Khả năng của RWA: Lĩnh vực ứng dụng quy mô lớn tiếp theo sau stablecoin đô la Mỹ?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Khả năng của RWA: Lĩnh vực ứng dụng quy mô lớn tiếp theo sau stablecoin đô la Mỹ?
Đối với sự phát triển hiện tại của RWA, các rủi ro tuân thủ, rủi ro bên đối tác và rủi ro vỡ nợ trái phiếu Mỹ là những nguồn bất định chính.
Chuyên sâu báo cáo Web3
Tóm tắt
-
Tài sản RWA có những đặc điểm như tính minh bạch cao, thanh khoản mạnh,... khiến chúng trở thành lĩnh vực tiếp theo có khả năng ứng dụng quy mô lớn trong DeFi sau stablecoin đô la Mỹ;
-
RWA có ba hướng phát triển chính: công khai chuỗi với trải nghiệm tương tự DeFi không cần xác thực, công khai chuỗi nhưng có cơ chế giao dịch theo danh sách trắng tuân thủ quy định, và chỉ giao dịch trên chuỗi riêng hoặc liên minh chuỗi. Trong đó, hình thức đầu tiên có tính tổ hợp cao nhất và cũng là hướng phát triển mà chúng ta mong đợi nhất;
-
Hiện tại, DeFi chưa có cách hiệu quả nào để giữ chân tài sản hiện có hoặc thu hút tài sản mới; trong khi đó, TradFi đang đối mặt với các vấn đề cấp bách về thanh khoản, minh bạch và chi phí giao dịch. Việc đưa RWA vào có thể phần nào giải quyết những khó khăn hiện tại của cả hai bên, thúc đẩy sự hội tụ giữa DeFi và TradFi;
-
Dựa trên khái niệm RWA, chúng ta có thể mở rộng ra khái niệm CWA (Tài sản thế giới tiền mã hóa - Crypto-World Asset), ví dụ như các quỹ ETF Bitcoin – công cụ tài chính tham gia thị trường tiền mã hóa trong hệ thống tài chính truyền thống. Nhu cầu sâu xa đằng sau cả RWA và CWA đều bắt nguồn từ mong muốn của nhà đầu tư về các sản phẩm phân khúc rủi ro phù hợp nhằm nâng cao hiệu suất tài chính;
-
Xét tổng thể chi phí giao dịch, chi phí nắm giữ tài sản, độ cản trong việc đáp ứng yêu cầu pháp lý,... thì tài sản trái phiếu kho bạc Mỹ (ETF) là lựa chọn tối ưu nhất cho giai đoạn đầu ứng dụng quy mô lớn của RWA. Đối với sự phát triển hiện nay của RWA, rủi ro pháp lý, rủi ro đối tác và rủi ro vỡ nợ của trái phiếu kho bạc Mỹ là những yếu tố bất định chính;
-
Thông qua việc đưa tài sản RWA vào, MakerDAO hiện đã đạt được lợi nhuận điều chỉnh khoảng 6,83%, và do tỷ lệ gửi DAI hiện còn thấp, Maker có thể khuếch đại DSR lên gấp 1,86 lần so với lợi nhuận từ RWA. Hiện tại, MakerDAO đang cung cấp mức sinh lời 5% cho người gửi DAI, cao hơn một chút so với lợi suất từ ETF trái phiếu Mỹ. Như vậy, họ vừa tạo ra thu nhập đáng kể nhờ lợi nhuận từ RWA, đồng thời mang toàn bộ lợi ích này lên blockchain để chia sẻ cho người gửi DAI;
-
Khi các dự án stablecoin CDP dần đi theo bước chân của MakerDAO và bắt đầu sử dụng RWA làm tài sản cơ sở, quy mô thị trường RWA trong lĩnh vực stablecoin CDP sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân cùng với sự gia tăng thị phần của stablecoin CDP và tỷ lệ tài sản RWA, ước tính trong khoảng từ 15,96 tỷ đến 21,50 tỷ USD;
-
Khi khung pháp lý ngày càng hoàn thiện, RWA sẽ bắt đầu từ các tài sản chuẩn hóa rồi dần mở rộng sang các tài sản phi chuẩn, kết hợp với CWA để thúc đẩy sự chuyển đổi công nghệ blockchain từ hậu kỳ sang tiền kỳ. RWA sẽ trở thành lĩnh vực then chốt nối liền DeFi và TradFi, hướng tới ứng dụng quy mô lớn.
Tổng quan về RWA
Tài sản thế giới thực (Real World Assets - RWA) là các tài sản truyền thống được token hóa thông qua công nghệ blockchain, quá trình này trao cho chúng hình thái kỹ thuật số và tính lập trình được. Trong khuôn khổ này, nhiều loại tài sản khác nhau — từ bất động sản, cơ sở hạ tầng đến tác phẩm nghệ thuật và cổ phần tư nhân — đều có thể được chuyển đổi thành token kỹ thuật số. Những token này không chỉ là biểu tượng giá trị kỹ thuật số của tài sản, mà còn chứa đựng thông tin đa chiều liên quan đến tài sản vật chất tương ứng, bao gồm bản chất tài sản, trạng thái hiện tại, lịch sử giao dịch và cấu trúc quyền sở hữu. Xét ở góc độ rộng hơn, stablecoin đô la Mỹ hiện đang được sử dụng phổ biến cũng là một dạng RWA, tức là dạng token hóa của đồng đô la Mỹ. Bài viết này sẽ từng bước phân tích vì sao RWA có tiềm năng trở thành lĩnh vực tiếp theo đạt được ứng dụng quy mô lớn sau stablecoin đô la Mỹ.
