chẳng còn ý nghĩa gì đối với họ.
Thứ hai, xét từ góc độ người dùng, việc sử dụng Rollup phải mang lại mức độ an toàn tương đương với giao dịch trên mạng chính Ethereum. Về mặt chiến thuật, điều này có nghĩa là Rollup phải kế thừa được tính bảo mật từ Ethereum, ngay cả khi máy tạo chuỗi tuần tự của Rollup không đáng tin cậy, họ cũng không được có cơ hội đánh cắp tiền của người dùng.
Cuối cùng, theo tôi, điều quan trọng nhất đối với Ethereum là hệ sinh thái Rollup nên sử dụng ETH làm tiền tệ chính. Ngoài các cân nhắc chiến thuật (Rollup cần ETH để bù trừ lên Ethereum, người dùng đã sở hữu và ưa thích ETH, ETH vốn đã có những thuộc tính tiền tệ xuất sắc, v.v.) thì lý do sâu xa hơn của tiền mã hóa là: tạo ra hình thức tiền tệ tốt nhất thế giới.
Cộng đồng Ethereum không thể quên mục tiêu này. Đã đến lúc xây dựng một loại tiền mà bất kỳ ai cũng có thể kiểm soát, nhưng được mọi người sử dụng. Và chúng ta hoàn toàn có cơ hội đạt được mục tiêu này. Điều này không có nghĩa là mỗi Rollup đều phải hoàn hảo trong việc thực hiện ba trụ cột này. Một số có thể yêu cầu KYC, một số khác có thể dùng token riêng làm gas, v.v. Nhưng những chỉ báo này cung cấp cho chúng ta định hướng – liệu hệ sinh thái Rollup có đang thúc đẩy khái niệm trừu tượng "Ethereum" hay không.
Vậy điều này có ý nghĩa gì đối với cộng đồng Ethereum?
Điều đó có nghĩa là theo thời gian, bạn sẽ ngày càng ít nghe về bản thân blockchain Ethereum, mà sẽ nghe nhiều hơn về các cộng đồng con bên trong nó. Blockchain Ethereum sẽ trở thành nền tảng vững chắc, lâu đời, được mặc định tồn tại và hỗ trợ, thứ mà chúng ta sẽ coi là hiển nhiên tồn tại và được đảm bảo trong suốt quá trình thử thách và phát triển của tiền mã hóa trong vài thập kỷ tới.
Động lực này sẽ phản ánh tình trạng của web2, nơi ban đầu trọng tâm là Internet, nhưng hiện nay chúng ta tập trung vào các cộng đồng trực tuyến, đồng thời coi Internet là điều hiển nhiên. Trong nhiều phương diện, "kết cục" của cộng đồng Ethereum là: ai cũng là một phần của cộng đồng Ethereum, nhưng không ai thực sự nhận dạng chính mình chủ yếu là thành viên của cộng đồng Ethereum.
Tất nhiên, khái niệm L1 dần lùi vào hậu cảnh cũng không phải là mới. Người sáng lập Solana, Anatoly Yakovenko, đã nhiều năm nay luôn vận động việc tập trung nhiều hơn vào các thứ được xây dựng trên blockchain thay vì bản thân blockchain.
Khi Solana tiếp tục phát triển và gia tăng mức độ áp dụng, tôi tò mò về việc cộng đồng Solana sẽ tiến hóa ra sao theo thời gian. Thiết kế đơn khối (monolithic design) của nó có thể khiến cộng đồng gắn kết hơn, do đó cách thức phân tán cộng đồng của nó có thể khác với những gì chúng ta đang chứng kiến trên Ethereum ngày nay. Đồng thời, mọi ánh mắt đều đổ dồn vào cộng đồng Ethereum khi nó đang trải qua quá trình chuyển đổi thú vị này hướng tới sự đa dạng lớn hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Bankless