Tài sản RWA với những lợi thế đa chiều độc đáo, có tiềm năng ứng dụng quy mô lớn trong hệ sinh thái blockchain. Tính liên quan chặt chẽ với tài sản thật và tính minh bạch trong giao dịch giúp xây dựng lòng tin nơi nhà đầu tư, trong khi cải thiện thanh khoản và hiệu quả chi phí góp phần thúc đẩy hoạt động và đa dạng hóa thị trường. Việc áp dụng hợp đồng thông minh còn nâng cao hiệu quả vận hành và đơn giản hóa quy trình tuân thủ và kiểm toán. Những đặc tính cốt lõi này cùng nhau mở đường cho RWA trở thành lĩnh vực tiếp theo đạt ứng dụng quy mô lớn sau stablecoin đô la Mỹ, mở ra viễn cảnh rộng lớn cho RWA trong cả blockchain lẫn toàn bộ lĩnh vực tài chính. Tất nhiên, RWA rất đa dạng, tài sản nào sẽ được ứng dụng quy mô lớn trước trên chuỗi? Và những rủi ro hay thách thức khi đưa từng loại tài sản lên chuỗi là gì?
Nhìn chung, các thị trường token hóa hiện dễ thực hiện và đã có quy mô ban đầu chủ yếu là tài sản thu nhập cố định và kim loại quý. Mặc dù thị trường token vàng hiện đã vượt mốc 1 tỷ USD (các dự án tiêu biểu như $PAXG, $XAUT), nhưng xét từ nhu cầu và điểm đau hiện tại của DeFi — tìm kiếm tài sản chuẩn hóa, mang lại lợi suất thực tế trên chuỗi — thì bắt đầu phát triển RWA từ các tài sản thu nhập cố định như trái phiếu kho bạc Mỹ hay ETF trái phiếu Mỹ là phương án khả thi và hiệu quả hơn cả.
Xét theo blockchain và mức độ nghiêm ngặt của KYC, RWA chủ yếu có ba hướng phát triển:
1. Công khai chuỗi với trải nghiệm không cần cấp phép
Hướng thứ nhất nhấn mạnh việc tài sản được giao dịch tự do trên công khai chuỗi gần như không cần cấp phép, nhằm mang lại trải nghiệm gần giống DeFi. Trong mô hình này, tài sản thế giới thực được token hóa và giao dịch tự do trên công khai chuỗi, không cần phê duyệt trung tâm hay giấy phép, việc chuyển nhượng tài sản cũng không bị giới hạn. Cách làm này tối đa hóa tính thanh khoản và mức độ tham gia thị trường, đồng thời giảm chi phí giao dịch. Tuy nhiên, trải nghiệm gần giống DeFi này cũng kéo theo hàng loạt thách thức về giám sát và tuân thủ, chẳng hạn như chống rửa tiền (AML) và KYC. Do đó, mặc dù hướng này có lợi thế rõ ràng, vẫn cần giải quyết các rủi ro và vấn đề pháp lý tương ứng.
2. Công khai chuỗi với danh sách trắng quản lý
Hướng thứ hai là giải pháp trung hòa, tài sản có thể được giao dịch trên công khai chuỗi nhưng chịu một số hình thức kiểm soát hoặc có rào cản nhất định, ví dụ như giới hạn người tham gia thông qua cơ chế danh sách trắng địa chỉ. Trong trường hợp này, chỉ những địa chỉ đã được xác minh và thêm vào danh sách trắng mới được tham gia giao dịch RWA. Phương pháp này vừa duy trì mức độ thanh khoản và minh bạch nhất định, vừa cho phép cơ quan quản lý giám sát và kiểm tra tuân thủ hiệu quả hơn. Như vậy, nó tạo ra sự cân bằng giữa mô hình không cần cấp phép và mô hình hoàn toàn được quản lý.
3. Chuỗi riêng/liên minh chuỗi với quy trình KYC phức tạp
Hướng thứ ba là giao dịch RWA trên chuỗi riêng hoặc liên minh chuỗi, thường đi kèm quy trình KYC phức tạp và khả năng kiểm soát pháp lý nghiêm ngặt hơn, đồng thời hiện tại hầu như không có tính tổ hợp tài sản. Trong mô hình này, các nút xác thực thường là các tổ chức được chính phủ xác nhận và có rào cản nhất định, đảm bảo toàn bộ hệ thống vận hành trong môi trường tuân thủ và kiểm soát cao. Mặc dù phương pháp này có thể hạn chế tính thanh khoản và mức độ tham gia thị trường, nhưng lại mang lại mức độ tuân thủ pháp lý và an toàn dữ liệu cao nhất. Đây là mô hình mà nhiều chính phủ và tổ chức tài chính truyền thống ưa chuộng.
Vì sao cần RWA?
Góc nhìn từ DeFi:
Từ dữ liệu TVL của DeFi trong biểu đồ trên có thể thấy, kể từ tháng 5 năm 2022 khi UST mất neo gây hoảng loạn thị trường và bán tháo ồ ạt, TVL của mảng DeFi luôn trong xu hướng giảm. Hiện tại, các dự án và câu chuyện khó có thể thu hút vốn ngoài thị trường, cần đưa vào cấu trúc câu chuyện và người tham gia mới. Tham khảo các đặc điểm của RWA nêu trên, việc token hóa tài sản thế giới thực để mang lại giá trị tài sản thực tế có thể là giải pháp tốt nhất hiện nay.
Đồng thời, để giữ chân vốn trong hệ sinh thái hoặc thu hút vốn ngoài, mức lợi suất cao mà DeFi có thể cung cấp là yếu tố then chốt thu hút dòng tiền. Lợi suất kiểu Ponzi từ $UST đã làm mất niềm tin của nhà đầu tư vào lợi suất cao. Việc RWA bổ sung lợi suất thực tế được đảm bảo bởi tài sản thế giới thực sẽ giải quyết hiệu quả vấn đề này.
Góc nhìn từ TradFi:
1. Kiểm soát nghiêm ngặt và giới hạn công cụ thanh khoản
Mặc dù hệ thống tài chính truyền thống đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc chia nhỏ tài sản và cải thiện thanh khoản, ví dụ như Quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REITs) và Quỹ giao dịch trên sàn (ETFs), các công cụ này vẫn chịu giới hạn nghiêm ngặt về quy định và cấu trúc. Ví dụ, REITs và ETFs thường phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu tuân thủ phức tạp, không chỉ làm tăng chi phí vận hành mà còn hạn chế đổi mới sản phẩm và mức độ tham gia thị trường. Do đó, dù các công cụ này phần nào nâng cao thanh khoản tài sản, vẫn còn dư địa cải thiện đáng kể.
2. Hạn chế trong lĩnh vực tín dụng tư nhân
Trong thị trường tư nhân, đặc biệt là lĩnh vực tín dụng tư nhân, tồn tại nhiều hạn chế và nhu cầu chưa được đáp ứng. Các thị trường này thường vận hành thủ công, chậm chạp, thiếu minh bạch và chi phí vận hành cao. Quá trình ghép nối vốn bao gồm nhiều bước: từ tìm kiếm và sàng lọc nhà đầu tư, cơ hội đầu tư, đến phân bổ vốn ban đầu, rồi giao dịch thứ cấp và quản lý tài sản. Những yếu tố này dẫn đến việc phân bổ vốn không hợp lý và trải nghiệm khách hàng kém hiệu quả.
3. Vấn đề "hộp đen" của các sản phẩm tài chính phức tạp
Khi thiết kế các sản phẩm tài chính phức tạp, hệ thống tài chính truyền thống thường gặp phải vấn đề "hộp đen", tức là thiếu minh bạch và khả năng truy xuất, thường khó xuyên thấu xuống tài sản cơ sở. Sự thiếu minh bạch này không chỉ làm tăng rủi ro mà còn hạn chế niềm tin và mức độ tham gia của thị trường. Bằng cách ánh xạ tài sản cơ sở lên chuỗi và đóng gói tài sản thành sản phẩm thông qua tính tổ hợp của hợp đồng thông minh trên chuỗi, cơ quan quản lý chỉ cần giám sát việc lưu ký tài sản cơ sở, từ đó đảm bảo quá trình tạo ra sản phẩm tài chính phức tạp từ các sản phẩm đơn giản luôn công khai minh bạch, giải quyết vấn đề trên. Sự thuận tiện trong giám sát có thể giúp sản phẩm tài chính trên chuỗi đạt được tính đa dạng và thanh khoản cao hơn so với phương tiện tài chính truyền thống.
Tóm lại, nhu cầu và thách thức của TradFi chủ yếu tập trung vào việc nâng cao thanh khoản, tăng tính minh bạch và giảm chi phí. RWA cung cấp giải pháp hiệu quả cho những vấn đề này thông qua token hóa và công nghệ blockchain. Đặc biệt trong lĩnh vực thị trường tư nhân và sản phẩm tài chính phức tạp, RWA hứa hẹn mang lại mức độ minh bạch và hiệu quả chưa từng có, từ đó giải quyết các nút thắt cốt lõi của hệ thống tài chính truyền thống. Thông qua việc đưa RWA vào, hệ thống tài chính truyền thống có thể đạt được hiệu quả vốn cao hơn, mức độ tham gia thị trường rộng rãi hơn và chi phí giao dịch thấp hơn, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh và bền vững của toàn bộ hệ sinh thái tài chính.
Đồng thời, dễ dàng nhận thấy rằng, dù là các tổ chức truyền thống, cơ quan chính phủ trong TradFi hay các dự án trong DeFi, đều đã dày công nghiên cứu RWA nhiều năm, tìm kiếm cơ hội cộng sinh và hội tụ. Ở đây, không thể không nhắc đến một khái niệm gần đây thu hút nhiều sự chú ý — ETF Bitcoin, và từ đó, tham chiếu khái niệm RWA, chúng ta có thể mở rộng ra một khái niệm mới — CWA (Tài sản thế giới tiền mã hóa - Crypto-World Assets).
RWA và CWA
Khi Bitcoin dần trở thành hạng mục đầu tư chính thống, các tổ chức tài chính lớn đang tích cực xin phê duyệt ETF Bitcoin. Xu hướng này không chỉ đánh dấu việc tài sản mã hóa dần hòa nhập vào hệ thống tài chính truyền thống, mà còn mở ra một góc nhìn hoàn toàn mới về các tài sản này: khái niệm CWA (Tài sản thế giới tiền mã hóa). CWA và RWA có nhiều điểm tương đồng, chủ yếu thể hiện ở việc chuẩn hóa tài sản và nâng cao thanh khoản. Tuy nhiên, khác với RWA tập trung vào việc token hóa tài sản thế giới thực, CWA là sự chuẩn hóa của tài sản mã hóa và các sản phẩm tài chính liên quan trong thế giới thực. Chúng ta có thể thấy hình mẫu sơ khai của cả hai, lần lượt là việc phát hành trái phiếu Mỹ/trái phiếu Mỹ ETF trên chuỗi và việc phê duyệt, phát hành, giao dịch ETF Bitcoin trong thế giới thực.
Giống như RWA, CWA cũng đối mặt với hàng loạt vấn đề pháp lý và tuân thủ. Tuy nhiên, do tính phi tập trung và xuyên biên giới của tài sản mã hóa, các vấn đề này trong ngữ cảnh CWA còn phức tạp hơn. Ví dụ, việc phê duyệt ETF Bitcoin cần giải quyết nhiều khó khăn pháp lý, bao gồm lưu ký tài sản, thao túng giá và giám sát thị trường. Nhưng việc đưa CWA vào hứa hẹn nâng cao hơn nữa tính thanh khoản và mức độ tham gia thị trường của tài sản mã hóa. Bằng cách kết hợp tài sản mã hóa với các sản phẩm tài chính truyền thống, CWA không chỉ thu hút thêm nhà đầu tư truyền thống vào thị trường mã hóa, mà còn cung cấp thêm công cụ đầu tư và quản lý rủi ro cho các nhà đầu tư mã hóa hiện tại.
Dù là RWA hay CWA, nhu cầu sâu xa và nguyên nhân xuất hiện đều có thể truy ngược về việc ra đời các sản phẩm phân khúc phù hợp với rủi ro nhằm nâng cao hiệu quả tài chính. Thị trường tài chính hiệu quả thúc đẩy hành vi đầu cơ, từ đó làm gia tăng nhu cầu về nhiều tài sản và cơ hội đầu tư hơn. Trong bối cảnh này, cả tổ chức tài chính truyền thống và nền tảng DeFi đều cần RWA và CWA để mở thông đường luân chuyển vốn, thu hút thêm người dùng và vốn. Là hình thái đổi mới tài chính mới, RWA và CWA không chỉ đáp ứng nhu cầu về tài sản đa dạng và lợi suất ổn định của thị trường, mà còn thúc đẩy dòng vốn chảy vào các lĩnh vực hiệu quả hơn. Bằng cách phá vỡ rào cản giữa TradFi và DeFi, RWA và CWA hứa hẹn thúc đẩy toàn bộ hệ sinh thái tài chính phát triển theo hướng hiệu quả, minh bạch và bền vững hơn. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả tổng thể của thị trường tài chính, mà còn mang lại nhiều lựa chọn đầu tư và công cụ quản lý rủi ro tốt hơn cho nhà đầu tư. Đây cũng là cơ sở quan trọng đằng sau ứng dụng quy mô lớn của RWA.
Vì sao là tài sản ETF trái phiếu Mỹ?
Chi phí giáo dục
Hãy suy nghĩ xem, vì sao stablecoin đô la Mỹ lại trở thành ứng dụng trong lĩnh vực phổ cập mã hóa? Vì sao không phải Bitcoin hay các loại tiền mã hóa bản địa khác, hay vì sao không phải stablecoin của các đồng tiền pháp định khác?
Thứ nhất, chi phí giáo dục người dùng là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Với đa số người dùng, việc hiểu và chấp nhận sản phẩm, công nghệ tài chính mới cần thời gian và nỗ lực. Thứ hai, so với các stablecoin pháp định khác, stablecoin đô la Mỹ dễ được chấp nhận hơn trên toàn cầu, và bản thân đồng đô la Mỹ là đồng tiền dự trữ và giao dịch chính trên thế giới, với các kịch bản sử dụng xuyên biên giới rộng rãi, điều này giảm đáng kể chi phí giáo dục người dùng. Do đó, tận dụng sự hiểu biết và niềm tin của người dùng vào đồng đô la, stablecoin gắn với đô la Mỹ có thể nhanh chóng giành được niềm tin thị trường. Đồng thời, do vị thế thống trị toàn cầu của đô la Mỹ, các tài liệu và nguồn lực giáo dục liên quan dễ được chuẩn hóa và toàn cầu hóa hơn, từ đó giảm khó khăn trong việc giáo dục ở môi trường đa ngôn ngữ, đa văn hóa. Chi phí giáo dục người dùng thấp thường là một trong những yếu tố quan trọng để đạt được ứng dụng quy mô lớn.
Tương tự, đây cũng là lý do vì sao chúng ta chọn tài sản liên quan đến trái phiếu Mỹ thay vì trái phiếu do các quốc gia chủ quyền khác phát hành. Trái phiếu kho bạc Mỹ được coi rộng rãi là một trong những tài sản an toàn nhất toàn cầu, uy tín và thanh khoản cao trên thị trường tài chính toàn cầu giúp giảm sức cản khi người dùng chấp nhận sản phẩm hoặc kênh đầu tư mới. Mức độ minh bạch thị trường và quy chuẩn kiểm toán cao cung cấp hỗ trợ thông tin mạnh mẽ cho người dùng, từ đó giảm chi phí giáo dục và quảng bá thị trường. Ngoài ra, tính ổn định và thanh khoản toàn cầu của trái phiếu Mỹ cũng giúp rút ngắn đường cong học tập của người dùng, dễ dàng thúc đẩy sự thích nghi và chấp nhận của người dùng mới thông qua tương tác cộng đồng và xác thực xã hội. Tất nhiên, vấn đề minh bạch và kiểm toán cũng không thể bỏ qua. Thị trường tài chính Mỹ nổi bật với tính minh bạch cao và kiểm toán nghiêm ngặt, điều này mang lại độ tin cậy và đáng tin cậy cho tài sản trái phiếu Mỹ.
Lợi suất thực tế
Tether ($USDT), stablecoin đô la Mỹ được sử dụng rộng rãi nhất trong lĩnh vực tài sản mã hóa, luôn đối mặt với các vấn đề về minh bạch và tính tuân thủ của tài sản dự trữ. Thiếu minh bạch tạo điều kiện cho Tether có khả năng phát hành quá mức $USDT mà không có dự trữ đầy đủ, từ đó có thể dùng số tiền phát hành quá mức này để tham gia các hoạt động tài chính khác nhằm kiếm lợi. Những lợi nhuận này không được hoàn trả cho người nắm giữ $USDT mà thuộc về công ty Tether. Điều này đặc biệt được chú ý trong môi trường DeFi hiện tại, vì nó đặt ra câu hỏi về cách phân bổ công bằng các khoản lợi nhuận tiềm năng này cho các thành viên trong hệ sinh thái DeFi. Trong bối cảnh này, trái phiếu kho bạc Mỹ với tính ổn định tương đối, chuẩn hóa và rủi ro thấp trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc làm tài sản cơ sở cho các bên phát hành stablecoin. Trên cơ sở này, ETF trái phiếu Mỹ không chỉ giảm rủi ro pháp lý so với tài sản trái phiếu Mỹ, mà còn giúp bên phát hành dễ dàng tiếp cận tài sản và lợi nhuận này hơn (tham khảo bảng so sánh điều kiện mua trái phiếu Mỹ và ETF trái phiếu Mỹ bên dưới).
Tổng kết lại, ETF trái phiếu Mỹ trở thành một lựa chọn mạnh mẽ, có thể giúp các bên phát hành stablecoin như MakerDAO giải quyết các rủi ro về minh bạch và đối tác phát sinh từ việc sử dụng $USDT và các stablecoin tập trung khác làm tài sản cơ sở, đồng thời có tiềm năng thúc đẩy việc chấp nhận rộng rãi tài sản mã hóa. Việc lấy ETF trái phiếu Mỹ làm tài sản cơ sở không chỉ cung cấp một con đường đầu tư minh bạch và được giám sát hơn, mà còn phân bổ lợi nhuận đầu tư một cách công bằng hơn cho tất cả người tham gia, từ đó tạo ảnh hưởng tích cực đến hệ sinh thái DeFi trong khi đáp ứng yêu cầu chấp nhận rộng rãi và quy định. Vì vậy, hiện nay chúng ta thấy nhiều dự án stablecoin đang bắt đầu đi theo MakerDAO, xuyên thấu lợi suất từ trái phiếu Mỹ cho stablecoin do họ phát hành. Tin rằng trong tương lai, đây sẽ trở thành yếu tố cần thiết trong thị trường stablecoin CDP (Collateralized Debt Position - giao thức tạo stablecoin bằng cách khóa tài sản thế chấp trong hợp đồng thông minh) và thậm chí là toàn bộ thị trường stablecoin, tức là mang lại lợi suất thực tế được đảm bảo bởi tài sản thế giới thực cho DeFi. So với các stablecoin như $USDT, stablecoin phản ánh lợi suất tài sản RWA lên chuỗi mang lại lợi ích cho nhà đầu tư: tài sản cơ sở và lợi suất minh bạch hơn, phân bổ lợi nhuận công bằng hơn; đối với cơ quan quản lý: độ tin cậy và khả năng chấp nhận cao hơn; đối với bên phát hành stablecoin: tuy từ bỏ một phần lợi ích "hộp đen", nhưng với sự phối hợp của cơ quan quản lý, họ có thể mở rộng thị trường và tăng tính ổn định. Ứng dụng phổ cập RWA ít nhất là một tình huống "ba bên cùng có lợi" trong lĩnh vực stablecoin.
Lợi thế của ETF trái phiếu Mỹ
Kết hợp bảng so sánh tài sản trái phiếu Mỹ và ETF trái phiếu Mỹ bên trên, việc mua trực tiếp trái phiếu Mỹ đặt ra yêu cầu cao về mọi mặt đối với nhà đầu tư, đặc biệt là các bên phát hành stablecoin phi tập trung vốn đã có rủi ro pháp lý, hoặc các dự án DeFi khác muốn tiếp cận lợi suất từ tài sản thế giới thực. Do đó, nếu có một tổ chức phát hành ETF đáng tin cậy làm đối tác, việc mua trực tiếp tài sản ETF trái phiếu Mỹ là cách tiết kiệm chi phí tổng thể và có tính thanh khoản tốt hơn so với việc nắm giữ trực tiếp tài sản trái phiếu Mỹ. Đồng thời, tham khảo bảng dưới đây, việc các dự án DeFi nắm giữ tài sản ETF trái phiếu Mỹ có nhiều lợi thế so với các tài sản thế giới thực khác.
Theo quan điểm của nhà nghiên cứu @Colin từ Mint Ventures (tham khảo 'Trung và ngắn hạn RWA giải pháp duy nhất: Thảo luận về trái phiếu chủ quyền Web3'), lợi thế chính khi sử dụng ETF trái phiếu Mỹ làm tài sản cơ sở là nó đơn giản hóa đáng kể quy trình quản lý tài sản. Trong bố cục này, mọi trách nhiệm quản lý liên quan đến tài sản cơ sở, bao gồm quản lý thanh khoản và tái tục trái phiếu, đều do tổ chức phát hành và quản lý ETF đảm nhận. Thực tế, điều này giảm nhẹ gánh nặng vận hành và rủi ro cho phía dự án trong quản lý tài sản. Hơn nữa, ETF trái phiếu Mỹ đến nay chưa từng gặp phải vấn đề rủi ro lớn, nên phía dự án không cần lo lắng đặc biệt về khía cạnh này. Họ hiện chỉ cần chọn những tài sản lớn nhất, thanh khoản tốt nhất và chuẩn hóa nhất trên thị trường để đưa vào danh mục đầu tư. So với việc tự nắm giữ tài sản trái phiếu Mỹ, ETF trái phiếu Mỹ giúp phía dự án tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi, giao phó nhiệm vụ quản lý tài sản phức tạp cho các tổ chức phát hành và quản lý ETF chuyên nghiệp, từ đó giảm rủi ro vận hành và nâng cao hiệu quả.
Tổng kết lại, ETF trái phiếu Mỹ làm tài sản niêm yết trên chuỗi có nhiều lợi thế, bao gồm tính chuẩn hóa, tiềm năng làm tài sản thí điểm khám phá RWA, yêu cầu pháp lý tương đối thấp, và khả năng sinh lời. Những lợi thế này khiến nó trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc, đặc biệt với các dự án muốn sớm khám phá và thử nghiệm trong lĩnh vực token hóa tài sản thế giới thực. Tất nhiên, đây là dựa trên bối cảnh hiện tại quy mô thị trường tài sản token hóa còn hạn chế. Theo tài liệu về token hóa tài sản do Hội đồng Thống đốc Fed công bố hồi tháng 8, khi quy mô mở rộng dần, tài sản ETF trong thị trường tài chính truyền thống có thể trở nên dễ bị tổn thương về giá do tính thanh khoản cao và tính tổ hợp của tài sản token hóa, nói cách khác là biến động giá trong thị trường mã hóa có thể lan truyền sang thị trường tài sản truyền thống. Đây cũng là một trong những mối lo ngại của nhà đầu tư và cơ quan quản lý, vẫn cần chờ giải pháp hiệu quả. Đồng thời, khi lợi suất trái phiếu Mỹ giảm trong tương lai, việc tìm kiếm sản phẩm tương tự cũng sẽ là thách thức lớn đối với phía DeFi.
Làm thế nào để đưa tài sản RWA lên chuỗi?
Hiện tại, thị trường RWA dù đã có quy mô ban đầu nhưng vẫn đang trong giai đoạn thăm dò. Các dự án DeFi và tổ chức tài chính TradFi khác nhau cũng đang thử nghiệm các giải pháp khác nhau để đưa tài sản lên chuỗi. Kết hợp với ba hướng phát triển RWA đã nêu, có thể thấy hiện nay MakerDAO là ví dụ gần nhất với trải nghiệm DeFi, xuyên thấu lợi suất tài sản RWA vào lãi suất gửi DAI (DSR); hoặc mô hình giao dịch theo danh sách trắng như Ondo Finance; hay trái phiếu xanh do chính phủ Hồng Kông phát hành thông qua nền tảng token hóa GS DAP của Goldman Sachs trên chuỗi riêng — nhiều cách thức đa dạng khác nhau để token hóa tài sản thế giới thực.
Con đường đưa tài sản RWA lên chuỗi của MakerDAO:
Mặc dù MakerDAO đã lên kế hoạch phát triển RWA từ năm 2020, nhưng do tình hình tuân thủ pháp lý, đến nay họ mới chỉ thông qua các tổ chức khác nhau để tiếp cận lợi suất từ tài sản RWA chủ yếu là trái phiếu Mỹ, và thông qua DSR (lãi suất gửi DAI) để đưa phần lợi suất trái phiếu Mỹ này lên chuỗi và phân bổ cho một phần người nắm giữ DAI. Nói cách khác, tối đa chỉ có thể coi là token hóa quyền lợi kinh tế của tài sản RWA chứ chưa phải quyền sở hữu, v.v. Tuy nhiên, xét vì đây là cách tiếp cận gần nhất với trải nghiệm DeFi để thu được lợi suất từ tài sản thế giới thực, chúng ta kỳ vọng rằng khi khung pháp lý và tuân thủ được hoàn thiện, một ngày nào đó MakerDAO và các đối tác của họ có thể tiến xa hơn trong việc token hóa tài sản RWA và đạt được tính tổ hợp cao hơn. Tiếp theo, lấy hai loại Vault chính nhất hiện tại MakerDAO nắm giữ tài sản trái phiếu Mỹ: RWA007-A (Monetalis Clydesdale) và RWA015 (BlockTower Andromeda & Centrifuge) làm ví dụ, hãy xem các dự án đưa ETF trái phiếu Mỹ lên chuỗi hiện nay đã đi theo những con đường nào.
I Monetalis Clydesdale
Tham chiếu方案 MIP65, chúng ta có thể hiểu sơ lược cấu trúc tổ chức bên thứ ba Monetalis hỗ trợ MakerDAO nắm giữ tài sản ETF trái phiếu Mỹ. Trước hết, MakerDAO đã đề xuất giải pháp cho ba vấn đề chính: ổn định tiền tệ trên bảng cân đối vượt quá 50% (đặc biệt là $USDC và $USDP), không sinh lời, rủi ro tập trung tài sản và hình ảnh công chúng không tốt. Họ cho rằng có thể tự nắm giữ trái phiếu ngắn hạn để tạo ra lợi nhuận dương đồng thời giảm phơi nhiễm rủi ro với các bên phát hành stablecoin hiện tại.
Ý tưởng ban đầu của MakerDAO là ban đầu thông qua việc đặt giới hạn nợ mục tiêu và phạm vi tối thiểu/tối đa cho mỗi stablecoin được hỗ trợ bằng pháp định ($USDC/$USDP, v.v.) để quản lý các tài sản này. Khi giới hạn nợ trong hồ PSM của một stablecoin vượt quá mức tối đa, số tiền dư thừa sẽ được chuyển đổi thành tiền mặt và đầu tư vào ETF trái phiếu đầu tư cấp ngắn hạn, từ đó giảm phơi nhiễm rủi ro với stablecoin đó, đồng thời có thể tăng lợi nhuận. Ngược lại, nếu giới hạn nợ thấp hơn mức tối thiểu, hệ thống sẽ cho phép can thiệp thủ công, bước này thường do người nắm giữ MKR thực hiện. Cơ chế tổng thể nhằm quản lý hiệu quả cung cầu DAI, đồng thời đạt được sự cân bằng giữa phân tán rủi ro và tăng lợi nhuận. Việc chọn ETF trái phiếu làm công cụ đầu tư chủ yếu xuất phát từ xem xét tổng hợp về thanh khoản, tính đơn giản, hiệu quả chi phí và quản lý rủi ro. ETF không chỉ cung cấp thanh khoản cao và đa dạng hóa tài sản để giảm rủi ro tổng thể, mà so với tài khoản quản lý, dù lúc đó lợi nhuận không cao nhưng có tiềm năng sinh lời, đồng thời đơn giản và hiệu quả chi phí hơn. Ngoài ra, do ETF được quản lý và giám sát bởi các công ty quản lý tài sản chuyên nghiệp và cơ quan quản lý, chúng cũng mang lại mức độ minh bạch và an toàn nhất định. Chỉ xét riêng việc đưa tài sản ETF trái phiếu Mỹ vào để kiểm soát rủi ro và thu lợi nhuận theo MIP65, khó thấy được ý đồ phát triển RWA của MakerDAO. Nhưng thông qua hợp tác với Monetalis và dự án hợp tác MIP68, chúng ta có thể thấy tầm nhìn dài hạn của MakerDAO về phát triển RWA.
Theo mô tả của Monetalis trong MIP68: tầm nhìn của MakerDAO về RWA là: thông qua các tổ chức như Monetalis để đưa vào nhiều tài sản RWA chất lượng cao và đa dạng, từ đó thực hiện hội tụ giữa Maker và TradFi, có thể thực hiện thẩm định tín dụng và các nghiệp vụ khác theo cách linh hoạt, sáng tạo và phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường, đồng thời hiện thực hóa tầm nhìn "tiền sạch" của Maker. Tham vọng nhất là, Maker muốn tạo ra và vận hành dịch vụ tích hợp chất lượng cao giữa TradFi và DeFi, tức là trở thành nhà vận hành dịch vụ tích hợp cho việc token hóa RWA và các lĩnh vực liên quan đến hội tụ chuỗi và ngoài chuỗi giữa TradFi và DeFi. Một thị trường khổng lồ như vậy chắc chắn hấp dẫn không kém. Hãy xem Monetalis thực hiện cụ thể như thế nào.
Trước hết, tìm một điểm tích hợp vững chắc để tăng khối lượng giao dịch nhanh chóng, mà không thay đổi đáng kể hoạt động hàng ngày hiện tại của DeFi và TradFi; sau đó, trên cơ sở dòng vốn quy mô lớn, dần dần thực hiện tích hợp toàn diện hơn trên chuỗi. Cuối cùng, kết nối chặt chẽ hơn giữa DeFi và thị trường tài chính truyền thống, từ thử nghiệm chuyển sang chủ lưu. Nói cách khác, đây là kế hoạch cơ bản của Monetalis về phát triển nghiệp vụ RWA, đồng thời bổ sung cho các nghiệp vụ RWA trong các lĩnh vực như Centrifuge, Maple, TrueFi.
Vậy cụ thể thực hiện thế nào? Theo MIP68, có ba chủ thể chính:
-
ARENA tập trung giải quyết các vấn đề tương tác phức tạp giữa tài chính truyền thống và DeFi, tức là tìm điểm tích hợp phù hợp hiện tại để làm đột phá tăng trưởng, bao gồm nhưng không giới hạn ở tuân thủ, vận hành và công nghệ, nhằm đạt mục đích tích hợp hữu cơ và phát triển lâu dài, đóng vai trò cầu nối giữa hai bên.
-
Về phía TradFi, Clydesdale chủ yếu chịu trách nhiệm quản lý và khởi động mối quan hệ với các tổ chức tài chính, xây dựng niềm tin, phân tích và khớp sản phẩm cũng như nhu cầu phù hợp, đồng thời hiện thực hóa các mối quan hệ này. Đồng thời giải quyết các xung đột và khó khăn trong thực tiễn giữa DeFi và TradFi. Hiện tại, cả hai bên đều có nhu cầu và kỳ vọng cố hữu, nhưng mức độ chịu thỏa hiệp là hạn chế. Sự tồn tại của Clydesdale nhằm lấp đầy giải pháp trung gian cho khoảng cách giữa DeFi và TradFi, đặc biệt đối với các giao thức DeFi như MakerDAO, nó cung cấp một con đường từng bước thu hút và tích hợp các tổ chức tài chính lớn.
-
Đồng thời, Lusitano là một nền tảng quản lý tài sản, chuyên thu hút và tích hợp các đội ngũ có kinh nghiệm trong các loại tài sản cụ thể và thành tích đã được chứng minh. Bằng cách tạo ra một nền tảng linh hoạt, nó không chỉ thúc đẩy hội nhập sâu sắc giữa DeFi và TradFi, mà còn đóng vai trò công cụ minh chứng, thể hiện tính khả thi và khả năng đổi mới của DeFi. Nền tảng này đặc biệt chú trọng thúc đẩy các đội ngũ phát triển theo hướng ESG và nền kinh tế xanh, từ đó xây dựng mối quan hệ hợp tác rộng rãi và đa dạng hơn giữa DeFi và TradFi.
Nói cách khác, thông qua giải pháp trên, MakerDAO và Monetalis thông qua hợp tác đã xác định rõ hướng phát triển đưa tài sản RWA vào làm tài sản thế chấp, cung cấp bảo đảm từ tài sản thế giới thực cho lợi nhuận của DAO, đồng thời có thể thấy cả hai muốn tham gia và mở rộng sang một thị trường rộng lớn hơn. Tiếp theo, hãy xem BlockTower Andromeda và Centrifuge, những đối tác cũng hợp tác với Maker, vận hành như thế nào.
II Con đường của BlockTower Andromeda và Centrifuge
Nếu nói hợp tác giữa MakerDAO và Monetalis là sự thúc đẩy sâu sắc do tầm nhìn RWA nhất quán, thì hợp tác ba bên giữa MakerDAO, BlockTower Andromeda và Centrifuge đã cung cấp gần như toàn bộ giải pháp đưa tài sản RWA vào cho các dự án khác, đặc biệt là hai bên sau coi sứ mệnh chính là tạo ra khung làm việc có thể lặp lại, có thể mở rộng và đáng tin cậy cho đầu tư RWA, đây là mắt xích then chốt trong quá trình ứng dụng quy mô lớn của RWA. Đồng thời, chúng ta cũng có thể thấy lúc này MakerDAO có tham vọng lớn hơn về hội tụ giữa TradFi và DeFi, tức là một kế hoạch tham vọng nhằm đưa MakerDAO và DAI tiến vào các lĩnh vực xã hội và thương mại rộng lớn hơn, đặc biệt là thị trường mới nổi và ứng dụng thế giới thực.
MakerDAO thông qua hợp tác với nền tảng Centrifuge, đã đạt được việc gián tiếp nắm giữ tài sản thế giới thực như trái phiếu kho bạc Mỹ, quá trình này rất đổi mới, kết hợp ưu thế của tài chính truyền thống và công nghệ blockchain. Trước hết, công ty quản lý tài sản BlockTower Andromeda tạo ra SPV, các SPV này lần lượt liên kết với các hồ quỹ được thiết lập trên nền tảng Centrifuge. Thiết lập này đảm bảo tính độc lập của từng hồ quỹ, đồng thời cấp cho mỗi hồ quỹ một số tư cách pháp nhân nhất định, giúp giảm rủi ro tuân thủ và vận hành.
Người vay phát hành NFT tương ứng với tài sản thế giới thực họ nắm giữ (ví dụ trái phiếu Mỹ) thông qua SPV. Những NFT này được coi là hình thức trên chuỗi của các tài sản này và bị khóa trong hồ quỹ tương ứng của Centrifuge để rút khoản vay tương ứng. Khâu này đặc biệt quan trọng, vì nó cung cấp thêm tính minh bạch và khả năng truy xuất thông qua blockchain, giúp kiểm toán bên ngoài và đánh giá rủi ro dễ dàng và đáng tin cậy hơn. Những NFT này được tập hợp thành hồ tài sản, hồ này tiếp tục được chia thành hai loại token: $DROP và $TIN. Token $DROP đại diện cho phần cấp cao của hồ tài sản, rủi ro thấp; trong khi token $TIN đại diện cho phần cấp thấp, rủi ro cao.
MakerDAO với tư cách là bên mua nợ chính của Centrifuge, tích hợp trực tiếp với hồ quỹ của Centrifuge, từ đó có thể rút stablecoin DAI tương ứng trực tiếp từ Vault của mình thông qua token $DROP. Việc tích hợp trực tiếp này đơn giản hóa đáng kể quy trình mua và quản lý nợ, nâng cao hiệu quả và khả dụng của toàn bộ hệ thống. Nhờ tích hợp này, MakerDAO không chỉ thu được lợi nhuận ổn định liên quan đến tài sản thế giới thực như trái phiếu Mỹ, mà còn quản lý và tối ưu hóa bảng cân đối của mình hiệu quả hơn. Để đảm bảo an toàn đầu tư, Centrifuge giới thiệu một loạt cơ chế phân tầng rủi ro và bảo vệ phức tạp. Hai khái niệm quan trọng nhất là "Tỷ lệ cấp thấp tối thiểu" (Minimum Subordination Percentage) và "Cơ chế Kỳ" (Epoch Mechanism). Cái trước nhằm đảm bảo tài sản ưu tiên ($DROP) có đủ đệm rủi ro để ngăn ngừa tổn thất bất ngờ. Cái sau là cơ chế hoàn trả, cho phép người nắm giữ token dựa trên dòng tiền từ tài sản cơ sở để hoàn trả, trong đó người nắm giữ $DROP có quyền ưu tiên. Những cơ chế này cùng nhau cung cấp thêm lớp bảo vệ rủi ro cho MakerDAO.
Tuy nhiên, cơ chế này không phải không có rủi ro. Trước hết, hệ thống liên quan đến nhiều bên hợp tác và mối quan hệ hợp đồng phức tạp, làm tăng rủi ro tuân thủ, rủi ro đối tác và rủi ro pháp lý. Thứ hai, mặc dù thiết lập SPV và hồ quỹ phần nào giảm rủi ro tập trung, nhưng tương tác với tài sản thế giới thực vẫn có thể mang lại các dạng rủi ro khác, như rủi ro thanh khoản và rủi ro thị trường. Thứ ba, do mô hình này còn mới, cách xử lý các vấn đề an ninh tiềm tàng như tấn công quản trị vẫn cần được khám phá và giải quyết thêm.
Không thể phủ nhận, không phải dự án nào cũng có thể giống MakerDAO, thông qua hợp tác với các tổ chức như Monetalis để từng bước mở đường nắm giữ tài sản RWA. Trong khi đó, việc gián tiếp nắm giữ tài sản thế giới thực thông qua các tổ chức cơ sở hạ tầng chuyên token hóa RWA như BlockTower Andromeda và Centrifuge, không chỉ đơn giản hóa quy trình và giảm chi phí, mà quan trọng hơn là hiện tại không cần tự gánh chi phí pháp lý tuân thủ, đồng thời còn có thể tiếp cận nhiều loại tài sản đa dạng hơn. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng này cực kỳ quan trọng đối với tầm nhìn ứng dụng quy mô lớn của RWA. Tất nhiên, hiện tại những gì MakerDAO đạt được vẫn chỉ là "token hóa" quyền lợi kinh tế của tài sản RWA. Nếu theo đúng định nghĩa ban đầu về
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@gryphsisacademy
